KİK Kararı: 2023/UH.I-1396 (8 Kasım 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/055
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 08.11.2023
Karar No : 2023/UH.I-1396
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Meteor Kurumsal Hizmetler Temizlik Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/768888 İhale Kayıt Numaralı “Bursa Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde Kullanılmak Üzere İş Makinaları Kiralanması Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 31.08.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bursa Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde Kullanılmak Üzere İş Makinaları Kiralanması Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Meteor Kurumsal Hizmetler Temizlik Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 29.09.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.10.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.10.2023 tarih ve 112234 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.10.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1149 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, söz konusu ihalede 04.09.2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile “İsteklinin beyan etmiş olduğu mali belgeler İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde belirlenen kriterleri sağlamadığından değerlendirme dışı bırakılmıştır.” şeklinde belirtilen gerekçe ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu karara yönelik olarak 05.09.2023 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulundukları, bunun akabinde ihale komisyonu tarafından tekliflerinin yeniden değerlendirilerek geçerli teklif olarak kabul edildiği, ancak ihale komisyonu tarafından alınan 21.09.2023 tarihli ikinci karar ile “Sunulan iş deneyime ilişkin sözleşme ekinde yer alan birim fiyat tablosunda idarece istenen iş veya benzer işlere ilişkin kalemler toplanarak güncellenmiştir Güncelleme tutarının teklif edilen bedelin %40’ını karşılamadığı tespit edilmiştir.” ifadelerine yer verilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bahse konu kararda gerekçe belirtilmediği, ihale komisyonu tarafından hangi kalemler ve hangi kriter ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığının belirsiz olduğu, şöyle ki;

- İhale dokümanında benzer işin “Greyder, Ekskavatör, Beko Loder kiralanması işleri” olarak belirlendiği, idare tarafından belirlenen benzer iş tanımına göre “Greyder-Ekskavatör-Beko Loder kiralama” işinin birlikte ve sadece bu iş makineleri ile mi istenildiğinin, yoksa ayrı ayrı olarak mı değerlendirildiğinin belirsiz olduğu, söz konusu makinelerin genel kabul ile iş makinesi sınıfında olduğu, bu sınıfa girenlerden ise sadece 3 çeşidin benzer iş olarak belirlendiği, kamu ihale mevzuatında benzer işin “ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usuller ile gerçekleşen, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işler” şeklinde tanımlandığı, bu tanıma göre de ihale konusu işteki benzer işin “herhangi bir iş makinesi ile gerçekleştirilen hizmet alımı işleri” olarak kabul edilebileceği,

- İş deneyimini tevsiken kendileri tarafından sözleşme ve ekinde birim fiyat tablosunun sunulduğu, sunulan bu tabloda iş makinelerine ilişkin kalemlerdeki toplam tutarın 5.940.000,00 TL olduğu, bahse konu tutarın ihale tarihine göre güncel tutarının 48.751.127,30 TL olduğu, ihaleye vermiş oldukları tekliflerinin (99.175.000,00 TL) ihalede istenilen asgari iş deneyim oranını (%40) karşıladığı; ayrıca ihale komisyonu tarafından benzer iş tanımı ile ilgili değerlendirme yapılırken sunmuş oldukları sözleşme ekindeki cetvelde yer alan “kazıcı yükleyici ve mini yükleyici” kalemlerinin dikkate alındığı varsayılırsa, söz konusu iki kalemin sözleşmedeki toplam tutarının 4.895.000,00 TL olduğu, bu tutarın ihale tarihine göre güncel tutarının 40.174.540,09 TL olduğu, bahse konu tutarın ihaleye vermiş oldukları tekliflerine göre sunulması gereken (39.670.000,00 TL) iş deneyim tutarının üzerinde olduğu,

- İdareye yapmış oldukları şikâyet başvurusuna gelen cevap yazısında, Teknik Şartname’nin 29’uncu maddesine atıfta bulunulduğu, ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işlerin “Greyder, Ekskavatör, Beko Loder Kiralanması işleri” olarak belirtildiği; ancak Tip İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde “Bu Şartnamenin 7’nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.” düzenlemesinin yer aldığı, kendileri tarafından beyan edilen benzer iş deneyimine ilişkin belgede ayrıştırma yapıldığında ve tutar güncellendiğinde, iş makinesine ilişkin iş deneyim kısmının vermiş oldukları teklife göre istenilen iş deneyim tutarını karşıladığı, dolayısıyla söz konusu durumun kamu ihale mevzuatının temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiği, ihale komisyonunun gerekçesiz kararına rağmen çözümleme yapılarak izah ettikleri değerler üzerinden oluşan hak kaybının giderilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: …

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

2. İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler, …” hükmü,

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yükseköğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yükseköğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000’in üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır. Diğer belediyeler de mali durumları ve hizmet önceliklerini değerlendirerek kadınlar ve çocuklar için konukevleri açabilirler. …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

…

(2) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43’üncü maddesinde “(1) İş deneyim belgeleri; Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak yurt içinde veya yurt dışında gerçekleştirilen işler ya da denetlenen veya yönetilen yapımla ilgili hizmet işleri için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

…

(c) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.

…

(d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. Kabulü, ihale ve son başvuru tarihi ile ilk ilan veya davet tarihi arasında yapılmış olan işler de bu kapsamda değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır.

(e) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir.

(f) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde varsa fiyat farkları ile KDV hariç olarak belirlenen tutarlar dikkate alınır. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.

…

(4) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, sözleşme süresi ile sınırlı olmak üzere yapılan işin tutarı iş deneyim tutarı olarak kabul edilir…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Bursa Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde Kullanılmak Üzere İş Makinaları Kiralanması Hizmet Alımı İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 10 Adet Greyder, 2 adet Dozer, 8 adet Paletli Kırıcılı Ekskavatör, 4 adet Beko Loder, 4 adet Silindir Kiralama Hizmeti Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bursa İl Sınırları İçinde” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

…

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 40'ından az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…

7.5.5 Bu Şartnamenin 7’nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Greyder, Ekskavatör, Beko Loder kiralanması işleri. …” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Bursa Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde yol yapım-bakım-onarım, kar temizleme, hafriyat stabilize-yükleme-boşaltma-üst tabanları sıyırma-kırma-her türlü zeminlerde alt üst seviyelerde kazı-dolgu yapma işlerinde kullanılmak üzere, 8 Ad.Paletli Kırıcılı Ekskavatör,10 Adet Greyder,2 Adet Dozer, 4 Adet Beko Loder ve 4 Adet Silindir kiralanması işi.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Makine ve Ekipman Listesi” başlıklı 4’üncü maddesinde

“

Cinsi

Adet

Özellikleri

Greyder

10

Motor gücü en az 180 hp (134 kw), çalışma ağırlığı en az 16 ton

Dozer

2

Motor gücü 220 (164Kw) çalışma ağırlığı en az 30 ton

Paletli Kırıcılı Ekskavatör

8

25 ton ve üzeri kova kapasitesi minimum 1.20 m3 ve üzeri olacaktır.

Beko Loder

4

En az 90 Hp (67kw)gücünde 4x4x4 lastik tekerlekli ön yüklemeli

Silindir

4

En az 130 Hp gücünde ve çalışma ağırlığı en az 12 ton ve üzeri

” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 29’uncu maddesinde “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler. Greyder, Ekskavatör, Beko Loder kiralanması işleri.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “Bursa Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde Kullanılmak Üzere İş Makinaları Kiralanması Hizmet Alımı” işi olduğu, bahse konu ihalenin 31.08.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği, ihaleye 5 isteklinin teklif verdiği, 04.09.2023 tarihli birinci ihale komisyonu kararı ile isteklilerden Ağaoğlu Danışmanlık İç ve Dış Tic. Ltd. Şti., Özer Atık Yönetimi Taşımacılık Temizlik İnşaat Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ve Turtaş Taşımacılık ve Turizm Ltd. Şti.nin geçici teminat mektubu uygun olmadığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi Meteor Kurumsal Hizmetler Temizlik Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.nin “İsteklinin beyan etmiş olduğu mali belgeler İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde belirlenen kriterleri sağlamadığından değerlendirme dışı bırakılmıştır.” şeklindeki gerekçeyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, İkiesenler İnşaat Orman ve Orman Ürünleri Otomotiv Servis Taşımacılığı Nakliye San. ve Ticaret Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi Meteor Kurumsal Hizmetler Temizlik Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 04.09.2023 tarihli ihale komisyonu kararına yönelik olarak 05.09.2023 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, idarenin 08.09.2023 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulduğu kararında “…Meteor Kurumsal Hizmetler Temizlik Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.nin gelir tabloları tekrar incelenmiş olup beyan edilen gelir tabloları bilgilerinin İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde belirlenen kriterleri sağladığı tespit edilmiştir.” ifadelerine yer verildiği, bunun akabinde 21.09.2023 tarihli ikinci ihale komisyonu kararı ile “… sunulan iş deneyim belgesinin güncellenmiş tutarının teklif edilen bedelin %40’ını karşılamadığı …” gerekçesiyle Meteor Kurumsal Hizmetler Temizlik Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, nihai olarak İkiesenler İnşaat Orman ve Orman Ürünleri Otomotiv Servis Taşımacılığı Nakliye San. ve Ticaret Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihalede istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 40’ından az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerektiği, ihale konusu işin iş makineleri kiralanması işi olduğu, benzer iş olarak kabul edilecek işlerin de “Greyder, Ekskavatör, Beko Loder kiralanması işleri” olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli Meteor Kurumsal Hizmetler Temizlik Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosu’nun “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” başlıklı sütununun “İş Deneyim Belgesi Düzenlenemeyen Hallerde İş Deneyimini Gösteren Diğer Belgeler(varsa)” satırının “Sözleşme Tarihi” kısmında “20.11.2017”, “Sözleşme Tutarı ve Toplam Fatura Tutarı” kısmında “16.318.389,82 TRY (Türk Lirası), 16.318.389,82 TRY (Türk Lirası)” beyanına yer verildiği,

İdare tarafından anılan istekliye 08.09.2023 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” başlıklı yazı ile iş deneyim belgesine yönelik yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgilere ilişkin belgelerin talep edildiği, bunun üzerine anılan istekli tarafından Ertaçlar Turizm Temizlik Gıda Otomotiv İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile arasında düzenlenen 20.11.2017 tarihli “Kent Temizliği ve Çöp Toplama Hizmetleri İçin Araç ve İş Makinesi Kiralama Sözleşmesi”, iş deneyimine istinaden faturalar, damga vergisinin ödendiğine dair tahakkuk fişi ve makbuzunun idareye sunulduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin iş deneyimini tevsiken sunduğu sözleşme incelendiğinde, işverenin Ertaçlar Turizm Temizlik Gıda Otomotiv İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., yüklenicinin Meteor Kurumsal Hizmetler Temizlik Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. (eski ticaret unvanı Özener Turizm Sağlık Temizlik Gıda Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.), sözleşme konusunun işverenin taahhüdü altında bulunan kent temizliği evsel atıkların toplanması ve nakli hizmetlerde kullanılmak üzere araç ve iş makinesi kiralanması hizmeti olduğu,

Kiralamaya konu araçların işverenin taahhütleri altında kullanılan işlerde kullanılmak üzere en az 2010 model ve üstü çok amaçlı çöp toplama aracı, hidrolik sıkıştırmalı vinçli kamyon, hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu, yol süpürme aracı, hidrostatik süpürme aracı, arazöz, çöp taksi, kazıcı yükleyici, mini yükleyici, semi treyler, damperli kamyon, çift kabin kamyonet, pick up tipi araçlar olduğu, sözleşme süresinin 01.12.2017-30.09.2019 tarih aralığında belirlendiği, araç ve iş makinelerinin yüklenici Meteor Ltd. Şti. tarafından sürücü/operatör hariç olarak temin edileceği anlaşılmıştır. Yine aynı sözleşmenin 4.3’üncü maddesinde araçların işverenin taahhüdü altında bulunan İstanbul, İzmir, Ankara, Balıkesir, Bursa, Eskişehir, Kastamonu, Zonguldak, Bolu, Afyonkarahisar illerinde kullanılacağının hüküm altına alındığı görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin iddiasının daha sağlıklı sonuçlandırılabilmesini teminen, anılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere sunulan sözleşmenin işveren tarafı olan Ertaçlar Tur. Tem. Gıd. Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den “sözleşmenin kapsamının, sözleşme kapsamında kiralanan araçların sözleşmede işveren olarak belirtilen tarafınızın taahhüdü altında bulunan illerde hangi taahhüt altındaki hizmetlerde kullanıldığının, sözleşme konusu hizmetin kamu kurum ve kuruluşları tarafından alınan bir hizmet alımı kapsamında olup olmadığının, hangi kapsamda gerçekleştirildiğinin açık, anlaşılır ve net bir şekilde bilgi ve belgeye dayandırılması önem arz etmektedir.” hususlarında 23.10.2023 tarih ve 44074 sayılı yazı ile bilgi/belge talep edilmiş, ilgili şirket tarafından gönderilen cevap yazısı 01.11.2023 tarihinde Kurum kayıtlarına alınmıştır.

Bahse konu cevap yazısında “Şirketimizin ülke genelinde gerçek ve tüzel kişilere taahhütleri bulunmakta olup, bu taahhütlerini yerine getirmek üzere araç kiralamıştır. Gerek sözleşmede gerekse de ilgi yazıda bildirildiği üzere bahse konu araçlar şirketin İstanbul, İzmir, Ankara, Balıkesir, Bursa, Eskişehir, Kastamonu, Zonguldak, Bolu ve Afyonkarahisar illerindeki taahhütlerinde çalıştırılmak üzere kiralanmıştır. Ancak yazıda ve sözleşmede plaka veya araç sicil numarası bildirilmediğinden hangi aracın nerede çalıştırıldığının tespiti mümkün değildir.” ifadelerine yer verilmiştir.

Uyuşmazlığa konu sözleşme incelendiğinde, yüklenicinin sağladığı araçların işveren tarafından taahhüdü altında bulunan kent temizliği evsel atıkların toplanması ve nakli hizmetlerde kullanılacağı, araçların kullanım yerinin ise işverenin taahhüdü altında bulunan İstanbul, İzmir, Ankara, Balıkesir, Bursa, Eskişehir, Kastamonu, Zonguldak, Bolu, Afyonkarahisar illerindeki işler olduğu anlaşılmıştır.

Gerek sözleşmeye konu araç ve iş makinelerinin çöp toplama ve kent temizliği diğer bir ifadeyle atık bertarafı hizmetlerinde kullanılacak olması, gerekse de sözleşmede sayılan muhtelif illerde işverenin taahhüdü altında bulunan kent temizliği, evsel atıkların toplanması ve nakli hizmetlerde kullanılmak üzere kiralanması işi olduğu dikkate alındığında, sözleşmeye konu işin esasında özel sektöre taahhüt edilen bir iş kapsamında değil, bu sözleşmedeki işveren tarafın kamuya yüklendiği işler kapsamında gerçekleştirildiği belirlenmiştir.

Nitekim konuya ilişkin sözleşmenin işveren tarafı Ertaçlar Ltd. Şti.ne Kurum tarafından sözleşmeye konu işin bir kamu kurum veya kuruluşu tarafından yapılan hizmet alımı kapsamında olup olmadığı, sözleşmeye konu araçların hangi kamu kurum kuruluşu veya şirketlere kiralandığı hususlarında görüş sorularak bilgi ve belge talep edilmiş olmasına karşın, ilgili şirketin cevap yazısında araçların ülke genelinde gerçek ve tüzel kişilere kiralandığı, ancak bu hususu tevsik edici herhangi bir belge gönderilmediği, ayrıca sözleşme kapsamında kiralanan araçların hangi taahhüt altındaki hizmetlerde kullanıldığına, sözleşme konusu hizmetin kamu kurum ve kuruluşları tarafından alınan bir hizmet alımı kapsamında olup olmadığına ve hangi kapsamda gerçekleştirildiğine yönelik herhangi bir cevap verilmediği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden iş deneyim belgelerinin Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumlan hariç) bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak yurt içinde veya yurt dışında gerçekleştirilen işler ya da denetlenen veya yönetilen yapımla ilgili hizmet işleri için, iş sahibi tarafından düzenleneceği ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanacağı, bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen ve kabulü yapılan işlerde gerçekleştirilen işin parasal tutarının sözleşme bedeline oranına bakılmaksızın yüklenici iş bitirme belgesi, ihale dokümanında alt yüklenici çalıştırılabileceği öngörülen işlerde, belgeyi düzenlemeye yetkili kurum veya kuruluşun onayı ile çalıştırılan alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen iş kısımları için ise, alt yüklenici iş bitirme belgesi düzenleneceği, gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde ise iş deneyim belgesi düzenlenemeyeceği, bu deneyimin tevsiki için sözleşme ve eki diğer belgeler kullanılarak tevsik işleminin gerçekleştirileceği anlaşılmıştır.

Ayrıca 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesi uyarınca, belediyelerin mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla imar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar gibi hizmetleri yapmak ve yaptırmak hususunda görevli ve sorumlu kılındıkları açık olup, bir kamu hizmeti kapsamı dışında kentsel düzeyde temizlik ve katı atık hizmetlerinin özel sektör gerçek ve tüzel kişileri tarafından gerçekleştirilmesinin de mümkün olmadığı belirlenmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde sözleşme hükümleri, sözleşmeye konu işin kapsamı ve araçların niteliği çerçevesinde işin esas itibariyle kamuya taahhüt edilen bir iş kapsamında gerçekleştirildiği, böyle bir durumda kamu ihale mevzuatı uyarınca iş deneyiminin sözleşme, fatura ve eki belgeler ile tevsik edilemeyeceği, usulüne uygun şekilde yüklenici iş bitirme ve alt yüklenicilik ilişkisi çerçevesinde alt yüklenici iş bitirme belgesi düzenlenmesinin ve sunulmasının zorunlu olduğu, uyuşmazlığın çözümü için sözleşme tarafı ile yapılan yazışmada da sözleşme konusu araçların ülke genelinde gerçek ve tüzel kişilere kiralandığına ilişkin beyanı dışında herhangi bir belge ortaya konulamadığı görülmüş olup, söz konusu ihalede iş deneyimini tevsik amacıyla başvuru sahibi istekli Meteor Kurumsal Hizmetler Temizlik Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan belgelerin mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.