KİK Kararı: 2022/UY.II-951

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/038
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 10.08.2022
Karar No : 2022/UY.II-951
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ahmet KIR,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yıldırım Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/484877 İhale Kayıt Numaralı “Sosyal Donatı Alanları, Belediye Hizmet Alanları Yapımı, Bakım, Onarım ve Tadilat Yaptırılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yıldırım Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 15.06.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sosyal Donatı Alanları, Belediye Hizmet Alanları Yapımı, Bakım, Onarım ve Tadilat Yaptırılması” ihalesine ilişkin olarak Ahmet Kır’ın 08.07.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.07.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.07.2022 tarih ve 32312 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.07.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/737 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşağıda yer verilen iddialar kapsamında aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

1. Sunulan fiyat tekliflerinin ve eki maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine aykırı olduğu,

2. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağının geçici vergi beyanname dönemlerinin hatalı şekilde belirlendiği veya hiç belirlenmediği,

Tespit tutanaklarının Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 standart formlarına aykırı şekilde düzenlendiği, maliyet/satış tutarı ve stok tespit tutanaklarında söz konusu tutanakların hangi mala ilişkin düzenlendiği bilgisi ile tutanak tarih ve sayısının bulunmadığı, tutanaklarda idarenin ve ihalenin adı, İKN, ihale tarihi, mükellefin ve meslek mensubunun adı, soyadı/unvanı ile diğer bilgilerinin (meslek mensubunun bağlı olduğu oda, oda sicil ve kaşe numaraları bilgileri gibi) bulunmadığı, geçici vergi beyanname dönemi, defterlerin tasdik makamı, tasdik tarihi ve sayısı bilgileri yazılmadığı veya hatalı olarak yazıldığı, aynı fiyat teklifi kapsamında birden fazla mal için fiyat teklifi alındığı halde bu tekliflerin dayanağını teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında her bir mal için satış ve maliyet tutarının hesaplanması amacıyla ayrı bir tablo düzenlenmediği, tutanakların ekinde meslek mensuplarının oda faaliyet belgeleri ile mükelleflerin imza sirkülerleri/imza beyannameleri veya vekâletnamelerin sunulmadığı, sunulan imza sirküleri/imza beyannameleri veya vekâletlerin ise hem münferiden imza yetkilisini hem de üçüncü kişilere fiyat teklifi verilmesi yetkisini içermediği, imza sirküleri, imza beyannamesi ve vekâletnamelerdeki geçerlilik sürelerinin sona erdiği, meslek mensuplarının oda faaliyet belgeleri, fiyat tekliflerinin ve tutanaklarının meslek mensubunca onaylandığı tarihi kapsamadığı, “aslı gibidir” şeklinde tasdik yapılmadan sunulduğu,

Mükelleflerin imza sirkülerleri, imza beyannameleri ya da vekâletnamelerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin Sunuluş Şekli” başlıklı 31’inci maddesine aykırı olduğu,

Fiyat tekliflerinin dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile fiyat teklifleri arasında tutanakların tarih ve sayısı, hangi mala ilişkin olarak düzenlendiği, fiyat teklifini veren ve meslek mensubuna ait bilgilerde dahil olmak üzere içerdikleri bilgiler bakımından tutarsızlık bulunduğu, söz konusu tutanaklarındaki hesaplamalarda hatalar yapıldığı, satışlara dayalı açıklamalar için ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olması, maliyete dayalı açıklamalar için ise ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmaması koşullarının sağlanmadığı,

Fiyat tekliflerine dayanak gösterilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarındaki ortalama birim maliyet ve satış tutarlarının ilgili geçici vergi beyanname dönemindeki fiyat teklifine konu mala ilişkin bütün faturalar dikkate alınarak hesaplanması gerekirken sadece fiyatı uygun olanlar üzerinden hesaplama yapıldığı,

Meslek mensubunca düzenlenen tutanaklarda yer alan ürünler ile fiyat teklifine konu ürünler farklı teknik özelliklerde olduğu için söz konusu belgelerin açıklamaya esas alınmasının mümkün bulunmadığı, fiyat teklifleri, maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve bunlara dayanak teşkil eden defter kayıtları ile faturalarının ilgili meslek mensuplarından istenilmesi ve iddia konusu edilen hususlara yönelik tespit ve değerlendirmelerin bu belgeler incelenmek suretiyle yapılması gerektiği,

3. Fiyat tekliflerinin ilgili iş kaleminin imalatı için gerekli olan iş kalemi ve gruplarını içermediği, malzeme, yakıt ve işçilik giderleri yönünden ayrı ayrı açıklama yapılması gerektiği, idarenin analiz girdilerinde ve ilgili kamu pozunun analiz girdilerinde bulunmasına rağmen pek çok girdinin fiyat tekliflerinde açıklanmadığı, analiz girdilerine ilişkin miktarların azaltıldığı ve metrajların yanlış hesaplandığı,

4. Malzemelerin birimleri adet, m3 ve saat olması gerekirken yanlış birimlerin yazıldığı, fiyat teklifleri ile satış ve maliyet tespit tutanakları arasında da malzemelerin birimleri yönünden uyumsuzluk bulunduğu,

5. Analiz girdileri için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın cari yıl (2022) rayiç fiyatlarının altında fiyatlar teklif edildiği, ayrıca yapılan açıklamada hukuka aykırı şekilde cari yıl birim fiyat listesinde yer almayan ancak geçmiş yıllarda birim fiyatı yayımlanmış olan pozlara ilişkin fiyatların kullanıldığı, fiyatları kullanılan pozlar ile açıklama yapılması istenilen pozların birbiri ile uyuşmadığı, dolayısıyla söz konusu analiz girdileri için kullanılan fiyatların Kamu İhale Genel Tebliğ’nin 45.1.6’ncı maddesine uygun olmadığı ve 45.1.13’üncü maddesine göre belgelendirilmediği,

6. Analiz girdilerine ait fiyat teklifleri, teklife konu alanda faaliyette bulunan firmalardan alınmadığı ve bu hususu tevsik eden belgelerin idareye sunulmadığı, fiyat teklifleri, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.13.1’inci maddesi gereğince gerekli ibareler yazılmak suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, fiyat tekliflerini veren firmalar ile bu teklifleri imzalayan ve onaylayan meslek mensupları arasında tam tasdik sözleşmesi veya beyannamesini imzalamaya yetki veren bir sözleşme bulunmadığı ya da bu sözleşmelerin geçerlilik sürelerinin sona erdiği, söz konusu belgelerde meslek mensubu kaşesi ile fiyat teklifini veren kişiye ait imza ve kaşenin eksik olduğu, fiyat tekliflerindeki teklif sahibinin imzası, tutanakların ekinde sunulması gereken imza sirkülerinde ve imza beyannamelerinde yer alan imzalarla aynı olmadığı, fiyat tekliflerinin dayanağı faturaların fiyat tekliflerine konu mala veya hizmete ilişkin olmadığından fiyat tekliflerinin geçersiz olduğu, ayrıca fiyat teklifini veren firmaların yasal defter ve belgelerinde son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemi için fiyat teklifine konu mal veya hizmetin alış, satış veya üretimine ilişkin kayıt bulunmadığı halde gerçeğe aykırı şekilde fiyat teklifi düzenlendiği,

7. Açıklama istenilen iş kalemlerine ait her bir analizdeki tüm girdilerin ayrı ayrı gösterilerek fiyatlandırılması ve bu fiyatların Tebliğ’e uygun şekilde belgelendirilmesi gerekirken bazı iş kalemlerinin bütün olarak tek bir fiyat teklifine konu edilmek suretiyle açıklama yapıldığı, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4 ve 45.1.13’üncü maddesine aykırılık teşkil ettiği,

8. Kazı malzemesinin yüklenmesi, boşaltılması, nakli ve depolanması, koordine hesabı veya prekast elemanın temini ve nakli analiz girdilerine ilişkin fiyat tekliflerinde işçilik dahil edilmek suretiyle iş kaleminin tamamına yönelik mevzuata aykırı bir şekilde işçilik maliyetleri tevsik edilmeden açıklama yapılmaya çalışıldığı, fiyat teklifleri içerisinde aritmetik hatalar bulunduğu, tutarların analizlere farklılaştırılarak ve tutarlar azaltılmak suretiyle yansıtıldığı,

9. Açıklama istenmeyen analiz girdilerine 0,01 TL ve daha az fiyat teklif edilmesi nedeniyle bazı analiz girdilerinin tutarları 0,00 TL olarak hesaplandığı, bu durumda söz konusu analiz girdileri için fiyat öngörülmediği,

10. Fiyat tekliflerine konu edilen malzeme ve hizmetlerin Teknik Şartname’de ve birim fiyat tariflerinde aranan nitelikleri sağladığının belge üzerinden anlaşılmasının zorunlu olmasına rağmen bu duruma dikkat edilmeyip genel ifadelere yer verildiği,

11. Sorgulamaya konu edilen iş kaleminin idare tarafından verilen analizlerinde işçilik hizmeti ile satışa hazır hale getirilen iş kalemleri için hazırlanan maliyet tespit tutanaklarında salt mala yönelik tabloların doldurulduğu, söz konusu analiz girdisine konu malzemelerin birim fiyat tariflerinde, iş kaleminin malzeme ve işçilikten oluştuğunun anlaşıldığı, bu durumda söz konusu toplam birim maliyetin, birim işçilik maliyeti ve birim malzeme maliyetinin toplanarak bulunması ve fiyat teklifinde öngörülen fiyatın da bu toplam birim maliyetin altında olmaması gerektiği, salt mala yönelik tablolar doldurulmak suretiyle tanzim edilen maliyet tespit tutanağının kullanılamayacağı,

12. Fatura bilgileri tablosunda “miktarı” belirtilen faturalar üzerinden 4 numaralı kısımda yer alan aritmetik hesaplama bölümüne fatura bilgileri tablosundan bağımsız olarak miktar ve tutar bilgisi girilmesi nedeniyle iki tablo arasında uyumsuzluk bulunduğu ve fatura bilgileri tablosunda yer alan bilgilerin 4 numaralı kısımdaki aritmetik ortalama tablosuna hatalı şekilde yansıtıldığı,

13. Güncel olan Ek.O.6 satış tutarı tepsi tutanağı dikkate alınmaksızın “fatura bilgileri tablosunu” içermeyen eski tutanak formatı kullanılarak sunulan açıklamanın reddedilmesi gerektiği,

14. Tutanağın son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosundaki” tutar ve miktar toplamlarının tutanağa konu edilen malların birim satış fiyatı ortalamasının hesaplandığı, ortalama tablosuna birim satış tutarını azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtılması ile ortalamaların hatalı hesaplanarak olması gerekenden düşük birim satış değerleri üzerinden fiyat teklif edilmesi nedeniyle belgelendirmenin kabul edilemeyeceği,

15. Fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının, fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalanmasının mevzuata aykırı olduğu, müşterek imza ile şirketin temsil edildiği durumlarda tek imza ile verilen fiyat teklifi ve tespit tutanaklarının reddedilmesi gerektiği,

16. İsteklinin yetkilisi tarafından imzalanması gereken kısmın vekil tarafından imzalandığı fiyat teklifleri ve tespit tutanakları ekinde sunulan vekâletnamelerde teklif verme yetkisi bulunmadığı, ayrıca vekâletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine de yer verilmediği,

17. Sorgulama kalemlerine ilişkin olarak düzenlenen fiyat teklifi ekinde yer alan tespit tutanaklarında fatura bilgileri tablosu içerisinde yer verilen ortalamaya esas fatura tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen “Geçici Vergi Beyanname Dönemi” ile uyuşmadığı,

18. Sorgulamaya konu edilen iş kaleminin idare tarafından verilen analizlerinde malzeme fiyatı ve nakliye fiyatının ayrı ayrı belirlendiği ve bu iki maliyetin toplanması suretiyle toplam tutara ulaşılarak hesaplanması gerekirken birbirinden farklı nitelikteki malzeme ile nakliye hizmetinin tek kalem ve tek fatura üzerinden belgelendirilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

19. Aşırı düşük teklif açıklamasında fiyat teklifine konu edilen analiz girdilerinin nevinin, fiyat teklifinde, tespit tutanağında ve fatura bilgileri tablosunda aynı olmadığı,

20. İşçilik hesaplarının eksik ve hatalı yapıldığı,

21. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın rayiç fiyatlarının altında fiyatlar kullanıldığı, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar kullanılarak oluşturulan fiyat listesi ve analizlerde kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarına ait rayiç tablosu içerisine eklenen pozların kamu birim fiyatları ve rayiçleri ile uyumlu olmadıkları bu çerçevede maliyet avantajı sağlayacak şekilde hatalı fiyatların hesaplamalara aktarıldığı, analizlerde yine maliyet avantajı sağlayacak şekilde aritmetik hatalar bulunduğu,

22. Beton nakli için fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

23. Amortisman maliyetinin, Maliye Bakanlığı’nın 26.12.1992 tarihli ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1. sayılı Muhasebe Uygulama Genel Tebliği ile zorunlu hale getirilen tek düzen muhasebe uygulamasındaki dönemsellik ilkesi gereği düzenlenen amortisman listeleri çerçevesinde firmanın Serbest Muhasebeci Mali Müşaviri tarafından düzenlenmiş bulunan amortisman payı tespit tutanağı ile tevsik edilmek suretiyle açıklanması gerektiği, istekliler tarafından açıklamalar kapsamında sundukları amortisman tutanağının YMM ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından kaşe imza yapılması gerekirken bu işlemin yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur. …” açıklaması,

İdari Şartanme’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “a) Adı: Sosyal Donatı Alanları, Belediye Hizmet Alanları Yapımı, Bakım, Onarım ve Tadilat Yaptırılması Yapım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): ---

d) Kodu: ---

e) Miktarı:

Yaklaşık 1000 m3 ocaktaşı ile kargir inşaat yapılması, hazır beton, nervürlü demir işleri, seramik, mobilya, kompozit, elektrik ve mekanik işleri

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Yıldırım Belediye sınırları içindeki tüm mahalleler” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yıldırım Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sosyal Donatı Alanları, Belediye Hizmet Alanları Yapımı, Bakım, Onarım ve Tadilat Yaptırılması” ihalesine ilişkin ihale dokümanı indirenlerin sayısının 5 olduğu, ihaleye toplam 2 teklif sunulduğu, teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen Gk İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.ye idarece 16.06.2022 tarihinde aşırı düşük teklif açıklama yazısı tebliğ edildiği, anılan yazıda “Yukarıda bilgileri verilen ihalede; verdiğiniz teklif, ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmiş olup önemli bileşen olarak komisyonca tespit edilen teklif cetvelindeki ekte verilen kalemlere ait açıklamanın 23.06.2022 Perşembe günü mesai bitimine kadar İdaremize sunulması, açıklamanın sunulmadığı takdirde teklifinizin değerlendirme dışı bırakılacağı hususu bilgilerinize sunulur.” ifadelerine yer verildiği, bahse konu yazı ekinde 76 adet iş kalemine ait analiz formatlarına, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek olan analiz girdileri tablolarına yer verildiği görülmektedir.

30.06.2022 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı incelendiğinde; Gk İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunduğu ve söz konusu isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının “Hesap Açıklamaları” bölümünde; “Yıldırım Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından ihalesi yapılan “Sosyal Donatı Alanları, Belediye Hizmet Alanları Yapımı, Bakım, Onarım ve Tadilat Yaptırılması Yapım” işinde, açıklama istenilen iş kalemlerine dayanak teşkil eden imalat kalemleri, Tablo A’da, kamu fiyatları kullandığımız imalat kalemleri Tablo B’de bilgilerinize sunulmuştur” ifadelerine yer verildiği, açıklama istenilen iş kalemlerinden bazıları için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5 maddesinde yer alan kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları ile açıklama yapıldığı, diğer kısımlar için Tebliğ’in “45.1.13.6. … İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.” maddesine istinaden açıklama yapıldığı, işçilik giderleri için 2022 yılı saatlik asgari ücret üzerinden açıklama yapıldığının ifade edildiği görülmektedir.

Söz konusu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; isteklinin 46 adet iş kalemi ve alt analizlerine ilişkin yapmış olduğu açıklamaların, idarenin yazı ekinde gönderdiği sıralı analiz girdileri tablolarına yer alan ölçü birimleri ve poz numaralarına uygun şekilde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları ile açıklama yapıldığı, söz konusu analizlerde hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatının kullanıldığının liste halinde sunulduğu, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinden herhangi biri için 0,01 TL veya daha düşük bir fiyat öngörülmediği, analizlerde bulunan işçilik giderleri için yine kamu kurum ve kuruluşlarının yayımladığı güncel rayiçlerin kullanıldığı anlaşılmaktadır.

İsteklinin kalan 30 adet iş kalemi ve alt analizlerini açıklamak üzere Yıldırım Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü ile 03.01.2022 tarihinde imzaladığı sözleşmenin sunulduğu, bahse konu sözleşmede işin adının “Yıldırım Belediyesi Hizmet Alanları Muhtelif Yapım, Bakım ve Onarım İşleri” olduğu, işin niteliği türü ve miktarı kısmında 318 adet iş kaleminin birim ve miktarlarının yer aldığı görülmektedir. Ayrıca anılan sözleşmeye ek olarak 5 adet faturanın sunulduğu, bahse konu faturalar incelendiğinde; her bir faturanın tek satırdan oluşan hakediş faturası olduğu, faturaların “Mal Hizmet” kısımlarında “Yıldırım Belediyesi Hizmet Alanları Muhtelif Yapım, Bakım ve Onarım İşleri 1 numaralı hakediş”, “Yıldırım Belediyesi Hizmet Alanları Muhtelif Yapım, Bakım ve Onarım İşleri 2 numaralı hakediş”, “Yıldırım Belediyesi Hizmet Alanları Muhtelif Yapım, Bakım ve Onarım İşleri 3 numaralı hakediş”, “Yıldırım Belediyesi Hizmet Alanları Muhtelif Yapım, Bakım ve Onarım İşleri 4 numaralı kesin hakediş” ve “Yıldırım Belediyesi Hizmet Alanları Muhtelif Yapım, Bakım ve Onarım İşleri ek fiyat farkı” ifadelerinin yer aldığı görülmektedir.

İhale üzerinde bırakılan Gk İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik olarak başvuru sahibinin 1, 2, 3, 6, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 19 ve 22’nci iddialarına ilişkin yapılan incelemede;

Gk İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında fiyat teklifi ile herhangi bir açıklamada bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin yapılan incelemede;

İdarenin aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ekinde bulunan analiz formatları ve kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan birim fiyat analizleri ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan 46 iş kalemi analizlerinin “Ölçü Birimi (adet, m3 m2 saat vb.)” kısımlarının birbiri ile uyumlu olduğu, açıklamalarda fiyat teklifi ile herhangi bir açıklamanın da bulunmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 5 ve 21’inci iddialarına ilişkin yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan bazı analiz girdilerine ilişkin ilan tarihi itibariyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan pozlardaki 2022 yılı rayiç fiyatlarının kullanıldığı, fiyatları kullanılan söz konusu pozlar ile idarenin aşırı düşük teklif açıklama talebi ekinde yer alan analiz formatlarındaki pozlarının ve kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan birim fiyat analizlerinin birbiriyle uyumlu olduğu ve aritmetik hatanın bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, idarece sıralı analiz girdileri tablolarının oluşturulduğu 30 adet iş kalemine ilişkin açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.6’ncı maddesindeki “… İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir. …” açıklamaya istinaden yapıldığı, ancak söz konusu isteklinin bu kapsamda sunduğu 5 adet faturanın her birinin tek satırdan oluşan hakediş faturası olduğu, faturaların “Mal Hizmet” kısımlarında “Yıldırım Belediyesi Hizmet Alanları Muhtelif Yapım, Bakım ve Onarım İşleri 1 numaralı hakediş”, “Yıldırım Belediyesi Hizmet Alanları Muhtelif Yapım, Bakım ve Onarım İşleri 2 numaralı hakediş”, “Yıldırım Belediyesi Hizmet Alanları Muhtelif Yapım, Bakım ve Onarım İşleri 3 numaralı hakediş”, “Yıldırım Belediyesi Hizmet Alanları Muhtelif Yapım, Bakım ve Onarım İşleri 4 numaralı kesin hakediş” ve “Yıldırım Belediyesi Hizmet Alanları Muhtelif Yapım, Bakım ve Onarım İşleri ek fiyat farkı” ifadelerinin yer aldığı görülmektedir.

Söz konusu isteklinin idarece açıklanması istenilen 30 ayrı iş kalemine ilişkin açıklamalarını dayandırdığı bahse konu Tebliğ açıklamasından, isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması ve açıklama konusu malın EK.O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağına konu olabilecek nitelikte olması durumunda satışa ilişkin faturaların sunulmasının yeterli olduğu anlaşılmaktadır.

Ancak isteklinin tek satırdan oluşan 5 adet hakediş faturaları ile açıkladığı açıklama konusu 30 iş kaleminin EK.O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağına konu olabilecek nitelikte olmadığı, diğer bir ifadeyle bu şekilde iş kalemlerinin EK.O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklanamayacağı, söz konusu faturalarda açıklanması istenilen iş kalemleri giderlerine ayrı ayrı yer verilmediği, dolayısıyla açıklanması istenilen 30 ayrı iş kaleminin her birine ne kadarlık bir maliyet öngörüldüğünün anlaşılamadığı, bu bağlamda bahse konu açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olmadığı anlaşılmış ve başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin yapılan incelemede;

Söz konusu isteklinin idarenin gönderdiği analiz formatlarına uygun olarak açıkladığı 46 iş kalemi içerisinde yer alan açıklama istenilmeyen analiz girdilerine ilişkin 0,01 TL veya daha az bir bedel ile açıklamadığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 18’inci iddiasına ilişkin yapılan incelemede;

İdarenin ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderdiği aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde yer alan her bir iş kalemine ilişkin analiz formatlarının oluşturulduğu, iş kalemleri ile idarece hazırlanan sıralı analiz girdileri tablolarında malzeme fiyatı ve nakliye fiyatının ayrı ayrı belirlenmediği görüldüğünden başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 20’nci iddiasına ilişkin yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarında 46 iş kalemi ve analiz girdileri içerisinde yer alan işçilik giderlerine ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan işçilik pozlarındaki 2022 yılı rayiç fiyatları ile açıklama yapıldığı, dolayısıyla işçilik giderlerinin eksik veya hatalı hesaplanmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 23’üncü iddiasına ilişkin yapılan incelemede;

İdarenin ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderdiği aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ve ekleri incelendiğinde amortisman giderine ilişkin herhangi bir açıklama istenmediği ve söz konusu isteklinin açıklama kapsamında amortisman giderine ilişkin herhangi bir açıklama sunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Yukarıda yer verilen inceleme ve tespitler doğrultusunda ihale üzerinde bırakılan Gk İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin idarece açıklanması istenilen 30 ayrı iş kalemine ilişkin açıklamalarını dayandırdığı bahse konu Tebliğ açıklamasından, isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması ve açıklama konusu malın EK.O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağına konu olabilecek nitelikte olması durumunda satışa ilişkin faturaların sunulmasının yeterli olduğu anlaşılmaktadır.

Ancak isteklinin tek satırdan oluşan 5 adet hakediş faturaları ile açıkladığı açıklama konusu 30 iş kaleminin EK.O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağına konu olabilecek nitelikte olmadığı, diğer bir ifadeyle bu şekilde iş kalemlerinin EK.O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklanamayacağı, söz konusu faturalarda açıklanması istenilen iş kalemleri giderlerine ayrı ayrı yer verilmediği, dolayısıyla açıklanması istenilen 30 ayrı iş kaleminin her birine ne kadarlık bir maliyet öngörüldüğünün anlaşılamadığı, bu bağlamda bahse konu açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olmadığı, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Gk İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.