KİK Kararı: 2023/UH.I-1099 (9 Ağustos 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/041
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 09.08.2023
Karar No : 2023/UH.I-1099
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Bulutbey Yapı Temizlik İnşaat Otomotiv Taşımacılık Turizm Madencilik Tic. San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Döşemealtı Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/712759 İhale Kayıt Numaralı “3 Ay Süreli Cadde, Sokak, Yeşil Alan ve Parkların Temizliği, Çöp Toplama ve Taşıma İşleri İçin İş Makinesi ve Araç Kiralama (Sürücüsüz ve Akaryakıtsız) Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Döşemealtı Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 18.07.2023 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “3 Ay Süreli Cadde, Sokak, Yeşil Alan ve Parkların Temizliği, Çöp Toplama ve Taşıma İşleri İçin İş Makinesi ve Araç Kiralama (Sürücüsüz ve Akaryakıtsız) Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Bulutbey Yapı Temizlik İnşaat Otomotiv Taşımacılık Turizm Madencilik Tic. San. Ltd. Şti.nin 21.07.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.07.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.07.2023 tarih ve 101869 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.07.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/896 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin 18/07/2023 tarihinde saat 11:00’de gerçekleştirildiği, aynı tarihte saat 11:38’de EKAP üzerinden gönderilen tebligat ile son fiyat teklifinin saat 12:00’ye kadar gönderilmesi gerektiğinin bildirildiği, EKAP üzerinden gönderilen 22 dakikalık teklif verme süresi çok kısıtlı olduğundan son tekliflerin hazırlanması için yeterli olmadığı, öte yandan saat 11:58’de sisteme girildiği ancak teklif verme aşamasında EKAP sisteminde sıkıntı olduğu, giriş ile alakalı EKAP veri tabanında gerekli bilgilerin yer aldığı, kendiler tarafından son teklif verilemediği için bu durumun sınır değer hesabına da etki ettiği, dolayısıyla ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

2. İhale konusu işte çalıştırılacak araç ve iş makineleri için gün üzerinden teklif alındığı, bahse konu araçların ihale konusu işin dışında başka bir işte kullanılmalarının söz konusu olmayacağı, bu koşullar altında Teknik Şartname’nin 4.11’inci maddesinde yer alan düzenlemeye göre yüklenicinin kusuru olmaksızın araçların çalıştırılmaması halinde yükleniciye ödeme yapılmayacağına ilişkin düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde pazarlık usulü ile ihale yapılabilir:

…

b) Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hallerde veyahut idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması.

…

(b), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen hallerde ilan yapılması zorunlu değildir. İlan yapılmayan hallerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenir.

…

Bu madde kapsamında yapılacak ihalelerde, ilk fiyat tekliflerini aşmamak üzere isteklilerden ihale kararına esas olacak son yazılı fiyat teklifleri alınarak ihale sonuçlandırılır...” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 3 Ay Süreli Cadde, Sokak, Yeşil Alan ve Parkların Temizliği, Çöp Toplama ve Taşıma İşleri İçin İş Makinesi ve Araç Kiralama (Sürücüsüz ve Akaryakıtsız) Hizmet Alım İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

3 Ay Süreli 21 Adet Cadde, Sokak, Yeşil Alan ve Parkların Temizliği, Çöp Toplama ve Taşıma İşleri İçin İş Makinesi ve Araç Kiralama (Sürücüsüz ve Akaryakıtsız) Hizmet Alım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Döşemealtı Belediyesi sınırları içerisindeki tüm mahalleler” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.

a) İhale kayıt numarası: 2023/712759

b) İhale usulü: Pazarlık usulü

c) İhale (son teklif verme) tarihi ve saati: 18.07.2023

Saat: 11:00

ç) İhale komisyonunun toplantı yeri (e-tekliflerin açılacağı adres): Döşemealtı Belediyesi 3. Kat Toplantı Salonu

3.2. Teklifler, ihale (son teklif verme) tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden e-teklif olarak sunulur. İhale (son teklif verme) saatine kadar EKAP'a yüklenemeyen teklifler değerlendirmeye alınmaz.

3.3. Verilen teklifler, zeyilname düzenlenmesi hali hariç, herhangi bir sebeple geri alınamaz.

3.4. İhale tarihinin tatil gününe rastlaması halinde ihale, takip eden ilk iş gününde yukarıda belirtilen yer ve saatte yapılır ve bu saate kadar verilen teklifler kabul edilir.

3.5. İlan tarihinden sonra çalışma saatlerinin değişmesi halinde de ihale yukarıda belirtilen saatte yapılır.

3.6. Saat ayarlarında, TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü tarafından zamanı en az hatayla ölçmek üzere kullanılan atom saati esas alınır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. İlk oturumun kapatılmasından sonra, ihale komisyonu belirleyeceği bir tarih ve saatte toplanır ve EKAP üzerinde tekliflerin değerlendirilmesine başlanır. Teklif değerlendirme işlemleri birden fazla oturumda yapılabilir. Her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP'a kaydedilir ve düzenlenen tutanakların bir çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır.

31.2. Teklif değerlendirmesinde öncelikle ilk oturumda 30 uncu madde uyarınca e-teklifinin açılamadığı veya teklif mektubu ile geçici teminatının uygun olmadığı tespit edilen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.

…

31.4. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayan isteklilerden, ilk fiyat tekliflerini aşmamak ve ihale kararına esas olmak üzere son fiyat tekliflerini vermeleri istenir. İstekliler, kendilerine bildirilen tarih ve saatte kadar son tekliflerini, teklife ilişkin e-anahtar ile birlikte e-teklif olarak, yine EKAP üzerinden e-imza ile imzalayıp sunarlar. Ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde son fiyat teklifinin ortak girişim ortaklarının tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. İlk fiyat teklifi ile son fiyat teklifinin farklı kişiler tarafından imzalanması halinde, son fiyat teklifini imzalayan kişinin temsile yetkili olduğuna ilişkin belgelerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi gerekmektedir. Son fiyat teklifini sunmayan isteklilerin ilk teklifleri, son teklifleri olarak kabul edilir. İhale komisyonu, son fiyat teklifleri ile işin yaklaşık maliyetini açıklayarak tutanağa bağlar.” düzenlemesi yer almaktadır.

Döşemealtı Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından “3 Ay Süreli Cadde, Sokak, Yeşil Alan ve Parkların Temizliği, Çöp Toplama ve Taşıma İşleri İçin İş Makinesi ve Araç Kiralama (Sürücüsüz ve Akaryakıtsız)” işinin pazarlık usulü ile 18.07.2023 tarihinde gerçekleştirildiği, 18.07.2023 tarihinde EKAP üzerinden bildirilen ihale komisyonu kararında Metro Araç Kiralama İnşaat San. ve Tic. A.Ş.nin ekonomik açından en avantajlı teklif sahibi istekli olarak, BRT Akaryakıt İnşaat Temizlik Otomotiv Gıda İthalat İhracat Tic. ve San. Ltd. Şti. ise ekonomik açından en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından başvuru sahibi Bulutbey Yapı Temizlik İnşaat Otomotiv Taşımacılık Turizm Madencilik Tic. San. Ltd. Şti. de dâhil olmak üzere 4 firmaya 14.07.2023 tarihinde davet gönderildiği, söz konusu davet yazısında “3 Ay Süreli Cadde, Sokak, Yeşil Alan ve Parkların Temizliği, Çöp Toplama ve Taşıma İşleri İçin İş Makinesi ve Araç Kiralama (Sürücüsüz ve Akaryakıtsız) Hizmet Alım İşi 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin b bendi uyarınca ihale edilecektir. İhale dokümanı aşağıda belirtilen adresten e-imza kullanılarak indirilebilir.…İhaleye katılmak için ihale dokümanına uygun olarak hazırlayacağınız teklifinizi en geç 18.07.2023 tarihi, saat 11:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalayarak göndermeniz gerekmektedir…” ifadelerine yer verildiği,

18.07.2023 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye başvuru sahibi de dâhil olmak üzere 3 istekli tarafından teklif verildiği, idare tarafından 18.07.2023 tarihinde ve saat 11:38:26’da EKAP üzerinden ilk teklifi geçerli olan 3 istekliye tebliğ edilen “Son fiyat tekliflerini vermeye davet” konulu yazıda “18.07.2023 11:00 tarihinde, 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin b bendine göre pazarlık usulü ile yapılan 3 Ay Süreli Cadde, Sokak, Yeşil Alan ve Parkların Temizliği, Çöp Toplama ve Taşıma İşleri İçin İş Makinesi ve Araç Kiralama (Sürücüsüz ve Akaryakıtsız) Hizmet Alım İşi ihalesine ilişkin olarak, ilk fiyat teklifinizi aşmamak kaydıyla, son fiyat teklifinizi en geç 18.07.2023 tarihi, saat 12:00’a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalayarak göndermeniz gerekmektedir.” ifadelerine yer verilerek isteklilerden son fiyat tekliflerini sunmalarının istendiği, bunun akabinde ihalenin son oturumuna iki isteklinin teklif verdiği, başvuru sahibi isteklinin son fiyat teklifini sunmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibi tarafından saat 11:58’de sisteme girildiği ancak teklif verme aşamasında EKAP sisteminde sıkıntı olduğunun iddia edildiği, bu kapsamda Bulutbey Yapı Temizlik İnşaat Otomotiv Taşımacılık Turizm Madencilik Tic. San. Ltd. Şti. tarafından 18.07.2023 tarihinde saat 11:38 ile saat 12:00 arasında EKAP’ta teklif verme ile alakalı teknik bir problem yaşanıp yaşanmadığı hususunda 07.08.2023 tarihinde bilgi ve belge talep edilmiş olup söz konusu bilgi ve belgeler 07.08.2023 tarihinde gönderilmiştir.

07.08.2023 tarihinde Elektronik İhale Dairesi Başkanlığı’ndan gönderilen ilgili yazıda “Kayıtlarımızın tetkiki neticesinde, 18.07.2023 tarihinde saat 11:38 ile saat 12:00 arasında EKAP'ta teklif verme ile ilgili teknik bir problemin olmadığı, belirtilen tarih saat aralığında söz konusu ihaleye 2 adet teklif verildiği, ayrıca aynı tarih saat aralığında başka ihalelere 26 adet teklif verildiği tespit edilmiştir. Ek olarak, 1900647331 VKN’li Bulutbey Yapı Temizlik İnşaat Otomotiv Taşımacılık Turizm Madencilik Ticaret Sanayi Limited Şirketine ait söz konusu ihaleye ilişkin olarak teklif verme aşamasında herhangi bir hata kaydı tespit edilmemiştir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinin (b) fıkrası gereğince yapılan ihalelerde teklif vermeye davet yazılarının ilgililere tebliğ edilmesinin ardından teklif hazırlığı için ne kadar süre verileceğine dair kamu ihale mevzuatında bir düzenleme mevcut değildir. Yukarıda aktarıldığı üzere Kanun’un 21’inci maddesinin (b) fıkrasında belirtilen şartların oluşması hâlinde ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması durumunda söz konusu usul kullanılmaktadır. Dolayısıyla ivedi olarak yapılması gereken bir ihaledeki teklif hazırlama süresi idarenin takdirine bırakılmış durumdadır.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda aktarılan “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…(b), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen hallerde ilan yapılması zorunlu değildir. İlan yapılmayan hallerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenir…” hükmü açısından bakıldığında, idarece 4 firmanın doküman almaya ve teklif vermeye davet edildiği, bunlardan üçünün de ihaleye teklif verdiği göz önünde bulundurulduğunda, Kanun’un bahsi geçen hükmünde istenen koşulların karşılandığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru konusu ihalede, doküman almaya ve teklif vermeye davet edilen başvuru sahibi de dahil olmak üzere 4 firmaya 14.07.2023 tarihinde ve saat 17:11:19’da “Doküman Almaya ve Teklif Vermeye Davet” konulu yazı ile EKAP üzerinden tebligatta bulunulduğu, doküman almaya ve teklif vermeye davet edilme tarihinin 14.07.2023, ihale tarihinin ise 18.07.2023 olduğu, idare tarafından 18.07.2023 tarihinde ve saat 11.38:26’da EKAP üzerinden ilk teklifi geçerli olan 3 istekliye tebliğ edilen “Son fiyat tekliflerini vermeye davet” konulu yazı üzerine Metro Araç Kiralama İnşaat San. ve Tic. A.Ş. ve BRT Akaryakıt İnşaat Temizlik Otomotiv Gıda İthalat İhracat Tic. ve San. Ltd. Şti.nin son fiyat tekliflerini sunduğu anlaşılmıştır.

Anılan Kanun’un 21’inci maddesinin b) bendine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde teklif vermeye davet edilen isteklilerin ilk tekliflerini verdikten sonra idarece yapılacak değerlendirmeler neticesinde son tekliflerini vermeye davet edilmelerinin aktarılan usül ile yapılan ihale kurallarının gereği olduğu, dolayısıyla bu usulle yapılan ihalelere katılan isteklilerin teklif hazırlık işlemlerinde idarece yapılacak son teklif vermeye davet talebine ilişkin hazırlıkları ihale öncesinde yapmaları gerektiğinin açık olduğu, ihalenin elektronik ortamda gerçekleştirildiği ve tebligatta bulunulan firmaların tamamı tarafından da tekliflerin verildiği göz önüne bulundurulduğunda, ilgili tüzel kişiler arasında anılan Kanun’un yukarıda aktarılan “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde belirtilen rekabet ve eşit muamele ilkelerine halel getiren bir durum oluştuğunun söylenemeyeceği, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve basiretli tacir olma yükümlülüğünü haiz isteklilerin tüm bu süreçleri göz önünde bulundurarak tekliflerini hazırlamaları gerektiği, öte yandan başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak son tekliflerin verilmesi aşamasında EKAP’ta herhangi bir hata kaydı da bulunmadığı ve diğer iki isteklinin de son tekliflerini verdikleri anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.

Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.

Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Genel Hususlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.11. Araç ve iş makinelerinin, ilgili mevzuatların öngördüğü ve yüklenici sorumluluğunda bulunan belge, konfor, teçhizat ve eksikliklerinden kaynaklı trafikten men edilmesi, alıkonması, görevini yapamaz duruma gelmesi vb. halinde yüklenici araç ve iş makineleri yerine en az aynı teknik özelliklerde (idarenin onayı alınarak) ikame araç ve iş makinelerini 2 takvim günü içerisinde sağlayacaktır. İkame araç ve iş makinelerinin temin edilmesine kadar geçecek süre puantajda belirtilecek ve o günler için araç ve iş makineleri çalışmadı olarak gösterilecek ve hakedişten düşülecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, yüklenicinin işleri gereken özeni göstererek planlayacağı, projelendireceği, yürüteceği, tamamlayacağı ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidereceği; ayrıca yüklenicinin, bu sorumluluklarını yerine getirmesi için olması gereken bütün denetim, muayene ve testleri kalıcı veya geçici nitelikte yaptıracağı ve işçilik, malzeme, tesis, ekipmanı temin edeceği görülmektedir.

İhale dokümanı düzenlemelerinden ise; araç ve iş makineleri ile ilgili mevzuatın öngördüğü ve yüklenici sorumluluğunda bulunan belge, konfor, teçhizat ve eksikliklerinden kaynaklı trafikten men edilmesi, alı konulması, görevini yapamaz duruma gelmesi gibi durumlarda yüklenicinin en az aynı teknik özelliklerde ve idarenin onayını alarak ikame araç ve iş makinelerini 2 takvim günü içerisinde sağlayacağı, idare tarafından ikame araç ve iş makinelerinin temin edilmesine kadar geçecek sürenin puantajda belirtileceği, o günler için “araç ve iş makineleri çalışmadı” şeklinde gösterileceği ve hakedişten düşüleceği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, yüklenicinin işleri gereken özeni göstererek planlayacağı, projelendireceği, yürüteceği, tamamlayacağı ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidereceği ve işçilik, malzeme, tesis, ekipmanı temin edeceği, araç ve iş makineleri ile ilgili mevzuatın öngördüğü ve yüklenici sorumluluğunda bulunan belge, konfor, teçhizat ve eksikliklerinden kaynaklı trafikten men edilmesi, alı konulması, görevini yapamaz duruma gelmesi gibi durumlarda ise ikame araç ve iş makinelerini 2 takvim günü içerisinde sağlaması gerektiği, bahsedilen durumların yüklenicinin kusurundan kaynaklanması halinde ikame araç ve iş makinelerinin temin edilmesine kadar geçecek sürenin puantajda belirtilerek hakedişten düşüleceği, başka bir deyişle yüklenicinin ikame araç ve iş makinesi sağlaması halinde ikame edilene kadarki sürenin hakedişten düşülerek yükleniciye ödeme yapılacağı, basiretli tacir olma yükümlülüğü çerçevesinde yüklenicinin ihale konusu işi ihale dokümanı kriterlerine uygun şekilde yerine getirmekle sorumlu olduğu, bu itibarla söz konusu düzenlemenin mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin alınan Kurul kararına katılmakla birlikte, 1’inci iddiasına ilişkin alınan karar incelendiğinde;

Başvuruya konu ihale Döşemealtı Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 18.07.2023 tarihinde yapılan “3 Ay Süreli Cadde, Sokak, Yeşil Alan ve Parkların Temizliği, Çöp Toplama ve Taşıma İşleri İçin İş Makinesi ve Araç Kiralama (Sürücüsüz ve Akaryakıtsız) Hizmet Alım İşi” ihalesi olup 4 firmaya davet gönderildiği, 3 adet ihale dokümanı indirilen ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği, bütün tekliflerin geçerli kabul edildiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesi uyarınca yapılan ihalede başvuru sahibi Bulutbey Yapı Temizlik İnşaat Otomotiv Taşımacılık Tur. Mad. Tic. San. Ltd. Şti.nin son fiyat teklifini vermediği, ihalenin Metro Araç Kiralama İnşaat San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, BRT Akaryakıt İnşaat Temizlik Otomotiv Gıda İthalat İhracat Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde pazarlık usulü ile ihale yapılabilir:

…

b) Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hallerde veyahut idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması.

…

(b), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen hallerde ilan yapılması zorunlu değildir. İlan yapılmayan hallerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenir.

…

Bu madde kapsamında yapılacak ihalelerde, ilk fiyat tekliflerini aşmamak üzere isteklilerden ihale kararına esas olacak son yazılı fiyat teklifleri alınarak ihale sonuçlandırılır...” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde 4734 sayılı Kanunun 21’inci maddesi gereği 18.07.2023 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan ihalede, tekliflerin ihale (son teklif verme) tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden e-teklif olarak sunulacağı, ihale (son teklif verme) saatine kadar EKAP'a yüklenemeyen tekliflerin değerlendirmeye alınmayacağı, ilk teklifin son verilme saati ise 11:00 olarak belirlenmiştir.

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “

…

31.2. Teklif değerlendirmesinde öncelikle ilk oturumda 30 uncu madde uyarınca e-teklifinin açılamadığı veya teklif mektubu ile geçici teminatının uygun olmadığı tespit edilen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.

…

31.4. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayan isteklilerden, ilk fiyat tekliflerini aşmamak ve ihale kararına esas olmak üzere son fiyat tekliflerini vermeleri istenir. İstekliler, kendilerine bildirilen tarih ve saatte kadar son tekliflerini, teklife ilişkin e-anahtar ile birlikte e-teklif olarak, yine EKAP üzerinden e-imza ile imzalayıp sunarlar. … Son fiyat teklifini sunmayan isteklilerin ilk teklifleri, son teklifleri olarak kabul edilir. İhale komisyonu, son fiyat teklifleri ile işin yaklaşık maliyetini açıklayarak tutanağa bağlar. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından başvuru sahibi Bulutbey Yapı Temizlik İnşaat Otomotiv Taşımacılık Turizm Madencilik Tic. San. Ltd. Şti. de dahil olmak üzere teklifleri geçerli kabul edilen 3 firmaya 14.07.2023 tarihinde EKAP üzerinden “Doküman Almaya ve Teklif Vermeye Davet” konulu yazının tebliğ edildiği, söz konusu yazıda “3 Ay Süreli Cadde, Sokak, Yeşil Alan ve Parkların Temizliği, Çöp Toplama ve Taşıma İşleri İçin İş Makinesi ve Araç Kiralama (Sürücüsüz ve Akaryakıtsız) Hizmet Alım İşi 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin b bendi uyarınca ihale edilecektir. İhale dokümanı aşağıda belirtilen adresten e-imza kullanılarak indirilebilir.…İhaleye katılmak için ihale dokümanına uygun olarak hazırlayacağınız teklifinizi en geç 18.07.2023 tarihi, saat 11:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalayarak göndermeniz gerekmektedir…” ifadelerine yer verilmiştir.

Pazarlık usulüyle 12.07.2023 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye belirtilen tarih ve saate başvuru sahibi dahil üç isteklinin teklif sunduğu, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmede üç isteklinin de tekliflerinin uygun bulunduğu, idare tarafından 18.07.2023 tarihinde ve saat 11:38:26’da EKAP üzerinden ilk teklifi geçerli olan 3 istekliye tebliğ edilen “Son fiyat tekliflerini vermeye davet” konulu yazıda “18.07.2023 11:00 tarihinde, 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin b bendine göre pazarlık usulü ile yapılan 3 Ay Süreli Cadde, Sokak, Yeşil Alan ve Parkların Temizliği, Çöp Toplama ve Taşıma İşleri İçin İş Makinesi ve Araç Kiralama (Sürücüsüz ve Akaryakıtsız) Hizmet Alım İşi ihalesine ilişkin olarak, ilk fiyat teklifinizi aşmamak kaydıyla, son fiyat teklifinizi en geç 18.07.2023 tarihi, saat 12:00’a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalayarak göndermeniz gerekmektedir.” ifadelerine yer verilerek isteklilerden son fiyat tekliflerini sunmalarının istendiği, ihalenin son oturumuna iki isteklinin teklif verdiği, başvuru sahibinin bildirilen saate kadar son fiyat teklifini sunmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinin (b) fıkrası gereğince yapılan ihalelerde, son fiyat teklifini vermeye davet yazılarında yazının ilgililere tebliğ edilmesini müteakip son teklifin hazırlığı için ne kadar süre verileceğine dair kamu ihale mevzuatında açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Buna göre Kanun’un 21’inci maddesinin (b) fıkrası gereği ivedi olarak yapılması zorunlu bulunan ihalelerde son teklifin hazırlanarak idareye sunulma süresinin tespiti idarenin takdirine bırakılmıştır. Bununla birlikte Kanunu’nun 21’inci maddesinin (b) fıkrası gereğince yapılan ihalelerin ivedilikle yapılıp sonuçlandırılması esas olmakla birlikte idarelerin teklifi oluşturan bileşenler ile birim fiyat teklif cetvelindeki iş kalemlerini, EKAP sistemine bağlanmada yaşanabilecek teknik aksaklıkları da dikkate alarak isteklilere ilk teklif tutarını geçmemek üzere verecekleri ikinci ve son tekliflerini hazırlayabilmeleri için mevzuat gereği makul bir sürede tanımaları gerekmektedir.

Başvuruya konu ihalenin cadde, sokak, yeşil alan ve parkların temizliğini, çöp toplama ve taşıma işleri için iş makinesi ve araç kiralanması (sürücüsüz ve akaryakıtsız) olmak üzere birden fazla işi kapsadığı, ihale dokümanı indiren 3 isteklinin 18.07.2023 tarihinde yapılan ihaleye belirtilen saate kadar ilk tekliflerini sundukları, yapılan değerlendirme sonucunda 3 isteklinin de tekliflerinin geçerli kabul edildiği ve mevzuat gereği isteklilerden 18.07.2023 tarihinde ve saat 11:38:26’da EKAP üzerinden tebliğ edilen “Son fiyat tekliflerini vermeye davet” konulu yazı ile son fiyat teklifini en geç 18.07.2023 tarihi, saat 12:00’a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalayarak göndermelerinin istenildiği, buna göre isteklilere son fiyat teklifini EKAP üzerinden e-imza ile imzalayarak gönderebilmeleri için 22 dakikadan (21:34 dakika) daha az bir süre tanındığı, başvuruya kunu ihalenin birden fazla iş kalemini kapsayan bir hizmet alımı işi olduğu ve birçok teklif bileşeninden oluştuğu, EKAP sistemine bağlanmada teknik aksaklıklarda yaşanabileceği dikkate alındığında son fiyat teklifini EKAP üzerinden e-imza ile imzalayarak gönderebilmeleri için verilen 21:34 dakikalık sürenin istekliler açısından sağlıklı bir teklif oluşturulabilmesi için yeterli ve makul bir süre olmadığı, başvuru sahibinin son fiyat teklifini belirlenen süreye kadar verememesinin de bu aykırılığı destekler nitelikte olduğu, ayrıca bu hususun 4734 sayılı Kanunun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere de aykırılık teşkil ettiği değerlendirilmiştir.

Diğer yandan başvuruya konu ihalenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinin (b) fıkrası gereğince yapıldığı, ihalede yaklaşık maliyet ile isteklilerin hem ilk hem de son teklif fiyatlarının bilindiği dikkate alındığında, bu aşamada isteklilerden düzeltici işlem ile yeni bir teklifin alınması da mümkün bulunmadığından ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığa konu ihalede, başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak yukarıda yapılan tespitler ve değerlendirmeler doğrultusunda “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle kurul çoğunluğunca alınan “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyoruz.