KİK Kararı: 2023/UH.I-1260 (27 Eylül 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/048
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 27.09.2023
Karar No : 2023/UH.I-1260
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Umut Tur Servis Hiz. Taş. Gıda Oto. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. Eskipazar Mahallesi Ata Sanayi (Küme Evler) Ata Sanayi Sitesi 4. Blok Apt. No:14/4A 52200 Altınordu/ORDU

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Altınordu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/670864 İhale Kayıt Numaralı “Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği Kapsamında Ordu İli Altınordu İlçesinde Bulunan Taşımalı Eğitim Kapsamındaki İlköğretim Öğrencilerinin Taşıma Merkezi Okullara 83 Araç İle 180 İş Günü Taşınması Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Altınordu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 11.08.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği Kapsamında Ordu İli Altınordu İlçesinde Bulunan Taşımalı Eğitim Kapsamındaki İlköğretim Öğrencilerinin Taşıma Merkezi Okullara 83 Araç İle 180 İş Günü Taşınması Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Umut Tur Servis Hiz. Taş. Gıda Oto. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 04.09.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.09.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.09.2023 tarih ve 108610 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.09.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1070 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 3’üncü kısımı üzerinde bırakılan Taşkın Evcimen tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

- Sunulan sigorta poliçelerin sadece sigorta acentesi tarafından düzenlenerek imzalandığı, genel müdürlük teyidinin bulunmadığı,

- Kiralama yoluyla çalıştırılacak araçlar için sunulan belgelerin ekinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde belirtilen şartları taşıyan maliyet tespit tutanağının (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

...

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “Madde 2 - İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler

2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2023-2024 Eğitim Öğretim Yılı İlköğretim Taşıma Hizmet Alım İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği kapsamında Ordu ili Altınordu ilçesinde bulunan taşımalı eğitim kapsamındaki ilköğretim öğrencilerinin taşıma merkezi okullara 83 araç ile 180 iş günü taşınması hizmet alımı işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: …” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat düzenlemelerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilen ihalelerde ihale komisyonu tarafından sınır değerin hesaplanacağı, sınır değerin altında olduğu tespit edilen teklif sahiplerinden yazılı olarak aşırı düşük teklif açıklaması istenileceği, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde yapılacak açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesinin zorunlu olduğu, isteklilerin tekliflerini Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirtilen yöntemlerle açıklaması gerektiği, idarece verilen sürede açıklama sunmayan istekliler ve açıklamaları yeterli bulunmayan isteklilere ait tekliflerin reddedileceği, Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer verilen usule uygun açıklama yapan isteklilerin tekliflerinin geçerli kabul edileceği anlaşılmıştır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin aktarılan düzenlemelerinden ihale komisyonunca belirlenecek olan sınır değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceği, ihalenin açıklaması yeterli bulunan en düşük teklif sahibi istekli üzerinde bırakılacağı anlaşılmıştır.

İhalenin başvuruya konu kısmına ilişkin yapılan incelemede, idare tarafından teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen 2 istekliden EKAP üzerinden gönderilen yazılarla aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Söz konusu yazıda ve ekinde “…

a) Hizmet sürecinin, verilen hizmetin ve gerçekleştirme yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin hizmetin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar.

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

d) Taşıma hizmetinde kullanılan araç ve benzeri (Araç, sigorta, şoför vb.) giderler…” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilerden, Kaptanlar Gıda Tek. İnş. Taah. ve Hiz İş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından açıklama sunulmadığı, Taşkın Evcimen tarafından ise açıklama sunulduğu, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Taşkın Evcimen üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Umut Tur Ser. Hiz. Taş. Gıda Oto. Trz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısı incelendiğinde; yazının, açıklama yapılması gereken önemli teklif bileşenlerinin tespitinin isteklilerin kendileri tarafından belirlenmesini mümkün kılacak şekilde hazırlanmış olduğu, ilgili yazıda “araç” ifadesine yer verildiği ancak aracın hangi giderlerinin açıklanması gerektiği noktasında belirleme yapılmadığı, ayrıca yazıda “vb.” ifadesi kullanılmasının açıklama yapılması gereken önemli teklif bileşenlerinin sayılan giderler dışında farklı giderlere ilişkin açıklama yapılıp yapılmayacağı noktasında da tereddüt oluşturduğu, bu haliyle aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik sağlıklı bir şekilde değerlendirme yapılmasını mümkün kılmadığı ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesinde yer alan açıklamaya uygun hazırlanmadığı anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, ihale komisyonu tarafından bahse konu ihalede önemli teklif bileşenleri ayrıntılı ve net bir şekilde belirlenerek, ihalenin başvuruya konu 3’üncü kısmı için teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi iki istekli olan Kaptanlar Gıda Tek. İnş. Taah. ve Hiz İş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Taşkın Evcimen’den yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddiasında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan itirazen şikâyet dilekçesi incelendiğinde, başvuru sahibi isteklinin ihalenin 3’üncü kısmına itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, söz konusu kısma ilişkin yaklaşık maliyet tutarının 2.614.244,13 TL olduğu, bu tutara ilişkin 4734 sayılı Kanun'un 53'üncü maddesi hükmü gereğince yatırılması gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 27.322,00 TL olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibince fazladan yatırılan 27.355,00 TL'nin talebi halinde başvuru sahibine iadesi gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, İhalenin 3’üncü kısmı için önemli teklif bileşenleri ayrıntılı ve net bir şekilde belirlenerek teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi iki istekli olan Kaptanlar Gıda Tek. İnş. Taah. ve Hiz İş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Taşkın Evcimen’den yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.