KİK Kararı: 2022/UY.II-844

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/035
Gündem No : 80
Karar Tarihi : 07.07.2022
Karar No : 2022/UY.II-844
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Hca İnş. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/292705 İhale Kayıt Numaralı “Kahramanmaraş Karakuz Barajı İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 11.08.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kahramanmaraş Karakuz Barajı İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Hca İnş. A.Ş.nin 16.02.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.02.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.03.2021 tarih ve 11154 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.03.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Kamu İhale Kurulunun 11.05.2022 tarihli ve 2022/MK-155 sayılı kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/410-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, kendilerine tebliğ edilen ihale komisyonu kararı ile ihalenin Burka Yapı Enerji San. Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ise NVS İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. olduğunun belirtildiği, ancak anılan isteklilerin tekliflerinin yeterlik kriterlerini sağlamadığından ve aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddia edilmektedir: Bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sunulan belgelerden;

1. Geçici teminat mektubunda banka yetkilisi onayının ıslak imzalı olmadığı, banka kaşesinin bulunmadığı ve standart forma uygun olmadığı, e-teminat olarak Yeterlilik Bilgileri Tablosunda yanlış beyan edildiği, beyan edilen geçici teminat miktarının ve süresinin yeterli olmadığı, ayrıca geçici teminat mektubundaki referans numarası ile belge olarak sunulan geçici teminat mektubundaki referans numarasının birbiriyle çeliştiği,

2. Şirket adına e- teklifi imzalayan kişinin şirketi temsil ve ilzama yetkisi olmayıp, sadece ihale dokümanı satın alma yetkisi bulunduğu, İdari Şartname’nin 7.1. maddesi uyarınca istekinin teklif vermeye yetkili olduğuna dair imza sirküleri ile temsil belgelerinin ihaleye sunulması gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi kapsamında sunduğu Ticaret Sicil Gazetesine göre şirketi temsile yetkili kişilerin değişmiş olduğu, bu değişikliğe uygun olarak teklif mektubunun ya yeni temsilciler tarafından imzalanması veya yeni temsilcilerce çıkarılmış vekalete istinaden imzalanması gerekirken eski temsile yetkili kişi tarafından çıkarılmış vekalete istinaden imzalanan teklif mektubunun geçerli kabul edilemeyeceği, tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesinin ve tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin sunulmadığı, ayrıca tüzel kişi isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen "tüzel kişi ortakları" ifadesinden bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranlarının gösterilmesi gerektiğinin anlaşıldığı, ancak istekli tarafından bu şartın yerine getirilmediği, bu hususları belirten pay defteri, hazirun cetveli vb. herhangi bir belgeye ilişkin bilgilerin de beyan edilmediği,

3. Yeterlik bilgileri tablosu doldurulurken "ortaklara ait" bilgilerin, eksik ve hatalı girildiği,

4. Bilanço bilgileri ile istenilen oranların karşılanmadığı, bilançolarda yıllara yaygın inşaat maliyeti ile hakediş gelirlerinin gösterilmediği, ayrıca merkez bankasından sorgulandığında söz konusu şirketlerin kısa vadeli banka borçlarının bilançoda gösterilenden daha fazla olduğu, 2020 yılında bankalara ödenmesi gereken borcun tamamının kısa vadede gösterilmediği, uzun vadeli banka borcu olarak gösterildiği, bilançoya ilişkin belgelerin ilgili kişi veya kurumlarca onaylanmadığı, bilanço kriterlerini gösteren ve meslek mensubunca düzenlenen belgenin standart forma uygun olmadığı, bilanço ve ciro özet bilgileri tablosunda yer alan bilgilerin beyannameler ile uyuşmadığı, değerler üzerinde oynama yapılarak istenilen oranların sağlanmasına çalışıldığı,

5. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin "Elektronik ihale" başlıklı 60/A maddesinin dokuzuncu fıkrasında yer alan hüküm gereğince Yeterlik Bilgileri Tablosunun gerçek bilgiler ile doldurulmadığı ve bunun mevzuata uygun olmadığı,

6. İş deneyiminin tevsiki amacıyla sunulan iş deneyim belgesinin ihalede istenen benzer iş tanımına uygun olmadığı, iş bitirme belge tutarının istenilen tutarı karşılamadığı, özel ortağa ait diploma üzerinde gerekli incelemelerin yapılarak değerlendirmenin yeniden yapılması gerektiği, iş denetleme ve yönetme belgesiyle ihaleye katılan isteklilerin belge sahibi kişilerin son bir yıldır şirkette temsil ve yönetim yetkisinin olmadığı,

7. Gelir tablosunun mevzuatta öngörülen şekilde sunulmadığı, faturaların ise danışmanlık işinden elde edilmiş faturalar olduğu, yapımla ilgili hizmet işinden elde edilen faturaların yapım gelirini tevsik edici belge olarak kullanılmasının mümkün olmadığı,

8. Banka referans mektuplarına ait bilgilerin yer aldığı Yeterlik Bilgileri Tablosundaki bilgilerin çelişkili olduğu,

9. İhale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların aşağıda belirtilen sebeplerle mevzuata uygun olmadığı,

a) Analiz girdilerindeki girdi miktarlarının, idare tarafından isteklilere gönderilen analizlerdeki girdi miktarlarından daha düşük alınarak hesaplama yapıldığı,

b) Analizlerde kullanılan birim fiyatların Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış birim fiyatların 2020 yılı birim fiyatları ile uyumlu olmadığı,

c) Açıklama kapsamında sunulan analizlerde aritmetik hata yapıldığı, bu hatanın resen düzeltilmesi durumunda analiz toplamlarının teklif fiyatlarının üzerinde kalacağı, ayrıca aritmetik hata bulunmayan analizlere ait tutarların da teklif fiyatlarının üzerinde olacağı, aynı cins ve özellikteki analiz girdileri için farklı analiz ve iş kalemlerinde farklı fiyatların kullanıldığı, açıklama istenmeyen analiz girdileri için bir bedel öngörülmediği,

d) Kendi malı makine ve ekipmanlarla ilgili olarak amortisman hesabının hatalı yapıldığı, açıklamada kullanılan makinaların özelliklerinin analizlerde istenen makine özelliklerinden farklı olduğu, ayrıca kendi malı olması istenen makinalar için fiyat teklifi alındığı, ekskavatör ve dragline tipi makinalar 140 HP(ll/2Yd3), traktör buldozer (285 HP gücünde motor+bıçak), kompresör (210 cfm'lık komresör+hortum ve tabancalar) makinalarının birebir aynı özellikte olanlarının bulunmasının mümkün olmadığı, bu sebeple kendi malı olan makinenin veya fiyat teklifi alınan makinenin özellikleri farklı olacağından bu makinelere ait ruhsatların ve üretici teknik belgelerinin istenerek karar verilmesi gerektiği,

e) İşçilik giderlerine ilişkin olarak herhangi bir açıklamada bulunulmadığı,

f) Akaryakıt giderine yönelik açıklamanın EPDK düzenlemeleri dikkate alınarak Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.14'üncü maddesine uygun olmadığı,

g) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından analizleri tevsik edici belge olarak sunulan fiyat teklifi ve proforma faturaların, iştigal alanında faaliyet göstermeyenlerden alındığı, envanterinde olmayan mal için fiyat teklifi verildiği, söz konusu fiyat teklifi sunan firmalardan şirket faaliyet alanlarını gösterir bilgi ve belgelerin talep edilmesi gerektiği,

h) Tüm iş kalemlerindeki nakliye mesafelerinin İdareye ait yaklaşık maliyete esas mesafelerden daha düşük mesafe alınarak kendilerine avantajlı durum sağlandığı, KBB-03 pozu analizdeki B-07.D/3 Kazı nakli iş kaleminde DSİ'nin anılan pozuna göre nakliye hesabı yapılması gerekirken karayolları pozuna göre nakliye hesabı yapılarak kendisine haksız avantaj sağlandığı, oysa ki, barajlardaki malzeme yoğunluğu ile karayollarındaki malzeme yoğunluğu farklı olduğundan isteklilerin kendilerine avantaj sağlayacak şekilde açıklama yapmasının mevzuata aykırı olduğu, aynı şekilde, KBB-04 ve KBB-05, KBB-33 no’lu iş kalemlerinde de nakliye hesabının DSİ'nin analizlerine göre yapılması gerektiği,

ı) Jel dinamit fiyat teklifinin dayanağı EK-O-6 belgesinin gerçeği yansıtmadığı, EK-O-6 belgesinin ihaleden önceki son geçici vergi beyanname dönemindeki faturalar esas alınarak doldurulması gerekirken, bu dönemdeki en düşük faturaların esas alınmasının mevzuata aykırı olduğu,

j) “KBB-01 Açıkta kazı yapılması” pozu girdileri içerisinde yer alan “Su çekme, ağaç kesme vs. işleri (Toplam Bedel Üzerinden %5)” ve “Stablizasyon önlemleri (Toplam Bedel Üzerinden %5)” tutarlarının hatalı belirlendiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 9/h iddiasına ilişkin olarak:

Elektronik ihale yöntemiyle yapılan 2020/292705 İhale Kayıt Numaralı Kahramanmaraş Karakuz Barajı İnşaatı ihalesinin ihale ilanı 15.06.2020 tarihinde yayımlanmıştır. Başvuru sahibinin iddiaları ile ilgili olarak anılan tarihte yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri aşağıdaki gibidir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinin 45.1.1’inci alt maddesinde “…45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

...

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır…” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kahramanmaraş Karakuz Barajı İnşaatı

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2020A01-141663

d) Kodu:

e) Miktarı:

Talvegden 67,00 M Yükseklikte Kil Çekirdekli Kaya Dolgu Baraj Ve Projelerinde Görülen Tüm Birimlerinin İnşası İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kahramanmaraş” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,” düzenlemesi yer almaktadır.

11.08.2020 tarihinde elektronik ihale yöntemiyle ve birim fiyat teklif alma usulü ile gerçekleştirilen 2020/292705 ihale kayıt numaralı “Kahramanmaraş Karakuz Barajı İnşaatı” ihalesi için 142 isteklinin ihale dokümanını EKAP’dan indirdiği, 56 isteklinin teklif sunduğu, “e-teklif açma ve belge kontrol tutanağı” ile Parsu Yapı A.Ş-AGNE Yapı A.Ş. İş Ortaklığı ve Oilspeis Transstroymontaj Ltd. Şti.nin geçici teminatları uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.1’inci maddesinde yer alan açıklamaya göre 4734 sayılı Kanunun 36’ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra anılan istekliler tarafından teklif edilen bedeller, yaklaşık maliyet ve ihale konusu iş için belirlenen “N” katsayısı dikkate alınarak idarece sınır değerin 107.848.882,10 TL olarak hesaplandığı, ihaleye ait birim fiyat teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetvelinde 41 adet iş kalemine yer verilmiş olup söz konusu iş kalemlerinden KBB-01, KBB-03, KBB-04, KBB-05, KBB-09 ve KBB-33 olmak üzere 6 iş kaleminin açıklama istenilecek iş kalemi olarak belirlendiği, sınır değerin altında geçerli teklif sunan 17 istekliye idarenin 19.08.2020 tarihli yazısı ile aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı ve açıklamalarını 27.08.2020 tarihine kadar idareye sunmaları istendiği, söz konusu yazı ekine ise açıklama istenilen iş kalemleri, sıralı analiz girdi tabloları, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri ile örnek analiz formatına yer verildiği, ayrıca açıklama istenilen iş kalemlerinden KBB-33 numaralı iş kalemi ile ilgili olarak idarece bir değişiklik yapılarak 26.08.2020 tarihli yazı ile sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden teklifleri ile ilgili yapacakları açıklamalarını söz konusu değişikliği dikkate alarak yine 27.08.2020 tarihine kadar idareye sunmaları istendiği, 8 istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama verildiği, sunulan açıklamalardan üç isteklinin açıklamalarının uygun bulunmadığı, 5 istekli tarafından yapılan açıklamaların uygun bulunarak 11.02.2021 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Burka Yapı Enerji San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece alınan ihale komisyonu kararına Arhat Enerji A.Ş. tarafından itiraz edilerek idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu ve idare tarafından şikayet başvurusunun reddedildiği, bu durum üzerine anılan istekli ve diğer başvuru sahipleri tarafından Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, Kamu İhale Kurulu tarafından 07.04.2021 tarihli ve 2021/UY.II-771, 2021/UY.II-772, 2021/UY.II-773 ile 2021/UY.II-774 sayılı kararların alındığı, alınan kararlarda Burka Yapı Enerji San. ve Tic. A.Ş., NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., HCA İnş. A.Ş., Onh İnş. ve Taah. A.Ş. - Genel İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Kayaoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş.ye ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakıldığı ve düzeltici işlem kararlarının alındığı,

İdare tarafından 18.05.2021 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin iptal edildiği, Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine 09.06.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1149 ile 09.06.2021 tarihli ve sayılı 2021/UY.II-1150 sayılı Kurul kararları ile ihalenin iptal kararının iptal edildiği, 02.07.2021 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin HCA İnş. A.Ş. üzerinde bırakıldığı ve Onh İnş. ve Taah. A.Ş. - Genel İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 17. İdare Mahkemesinin 25.05.2021 tarihli ve E:2021/713 sayılı kararı ile “dava konusu Kurul kararının, davacının 9 numaralı iddiasının (c) alt bendi yönünden yürütmesinin durdurulması isteminin reddine, davacı şirketin değerlendirme dışı bırakılması yönünden, ... yürütülmesinin durdurulmasına” karar verilmiş, akabinde Mahkemenin 15.09.2021 tarihli ve E:2021/713, K:2021/1192 sayılı kararı ile de “dava konusu Kurul kararının, davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik kısmının iptaline, davacının 9 numaralı iddiasının (c) alt bendine yönelik kısmı yönünden ise davanın reddine” karar verildiği,

Ankara 17. İdare Mahkemesinin yürütmeyi durdurma kararı üzerine Kamu İhale Kurulunun 09.06.2021 tarihli ve 2021/MK-234 sayılı kararı ile “…1- Kamu İhale Kurulunun 07.04.2021 tarihli ve 2021/UY.II-772 sayılı kararının B bölümündeki davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ile ilgili kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,” kararının verildiği,

07.04.2021 tarihli ve 2021/UY.II-771, 2021/UY.II-772, 2021/UY.II-773 ve 2021/UY.II-774 sayılı Kurul kararlarının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 17. İdare Mahkemesinin 22.10.2021 tarihli ve E:2021/1261, K:2021/1421 sayılı kararı üzerine Kurul tarafından 01.12.2021 tarihli ve 2021/MK-477 sayılı Kurul kararında “…Kamu İhale Kurulunun 07.04.2021 tarihli ve 2021/UY.II-771, 2021/UY.II-772, 2021/UY.II-773 ve 2021/UY.II-774 sayılı kararlarının NVS İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına dair kısımlarının iptaline…” kararının alındığı,

Söz konusu Mahkeme kararları üzerine alınan Kurul kararı sonrasında idarece alınan 21.12.2021 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve HCA İnş. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Ankara 17. İdare Mahkemesinin anılan kararı için Danıştay Onüçüncü Dairesinde temyiz başvurusunda bulunulmuş, yapılan temyiz incelemesi sonucunda Danıştay Onüçüncü Dairesinin 13.01.2022 tarihli ve E:2021/4632, K:2022/74 sayılı kararı üzerine alınan 11.05.2022 tarihli ve 2022/MK-155 sayılı Kurul kararı ile “...Mahkeme kararının, dava konusu Kurul kararının davacının 9/c iddiası (NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ce fiyat teklifi alınarak nakliye formülü kullanılmak suretiyle analiz girdilerine esas rayiçlerin oluşturduğu) yönünden davanın reddine ilişkin kısmının incelenmesi;

Dosyanın incelenmesinden, ihaleyi gerçekleştiren idare tarafından sınır değerin altında teklif sunan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısında, açıklama istenilen iş kalemleri listesi tablosu, sıralı analiz girdi tabloları, açıklama istenilen analiz girdileri tablosu ve açıklama istenmeyen analiz girdileri tablosunun gönderildiği anlaşılmıştır.

Açıklama istenilen iş kalemleri listesinde yer alan, KBB-001 (Açıkta Kazı Yapılması) iş kalemine ait sıralı analiz girdi tablosunda B-07.D/3 poz numaralı "Yumuşak Kayalık Zemin Kazısı Nakli (2200m)", B-07.D/4 poz numaralı "Kaya Harici Zemin Kazısı Nakli (2200m)", B-07.D/5 poz numaralı "Kayalık Zemin Kazısı Nakli (2200m) girdilerine, KBB-03 (Ocak Sahalarında Kaya Kazılması ve Baraj Dolgusuna Konulması 4+KU) iş kalemine ait sıralı analiz girdi tablosunda B-07.D/3 poz numaralı "Kaya Nakli (1000)" girdisine, KBB-04 (Ocak Sahalarında Geçirimsiz Dolgu Malzemesinin Kazılması ve Baraj Dolgusuna Konulması
1 ) iş kalemine ait sıralı analiz girdi tablosunda B-07.D/3 poz numaralı "Geçirimsiz Malzeme Nakli (3200m), girdisine, KBB-05 (Barajlarda Filtre Kum- Çakıl Malzemesi Konulması) iş kalemine ait sıralı analiz girdi tablosunda B-07.D/3 poz numaralı "Filtre Kum- Çakıl Malzemesi Nakli (9300m)" girdisine, KBB-33 (Yollarda Her Türlü Sandık, Ariyet ve Yol Kazısı Yapılması, Dolgu ve/veya Depoya Konulması) iş kalemine ait sıralı analiz girdi tablosunda B-07.D/3 poz numaralı "Yumuşak Kayalık Zemin Kazısı Nakli (2550m)", B-07.D/4 poz numaralı "Kaya Harici Zemin Kazısı Nakli (2550m)", B-07.D/5 poz numaralı "Kayalık Zemin Kazısı Nakli (2550m) girdilerine yer verilerek bu girdilere ilişkin açıklamanın istenildiği, her girdinin biriminin "m³" olarak belirtildiği ve açıklama istenilen analiz girdileri listesinde de yer aldığının anlaşıldığı, analizlerde nakliye mesafelerine yer verildiği görülmekle birlikte bunun dışında herhangi bir bilgiye (nakliye formülü, zorluk katsayısı vb. gibi) yer verilmemiştir.

Dava dışı NVS Ltd. Şti. tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında nakliye için "Her türlü hafriyat malzemesinin (her türlü toprak, her türlü küskü, her türlü kaya), kum-çakıl malzemesinin, pasa malzemesinin, kırma taş malzemesinin, stabilize malzemesinin, filtre malzemesinin, her türlü geçirimsiz (kil), her türlü kazı/dolgu malzemesinin 1 tonunu 1 km’ye nakliyesi” şeklinde Tokunç Taşımacılık’tan birim fiyat alındığı, alınan birim fiyatta nakliye formülleri kullanılmak suretiyle analiz girdilerine esas rayiçlerin oluşturulduğu belirtilerek KBB-01 iş kalemine ait B-07.D/3 poz numaralı "Yumuşak Kayalık Zemin Kazısı Nakli (2200m)" girdi için 0,47-TL, B-07.D/4 poz numaralı "Kaya Harici Zemin Kazısı Nakli (2200m)" girdi için 0,32-TL, B-07.D/5 poz numaralı "Kayalık Zemin Kazısı Nakli (2200m)" girdi için 0,64-TL; KBB-03 iş kalemine ait B-07.D/3 poz numaralı "Kaya Nakli (1000)" girdi için 0,73-TL, KBB-04 iş kalemine ait B-07.D/3 poz numaralı "Geçirimsiz Malzeme Nakli (3200m)"girdi için 1,83-TL; KBB-05 iş kalemine ait B-07.D/3 poz numaralı "Filtre Kum- Çakıl Malzemesi Nakli (9300m)" girdi için 4,35-TL; KBB-33 iş kalemine ait B-07.D/3 poz numaralı "Yumuşak Kayalık Zemin Kazısı Nakli (2550m)" girdi için 0,47-TL, B-07.D/4 poz numaralı "Kaya Harici Zemin Kazısı Nakli (2550m)" girdi için 0,71-TL, B-07.D/5 poz numaralı "Kayalık Zemin Kazısı Nakli (2550m)" girdi için 0,40-TL olmak üzere fiyat açıklamasında bulunulmuştur.

Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında, açıklama istenecek iş kalemlerinde yer alan nakliye girdilerine ilişkin olarak formül belirtilmesi idarenin takdirindedir. İdarece herhangi bir nakliye hesaplama formülü bilgisine yer verilmediği durumlarda, açıklama başka kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayınlanmış aynı poza ilişkin formüllerin kullanılması suretiyle yapılabileceği gibi, üçüncü kişilerden fiyat teklifi almak suretiyle de yapılabilir. İdarece poz numarası verilmek suretiyle açıklanması istenen iş kalemleri bakımından ise, anılan poza ilişkin formül kullanılarak açıklama yapılması gerekmektedir.

Bakılan davaya konu ihaleyi gerçekleştiren idarece açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin poz numaraları verilmekle DSİ Genel Müdürlüğü'nün Birim Fiyat Kitabı'nda belirtilen nakliye formüllerine atıf yapıldığı, dolayısıyla nakliye girdilerine ilişkin analizlerde yalnızca bu formüllerin kullanılarak açıklama yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, dava konusu Kurul kararında NVS Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye girdilerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığı, alınan fiyat teklifinin nakliye formülü de kullanılarak esas rayici oluşturduğu belirtilmiş ise de, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilen iş kalemleri listesinde nakliye girdilerine yer verildiği ve anılan girdilere ait poz numaraları verilmek suretiyle DSİ Birim Fiyat Kitabı'na atıf yapıldığından, yalnızca nakliye formülüyle açıklama yapılması gerektiği, anılan yöntemlerin birbirinden farklı olduğu, bu yöntemlerin bir arada kullanılmasının mümkün olmadığı, NVS Ltd. Şti. tarafından iş kalemlerine ait nakliye girdilerine ilişkin olarak formül kullanılarak mı yoksa fiyat teklifi alınarak mı açıklama yapıldığının açıklığa kavuşturulmadığı, yalnızca nakliye formülü kullanılarak açıklama yapılmışsa bu durumun somut olarak ortaya konulamadığı, dolayısıyla iş kalemlerine ait nakliye girdilerinin yalnızca formül kullanılmak suretiyle açıklanıp açıklanmadığı tespit edilerek buna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak soyut ifadelerle değerlendirme yapıldığı anlaşıldığından, NVS Ltd. Şti. tarafından nakliye girdilerine ilişkin açıklamalar bakımından eksik inceleme yapılarak tesis edilen dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka uygunluk, aksi yönde verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.

…

1- Kamu İhale Kurulunun 09.06.2021 tarihli ve 2021/MK-234 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 07.04.2021 tarihli ve 2021/UY.II-772 sayılı kararının 9/c iddiası (NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nce fiyat teklifi alınarak nakliye formülü kullanılmak suretiyle analiz girdilerine esas rayiçlerin oluşturulduğu) yönündeki kısmının iptaline ve bu kısmın esasının yeniden incelenmesine,

3- Kamu İhale Kurulu’nun 07.04.2021 tarihli ve 2021/UY.II-772 sayılı kararının diğer kısımları itibariyle hukuki geçerliğini koruduğuna…” kararının alındığı ve HCA İnşaat A.Ş. ve Onh İnş. ve Taah. A.Ş. - Genel İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığına ait teklifin tekrar değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu bakımdan, başvuru sahibinin NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan nakliye analiz girdisine ilişkin iddiası aşağıda incelenmiştir:

Birim fiyat teklif alma yöntemiyle gerçekleştirilen ihaleye ait birim fiyat teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetvelinde 41 adet iş kalemine yer verilmiş olup söz konusu iş kalemlerinden KBB-01, KBB-03, KBB-04, KBB-05, KBB-09 ve KBB-33 olmak üzere 6 iş kalemi açıklama istenilecek iş kalemi olarak belirlenmiştir. İdarenin 19.08.2020 tarihli yazısı ile sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük olan teklifleri ile ilgili olarak 27.08.2020 tarihine kadar açıklama sunmaları istenmiştir. Söz konusu yazı ekine ise açıklama istenilen iş kalemleri, sıralı analiz girdi tabloları, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri ile örnek analiz formatına yer verilmiştir. Ayrıca açıklama istenilen iş kalemlerinden KBB-33 numaralı iş kalemi ile ilgili olarak idarece bir değişiklik yapılarak 26.08.2020 tarihli yazı ile sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden teklifleri ile ilgili yapacakları açıklamalarını söz konusu değişikliği dikkate alarak yine 27.08.2020 tarihine kadar idareye sunmaları istenmiştir.

Açıklama istenilen iş kalemleri listesinde yer alan, KBB-001 (Açıkta Kazı Yapılması) iş kalemine ait sıralı analiz girdi tablosunda B-07.D/3 poz numaralı “Yumuşak Kayalık Zemin Kazısı Nakli (2200m)”, B-07.D/4 poz numaralı “Kaya Harici Zemin Kazısı Nakli (2200m)”, B-07.D/5 poz numaralı “Kayalık Zemin Kazısı Nakli (2200m) girdilerine, KBB-03 (Ocak Sahalarında Kaya Kazılması ve Baraj Dolgusuna Konulması 4+KU) iş kalemine ait sıralı analiz girdi tablosunda B-07.D/3 poz numaralı “Kaya Nakli (1000)” girdisine, KBB-04 (Ocak Sahalarında Geçirimsiz Dolgu Malzemesinin Kazılması ve Baraj Dolgusuna Konulması
1 ) iş kalemine ait sıralı analiz girdi tablosunda B-07.D/3 poz numaralı “Geçirimsiz Malzeme Nakli (3200m), girdisine, KBB-05 (Barajlarda Filtre Kum- Çakıl Malzemesi Konulması) iş kalemine ait sıralı analiz girdi tablosunda B-07.D/3 poz numaralı "Filtre Kum- Çakıl Malzemesi Nakli (9300m)” girdisine, KBB-33 (Yollarda Her Türlü Sandık, Ariyet ve Yol Kazısı Yapılması, Dolgu ve/veya Depoya Konulması) iş kalemine ait sıralı analiz girdi tablosunda B-07.D/3 poz numaralı “Yumuşak Kayalık Zemin Kazısı Nakli (2550m)”, B-07.D/4 poz numaralı “Kaya Harici Zemin Kazısı Nakli (2550m)”, B-07.D/5 poz numaralı “Kayalık Zemin Kazısı Nakli (2550m)” girdilerine yer verilerek, adı geçen nakliye girdilerine ilişkin açıklama istenildiği,

Anılan istekli tarafından nakliye analiz girdisi için “Her türlü hafriyat malzemesinin (her türlü toprak, her türlü küskü, her türlü kaya), kum-çakıl malzemesinin, pasa malzemesinin, kırma taş malzemesinin, stabilize malzemesinin, filtre malzemesinin, her türlü geçirimsiz (kil), her türlü kazı/dolgu malzemesinin 1 tonunu 1 km’ye nakliyesi” şeklinde Tokunç Taşımacılık’tan fiyat teklifinin alındığı, incelemeye konu nakliye analiz girdisine yönelik olarak Tokunç Taşımacılık tarafından TL/Ton/Km girdi için 0,26 TL fiyat teklifi verildiği, fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (21/08/2020) tarih ve (01) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim” ifadelerine yer verildiği ve alınan birim fiyat ile nakliye girdilerine ilişkin açıklama yapıldığı, ayrıca bir tablo oluşturulduğu, söz konusu tabloda nakliye hesabına ulaşıldığı bilgisine verildiği, ancak nasıl hesaplama yapıldığının açıklanmadığı görülmüştür.

11.05.2022 tarihli ve 2022/MK-154 sayılı Kurul kararı oluşturulan Danıştay Onüçüncü Dairesinin 15.02.2022 tarihli ve E:2021/5212, K:2022/445 sayılı kararında “…Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında, açıklama istenecek iş kalemlerinde yer alan nakliye girdilerine ilişkin olarak formül belirtilmesinin idarenin takdirinde olduğu, idarece herhangi bir nakliye hesaplama formülü bilgisine yer verilmediği durumlarda, açıklamaların başka kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayınlanmış aynı poza ilişkin formüllerin kullanılması suretiyle yapılabileceği gibi, üçüncü kişilerden fiyat teklifi almak suretiyle de yapılabilir. İdarece poz numarası verilmek suretiyle açıklanması istenen iş kalemleri bakımından ise, anılan poza ilişkin formül kullanılarak açıklama yapılması gerekmektedir.

Bakılan davaya konu ihaleyi gerçekleştiren idarece açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin poz numaraları verilmekle DSİ Genel Müdürlüğü'nün Birim Fiyat Kitabı'nda belirtilen nakliye formüllerine atıf yapıldığından nakliye girdilerine ilişkin analizlerde yalnızca bu formüllerin kullanılarak açıklama yapılması gerektiği açıktır.

…” ifadelerden idarece açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin poz numaraları verilmekle DSİ Genel Müdürlüğünün birim fiyat kitabında belirtilen nakliye formüllerine atıf yapıldığından nakliye girdilerine ilişkin analizlerde bu formüllerin kullanılarak açıklama yapılması gerektiği,

Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizler ile açıklama istenilen analiz girdileri listesi incelendiğinde, girdilerin yanında (B-07.D/3, B-07.D/4, B-07.D/5 şeklinde) poz numaralarına yer verildiği, analizde bu poz numaralarının yanında analiz girdi tanımı ile birimi ve mesafe bilgilerine idarece yer verildiği, yaklaşık maliyet hesabında da girdilere ait poz numaraları verilmek suretiyle DSİ Genel Müdürlüğünün kitabında yer alan nakliye formülleri kullanılarak mesafelerin hesaplandığı (B-07.D/3 kara yolu ile taşımalar: S = a x √f; B-07.D/4 kara yolu ile taşımalar: S = 0,90 x a x √f; B-07.D/5 kara yolu ile taşımalar: S = 1,30 x a x √f), Danıştay Onüçüncü Dairesinin 15.02.2022 tarihli ve E:2021/5212, K:2022/445 sayılı kararı da dikkate alındığında, nakliye formülünün verilmiş olduğunun kabulü ile isteklilerin ilgili formülü kullanarak idarece verilen analiz formatına uygun açıklama yapmalarının zorunlu olduğu anlaşılmıştır.

NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından nakliye girdileri ile ilgili olarak yapılan açıklamalar değerlendirildiğinde; Tokunç Taşımacılık’tan fiyat teklifi alındığı, anılan isteklinin nakliye formülü veya buna ait rayici kullanmak yerine fiyat teklifi ile açıklama yapmasının Tebliğ’in 45.1.8’inci maddesinde yer alan “Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir.” düzenlemesine aykırı olduğu, bu nedenle açıklamanın mevzuata uygun olmadığı, ayrıca adı geçen istekli tarafından fiyat teklifi alınmak suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan fiyatların idare tarafından sıralı analiz girdi tablolarında nakliye girdilerine ilişkin ve nakliye formülleri sonucunda ulaşılan değerlerden (B-07.D/3 yumuşak kayalık zemin kazısı nakli 2200 - 7,13 TL, B-07.D/3 kaya nakli 1000 - 4,81 TL, B-07.D/3 geçirimsiz malzeme nakli 3200 - 8,60 TL, B-07.D/3 filtre kum çakıl malzemesi nakli 9300 - 14,66 TL, B-07.D/3 yumuşak kaya kazısı nakli 2550 - 7,68 TL, B-07.D/4 kaya harici zemin kazısı nakli 2200 - 6,42 TL, B-07.D/4 kaya harici zemin kazısı nakli 2550 - 6,91 TL, B-07.D/5 kayalık zemin kazısı nakli 2200 - 9,27 TL ve B-07.D/5 kaya zemin kazısı nakli 2550 - 9,98 TL) daha düşük değerlerde (B-07.D/3 yumuşak kayalık zemin kazısı nakli 2200 – 1,37 TL, B-07.D/3 kaya nakli 1000 – 0,73 TL, B-07.D/3 geçirimsiz malzeme nakli 3200 – 1,83 TL, B-07.D/3 filtre kum çakıl malzemesi nakli 9300 – 4,35 TL, B-07.D/3 yumuşak kaya kazısı nakli 2550 – 1,59 TL, B-07.D/4 kaya harici zemin kazısı nakli 2200 – 1,26 TL, B-07.D/4 kaya harici zemin kazısı nakli 2550 – 1,46 TL, B-07.D/5 kayalık zemin kazısı nakli 2200 – 1,60 TL ve B-07.D/5 kaya zemin kazısı nakli 2550 – 1,86 TL) birim fiyatlar olduğu anlaşılmıştır.

İdarece nakliye girdisine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının DSİ Genel Müdürlüğünün kitabında yer alan nakliye formülleri kullanılarak mesafelerin hesaplandığının anlaşılmasına rağmen, NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ilgili açıklamanın fiyat teklifi ile yapıldığı ve nakliye girdisine ilişkin açıklamalarda yer alan birim fiyatların, idare tarafından sıralı analiz girdi tablolarında nakliye girdilerine ilişkin oluşturulan birim fiyatlardan çok daha düşük olduğu, bu sebeple fiyat teklifi ile yapılan nakliye girdisine ilişkin açıklamaların uygun olmadığı ve başvuru sahibinin iddialarının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.