KİK Kararı: 2023/UH.I-1109 (16 Ağustos 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/042
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 16.08.2023
Karar No : 2023/UH.I-1109 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Canip Yıldırım ÖZALTAŞ,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/229287 İhale Kayıt Numaralı “Scü Yedi Adet Binanın Deprem Performans Analizi Hazırlanması (Güçlendirme ve Onarım) İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 03.04.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Scü Yedi Adet Binanın Deprem Performans Analizi Hazırlanması (Güçlendirme ve Onarım) İşi” ihalesine ilişkin olarak Canip Yıldırım Özaltaş tarafından 03.08.2023 tarih ve 102869 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.08.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/914 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; itirazen şikayet süreci sonrasında Kurul tarafından verilen 2023/UH.I-993 sayılı düzeltici işlem kararı sonrasında idare tarafından 31.07.2023 tarihinde ihalenin iptal edildiği, ihalenin iptal kararı içeriğinde Kurul kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, ihale sürecinin uzaması sonucunda ihale teklif geçerlilik sürelerinin dolduğu ve herhangi bir istekli tarafından süre uzatımına ilişkin idareye bir talebin iletilmemesi sonucunda ihalede teklifi geçerli bir istekli kalmadığından ihalenin iptal edildiğinin belirtildiği, idarenin iptal kararının kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği, öncelikle tekliflerinin yaklaşık maliyetin altında ve uygun olduğu, teklif geçerlilik süresinin uzatılması durumunun ise yalnızca idare tarafından yazı ile talep edilmesi durumunda istekliler tarafından uzatılabileceği, idarenin 4734 sayılı Kanun'un temel ilkelerini göz önünde bulundurması ve ihalenin iptali kararının iptal edilerek tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un 32’nci maddesinde “Tekliflerin geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilir. İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 54’üncü maddesinde “(1) Tekliflerin geçerlilik süresi; tekliflerin tahmini değerlendirme süresi, şikayete ilişkin süreler, ihale kararının onaylanması ile sözleşme imzalanmasına kadar geçecek süre ve benzeri hususlar dikkate alınarak belirlenir ve bu süre ihale dokümanında belirtilir.

(2) İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde “İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: CÜ YEDİ ADET BİNA DEPREM PERFORMANS ANALİZİ HAZIRLANMASI İŞİ ( GÜÇLENDİRME VE ONARIM PROJESİ )” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 3.1’inci maddesinde “a) İhale kayıt numarası: 2023/229287

b) İhale usulü: Açık ihale.

c) İhale (son teklif verme) tarihi ve saati: 31.03.2023 saat: 10:00” düzenlemesi,

Anılan Şartnamenin 24’üncü maddesinde “24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 60 - Altmış (rakam ve yazıyla) takvim günüdür.

24.2. İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı iade edilir.

24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.

24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olarak EKAP üzerinden yapılır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 26.1’inci maddesinde “İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici teminat verilmesi zorunludur.

26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 28.06.2023 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, şikayete konu ihale sürecinde başvuru sahibi tarafından iki kez itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, birinci itirazen şikayet başvurusu sonucunda Kurul tarafından alınan 31.05.2023 tarihli ve 2023/UH.I-824 sayılı kararı ile aşırı düşük teklif sorgu yazılarının idarece mevzuata uygun olarak yeniden hazırlanması ve aşırı düşük teklif değerlendirilmesi işleminin yeniden gerçekleştirilmesine karar verildiği, ikinci itirazen şikayet başvurusu sonucunda Kurul tarafından alınan 19.07.2023 tarihli ve 2023/UH.I-993 sayılı karar ile başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmemesi işleminin hukuka uygun olduğuna karar verildiği, ancak Akalın Grup Proje Mühendislik Mimarlık İnşaat Taahhüt Ticaret Limited Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Anılan düzeltici işlem kararı üzerine ihale komisyonunca kararın gerekleri yerine getirilerek Akalın Grup Proje Mühendislik Mimarlık İnşaat Taahhüt Ticaret Limited Şirketinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu idari işlem sonucunda şikayete konu ihalede teklifi değerlendirme dışı bırakılmayan tek isteklinin başvuru sahibi olduğu, ihalenin iptali kararının alındığı tarih itibariyle tek geçerli teklif olan başvuru sahibinin teklif ve geçici teminat geçerlilik sürelerinin dolduğu belirtilerek ihalede geçerli teklif kalmadığı gerekçesiyle ihalenin 28.07.2023 tarihinde iptal edildiği ve kararın 31.07.2023 tarihinde isteklilere EKAP üzerinden gönderildiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin ilgili maddeleri gereğince, teklif geçerlilik süresinin ihale tarihi olan 31.03.2023 gününden itibaren 60 gün olduğu, geçici teminat mektuplarının geçerlilik süresinin ise asgari 28.06.2023 tarihi olması gerektiğinin belirtildiği, başvuru sahibi tarafından sunulan geçici teminat mektubunun 03.07.2023 tarihine kadar geçerli olduğu, ihale komisyon kararının alındığı tarih itibariyle tek geçerli teklif olan başvuru sahibinin teklif ve geçici teminat geçerlilik sürelerinin dolduğu anlaşılmıştır.

Kanun’un 32 ve Yönetmelik’in 24.2’nci maddelerinde, ihale sürecinde ihtiyaç duyulması halinde idarelerce, ihaleye katılan isteklilerden teklif ve geçici teminat geçerlilik sürelerinin dokümanda belirtilen süre kadar uzatılmasının talep edilebileceği, isteklilerin bu talebi kabul veya reddedebileceği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kurulu’nun 19.07.2023 tarihli ve 2023/UH.I-993 sayılı kararı öncesinde idarece alınan 15.06.2023 tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibinin teklifi geçerli ve yaklaşık maliyetin altında olmasına rağmen idare tarafından ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmediği, Kurul tarafından alınan karar içerisinde idarenin bu kararının mevzuata uygun bulunduğu, mevzuatta yer alan “ihtiyaç duyulması halinde” ifadesinden Kanun kapsamındaki ihalelerde rekabeti sağlamakla ve kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını sağlamakla zorunlu olan idarelerin ihtiyacın olup olmadığına yürütülen ihale süreci esas alınarak karar verilmesi gerektiği, şikayete konu ihalede idarece bir önceki kararında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak uygun görmediği başvuru sahibinden teklif ve geçici teminat geçerlilik süresini uzatma talebinde bulunmadan ihalenin iptal edilmesi işleminin mevzuatın idareye vermiş olduğu takdir yetkisi sınırları içerisinde değerlendirilebileceği sonucuna ulaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.