KİK Kararı: 2023/UH.I-1014

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/037
Gündem No : 11
Karar Tarihi : 19.07.2023
Karar No : 2023/UH.I-1014
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Emza Bilişim İnşaat Tarım Petrol Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (Tigem),

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/499406 İhale Kayıt Numaralı “Ceylanpınar Tim İhtiyacı 36 Ay Süreli, Yakıtı ve Sürücüsü Yükleniciye Ait, 41 Adet En Az 27+1 Kişilik Otobüs, 15 Adet En Az 16+1 Kişilik Minibüs Olmak Üzere Toplam 56 Adet Personel Servis Aracı Kiralama Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (Tigem) tarafından 22.06.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ceylanpınar Tim İhtiyacı 36 Ay Süreli, Yakıtı ve Sürücüsü Yükleniciye Ait, 41 Adet En Az 27+1 Kişilik Otobüs, 15 Adet En Az 16+1 Kişilik Minibüs Olmak Üzere Toplam 56 Adet Personel Servis Aracı Kiralama Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Emza Bilişim İnşaat Tarım Petrol Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 16.06.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.06.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.07.2023 tarih ve 98315 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.07.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/823 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale konusu işin personel taşıma işi olduğu, araç kiralama işi ile personel taşıma işlerinin birbirinden farklı işler olduğu, dolayısıyla İdari Şartname’de yer alan benzer iş tanımı içerisinde hem personel taşıma işine hem de araç kiralama işine yer verilmiş olmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

2. İdari Şartname’de yer alan R katsayısının hatalı belirlendiği,

3. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde özel aykırılık hallerinin belirtildiği tablonun onuncu sırasında yer alan özel aykırılık hali uyarınca, Teknik Şartname’ye aykırı şekilde hizmete sunulan araçlar yönünden kilometre ücreti ödenmekle birlikte yevmiye ücretinin ödenmeyeceğinin anlaşıldığı, bu düzenlemenin, gerçekleşen kusur nedeniyle idarenin ceza uygulayabildiği bir hizmeti bedelini ödemeden alması anlamına geldiği, dolayısıyla yapılan düzenlemenin hukuka aykırılık teşkil ettiği,

4. Sözleşme Tasarısı’nın 21.2.1’inci maddesindeki düzenleme ile araçlar için yapılması istenilen sigortaların poliçeleri kapsamında “yangın, çalınma veya çalınmaya teşebbüs, çarpma veya çarpılma, terör, sel, su baskını, deprem, sigara yangını, yetkili olmayanlarca aracın çekilmesi, ferdi kaza ve ferdi kaza deprem teminatı, hukuksal yardım, yardım hizmet paketi, grev, lokavt ve halk hareketleri, enflasyon koruma” teminatlarının bulunması zorunluluğu getirilmiş olmasının hukuka aykırı olduğu,

5. Teknik Şartname’nin 2.3’üncü maddesindeki düzenleme ile araçların altı ayda bir bakım ve onarımlarının yaptırılmasının öngörüldüğü, anılan Şartname’nin 2.18’inci maddesinde ise araçların üretici firma tarafından öngörülen kilometre veya yıl itibariyle periyodik bakımlarının yaptırılmasının öngörüldüğü, dolayısıyla bu iki düzenlemenin birbiriyle çeliştiği, araçların bakım kilometreleri gelmeden altı ayda bir bakıma sokulmuş olmasının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerinden birisi olan verimlilik ilkesi ile de çeliştiği,

6. Teknik Şartname’nin 2.20’nci maddesinde yapılan düzenleme uyarınca, çalışma esnasında kiralanan aracın arıza, kaza gibi durumlardan dolayı bakım ve onarıma alınması veya aracın herhangi bir nedenle devre dışı kalması halinde, arızalı aracın tamir edilemeyerek görevine devam edememesi veya arızalı araç yerine yirmi dört saat içerisinde aynı özelliklere haiz başka bir araç tahsis edilememesi nedeniyle idarenin dış piyasadan araç kiralaması durumunda, kiralanan araç için fiyat farkı oluşması ve fark tutarının da yükleniciden tahsil edilecek olmasının, yüklenicinin bu durumda zaten idareye ceza ödemek zorunda olduğu dikkate alındığında hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu,

7. Teknik Şartname’de yer alan “Araç sürücülerinde mutlaka mobil telefon bulundurulacaktır” şeklindeki düzenleme nedeniyle birim fiyat teklif cetvelinde satır açılması gerektiği, bu maliyetin teklif fiyata dahil giderler arasında sayılmamış olmasının mevzuata aykırı olduğu,

8. Teknik Şartname’de yer alan “İşletmenin uzun sureli kiralanması veya uzun sureli ortaklığa verilmesi halinde sözleşme tek taraflı olarak feshedilecektir. Yüklenici buna itiraz edemez.” şeklindeki düzenlemenin, Sözleşme Tasarısı’nın 29’uncu maddesinde yer alan “Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24’üncü maddesi çevresinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i ödenir” şeklindeki düzenlemeye aykırılık teşkil ettiği düzenlemenin Sözleşme Tasarısı’nın 29’uncu maddesine aykırılık teşkil ettiği,

9. Teknik Şartname’nin 2.47’nci maddesinde yer alan düzenleme ile idarenin farklı yüklenicilere ait personelin taşınmasını sağlamakta olduğu, işletme hizmetlerinde çalışan ve diğer yüklenicilerin personeli olan kişilerin personel taşıma hizmet alımında kullanılan araçlar ile bilabedel taşınmasının hukuka aykırı olduğu, yüklenicinin esasen taşıması gerekmeyen kişileri taşımak suretiyle hem iş yükününün artığı hem de bu kişilerin taşınması dolayısı ile ortaya çıkan her türlü hukuki sorumluluğu üstüne aldığı, idarenin şikayet üzerine aldığı karardan da görüleceği üzere, yüklenici firmanın yaptığı fazladan taşımanın ve aldığı riskin göz ardı edildiği,

10. Teknik Şartname’nin “Fiyat farkı verilmesi” başlıklı 3.8’inci maddesinde yer alan “KİK sayfasında yayınlanan güncel mevzuat” ifadesi nedeniyle, ilan tarihinde geçerli olan fiyat farkı düzenlemeleri yerine ilgili uygulama ayında KİK sayfasında yer alan yeni fiyat farkı düzenlemelerinin uygulanmasının mümkün olduğu, dolayısıyla bu durumun Sözleşme Tasarısı’nın 14.3’üncü maddesinde yer alan “Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz” düzenlemesine aykırılık teşkil ettiği,

11. Teknik Şartname’nin 2.40, 6.3 ve 6,9’uncu maddelerinde yapılan düzenlemelerden, sürücülerin tam zamanlı ve haftalık mesaisinin tamamını idare için sarf etmesi gerektiği anlaşıldığından,

11.1) Personel sayısının belirtilmesi ve birim fiyat teklif cetvelinde ayrıca teklif alınmasının gerektiği,

11.2) Fiyat farkına ilişkin düzenlemelerde kısmi zamanlı işçilik katsayısı yerine tam zamanlı işçilik katsayısının belirlenmesi gerektiği,

11.3) İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde yer verilen tablolarda a2 işçilik için temel asgari ücret ile güncel asgari ücret arasındaki fark yönünden fiyat farkı düzenlemesi yapılamayacağı, zira Teknik Şartname’nin 2.40’ıncı maddesi gereğince personele bürüt asgari ücretten düşük ücret ödenemeyeceğinden, bu personelin tam zamanlı personel olduğu ve fiyat farkını da a1 katsayısı üzerinden alması gerektiği,

11.4) Teknik Şartname’nin 2.40’ıncı maddesinde yer alan “sürücülerin maaşları brüt asgari ücretten az olamayacaktır” şeklindeki düzenlemenin, Anayasa ile güvence altına alınan sözleşme hürriyeti ilkesine aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar…” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…” hükmü,

“Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar...” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İhale İlanı 23.05.2023 tarihinde yayımlanmış ve İhale İlanı’nın 4.4’üncü maddesinde “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

4.4.1.Bu ihalede Kamu veya Özel Kuruluşlarda yapılan her türlü personel taşıma veya servis taşımacılığı veya her türlü araç kiralama benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Bu ihalede Kamu veya Özel Kuruluşlarda yapılan her türlü personel taşıma veya servis taşımacılığı veya her türlü araç kiralama benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyete konu edilen ihale dokümanı düzenlemesinin, aynı zamanda İhale İlanı’nın 4.4.’üncü maddesinde de yer aldığı belirlendiğinden, söz konusu iddianın ihale dokümanının ilana yansıyan hükümlerine yönelik olduğu anlaşılmıştır.

İhale dokümanının ilana yansıyan hükümlerine yönelik söz konusu iddiaya ilişkin olarak ihale ilan tarihi olan 23.05.2023 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 16.06.2023 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu belirlendiğinden, başvuru süresi sona erdikten sonra şikâyete konu edildiği anlaşılan söz konusu iddiaya ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar…” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…” hükmü,

“Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar...” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İhale İlanı 23.05.2023 tarihinde yayımlanmış ve İhale İlanı’nın 15’inci maddesinde “Diğer hususlar:

İhalede Uygulanacak Sınır Değer Katsayısı (R) : Araç Kiralama/0,72…” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Araç Kiralama/0,72.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyete konu edilen ihale dokümanı düzenlemesinin, aynı zamanda İhale İlanı’nın 15’inci maddesinde de yer aldığı belirlendiğinden, söz konusu iddianın ihale dokümanının ilana yansıyan hükümlerine yönelik olduğu anlaşılmıştır.

İhale dokümanının ilana yansıyan hükümlerine yönelik söz konusu iddiaya ilişkin olarak ihale ilan tarihi olan 23.05.2023 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 16.06.2023 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu belirlendiğinden, başvuru süresi sona erdikten sonra şikâyete konu edildiği anlaşılan söz konusu iddiaya ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Hizmet Alımı İhalelerine ait Tip Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1.Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. 26.1 Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de … 26.2 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri

1

2

3

….

16.1.3.1. …………………………………….

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır...” hükmü yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 80 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı

Aykırılık
Sayısı

1

Yüklenicinin, çalışmanın başlaması için yapılan yazılı ihbar üzerine belirtilen günde işe başlamaması halinde sözleşme bedelinin,

On Binde
1

3

2

İşe eksik araçla başlaması halinde her bir araç için ayrı ayrı sözleşme bedelinin,

On Binde
1

10

3

Servis araçları mesai bitiminde idarece belirlenen yerlerde olacaktır. Araçların hiçbiri İşletmeden izin almadan ve işini tamamlamadan iş yerinden ayrılmayacaktır. Aksi takdirde her bir araç için ayrı ayrı sözleşme bedelinin,

On Binde
1

10

4

Kiralanan aracın arıza, kaza vs. durumlardan dolayı bakım ve onarıma alınması veya aracın herhangi bir nedenle devre dışı kalması halinde arızalı araç yerine 24 saat içerisinde aynı özelliklere haiz başka bir araç tahsis edilecektir. Belirtilen süre içerisinde arızalı araç tamir edilmeyerek görevine devam edemez veya yerine başka araç tahsis edilmez ise ayrıca takip eden gün arızalı araç göreve başlayamaz veya yerine başka araç tahsis edilmez ise eksik çalışılan her gün için sözleşme bedelinin,

On Binde
1

10

5

Araçları kullanan şoförler güzergaha uymak, tahsisli olduğu görevlinin veya birim amirinin talimatlarına uymak ve uyum içerisinde çalışmak zorundadır. Anlaşmazlık, tartışma ve uyum sağlamama gibi nedenlerden dolayı şoför değişikliği istenebilir. Şoför değişikliği istenildiğinde yüklenici başka bir şoför tahsis ekmek zorundadır. Aksi takdirde takip eden gün belirtilen oranında cezai işlem uygulanır. Şoför değişene kadar araç çalışmadan men edilebilir. Takip eden günlerde yeni şoför göreve başlamaz ise her gün için sözleşme bedelinin,

On Binde
1

10

6

Araçlar mesai başlangıcından 15 dakika önce (bu süre fiili çalışma süresine dahil edilmez) belirtilen yerlerde olacaktır. Gecikmeli olarak işe başlanması veya izinsiz işe hiç gelmemesi halinde; Güzergâhta bulunan personel güzergâha geliş saatine göre durakta 15 (on beş) dakika bekleyecek ve servis gelmediği takdirde kendi imkânları dâhilinde işletmeye gelecek ve masrafları Yüklenici tarafından karşılanacak ayrıca sözleşme bedelinin,

On Binde
1

10

7

Kiralanan araçların bakım, kasko sigortası, zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası, fenni muayene, yazlık/kışlık lastik değişimleri ile acil durumlardaki araç arızaları/bakımları firma tarafından işleri aksatmayacak şekilde giderilmediği taktirde araç çalıştırılmayacaktır. Yüklenici çalıştırılmayan bu aracın yerine başka bir araçla işin yapılmasını sağlamak zorundadır. Aksi taktirde sözleşme bedelinin,

On Binde
1

10

8

Kiralanacak tüm araçlarda araç takip sisteminin monte edilmemesi, abonelik işlemlerinin yapılmaması veya yıllık abonelik ücretinin yüklenici tarafından ilgili GSM operatörüne ödenmemesi, vb. durumlarda araçların işletmece izlenememesi halinde, izlenemeyen her araç ve sorunun giderilmediği her gün için sözleşme bedelinin,

On Binde
1

10

9

Araçlarda kullanılan lastik ve jant ebatları aracın kapı içlerinde bulunan lastik tip etiketi üzerinde, katalog kitapçıklarında ya da üreticinin düzenlemiş olduğu araca ait teknik belge üzerinde yazılı olan ebatlarla uyumlu olmalıdır. Yapılacak olan kontrollerde belirtilen ölçülerin dışında, uyumlu olmayan lastikler takıldığı tespit edildiği takdirde lastiklerden oluşan km farkı, hesaplanarak yükleniciden tahsil edilir ve sözleşme bedelinin,

On Binde
1

10

10

Aracın Sözleşmeye konulan cezai maddesi bulunmayan Teknik Şartname koşullarının her hangi birine uymadığı veya eksik olduğu şekilde işe gelirse araç o gün işten men edilebileceği gibi eğer işin görülmesi için çalıştırılmak zorunda kalınırsa aracın sadece yaptığı Km ücreti ödenir, yevmiye ödenmez. Araçlarda tespit edilen eksiklikler giderilmediği takdirde araçlar görevden men edilebilir. Bu durumda eksik çalışılan her gün için sözleşme bedelinin,

On Binde
1

10

16.1.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

16.1.3.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır...” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan özel aykırılık hallerine ilişkin tablonun onuncu sırasında yer alan özel aykırılık incelendiğinde, aracın Teknik Şartname koşullarının herhangi birine uymadığı veya eksik olduğu şekilde işe gelmesi durumunda, aracın o gün işten men edilebileceği, ancak işin görülmesi için çalıştırılmak zorunda kalınması durumunda, aracın sadece yaptığı kilometre ücretinin ödeneceği, yevmiyenin ise ödenmeyeceği yönünde düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhalelerine ait Tip Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde aykırılık hallerinde uygulanacak cezalara ilişkin düzenlemelerin ne şekilde yapılması gerektiği düzenlenmiş olup gerek 16.1.2’nci maddede yer verilecek özel aykırılık hallerinin gerekse de 16.1.3’ncü maddede yer verilecek sözleşmenin feshi sonucu doğuracak aykırılık hallerinin somut fiiller ile ilişkilendirilmesi durumunda uygulanabilir nitelik kazanabilecektir. Bu duruma uygun şekilde somut aykırılık hali belirlenmemesi halinde ise aynı Tasarı’nın 16.1.5’inci maddesinde düzenlendiği üzere Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci ve 16.1.3’üncü maddelerinde somut fiiller ile ilişkilendirilmeyen aykırılık hallerinde ceza veya fesih yaptırımının uygulanmasına imkan bulunmamaktadır.

Başvuru konusu ihalenin Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan özel aykırılık hallerine ilişkin tablonun onuncu sırasında bulunan özel aykırılık halinin, genel nitelikli olduğu ve somut fiiller ile ilişkilendirilmedikleri, bu durumda Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.5’nci maddesinde yer alan “Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.” düzenlemesine göre belirtilen maddelerde yer alan cezaların uygulanamayacağı, özel aykırılık hali olarak belirlenmeyen genel aykırılık hallerinde ise anılan Tasarı’nın 16.1.1’nci maddesinin uygulanabileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında; “Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir.” hükmü uyarınca idarece uygulanması gerekli görülen sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilmesi zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi’nin “Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri” başlıklı 21.2’nci maddesinin idarelerce düzenlenmesine ilişkin 35 nolu dipnotta “21.1. maddesinde işin ve/veya işyerlerinin yüklenici tarafından sigortalattırılacağı belirtilmişse, işin nitelik ve özelliğine göre, sigorta türleri ile teminat kapsam ve limitleri tereddüde yer bırakmayacak şekilde burada belirtilecektir. İdare tarafından 21.1. maddesinde işin ve/veya işyerlerinin yüklenici tarafından sigortalattırılmasına ilişkin bir düzenleme yapılmaması halinde ise 21.2.1. maddesine “Bu madde boş bırakılmıştır” yazılacaktır.” şeklinde açıklama yapılmıştır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri” başlıklı 21.2’nci maddesinde “21.2.1. Araçların Sigortalanması: Günlük hizmete sunulacak araçta seyahat edecek kişilerin can güvenliğinin teminat altına alınması için Ferdi Kaza Koltuk Sigortası, Kasko Sigortası ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını içeren sigortalar yüklenici tarafından yapılacaktır. Sigortalarda araçların kiralık olarak çalıştırıldığı mutlaka belirtilecektir.
Araçlar genişletilmiş kaskolu olup ferdi kaza sigortası teminatı sürücü ve yolcular için en az 175.000 (yüz yetmiş beş bin) TL olacaktır. Zorunlu mali sorumluluk teminatları ise, ilgili Resmi Mercilerce açıklanan ve Resmi Gazetede yayımlanan miktar ve oranlardan az olmayacak ve indirim yapılmayacak olup, her yıl Resmi Makamlar tarafından belirlenen oranda arttırılacaktır. Tüm teminatlar (hırsızlık dahil) %100 sigorta esasına göre verilecek olup hiçbir teminatta, hiçbir muafiyet, koasürans, amortisman kesintisi vs. uygulanmayacaktır. (poliçe kapsamına yangın, çalınma veya çalınmaya teşebbüs, çarpma veya çarpılma, terör, sel, su baskını, deprem, sigara yangını, yetkili olmayanlarca aracın çekilmesi, ferdi kaza ve ferdi kaza deprem teminatı, hukuksal yardım, yardım hizmet paketi, grev, lokavt ve halk hareketleri, enflasyon koruma dahil olacaktır.) Tüm sigorta işlemleri ile ilgili ödemelerin taksitlendirilmiş olması halinde, taksitlerin ödenmemesi veya sigortanın her hangi bir nedenle iptali durumunda her türlü sorumluluk yükleniciye aittir. Yapılan herhangi bir kaza neticesinde mahkemelerce yukarıda belirtilen teminatların üzerinde karar verildiğinde farkı yüklenici karşılayacaktır. Ayrıca aracın, herhangi bir trafik kazasına uğraması halinde doğabilecek her türlü maddi ve manevi zarar, ziyan ve tazminatlar yükleniciye aittir. İdarece herhangi bir ücret ödenmeyeceği gibi üçüncü şahıslara karşıda Yüklenici muhatap olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, iddiaya konu Sözleşme Tasarısı düzenlemesinde, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Hizmet Alımları Tip Sözleşmesinin “Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri” başlıklı 21.2’nci maddesinde yer alan açıklamalar doğrultusunda teminat kapsamının belirtildiği, teminat kapsamının belirlenmesinde, ihale konusu hizmetin gerekleri ile kamu yararı dikkate alınmak suretiyle, 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince idarenin takdir hakkının bulunduğunun kabul edilmesi gerektiği, söz konusu düzenlemenin bu haliyle isteklilerin sağlıklı teklif vermelerini ve tekliflerin eşit şartlarda ve objektif değerlendirilmesini engeller nitelikte olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 2.3’üncü maddesinde “Araçlar temiz, teknik donanımı, kaporta, boya, döşeme ve benzeri fiziki görünümü kamu sektöründe çalışmaya uygun ve güvenli durumda bulundurulacaktır. 6 ayda bir bakım ve onarımları yaptırılmakla birlikte, taşıtların cinsine göre Karayolları Trafik Yönetmeliğinin öngördüğü periyodik muayenelerinde yaptırılması sağlanacaktır. Araç üzerinde gereksiz yazı ve desenler ile ışıklar olmayacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 2.18’inci maddesinde “Kiralanan araçların bakım ve arıza ile ilgili tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araçların sözleşme süresi içinde katalog veya kullanım kılavuzundaki üretici firma tarafından öngörülen km veya yıl itibariyle periyodik bakımları yüklenici tarafından yaptırılacak, bakımın yapıldığına dair belgelerin birer örneği İdareye verilecektir. Kiralanan aracın bakımsızlığından dolayı meydana gelebilecek kazalardan İdare sorumlu olmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, Teknik Şartname’nin 2.3’üncü maddesindeki düzenleme ile araçların altı ayda bir bakım ve onarımlarının yaptırılmasının öngörüldüğü, Teknik Şartname’nin 2.18’inci maddesindeki düzenlemede ise araçların üretici firma tarafından öngörülen kilometre veya yıl itibariyle periyodik bakımlarının yaptırılmasının öngörüldüğü, bu iki düzenleme birlikte değerlendirildiğinde, araçların kilometre veya yıl itibarıyla periyodik bakım zamanı gelmiş olmasa bile, her halükarda altı ayda bir bakım ve onarımlarının yaptırılması gerektiğinin anlaşıldığı, bu iki düzenlemenin birbiriyle çelişki arz etmediği, araçların periyodik bakım süresinin belirlenmesinde, ihale konusu hizmetin gerekleri ile kamu yararı dikkate alınmak suretiyle, 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince idarenin takdir hakkının bulunduğunun kabul edilmesi gerektiği, idarece şikayet üzerine alınan kararda işletme arazisinin tamamının asfalt olmaması, şose, stabilize ve gerektiğinde toprak yollarda çalışacağı için bakım sürelerinin altı ayda bir yapılmasının iş güvenliği ve işin sürdürebilirliği açısından önemli olduğunun da belirtildiği dikkate alındığında, söz konusu düzenlemelerin bu haliyle isteklilerin sağlıklı teklif vermelerini ve tekliflerin eşit şartlarda ve objektif değerlendirilmesini engeller nitelikte olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak

Teknik Şartname’nin 2.20’nci maddesinde “Çalışma esnasında kiralanan aracın arıza, kaza vs. durumlardan dolayı bakım ve onarıma alınması veya aracın herhangi bir nedenle devre dışı kalması halinde arızalı araç yerine 24 saat içerisinde aynı özelliklere haiz başka bir araç tahsis edilecektir. Belirtilen süre içerisinde arızalı araç tamir edilemeyerek görevine devam edemez veya yerine başka araç tahsis edilmez ise sözleşmede belirlenen cezai işlem uygulanır ve o günkü yevmiye ödenmez. İdare dış piyasadan araç kiralanması durumunda ise işletme kiraladığı araç için fiyat farkı oluşursa yükleniciden tahsil edecektir. Yüklenici buna itiraz edemez.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, Teknik Şartname’nin 2.20’nci maddesinde yapılan düzenleme ile çalışma esnasında kiralanan aracın arıza, kaza ve benzeri durumlardan dolayı bakım ve onarıma alınması veya aracın herhangi bir nedenle devre dışı kalması halinde, arızalı aracın tamir edilemeyerek görevine devam edememesi veya arızalı araç yerine yirmi dört saat içerisinde aynı özelliklere haiz başka bir araç tahsis edilememesi nedeniyle idarenin dış piyasadan araç kiralaması durumunda, kiralanan araç için fiyat farkı oluşması ve fark tutarının da yükleniciden tahsil edileceği tespit edilmiştir.

Bu çerçevede, ihaleye konu araç kiralama işinde kullanılacak olan araçların çalışma esnasında arıza, kaza ve benzeri durumlardan dolayı bakım ve onanma alınması veya aracın herhangi bir nedenle devre dışı kalması halinde, arızalı aracın tamir edilemeyerek görevine devam edememesi veya arızalı araç yerine yirmi dört saat içerisinde aynı özelliklere haiz başka bir araç tahsis edilememesi nedeniyle idarece üçüncü kişilerden araç kiralanması ve kiralanan araç için fiyat farkı oluşması halinde, fark tutarının yükleniciden tahsiline ilişkin iddiaya konu düzenlemenin, idarenin zarara uğramadan hizmetin kesintisiz devam etmesi amacına yönelik bir düzenleme olduğu, idarece şikâyet üzerine alınan kararda, araçların çalışacağı Ceylanpınar Tarım İşletmesi Müdürlüğü’nün canlı materyalle uğraşması nedeniyle günlük yapılacak rutin işlerin yapılmaması durumunda idarenin büyük zararlara uğrayacağı, hizmetin kesintisiz devam etmesi açısından personelin taşınmasının önem arz ettiği, ihaleyi alacak yüklenici firmanın sözleşme ile taahhüt ettiği işleri yerine getirmemesi durumunda, söz konusu zararların önüne geçilmesi ve hizmetin kesintisiz olarak sağlanması için bu maddeye yer verildiğinin belirtildiği de dikkate alındığında, idarece yapılan iddiaya konu düzenlemenin bu haliyle isteklilerin sağlıklı teklif vermelerini ve tekliflerin eşit şartlarda ve objektif değerlendirilmesini engeller nitelikte olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak

Teknik Şartname’nin 2.44’üncü maddesinde “Araç sürücülerinde mutlaka mobil telefon bulundurulacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede; Teknik Şartname’nin 2.44’üncü maddesindeki düzenleme ile araç sürücülerinde mobil telefon bulundurulmasının istenildiği tespit edilmiştir. Söz konusu düzenlemenin haberleşmenin sağlanmasına yönelik olduğu, idarece şikayet üzerine alınan kararda, araçların işletme arazisinde çalışacak olmasından dolayı araçlarda oluşacak herhangi bir arıza, geç kalma ve benzeri aksaklıkların zamanında çözümü için şoförle iletişim halinde olunması amacıyla, şoförün sahibi olduğu mobil telefon numarasının idareye bildirilmesinin talep edildiği, yükleniciden yeni bir telefon veya hat istenmemiş olduğunun da belirtildiği dikkate alındığında, bu düzenleme ile yükleniciden araç sürücülerinin kendi sahip oldukları mevcut mobil telefon ve hatlar dışında yeni mobil telefon ve hat sağlanmasının talep edilmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “... Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” hükmü yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. Öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin;

a) Sözleşmeye konu hizmet içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

şartlarıyla, sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabilir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Bu durumda, yüklenicinin sözleşme bedeli tamamlanıncaya kadar işi ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmesi zorunludur.

Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çevresinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i ödenir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 2.46’ncı maddesinde “İşletmenin faaliyet alanlarında herhangi bir nedenle azalma olduğu takdirde kiralanan tüm araçlarda sayı itibariyle azaltma yapılabilecektir. İşletmenin uzun sureli kiralanması veya uzun sureli ortaklığa verilmesi halinde sözleşme tek taraflı olarak feshedilecektir. Yüklenici buna itiraz edemez.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden, ihale konusu iş için öngörülemeyen durumlar nedeniyle gerekli olduğu takdirde %20 oranında iş eksilişi ve iş artışı yapılabileceği, iş eksilişinin %20 oranını aşması durumunda yükleniciye, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'inin ödeneceği anlaşılmaktadır.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24’üncü maddesinin amir hükmü gereğince, idarelerin her halükarda %20 oranını aşan iş eksilişlerinde tazmin yükümlülüğünün bulunduğu, başvuru sahibinin iddiasına konu Teknik Şartname maddesinde yer alan düzenlemenin amir Kanun hükmünün uygulanmasına engel olamayacağı, ayrıca, anılan Kanun uyarınca sözleşmenin feshine ilişkin hususlara Sözleşme Tasarısı’nda yer verilmesi gerektiği, sözleşmenin feshine ilişkin Sözleşme Tasarısı dışında yer alan ihale dokümanı düzenlemelerinin uygulama kabiliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

9. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 2.47’nci maddesinde “İşletme hizmetlerinde çalışan işçilerin taşınması için hizmet alımlarını üstlenen yüklenici tarafından işçilerin taşınması talep edildiği takdirde, Servis araçlarında boş yer bulunması ve İdarece uygun görülmesi halinde yüklenici taşıma işini gerçekleştirecektir. İdare tek taraflı olarak her zaman diğer yüklenicilerin personelinin taşınmasına son verilmesini isteyebilir. Taşıma işini yapan yüklenici; personeli taşınan yükleniciden herhangi bir ücret talebinde bulunamaz. Yüklenici bu karara uymak zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, aktarılan Teknik Şartname maddesinde; servis araçlarında boş yer bulunması ve idarece uygun görülmesi halinde, idarece kiralanan servis araçları ile idarenin personeli dışında idarenin işletme hizmetlerinde çalışan diğer yüklenicilerin personeli konumunda olan işçilerin de taşınmasının öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Başvuru konusu servis aracı kiralanması hizmeti ihalesinde, isteklilerin tekliflerini, idarece, servis hizmetinde kullanılacak araçlara ilişkin ihale dokümanında ve teklif cetvelinde belirtilen kapasitelere uygun araçlar üzerinden verecekleri, idare personeli dışındaki kişilere, idare kontrolü ve gözetiminde olmak üzere ve araç kapasiteleri göz önünde bulundurulmak suretiyle servis hizmetinin kullandırılacağı, bu hususa ilişkin doküman düzenlemelerinin de açık olduğu değerlendirildiğinden başvuru sahibinin 9’uncu iddiası yerinde görülmemiştir.

10. Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “…3-) 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı resmi gazetede yayınlanan 27.06.2013 tarih ve 2013/5215 sayılı 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkına ilişkin esaslar ile 24.02.2022 tarih ve 31760 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Kanununa göre ihalesi yapılacak olan hizmet alımlarına ilişkin fiyat farkı hesabında uygulanacak esaslar doğrultusunda fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır.

…

14.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Fiyat farkı verilmesi” başlıklı 3.8’inci maddesinde “Bu ihalede 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkına ilişkin esaslar (KİK sayfasında yayınlanan güncel mevzuat) doğrultusunda fiyat farkı hesaplanacaktır. Hesaplamada kullanılacak değerler aşağıya çıkarılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin İdari Şartnamesi’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesi ile Sözleşme Tasarısı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanacağının belirtildiği, Teknik Şartname’nin 3.8’inci maddesinde de fiyat farkına ilişkin düzenlemelere yer verilmiş olmakla birlikte, ihale dokümanında öncelik sıralamasına göre İdari Şartname’nin uygulanacağı,

İdari Şartname’nin Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 27.06.2013 tarihli ve 2013/5215 sayılı “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar” ile 24.02.2022 tarihli ve 31760 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar” Doğrultusunda fiyat farkı hesaplanacağı belirtilmiş olmakla, daha sonraki tarihli olan Esasların farklı Esaslar olmayıp 2013/5215 sayılı Esaslarda değişiklik yapan Esaslar niteliğini haiz olduğu, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın geçici maddelerinde yer alan “ilanı veya duyurusu bu maddeyi ihdas eden Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan ihalelerde fiyat farkı esasları, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Esaslara göre yürütülür.” hükmü uyarınca, ihalelerde fiyat farkı esaslarının ilanı veya duyurusu yapıldığı tarihte yürürlükte olan Esaslara göre yürütüleceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

11. Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.

…

78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Her türlü vergi, resim, harç, ihale kararı ve sözleşme damga vergisi ve her türlü yasal ödemeler ile teknik şartnamede belirtilen tüm giderler, ihale konusu işte çalıştırılacak servis araçlarına ait her türlü bakım ve onarım servis giderleri, akaryakıt giderleri ile sürücülere ait her türlü giderler (maaş, fazla çalışma ücreti, sigorta, kıdem tazminatı vb.) teklife dahil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlenmesi,

Anılan Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “ 46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

1.Kısım: Ceylanpınar Tarım İşletmesi Müdürlüğü (Beyazkule) 36 Ay Süreli 2017 ve Üzeri Model 2 Adet En Az 16+1 ve 14 Adet En Az 27+1 Kişilik Personel Servis Aracı Kiralama Hizmet Alım İşi için:

Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x ( Pn-1)

Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo

Formülde yer alan;

F: Fiyat farkını (TL),

B: 0,90 sabit katsayısını,

An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

ifade eder.

Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.

Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):

Katsayı

Endeks

a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)

0

a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)

0,199502

İo, İn

Temel asgari ücret ile güncel asgari ücrettir.

b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)

0,358862

AYo, AYn

Motorin

b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı)

0,025898

Yo, Yn

Endeks tablosunun 19.2 numaralı "Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri" sütunundaki sayı

b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)

0,184495

Go, Gn

Endeks tablosunun "Genel" sütunundaki sayı

c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)

0,231243

Mo, Mn

Endeks tablosunun 28.1 numaralı "Genel amaçlı makineler" sütunundaki sayı

Fiyat Farkı Açıklamaları

1-)1.KISIM:1.KALEM Ceylanpınar Tarım İşletmesi Müdürlüğü (Beyazkule) 36 Ay Süreli 2017 ve Üzeri Model 2 Adet En Az 16+1 Kişilik Personel Servis Aracı Kiralama Hizmet Alım İşi için yukarıdaki tabloda belirtilen katsayılar kullanılacaktır.

2-)1.KISIM:2.KALEM Ceylanpınar Tarım İşletmesi Müdürlüğü (Beyazkule) 36 Ay Süreli 2017 ve Üzeri Model 14 Adet En Az 27+1 Kişilik Personel Servis Aracı Kiralama Hizmet Alım İşi için aşağıdaki katsayılar kullanılacaktır.

a2 Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı = 0,181443

b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı) =0,208260

b2 Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı = 0,031716 Yo, Yn: Endeks Tablosunun

19.2 numaralı Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri sütunundaki sayı

b3 Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı = 0,219684 Go, Gn: Endeks Tablosunun genel sütunundaki sayı

c Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı = 0,358897 Mo, Mn: Endeks Tablosunun 28.1 numaralı Genel Amaçlı Makineler sütunundaki sayı

3-) 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı resmi gazetede yayınlanan 27.06.2013 tarih ve 2013/5215 sayılı 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkına ilişkin esaslar ile 24.02.2022 tarih ve 31760 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Kanununa göre ihalesi yapılacak olan hizmet alımlarına ilişkin fiyat farkı hesabında uygulanacak esaslar doğrultusunda fiyat farkı hesaplanacaktır.

….” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 2.40’ıncı maddesinde “Kiralanacak araçlarda çalıştırılacak sürücüler her türlü sosyal haklarından (maaşı, SGK primi, vergisi, tazminat hakları vb.) Yüklenici sorumludur. Yüklenici söz konusu yükümlülükleri yerine getirdiğine dair belgelerin (maaş bordrosu, sigortayı yatırdığına dair belge, vb.) birer örneğini hak ediş ödemesinden önce idareye ibraz etmek zorundadır. Çalıştırılan sürücüler 4857 sayılı İş Kanununa tabi olarak çalıştırılmasından Yüklenici sorumludur. Sürücülerin maaşları, brüt asgari ücretten az olmayacaktır. Çalışma saatlerinin başlangıç ve bitimi îdaremizce belirlenecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 6.3’üncü maddesinde “Servis araçlarının çalışmaları, işe geliş-gidiş ve kalkış saatleri ile güzergâhları İdare tarafından belirlenecektir. Yüklenici İdarece belirlenen tarifeye uymak zorundadır. Araçlar idarece önceden belirlenecek saatlerde ve noktalarda mesai saati başlangıcından önce hazır bulundurulacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 6.9’uncu maddesinde “Servis araçları ile ilçe merkezinde/köylerde belirlenen noktalardan işe başlatılarak, takip edeceği güzergâh boyunca işletme personeli mesai başlangıcından 15 (on beş) dakika önce işletmeye getirilecek, mesai saatleri içerisinde veya lüzum görülürse mesai saatleri dışında veya resmi tatil veya bayramlarda işletme içi ve dışında İdare tarafından verilen görevlerde çalıştırılacak ve mesai bitiminde aynı güzergâhı kullanarak işletme personelini ilçeye/köylere bırakılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Tebliğ’in yukarıda aktarılan maddelerinde, ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarının personel çalıştırmasına dayalı hizmet alımını ifade ettiği ve personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesinin gerektiği açıklanmıştır.

İncelemeye konu ihaleye ait ihale dokümanında yer alan düzenlemeler dikkate alındığında, ihale konusu işin personel servis aracı kiralama hizmet alımı işi olduğu, idare tarafından İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde sürücülere ait her türlü giderlerin (maaş, fazla çalışma ücreti, sigorta, kıdem tazminatı vb.) teklife dahil edildiği belirtilmekle birlikte sürücü sayısına yer verilmediği, Teknik Şartname’de de sürücü sayısına yer verilmemekle birlikte sürücülere ilişkin ayrıntılı düzenlemelere yer verildiği, birim fiyat teklif cetvelinde işçilik ücretine ilişkin ayrı bir satır açılmadığı, idarece yapılan yaklaşık maliyet hesaplaması dikkate alındığında, toplam asgari işçilik maliyetinin toplam yaklaşık maliyete oranının %70’inin altında olduğu görülmüştür.

İddiaya konu Teknik Şartname maddeleri incelendiğinde, sürücülerin haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirmek zorunda olduğuna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği, sürücülerin maaşlarının ise brüt asgari ücretten az olmayacağına ilişkin düzenleme yapıldığı görülmüştür.

Yapılan tespitler kapsamında, incelemeye konu ihalenin personel çalıştırmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı, ayrıca ihale dokümanında personelin haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirmek zorunda olduğu yönünde bir düzenlemeye de yer verilmediği, işçilere ödenecek saatlik ücretin 4857 sayılı İş Kanununa ve Asgari Ücret Yönetmeliği uyarınca asgari ücretin altında olamayacağı dikkate alındığında, idarece sürücü ücretlerinin bürüt asgari ücretten az olmamak kaydıyla belirlenmesinin isteklilere bırakılmış olmasının mevzuata aykırı olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.