KİK Kararı: 2022/UY.II-922

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/037
Gündem No : 52
Karar Tarihi : 03.08.2022
Karar No : 2022/UY.II-922 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Doğan İnş. Asf. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/434309 İhale Kayıt Numaralı “Salihli-Alaşehir-Yeşilyurt Ayr Yolu Km:0+000-38+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Yapılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 06.06.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Salihli-Alaşehir-Yeşilyurt Ayr Yolu Km:0+000-38+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Doğan İnş. Asf. ve Tic. Ltd. Şti.nin 07.07.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.07.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.07.2022 tarih ve 33300 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.07.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/753 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarında, açıklama istenilecek girdiler arasında yer alan “mazot (motorin)” girdisi için 2022 yılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiç fiyatın (12,69 TL) kullanıldığı, ancak söz konusu fiyatın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14'üncü maddesinde yer alan şartları karşılamadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonu tarafından reddedildiği, ancak “mazot (motorin)” girdisi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanmış olan 2022 yılı mazot (motorin) rayiç fiyatının kullanılması hâlinde EPDK resmi internet sayfasında yayımlanan İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan en yüksek işlem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatının kullanılmasına gerek bulunmamakta olup “mazot (motorin)” girdisinin kullanılması ve bu rayiç bedelin kullanıldığının beyan edilmesi halinde başka bir açıklamaya gerek kalmaksızın açıklamaların kabul edilmesi gerektiği,

İdarenin şikayete vermiş olduğu cevapta, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından “mazot (motorin)” girdisi için sene başında 12,69 TL fiyatının belirlendiği, 02.06.2022 tarihinde ve yayım tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 2022 yılı 2’nci dönemi için rayiç fiyatlar güncellenerek tekrar yayımlandığı ve “mazot (motorin)” girdisinin 24,18 TL olarak belirlendiği, dolayısıyla 06.06.2022 tarihinde yapılan ihalede “mazot (motorin)” girdisi için 12,69 TL fiyatının kullanılmasının işin yapılmasını imkansız kılacak büyük bir fark oluşturacağı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedildiğinin ifade edildiği, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde yer alan “…İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir. …” açıklamasına istinaden ilanı 05.05.2022 tarihinde yayımlanan ihalede Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan ilk fiyatların kullanılması gerektiği, kaldı ki açıklaması talep edilen 8 adet analiz girdisinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan ilk fiyatların kullanılmasına rağmen yalnızca “mazot (motorin)” girdisi için değerlendirme yapılmasında da isabet bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

…

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. …” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Salihli-Alaşehir-Yeşilyurt Ayr. Yolu Km:0+000-38+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları Ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Yapılması İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2022E04-180813 ( - Asfalt Kaplama Yapılacak Yolların Fiziki Standardının Yükseltilmesi),1993E04-341-350 (1993E040860-0009 - Salihli-Alaşehir-Buldan-(Aydın-Denizli)Ayr.)

d) Kodu:

e) Miktarı:

305.000 ton plentmiks malzeme ile yol üstyapısı, 875.000 m2 bitümlü temel, 860.000 m2 binder tabakası ve 854.000 m2 taş mastik asfalt betonu aşınma tabakası yapılması ve Birim fiyat teklif cetvelindeki miktarlar kadar diğer işler

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: MANİSA” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm açıklamaları ile doküman düzenlemelerinden, ihale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, ilan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatlarının kullanılabileceği, analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 06.06.2022 tarihinde yapılan “Salihli-Alaşehir-Yeşilyurt Ayr Yolu Km:0+000-38+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Yapılması İşi” ihalesine 12 isteklinin katıldığı, sınır değerin altında kalan ve yeterlik belgeleri uygun bulunan 2 istekliye aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı, Suryol İnş. Mad. Tur. San. ve Tic. A.Ş. - Mikail İnş. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının yapılmadığı, başvuru sahibi Doğan İnş. Asf. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında “Mazot (motorin)” girdisi için Çevre ve Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiç fiyatın (12,69 TL) kullanıldığı, ancak bu fiyatın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesinde yer alan açıklamaları karşılamadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedildiği, 05.07.2022 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Efe Raylı Sis. A.Ş. - Erk İnş. Taah. Haz. Bet. Tur. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Deha Alt. A.Ş. olarak belirlendiği,

Başvuru sahibi istekli tarafından idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idarece verilen cevapta, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2022 yılına kadar rayiç fiyatların yılda bir kez yayımlandığı, hammadde girdi fiyatlarındaki artıştan dolayı anılan Bakanlık tarafından 02.06.2022 tarihinde ve yayım tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 2022 yılı 2’inci dönemi için rayiç fiyatların güncellenerek tekrar yayımlandığı, başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında 10.160.1026 poz numaralı “Mazot (Motorin)” girdisi için kullanılan tutarın 12,69 TL(1’inci dönem) olduğu, ancak söz konusu girdiye ilişkin 2’nci dönem rayiç fiyatın ise 24,18 TL olduğu, ihale konusu iş kapsamında kullanılacak “Mazot (Motorin)” miktarına göre iki fiyat arasındaki farkın işin yapılmasını imkansız kılacak nitelikte olduğu ifade edilerek başvuru sahibi isteklinin başvurusunun reddedildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden EKAP üzerinden gönderilen 16.06.2022 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, söz konusu aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde, açıklama istenilecek iş kalemleri listesi (5 adet), açıklama istenilecek (22 adet) ve istenilmeyecek analiz girdileri ile sıralı analiz girdileri tablolarına yer verildiği,

Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, açıklaması istenilen 22 adet analiz girdisinden 8 adedine ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 2022 yılı 1’inci dönem rayiç fiyatlarının kullanıldığının ifade edildiği, şikayete konu 10.160.1026 poz numaralı “Mazot (Motorin)” girdisi için 12,69 TL fiyatının kullanıldığı görülmüştür.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı internet sitesinde “Pandemi sonrası dünya genelinde artan enflasyon ve savaş gündemi sonrası inşaat malzemelerindeki fiyat artışları sebebiyle sektörde yaşanan sıkıntı çözülüyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından her yılın Ocak ayında olmak üzere yılda bir kez yayımlanan “inşaat birim fiyatlarında” güncelleme yapıldı. Güncel fiyatlar yfk.csb.gov.tr adresinde yayımlandı.” ifadelerine yer verilerek 02.06.2022 tarihinde güncel inşaat ve tesisat birim fiyatlarının yayımlandığı,

Söz konusu Bakanlık tarafından yayımlanan İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları listesinde şikayete konu 10.160.1026 poz numaralı “Mazot (Motorin)” girdisi rayiç fiyatının 02.06.2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 24,18 TL/kg olarak belirlendiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, başvuru konusu ihalenin ilan tarihinin 05.05.2022; ihale tarihinin ise 06.06.2022 olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 45.1.5 numaralı bendine göre ilan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatların kullanılabileceği, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından her yıl Ocak ayında yayımlanan inşaat ve tesisat birim fiyatlarının 02.06.2022 yılında güncellenerek yeniden yayımlandığı, bu doğrultuda ihale ilan tarihi (05.05.2022) itibariyle 2022 yılı 2’nci dönem güncel birim fiyatların henüz yayımlanmadığı, dolayısıyla başvuru sahibi istekli tarafından 10.160.1026 poz numaralı “Mazot (Motorin)” girdisine ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 2022 yılı 1’inci dönem fiyatının (12,69 TL) kullanılmasının mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’nci maddesinde yer alan “Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklamasına göre aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlarla açıklama yapmaları durumunda Tebliğ’in 45.1.13. maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmadığı, başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında 10.160.1026 poz numaralı “Mazot (Motorin)” girdisi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiç fiyatın kullanıldığı, dolayısıyla söz konusu fiyat üzerinden Tebliğ’in 45.1.13.14’üncü maddesi kapsamında EPDK resmi internet sayfasında yayımlanan İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan en yüksek işlem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatlarına ilişkin raporda yer alan fiyatların kullanılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Netice itibariyle, başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Doğan İnş. Asf. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.