KİK Kararı: 2023/UH.I-1302 (11 Ekim 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/051
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 11.10.2023
Karar No : 2023/UH.I-1302
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Hulki KARAGÜLLE,

VEKİLİ:

Av. Çiğdem AKIŞ, Av. Didem PESEK,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çankaya Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/398263 İhale Kayıt Numaralı “4 Kısım Ford, Renault, Volkswagen ve Caterpillar Araçların Yedek Parça ve İşçilik Dâhil Bakım ve Onarım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çankaya Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından 11.05.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “4 Kısım Ford, Renault, Volkswagen ve Caterpillar Araçların Yedek Parça ve İşçilik Dâhil Bakım ve Onarım” ihalesine ilişkin olarak Hulki Karagülle’nin 29.08.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 18.09.2023 tarih ve 108885 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.09.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1083 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihalenin 4 kısım olarak 11.05.2023 tarihinde yapıldığı, Tan Oto Motorlu Araçlar Taş. ve İnş. Tic. Ltd.Şti. tarafından ihalenin 2’nci kısmına teklif verildiği ve anılan kısmın Tan Oto Motorlu Araçlar Taş. ve İnş. Tic. Ltd.Şti. uhdesinde kaldığı, bunun üzerine idarece EKAP üzerinden gönderilen 12.06.2023 tarihli sözleşmeye davet yazısında Tan Oto Motorlu Araçlar Taş. ve İnş. Tic. Ltd.Şti.nin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgelerle %6 oranında kesin teminatın ve sözleşme damga vergisi ile karar pulu damga vergisinin yazının tebliğ tarihini izleyen 10 (on) gün içinde idareye sunulmasının istenildiği, 10 günlük yasal süre içinde istenilen bilgilerin temin edildiği, ancak vergi borcu bulunmadığına ilişkin olarak “borcu yoktur” yazısının yasal süre içerisinde 22.06.2023 tarihinde Gelir İdaresi Başkanlığı’nın elektronik sistemlerinde yaşanan teknik sorun sebebi ile elektronik ortamdan ya da vergi dairelerinden temin edemedikleri, bu durumun kendilerinden kaynaklanmadığını, mücbir sebep teşkil ettiğini idareye bildirdikleri ve sorunun giderilmesi akabinde 23.06.2023 tarihinde “vergi borcu yoktur” yazısını idareye sunabildikleri, sundukları bilgi, belge ve beyanlara karşın idarece açıklama yapılmaksızın ve mücbir sebep durumları gözetilmeksizin 4734 sayılı Kanun’un 58’inci maddesi kapsamında yasaklama işlemi yapıldığı, bu hususu 19.08.2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca Tan Oto Motorlu Araçlar Taş. ve İnş. Tic. Ltd.Şti. ve şirket ortağı ve yetkilisi Hulki Karagülle hakkında verilen yasaklama kararı ile öğrendikleri, idarece bu hususta kendilerine ihbarda bulunulmadığı, bu durumun usul ve yasaya aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.

…

Kurum, dördüncü fıkranın; (c) bendi ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının uygun görüşünü alarak sosyal güvenlik prim borcunun kapsamı ve tutarını; (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir.

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. İhale dokümanında belirtilmesi şartıyla, danışmanlık hizmeti ihalelerinde geçici teminat alınması zorunlu değildir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.

İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Sözleşmeye davet” başlıklı 42’nci maddesinde “41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir...” hükmü,

Aynı Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42 nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42’nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü,

Söz konusu Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 51’inci maddesinde “(1) Kanunun10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

…

ç) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan,

…

aday ve istekliler ihale dışı bırakılır.

(2) İhale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Bu belgelerin ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir.

…

(6) Birinci fıkranın (ç) bendindeki “Türkiye’de kesinleşmiş vergi borcu”nun kapsamına girecek vergilerin tür ve tutarı Kamu İhale Genel Tebliğinde belirlenir.

(7) Türkiye’de kesinleşmiş vergi borcunun değerlendirilmesinde ise isteklinin;

a) Beyan üzerine alınan veya maktu olarak belirlenip ödemesi belirli tarihlerde yapılan vergilerde ödeme vadesi geçmiş olup ödeme yapılmamış ise kesinleşmiş vergi borcu olduğu,

b) Re’sen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı dava açma süresi geçirilmediği sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

c) Re’sen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı vergi yargısında dava açılmışsa bu dava üzerine tahsil edilebilir hale gelmiş ve süresinde ödenmemiş alacak bulunmadığı sürece kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

ç) Vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak vergi idaresi tarafından taksitlendirilmiş veya tecil edilmiş vergi borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

d) Vergi borcunun 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde cebren tahsili yolunda tesis edilen işlemlere karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya sonucunda takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş vergi borcu olduğu,

kabul edilecektir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeye davet edilmesi” başlıklı 68’inci maddesinde “(1) Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir.

(2) Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, sözleşme imzalanmadan önce ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur.

(3) Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde kalan istekli, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanmaz. ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.4. Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi

16.4.1. İhalelerde, ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, kısmi teklif verilebilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, kısmi teklif verilebilen ihalelerde isteklilerce her bir iş kısmına ayrı ayrı teklif vermek suretiyle işin tamamına teklif verilebileceği gibi, ihale dokümanında belirtilen kısımlardan bazılarına da teklif verilebilecektir.

16.4.2. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalede; aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılacaktır. İstekli, teklif ettiği kalemlerin/kısımların toplam bedeli üzerinden geçici teminat sunacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde “17.1. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının,

…

(d) bendinde; “Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan”,

…

isteklilerin ihale dışı bırakılacağı hükme bağlanmıştır.

…

17.4. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendine ilişkin olarak,

17.4.1. Yıllık gelir, yıllık kurumlar, katma değer, özel tüketim, özel iletişim, motorlu taşıtlar, şans oyunları, damga, banka ve sigorta muameleleri vergileri, gelir ve kurumlar vergisine ilişkin tevkifatlar ve geçici vergiler ile bu alacaklara ilişkin vergi ziyaı cezaları, gecikme zammı ve faizleri bağlamında toplam 5.000 TL'yi aşan tutarlardaki borçlar vergi borcu olarak kabul edilecektir.

…

17.4.3. İsteklilerin vergi borcu olmadığına ilişkin belgeyi, başvuracakları herhangi bir vergi dairesinden veya Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi (www.gib.gov.tr) üzerinden almaları mümkündür. Bu belgenin; son başvuru ve/veya ihale tarihi itibarıyla olan durumu göstermesi ve isteklinin 17.4.1. numaralı alt maddede belirtilen alacak türlerinden olan borçları dikkate alınarak ilgili vergi dairelerinden temin edilen bilgiler kapsamında düzenlenmesi gerekmektedir.

…

17.6. İhale üzerinde kalan isteklilerin kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında sayılan durumlarda olmadığına dair belgeleri sözleşmeden önce sunamaması

17.6.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “İhale dışı bırakılma” başlıklı maddelerinde; İhale üzerinde kalan istekliden, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu ve bu belgelerin, ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerektiği hükme bağlanmıştır.

…

17.6.2. İhale üzerinde kalan isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihi itibarıyla 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeleri veya kesin teminatı vermemesi ya da sözleşme imzalamaması durumunda, Kanunun 44 üncü maddesi hükümlerine göre, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının, ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilecektir.

17.6.2.1. Anılan belgelerin isteklilerin son başvuru ve/veya ihale tarihindeki durumunu göstermesi gerektiğinden, isteklilerin ilgili idarelere (vergi daireleri, sosyal güvenlik il müdürlükleri vb.) yaptığı başvurularda bu belgeleri ihale tarihindeki durumlarını gösterecek şekilde istemeleri, adı geçen idarelerin de isteklilerin ihale tarihindeki durumunu gösterecek şekilde belgeleri düzenleyerek vermeleri gerekmektedir.

17.6.3. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentleri gereğince, ihaleye katılan isteklinin teklifinin başka bir sebeple değerlendirme dışı bırakılıp bırakılmadığı, bu isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olup olmadığı veya ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, isteklilerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlarının bulunduğunun anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi, ancak haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerekmektedir.

17.6.4. İhale üzerinde kalmasına rağmen süresi içinde sözleşme imzalamaya gelmeyenlerin ise Kamu İhale Kanununun 44 üncü maddesi gereğince geçici teminatının gelir kaydedilmesi ve anılan Kanunun 58 inci maddesi uyarınca kamu ihalelerinden yasaklanması gerekmektedir. Bu çerçevede; sözleşme imzalamaya davet edilen istekli tarafından taahhüt edilen hususlara ilişkin yukarıda belirtilen belgelerin sözleşme imzalama süresi içinde sunulmaması halinde, bu istekli hakkında 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar” kapsamında değerlendirme yapılacak ve ayrıca anılan Kanunun 44 üncü maddesi gereğince geçici teminatı gelir kaydedilecektir. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerine ilişkin belgelerin ihale üzerinde kalan istekli tarafından ilgili yerlerden temin edilerek süresi içerisinde ihaleyi yapan idareye sunulması ve bu belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içerdiğinin anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, sonradan ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi, fakat haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 4 Kısım Ford, Renault, Volkswagen ve Caterpillar Araçların Yedek Parça ve İşçilik Dahil Bakım ve Onarım Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

1.Kısım: Ford Marka Araçların 500.00 Puan Yedek Parça ve İşçilik Dahil Bakım Ve Onarım Hizmet Alımı

2.Kısım: Renault Marka Araçların 500.000 Puan Yedek Parça ve İşçilik Dahil Bakım Ve Onarım Hizmet Alımı

3.Kısım: Volkswagen Marka Araçların 500.000 Puan Yedek Parça ve İşçilik Dahil Bakım Ve Onarım Hizmet Alımı

4.Kısım: Caterpiller Marka Araçların 500.000 Puan Yedek Parça ve İşçilik Dahil Bakım Ve Onarım Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer:

Alacaatlı Mahallesi Türkonut Bulvarı 4974 Cadde No:13/5 Çankaya/ANKARA Çankaya Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü (Araç ve Makine Bakım Onarım İşletme Bölümü)” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 4 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

1.Kısım: Ford Marka Araçların Yedek Parça Ve İşçilik Dahil Bakım Ve Onarım Hizmet Alımı

2.Kısım: Renault Marka Araçların Yedek Parça Ve İşçilik Dahil Bakım Ve Onarım Hizmet Alımı

3.Kısım: Volkswagen Marka Araçların Yedek Parça Ve İşçilik Dahil Bakım Ve Onarım Hizmet Alımı

4.Kısım: Caterpiller Marka Araçların Yedek Parça Ve İşçilik Dahil Bakım Ve Onarım Hizmet Alımı

Bu ihalede kısım sayısı 4 (dört)'tür. İstekliler, her kısım için ayrı ayrı teklif verebilecekleri gibi işin tamamı içinde teklif verebilirler.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler, teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Geçici teminatın serbest bırakılması/iadesi” başlıklı 29’ncu maddesinde “29.1. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektubu dışındaki teminatlar ihaleden sonra Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise hemen serbest bırakılır/iade edilir.

29.2. İhale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı ise gerekli kesin teminatın verilip sözleşmeyi imzalaması halinde serbest bırakılır/iade edilir.

29.3. İhale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanması halinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait geçici teminat, sözleşme imzalandıktan hemen sonra serbest bırakılır/iade edilir.” düzenlemesi,

“Sözleşmeye davet” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. 4734 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen sürenin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan istekli sözleşmeye davet edilir. Bu davet yazısında, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde yasal yükümlüklerini yerine getirmek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilecektir.

39.2. İsteklinin, bu davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşmeyi imzalaması zorunludur.” düzenlemesi,

“Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 41’nci maddesinde “41.1. İhale üzerinde bırakılan istekli, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde, ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğüne ve ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeler ile kesin teminatı verip diğer yasal yükümlülüklerini de yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorundadır.

…

41.4. Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, sözleşmeyi imzalamaması durumunda, geçici teminatı gelir kaydedilerek, hakkında 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere sunulan belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında yasaklama kararı verilmez.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif mektubu standart formunda ve ihale üzerinde bırakılan istekliye ait teklif mektubunda “3) İhale tarihinde, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımızı ve olmayacağımızı, anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu hususlara ilişkin olarak durumumuzda değişiklik olması veya yeterlik sertifikası kapsamındaki belgelere ilişkin şartların değişmesi halinde buna ilişkin belgeleri derhal vereceğimizi; ihalenin üzerimizde kalması halinde ise sözleşme imzalanmadan önce ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetimizi mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğümüze ve ihale tarihinde anılan maddenin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımıza ilişkin belgeleri, anılan Kanun ve ilgili mevzuat ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz..” beyanına yer verildiği görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “İşin Sahibi” başlıklı 1’inci maddesinde “Ankara Çankaya Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü Araç ve Makine Bakım Onarım İşletme Bölümü” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Konu” başlıklı 2’nci maddesinde “Bu teknik şartname, Çankaya Belediyesi hizmetlerinde kullanılmakta olan iş makinaları, binek, ticari, ve hafif ticari araçların, ihtiyaç duyuldukça yedek parça ve işçilik dâhil bakım onarım hizmeti alımı teknik özelliklerini, denetim, muayene yöntemleri ve garanti ile ilgili hususları konu alır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale üzerinde kalan istekliden, 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu, anılan belgelerin isteklilerin “son başvuru ve/veya ihale tarihindeki” durumunu göstermesi gerektiği, ihaleye katılan isteklinin teklifinin başka bir sebeple değerlendirme dışı bırakılıp bırakılmadığı, bu isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olup olmadığı veya ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, isteklilerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlarının bulunduğunun anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedileceği, öte yandan ihale üzerinde kalmasına rağmen süresi içinde sözleşme imzalamaya gelmeyenlerin ise Kamu İhale Kanunu’nun 44’üncü maddesi gereğince geçici teminatının gelir kaydedilerek anılan Kanun’un 58’inci maddesi uyarınca kamu ihalelerinden yasaklanacağı anlaşılmaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, başvuruya konu ihalenin konusunun Çankaya Belediyesi Mali İşler Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “4 Kısım Ford, Renault, Volkswagen ve Caterpillar Araçların Yedek Parça ve İşçilik Dahil Bakım ve Onarım” ihalesi olduğu, EKAP üzerinden 4 adet ihale dokümanının indirildiği ve 11.05.2023 tarihinde elektronik olarak yapılan ihalenin 4 kısımdan oluştuğu, ihalenin şikayete konu 2’nci kısmına 1 isteklinin (Tan Oto Motorlu Araçlar Taşımacılık ve İnş. Tic. Ltd. Şti.) e-teklif verdiği,

İdarece Tan Oto Motorlu Araçlar Taşımacılık ve İnş. Tic. Ltd. Şti.’ne EKAP üzerinden 11.05.2023 tarihli ve “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazı gönderildiği,

Söz konusu yazıya istinaden anılan istekli tarafından 17.05.2023 tarihinde idareye istenilen belgelerin sunulduğu ve 29.05.2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Tan Oto Motorlu Araçlar Taşımacılık ve İnş. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, söz konusu ihale komisyonu kararının 29.05.2023 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylandığı ve “Kesinleşen ihale kararı” konulu yazı ekinde EKAP üzerinden anılan istekliye 29.05.2023 tarihinde gönderildiği görülmüştür.

Sonrasında 12.06.2023 tarihinde EKAP üzerinden Tan Oto Motorlu Araçlar Taşımacılık ve İnş. Tic. Ltd. Şti.ne “Sözleşmeye davet” konulu yazının gönderildiği, söz konusu yazıda anılan istekliden tebliğ tarihini izleyen 10 (on) gün içerisinde 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olunmadığına dair belgelerle %6 oranında kesin teminat ve sözleşme damga vergisi ile karar pulu damga vergisini vermek suretiyle sözleşme imzalamaya davet edildiği,

Söz konusu yazıya istinaden Tan Oto Motorlu Araçlar Taşımacılık ve İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından 22.06.2023 tarihinde idareye istenilen belgelerin sunulduğu, ancak sözleşme imzalama süresi içinde kesin teminatı ve anılan Kanun maddesinin (d) bendinde belirtilen ihale tarihindeki durumu gösteren kesinleşmiş vergi borcu olmadığına dair belgeyi sunmadığı gerekçesi ile teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedildiği ve Tan Oto Motorlu Araçlar Taş. ve İnş. Tic. Ltd.Şti. ile şirket ortağı ve yetkilisi Hulki Karagülle hakkında kamu ihalelerinden yasaklama kararı verildiği anlaşılmıştır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, söz konusu hususa ilişkin olarak ihaleyi yapan idarenin ihale yetkilisi ile iki (2) personeli tarafından 22.06.2023 tarihinde düzenlene tutanakta “Çankaya Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü’nün ihtiyacına istinaden Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından 11.05.2023 tarihinde saat:10.00’da gerçekleştirilen, 4 Kısım Ford, Renault, Volkswagen ve Caterpillar Araçların Yedek Parça ve İşçilik Dahil Bakım ve Onarım Hizmet Alım İhalesi'nin (İKN:2023/398263) 2. kısmı, “Renault Marka Araçların Yedek Parça ve İşçilik Dahil Bakım ve Onarım Hizmet Alımı” işi Tan Oto Motorlu Araçlar Taşımacılık ve İnşaat Ticaret Limited üzerinde kalmış ve adı geçen istekliye 12.06.2023 tarih ve saat: 15.06 itibarıyla, ihale konusu işe ilişkin sözleşmeyi imzalamaya davet tebligatı EKAP üzerinden gönderilmiştir.

Son sözleşme tarihi olan 22.06.2023 Perşembe günü sabah saatlerinde, Tan Oto Motorlu Araçlar Taşımacılık ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi telefonla aranarak sözleşme imzalama tarihinin son günü olduğu hatırlatılmıştır. Bunun üzerine aynı gün saat:16.00 civarında şirket yetkilileri İdaremize gelmiş ve sözleşme damga vergisi ve karar pulu bedeline ait makbuzlar ile kesin teminat ve kesinleşmiş vergi borcu olmadığını gösterir belge sunulmadığı görülmüştür. Şirket yetkilisi tarafından sözleşme damga vergisi ve karar pulu bedelinin belediye veznesinden yatırılacağı beyan edilmiş, tarafımızca tahakkuka bağlanmış ve saat:16.50 civarında Belediyemiz veznesine yatırılmıştır.

Ancak, kesin teminat mektubu ve vergi borcu yazısı mesai bitimine kadar sunulamamış, saat:18.00’e kadar söz konusu belgelerin getirilmesi için süre verilmiş ancak bu süre içerisinde de İdaremize sunulmamıştır. İş bu tutanak tarafımızca hazırlanarak imza altına alınmıştır. 22.06.2023 Saat:18.00.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin idareye şikâyet dilekçesi ekinde Tan Oto Motorlu Araçlar Taşımacılık ve İnş. Tic. Ltd. Şti.nin kesinleşmiş vergi borcu olmadığına dair Gelir İdaresi Başkanlığı İnternet Vergi Dairesinden alınan 23.06.2023 tarihli belgenin sunulduğu ve mezkûr belgede “11.05.2023 tarihi itibariyle” vadesi geçmiş vergi borcunun bulunduğu, söz konusu vergi borcunun Yeğenbey Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne 4.458,03 TL olduğunun beyan edildiği, söz konusu vergi borcu 5.000,00 TL’nin altında olduğu ve belgenin sözleşme imzalama süresi (22.06.2023) geçtikten sonra 23.06.2023 tarihinde düzenlendiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan Tan Oto Motorlu Araçlar Taşımacılık ve İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından şikayete konu ihalenin 2’nci kısmına ilişkin teklif bedelinin 350.000,00 TL olduğu, geçici teminat olarak ise 10.05.2023 tarihli, M101012354816618R referans numarası ile 30.000,00 TL tutarında (Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ostim Ticari Şubesi Müdürlüğü tarafından elektronik ortamda düzenlenmiş olan) e-GTM beyan edildiği, bahsi geçen kısma yönelik olarak Tan Oto Motorlu Araçlar Taşımacılık ve İnş. Tic. Ltd. Şti.ne sözleşmeye davet yazısının gönderildiği, ancak idare tarafından anılan isteklinin vergi borcu olmadığına ilişkin belgeyi ve kesin teminatı sunmadığı gerekçesiyle ihale dışı bırakılarak geçici teminatının tamamının gelir kaydedilmesine karar verildiği, fakat daha sonra anılan istekli tarafından idareye sunulan 10.07.2023 tarihli dilekçede elektronik ortamda sunulan geçici teminat mektubunun kendilerine iade edilerek aynı tutarda belediye veznesine yatırılan geçici teminat makbuzunun işleme alınması talebinde bulunulduğu, bu doğrultuda anılan istekli tarafından geçici teminat olarak 07.07.2023 tarihli ve 2023006170655056 nolu dekont ile ihaleyi yapan idareye ait Vakıfbank hesabına 30.000,00 TL havale edildiği ve aynı tarihte söz konusu geçici teminata ilişkin olarak idare tarafından tahakkuk fişi düzenlendiği,

Çankaya Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından Gider Bölümü’ne yazılan 10.07.2023 tarihli, E.801402 sayılı ve “Geçici Teminatın İrat Kaydedilmesi (Tan Oto)” konulu yazıda Tan Oto Motorlu Araçlar Taşımacılık ve İnş. Tic. Ltd. Şti.ne ait geçici teminatın gelir kaydedilmesi gerektiği belirtilerek bu konuda gerekli işlemlerin yapılması hususunun bildirildiği, daha sonra Çankaya Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından Gider Bölümü’ne yazılan 10.08.2023 tarihli, E.833643 sayılı ve “Geçici Teminatın İrat Kaydından İade” konulu yazıda ise Tan Oto Motorlu Araçlar Taşımacılık ve İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından ihalenin 2’nci kısmına sunulan 350.000,00 TL'lik teklifin %3'ü olan 10.500,00 TL'nin irat olarak kaydedilmesi, geri kalan 19.500,00 TL'nin istekliye iade edilmesi hususunun bildirildiği görülmüştür.

Öte yandan Çankaya Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na yazılan 03.07.2023 tarihli, E-37590869-755.99-794486 sayılı ve “İhalelerden Yasaklama Kararı” konulu yazıda başvuruya konu ihalenin 2’nci kısmının Tan Oto Motorlu Araçlar Taşımacılık ve İnş. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, anılan istekliye 12.06.2023 tarihinde “Sözleşmeye Davet” yazısının gönderildiği, “…Adı geçen istekli, 22.06.2023 Perşembe günü sözleşme imzalamak üzere idareye gelmiş, ancak ihale tarihi itibarıyla 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde belirtilen Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcunu gösterir belge ile %6 oranında kesin teminat sunmadığı tespit edilmiştir…” hususları belirtilerek ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yasaklılık işlemlerinin yapılması gerektiği bildirilmiştir. Sonrasında 19.08.2023 tarihli Resmi Gazete’de Tan Oto Motorlu Araçlar Taş. ve İnş. Tic. Ltd.Şti. ile şirket ortağı ve yetkilisi Hulki Karagülle hakkında 6 ay süre ile yasaklama kararının yayınlandığı görülmüştür. Bu haliyle 19.08.2023 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Tan Oto Motorlu Araçlar Taş. ve İnş. Tic. Ltd.Şti. ile şirket ortağı ve yetkilisi Hulki Karagülle hakkında yasaklama kararının 2023/398263 ihale kayıt numaralı ihalesinde sözleşmeye davet yazısına istinaden kesin teminat mektubu ile vergi borcunu gösterir belgenin sunulmamasına istinaden verildiği anlaşılmıştır.

Bu bağlamda yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde Tan Oto Motorlu Araçlar Taşımacılık ve İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından sözleşmeye davet yazısına istinaden vergi borcunu gösterir belgenin ve kesin teminatın sözleşmeye davet yazısının tebliğ tarihinden (12.06.2023 tarihinden) itibaren 10 (on) günlük süre (22.06.2023 tarihine kadar) içerisinde sunulmadığı, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde kesin teminata yönelik iddiada bulunmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla kesin teminatın sunulmamasının sözleşmenin imzalanmaması adına yeterli olduğu anlaşılmış olup, vergi borcunu gösterir belgenin sunulmamasına ilişkin olarak Gelir İdaresi Başkanlığı’nın elektronik sistemlerinde yaşanan teknik sorun sebebi ile elektronik ortamdan ya da vergi dairelerinden temin edemedikleri, bu durumun kendilerinden kaynaklanmadığı, mücbir sebep teşkil ettiği iddiasının ayrıca incelenmesine gerek bulunmamaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde, mücbir sebep halleri dışında sözleşme imzalama yükümlülüğünü süresinde yerine getirmeyen Tan Oto Motorlu Araçlar Taşımacılık ve İnş. Tic. Ltd. Şti.nin geçici teminatının gelir kaydedilmesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibinin “yasaklama işleminin usul ve yasaya aykırı olduğu” iddiasına ilişkin olarak, Kanun’un 53’üncü maddesinde Kurum’un görev ve yetkileri sayılmış olup, söz konusu yasaklama kararının ve karar ile ilgili hükümlerin uygulanmasının Kurumun görev alanında bulunmadığı, dolayısıyla anılan iddianın görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla yukarıda aktarılan gerekçelerle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.