KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/035
Gündem No : 59
Karar Tarihi : 07.07.2022
Karar No : 2022/UY.II-825
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İnta İnşaat Taah. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 21. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/756952 İhale Kayıt Numaralı “Buldan Sulaması 2 Kısım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 21. Bölge Müdürlüğü tarafından 07.06.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Buldan Sulaması 2 Kısım” ihalesine ilişkin olarak İnta İnşaat Taah. ve Tic. A.Ş.nin 27.04.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.05.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.05.2022 tarih ve 23140 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.05.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/509 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde kalan isteklinin teklif dosyasında sunulan/beyan edilen iş deneyim belgesinin ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olmadığı; belgede yer alan tutarların iş gruplarına göre ayrıştırılması halinde iş deneyim tutarının İdari Şartname’de istenilen asgari iş deneyim oranını karşılamayacağı,

2. İhale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan bilançolara ilişkin cari oran hesabında yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin dönen varlıklardan düşülmediği; kısa vadeli banka borçlarını uzun vadede göstermek suretiyle öz kaynak oranının yüksek gösterildiği; idarece yapılan değerlendirmenin, söz konusu isteklinin mali müşavirinin sisteme giriş yaparak beyan ettiği bilgilerden alındığı, dolayısıyla beyana dayalı bu bilgilerin doğruluğunun kontrol edilmesi gerektiği; anılan isteklinin ticari ilişkilerini yürüttüğü bankalardan sorulması hâlinde uzun vadede gösterilen borçların esas itibarı ile kısa vadeli borçlar olduğunun ve isteklinin kısa vadeli borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den yüksek olduğunun görüleceği; bilanço veya bilançonun ilgili bölümlerinin ilgili mevzuata göre gerçek bilgiler üzerinden düzenlenmiş ve YMM veya SMMM ya da vergi dairesince onaylanmış olması koşulunun sağlamadığının tevsik belgelerinden anlaşılacağı;

3. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir taşıyanların kabul edilmeyeceğinin açık olduğu, bu doğrultuda anılan istekli tarafından idareye sunulan belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesi gereğince aranan koşulları taşımadığı; isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgelerin de Yönetmelik’in bahsi geçen maddesi gereğince aranan onay koşullarına göre kontrol edilmesi gerektiği; idarece şikâyet başvurusuna verilen cevaptan, sözü edilen aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3 numaralı maddesine göre alınan fiyat tekliflerine dayanak gösterilen tevsik edici belgelere ilişkin bir tespit ve kontrolün yapılmadığının anlaşıldığı; bahis mevzuu belgelerin fotokopi olduğu ve belgelerin sunuluş şekli kriterlerine uygun sunulmadığı; Kamu İhale Kurulu’nun 03.07.2019 tarih ve 2019/UY.II-773 sayılı kararına göre Yönetmelik’in 31’inci maddesine uygun sunulmayan belgelerin değerlendirmeye esas belge olarak kabul edilemeyeceği; bu doğrultuda Sedat Şahin tarafından aşırı düşük teklif açıklaması ile birlikte beyan edilen veya aşırı düşük fiyat teklifine dayanak gösterilen tevsik edici belgelerde aranması gereken onayların bulunmadığı; asıl belgelerin idareden istenmesi hâlinde bunun tespit edilebileceği ve ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri,

…

ı) Esaslı unsur: Proje bütünlüğü çerçevesinde yapının amacı ile işlevi ve/veya gerçekleştirilen toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımı göz önünde bulundurularak belirlenen ana iş grubunu… ifade eder.” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen…

…

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz.

…

(17) (Ek fıkra: 19/06/2018-30453/m RG/4. md., yürürlük: 19/07/2018) Bu Yönetmeliğin 43 üncü maddesinin sekizinci fıkrasına göre düzenlenenler hariç olmak üzere belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlarca düzenlenecek iş deneyim belgelerinde; belgeye konu işin esaslı unsuru ile belge tutarının iş grupları itibariyle dağılımına yer verilir. Ancak, işin amacı ile işlevini gerçekleştirecek seviyede veya bir iş grubuna ilişkin aşama ve kısımları içerecek şekilde tamamlanmaması gibi hallerde esaslı unsur belirtilmez ve belgede buna ilişkin açıklamaya yer verilerek işin tamamlanan aşama ve kısımları belirtilir.” hükmü,

Mezkûr Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının tespiti” başlıklı 46’ncı maddesinde, “(1) İş deneyim belgelerine, fiilen gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerin tutarı olarak, devam eden işlerde ara hakediş raporlarındaki, geçici kabulü yapılmış işlerde ise hakediş raporları ve varsa kesin hakediş raporundaki iş veya görevle ilgili tutarlar herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadan yazılır.

(2) Bu tutar;

…

b) Yurt içinde anahtar teslimi götürü bedel veya teklif birim fiyat ya da karma teklif alınmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlerde; fiyat farkları hariç, varsa yasal keşif artışları dahilhakedişteki sözleşme fiyatları ile yapılan işin tutarı üzerinden,

…

belirlenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.

(3) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerden edinilen iş deneyim belgelerindeki tutarlar, aday veya isteklinin belge sahibi iş ortaklığındaki hisse oranları esas alınarak değerlendirilir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyiminin değerlendirilmesinde ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın sunduğu belge üzerindeki tutar esas alınır.

(4) Konsorsiyum tarafından gerçekleştirilen işlerde, ortakların iş deneyim tutarı, gerçekleştirdikleri iş kısmına ilişkin tutar esas alınarak dikkate alınır.

(5) İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme belgelerinde, belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması,

b) İş durum belgelerinde, belgeye konu işin gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması ve ilk sözleşme bedelinin tamamlanması,

c) İş denetleme ve iş yönetme belgelerinde,

1. Belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yılda içinde olması kaydıyla, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

2. Gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olduğu ve ilk sözleşme bedelinin tamamlandığı işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

şartı aranır ve geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir.

(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında, dikkate alınır…” hükmü,

Bahsi geçen Yönetmelik’in “Daha önce alınmış iş deneyim belgeleri” başlıklı geçici 17’nci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin 39 uncu maddesinin on yedinci fıkrasının yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş iş deneyim belgeleri, anılan fıkra hariç bu Yönetmelikte öngörülen diğer şartları sağlamaları halinde, bu Yönetmelik kapsamında yapılan ihalelerde iş deneyimini gösterir belge olarak kullanılmaya devam edilebilir.

(2) Birinci fıkra kapsamındaki belgelere ilişkin varsa işin esaslı unsuru ile belge tutarının iş grupları itibariyle dağılımına ilişkin bilgiler, belgeyi düzenleyen merciden alınacak ilave resmi yazıların başvuru veya teklif zarfında sunulması suretiyle tevsik edilebilir. Bu bilgilere ilişkin belgelerin sunulmaması ihale komisyonunun iş deneyim belgesini değerlendirmesine engel teşkil etmez…” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2’nci maddesinin sekizinci fıkrasında “İş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun belirlenmesinde, işin yapım amacı ile işlevinin ve/veya yapılan toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımının göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Örneğin, yapılan iş tutarının %30’unun AI grubuna giren köprü işleri, %30’unun AII grubuna giren tünel işleri ve %40’ının AVI grubuna giren demiryolu işleri olan bir demiryolu yapım işinde, projenin amacı ve işlevinin canlı ve cansız varlıkların bir yerden bir yere nakli için gerekli olan demiryolunun yapılması olduğundan, esaslı unsur “AVI Grup: Demiryolu İşleri (Altyapı + Üstyapı)” olarak belirlenebilecektir…” açıklaması bulunmaktadır.

Aynı Tebliğ ekindeki Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi başlıklı tablonun (A) Alt Yapı İşleri başlıklı kısmında, IX. grupta sınıflanan su yapısı işlerine ilişkin düzenleme aşağıdaki gibidir:

“IX. Grup: Su Yapıları

1. AVIII. Grup işler

2. Sulama ve drenaj tesisleri

3. Regülatörler, bentler, rezervuarlar

4. Akarsu düzenleme işleri

5. Nehir ıslahı işleri

6. Taşkın koruma tesisleri

7. Sel kapanları

8. Arazi toplulaştırmasına ilişkin yapım işleri

9. Tarla içi geliştirme hizmetlerine ilişkin yapım işleri”

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Buldan Sulaması 2. Kısım

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı:

İşin kapsamında 1522 ha alanın sulanması amacı ile muhtelif çaplarda 195 metre çelik, 17 666 metre CTP, 36 657 metre PE100 boru ile yaklaşık 600 adet sanat yapısı, 1 adet tamburlu filtre imalatı yapılacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinin benzer işlere ilişkin altıncı fıkrasında “7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Bu ihale konusu işte, iş deneyimi olarak kabul edilecek benzer iş 19.06.2018 tarih ve 30453/M sayılı Resmi gazetede yayımlanan "Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği"nde yer alan A- IX. Grup: Su Yapıları'dır.

7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar:

Benzer işe denk sayılacak mühendislik bölümü "İnşaat Mühendisliği"dir.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinin mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterlere ilişkin 7.5 numaralı fıkrasının 7.5.1 numaralı bendinde “…İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir…” düzenlemesi yer almaktadır.

07.06.2021 tarihinde elektronik olarak yapılan ihalede, 18.04.2022 tarihli ikinci ihale komisyon kararına göre, ihale üzerinde bırakılan istekli Sedat Şahin, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ise İnta İnşaat Taah. ve Tic. A.Ş.’dir.

İhale üzerinde kalan isteklinin Yeterlik Bilgileri Tablosundaki “EKAP’ta kayıtlı olan iş deneyim belgesi” başlıklı bölümde, söz konusu istekli tarafından beyan edilen iş deneyim belgesine ilişkin EKAP tarafından verilen sayı “25435-Y-KD-93-2” şeklindedir.

EKAP üzerinden “25435-Y-KD-93-2” sayılı iş deneyim belgesi hakkında yapılan incelemede, söz konusu belgenin bir iş denetleme belgesi olduğu; 28.12.2009 tarihinde geçici kabulü yapılan Acıpayam Ovası Sulaması 1. Kısım İnşaatı İşine ait belgenin 23.01.2018 tarihinde DSİ 21. Bölge Müdürlüğü tarafından şantiye şefi unvanına sahip Sedat Şahin adına düzenlendiği; mezkûr belgeye konu işe ait sözleşmenin 08.02.1991 tarihinde imzalandığı; ilk sözleşme bedelinin 66.600,00 TL, ilgilinin görevi sırasında işin ilk sözleşme bedeline göre nakdi gerçekleşme oranının %90 ve ilgilinin mesleği ile ilgili olarak hissesine düşen belge tutarının ise 60.281,17 TL olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihaleye ait ilanın verildiği tarihte yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinin 17’nci fıkrasında yer alan hükme göre iş deneyim belgelerinde, belgeye konu işin esaslı unsuru ile belge tutarının iş grupları itibariyle dağılımına yer verilmesi gerekmektedir. Bu açıdan sözü edilen isteklinin iş deneyim belgesine bakıldığında, belgeye konu işte uygulanan yapı tekniği konusunda detaylı bir bilginin verildiği ancak esaslı unsura ilişkin kısmın boş bırakılarak Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi başlıklı tabloda belirtilen gruplar üzerinden bir esaslı unsur değerlendirmesi yapılmadığı belirlenmiştir.

Ancak Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda verilen “Daha önce alınmış iş deneyim belgeleri” başlıklı geçici 17’nci maddesindeki hükme göre, mezkûr Yönetmelik’in 39’uncu maddesinin on yedinci fıkrasının yürürlüğe girdiği 19.07.2018 tarihinden önce düzenlenmiş iş deneyim belgelerinin, anılan fıkra hariç bu Yönetmelikte öngörülen diğer şartları sağlamaları halinde, bu Yönetmelik kapsamında yapılan ihalelerde iş deneyimini gösterir belge olarak kullanılmaya devam edilebileceği ve işin esaslı unsuru ile belge tutarının iş grupları itibariyle dağılımına ait bilgilere ilişkin belgelerin sunulmamasının ihale komisyonunun iş deneyim belgesini değerlendirmesine engel teşkil etmeyeceği belirtilmiştir. Dolayısıyla ihale üzerinde kalan isteklinin 23.01.2018 tarihinde düzenlenmiş olan iş deneyim belgesinde esaslı unsur değerlendirmesinin olmaması, belgenin değerlendirilmesine engel teşkil etmemektedir.

İhale üzerinde kalan istekli Sedat Şahin’in “Acıpayam Ovası Sulaması 1. Kısım İnşaatı İşine” ait iş denetleme belgesinin “Uygulanan yapı tekniği” bölümünde “Toplam sulama alanı 11.269 ha, başlangıç debisi 13,5 m³/sn olan 82708 km klasik kanal, 286223 m boru hattı şebekesi, 223400 m drenaj kanalı, 1 adet regülatör, 164 adet çek prizi, 16 adet köprü, 210 adet menfez, 90 adet kavşut, 65 adet ASG, 42 adet ÜSG, 69 adet YSAT, 8 adet sifon, 3 adet galeri, 158 adet ayrım yapısı, 49 adet hat kapama yapısı, 317 adet tahliye yapısı, 253 adet vantuz yapısı ve 1205 adet hidrant yapısı işleri tamamlanmıştır.” ifadesi bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin iddiası ve yukarıda yapılan tespitler doğrultusunda ihale üzerinde kalan isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesine konu işin ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olup olmadığı değerlendirildiğinde, belgeye konusu işin adının ihale konusu işin adı ile uyumlu olduğu; belgeye konu işe ait uygulanan yapı tekniği kısmında belirtilen imalatların da İdari Şartname’deki benzer iş tanımında belirlenen Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi başlıklı tablonun (A) Alt Yapı İşleri başlıklı kısmındaki IX. grupta sınıflanan su yapısı işlerine ilişkin olduğu sonucuna ulaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının aksine, ihale üzerinde kalan isteklinin iş deneyim belgesinin ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olduğu ve belgede yer alan tutarların iş gruplarına göre ayrıştırılmasına lüzum bulunmadığı neticesine varılmıştır.

İhale üzerinde Sedat Şahin’in teklif ettiği tutar 41.241.000,00 TL ve söz konusu isteklinin sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarı, İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 7.5.1 numaralı bendinde yer alan düzenleme doğrultusunda 41.241.000,00 x %80 = 32.992.800,00 TL olmaktadır.

İhale üzerinde kalan isteklinin beyan ettiği iş deneyim belgesi tutarı 60.281,17 TL, bu tutarın güncel hâli ise 323.885.955,48 TL’dir. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinin altıncı fıkrasındaki hükme göre denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belgelere ilişkin tutarların beşte bir oranında değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu durumda ihale üzerinde kalan isteklinin iş deneyim miktarı 323.885.955,48/5=67.777.191,10 TL’dir ve söz konusu isteklinin tutar açısından da idarece talep edilen iş deneyim kriterini karşıladığı sonucuna varılmıştır.

Yapılan değerlendirmeler doğrultusunda, ihale uhdesinde bırakılan Sedat Şahin’in başvuru konusu ihalede sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin, ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygunluk ile isteklinin sağlaması gereken iş deneyim tutarı açısından idarece talep edilen kriterleri karşıladığı neticesine ulaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru konusu ihaleye ait ilanın yapıldığı 06.05.2021 tarihinde yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır…

(10) Geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen tekliflerin sahiplerine, beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ile yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan veya yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgelere ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunmaları için makul bir süre verilir. Aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılacağı ihalelerde ise teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ve yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan veya yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgelere ilişkin tevsik edici belgeler ile bunların eklerini sunmaları istenir. Yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler yenileri ile veya ihalede istenen şartları sağladığını gösteren başka belgelerle tevsik edilirler. İhalede; aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan veya açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin teklifleri reddedilir, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri doğrulayan belgeleri sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. Sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayamayan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılır. Bu işleme ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilene kadar devam edilir.” hükmü yer almaktadır.

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “İhalelerde uyulması zorunlu hususlar” başlıklı 4’üncü maddesinin 7’nci fıkrasında “Aday ve isteklilere ait, katılım ve yeterliğe ilişkin bilgiler, ilgili kurum ve kuruluşların sistemlerinin veri paylaşımına imkân vermesi durumunda, idareler tarafından EKAP üzerinden sorgulanarak teyit edilir. Yapılan sorgulama sonucunda gerekli bilgiler EKAP’a aktarılır. Hangi bilgilerin sorgulanabileceği Kurum tarafından belirlenerek EKAP üzerinden duyurulur. Bu durumda, aday ve istekliler tarafından bu bilgilere ilişkin belge sunulmaz.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru konusu ihale ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinin ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterlere ilişkin 7.4 numaralı fıkrasında “…7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler,

İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinin 9 ve 10’uncu fıkraları ile Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “İhalelerde uyulması zorunlu hususlar” başlıklı 4’üncü maddesinin 7’nci fıkrasında bulunan hükümler doğrultusunda, ancak EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan belgelerin, ilgili istekliler tarafından belgelerin sunuluş şekline uygun olarak idareye sunulmaları gerektiği, bunun dışında kalan belgeler hakkında ise EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden yapılacak sorgu sonucunda ulaşılan bilgilere dayanarak bir yargıya varılması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu doğrultuda, ihale uhdesinde kalan isteklinin yeterlik bilgileri tablosunun “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgiler” başlıklı kısmında bilançoya ilişkin olarak vermiş olduğu beyanlar incelenmiştir:

Bilanço bilgileri kısmında, yeterlik değerlendirmesinde 2020 yılının esas alındığı, cari oranın 1,8371…; öz kaynak oranının 0,1815… ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,2328 olduğu ve söz konusu oranların bu hâliyle yukarıda aktarılan İdari Şartname hükmüne uygun olduğu anlaşılmıştır.

Bunun haricinde söz konusu istekli tarafından bilanço oranlarına ilişkin yeterlik değerlendirmesinde esas alınan 2020 yılına ait bilanço sorgulaması EKAP üzerinden yapılmış ve adı geçenin bilanço oranlarının İdari Şartname’de talep edilen yeterlik kriterlerini sağladığı görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda yapılan tespitler doğrultusunda Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinin dokuzuncu maddesine göre bilançoya ilişkin ilişkin olarak ihale üzerinde kalan istekli tarafından Yeterlik Kriterleri Tablosunda beyan edilen bilgiler EKAP üzerinden sorgulanarak teyit edildiğinden ve söz konusu isteklinin bilançoya ilişkin yeterlik kriterlerini ihaleden önceki 2020 yılına ilişkin kayıtlar üzerinden karşıladığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru konusu ihaleye ait ilanın verildiği 06.05.2021 tarihinde yürürlükte olan (26.01.2021 tarih ve 31376 sayılı Resmi Gazete) Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir…

(7) İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin veya bu belgelerde yer alan bilgilerin, EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi veya bu bilgilerin teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.” hükmü,

Başvuru konusu ihaleye ait ilanın verildiği 06.05.2021 tarihinde yürürlükte olan (26.01.2021 tarih ve 31376 sayılı Resmi Gazete) Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

...

teklif kapsamında sunulması zorunludur.” hükmü,

Başvuru konusu ihaleye ait ilanın verildiği 06.05.2021 tarihinde yürürlükte olan (26.01.2021 tarih ve 31376 sayılı Resmi Gazete) Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 60/A numaralı maddesinde “(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır…

(10) Geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen tekliflerin sahiplerine, beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ile yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan veya yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgelere ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunmaları için makul bir süre verilir. Aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılacağı ihalelerde ise teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ve yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan veya yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgelere ilişkin tevsik edici belgeler ile bunların eklerini sunmaları istenir… İhalede; aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan veya açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin teklifleri reddedilir, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri doğrulayan belgeleri sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.9 numaralı maddesinde “7.9.1. İdarece talep edilmesi halinde istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte bu maddede düzenlenen şekil kurallarına uygun olarak sunulur.

7.9.2. İstekliler, bu madde kapsamında idarece talep edilen belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir.

7.9.3. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.9.4. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine belgelerin tesliminden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini sunabilirler…” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ait ilanın verildiği 06.05.2021 tarihinde yürürlükte olan (26.01.2021 tarih ve 31376 sayılı Resmi Gazete) Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

…

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması,

Aynı Tebliğin ekindeki “Ek-O.5” numaralı “Maliyet Tespit Tutanağı” ile “Ek-O.6” numaralı “Satış Tutarı Tespit Tutanağı” başlıklı belgelerde, söz konusu belgelerin ekinde sunulması gereken dokümanlarla ilgili olarak “Ek:
1 ) Mükellefe Ait İmza Sirküleri

2. Meslek Mensubuna Ait Faaliyet Belgesi (Meslek Mensubunca “Aslı Gibidir” Onaylı Sureti)” düzenlemesi,

Mezkûr Tebliğin ekindeki “Ek-O.7” numaralı, malın üreticisi olunması, mala ilişkin alım veya satım yapılması durumunda kullanılacak “Maliyet/Satış TutarıTespit Tutanağı” ile “Ek-O.8” numaralı “Stok Tespit Tutanağı” başlıklı belgelerde, söz konusu belgelerin ekinde sunulması gereken dokümanlarla ilgili olarak “Ek: Meslek Mensubuna Ait Faaliyet Belgesi (Meslek Mensubunca “Aslı Gibidir” Onaylı Sureti” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale süreci içerisinde 19.08.2021 tarihli ihale komisyon kararı ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan Sedat Şahin’in aşırı düşük teklif açıklaması “Sedat Şahin’in aşırı düşük teklif sorgulamasında BLDN-BR-014, BLDN-BR-018, BLDN-BR-020, BLDN-BR-027, BLDN-BR-025 birim fiyat kalemlerinin analizinde yer alan “6 atm basınç dayanımlı Ø280 mm, Ø450mm, Ø560 mm anma çaplı ve 8 atm basınç dayanımlı Ø225, Ø180 anma çaplı PE100 borular” için NETBOR firmasından teklif alındığı ve alınan fiyat teklifinin ekinde EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının düzenlendiği görülmüştür. Ancak Kamu ihale genel tebliğinin 45.1.13.1 maddesinin üçüncü fıkrasında “Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için (Ek ibare: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” hükmünce teklif fiyatının üzerinde meslek mensubuna ait“… satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca BLDN-SNT-058 birim fiyat kaleminin analizinde yer alan “Otomatik Geri Yıkamalı Tambur Filtre, Nakliye ve Montaj” ve “Mekanik Izgara Nakliye Ve Montaj” için TİMEX firmasından teklif alındığı, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 maddesinin birinci paragrafında “Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.” hükmünce alınan teklif fiyatın ekinde EK-O.5 veya EK-O.6 tutanağının sunulmadığı tespit edildiğinden isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır…” gerekçesi ile uygun bulunmamış ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak İnta İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. belirlenmiştir.

Bunun üzerine Sedat Şahin tarafından idareye yapılan şikâyet ve akabinde de Kamu İhale Kurumuna yapılan ve 17.09.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda, adı geçen istekli, idareye sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olduğu iddiasında bulunmuş, buna karşın başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 13.10.2021 tarih ve 2021/UY.II-1891 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, açıklamalar ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde; Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde sayılan belgelerden herhangi biri açıklama yapılabileceği, sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabileceği, başvuru sahibi tarafından fiyat teklifi alınmak suretiyle söz konusu iş kaleminin açıklanmaya çalışıldığı, fiyat teklifi ile açıklama yapılan hallerde Kamu İhale Genel Tebliğinin açıklamalarına uygun şekilde fiyat tekliflerinin düzenlenmesi gerektiği, başvuru sahibi tarafından sunulan fiyat teklifinin mevzuatta belirtilen şartları sağlamadığı, fiyat teklifinin dayanağı olan tutanakların sunulmadığı, fiyat teklifinde yer alması gereken gerekli ibarelerin yer almadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Sedat Şahin tarafından açılan davada ise Ankara 7. İdare Mahkemesi’nin E:2021/2135, K:2022/17 sayılı kararı üzerine alınan 23.02.2022 tarihli ve 2022/MK-54 sayılı Kurul kararında belirtilen “Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, açıklamalar ve varılan tespitler ve davacının “fiyat teklifinde yer alan ürünün; proje bazlı, proje özelinde üretilen ve özel imalat süreci gerektiren bir ürün olduğu” iddiası bir arada değerlendirildiğinde; davacı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının; Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde sayılan belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılabileceği, sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabileceği yönündeki düzenleme kapsamında değerlendirilmesi gerekirken, davacı tarafından fiyat teklifi alınmak suretiyle söz konusu iş kaleminin açıklanmaya çalışıldığı, sunulan fiyat teklifinin mevzuatta belirtilen şartları sağlamadığı, fiyat teklifinin dayanağı olan tutanakların sunulmadığı, fiyat teklifinde yer alması gereken gerekli ibarelerin yer almadığı gerekçesiyle itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin kurul kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan tespitlerden görüleceği üzere, istekli Sedat Şahin’in aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak 13.10.2021 tarih ve 2021/UY.II-1891 sayılı Kamu İhale Kurulu kararına konu edilen hususlar arasında İnta İnşaat Taah. ve Tic. A.Ş.’nin 16.05.2022 tarihinde Kuruma kayıtlarına giren itirazen şikâyet başvurusunun üçüncü iddiasında yer alan Sedat Şahin tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesi gereğince aranan koşulları taşımadığı hakkında bir iddia bulunmamasından dolayı, başvuru sahibinin bahsi geçen iddiası aşağıda incelenmiştir.

Yapılan incelemede, idarece 25.05.2022 tarih ve 2327798 sayılı yazı ekinde gönderilen ve 30.05.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan ihale işlem dosyası sureti dâhilinde aşırı düşük teklif sorgulaması ve açıklamasına ilişkin belgelerin bulunmadığı görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiasının karşılanabilmesi amacıyla 02.06.2022 tarih ve E.2022/9853 sayılı yazı ile ihaleyi yapan idareden ek bilgi belge talebinde bulunulmuş ve istekli Sedat Şahin’in aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bulunan belgelerin asılları talep edilmiştir. Söz konusu yazıda “…ek olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgelere de ihtiyaç duyulmuştur:

1. Aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak İdarenizce yapılan tebligatlar.

2. Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan ihale üzerinde bırakılan Sedat Şahin'in aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında İdarenize sunduğu tüm belgelerin asılları…” ifadeleri bulunmaktadır.

Ek bilgi-belge talebine cevaben idarece gönderilen 15.06.2022 tarih ve 2395002 sayılı yazı ve ekindeki belgeler 20.06.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına girmiştir. Söz konusu yazı ekinde, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin belgeler, istekli Sedat Şahin’in sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin belgelerin asılları, söz konusu aşırı düşük teklif açıklaması sonrası alınan kesinleşen ihale kararı ve bu karara yönelik olarak Sedat Şahin tarafından idareye yapılan şikâyet başvurusu ile şikâyet başvurusu üzerine idarece alınan karar ve bu kararın tebliğine ilişkin belgeler bulunmaktadır.

İdarece Kuruma gönderilen belgeler arasında bulunan ve 29.06.2021 tarihinde Sedat Şahin’e tebliğ edilmiş olan aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında “Kamu İhale Genel Tebliği Madde-38 Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşın düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemlere göre belirlenmiş olan 29 adet birim fiyat kaleminin savunması ekteki analiz formatına uygun olarak hazırlanması gerekmektedir.

…

…işin yapımını nasıl gerçekleştireceğinizin yazılı olarak detaylı açıklaması ile birlikte Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin "Elektronik İhale" başlıklı 60/A Maddesinin (l0) numaralı bendince Yeterlilik Bilgileri Tablosunda beyan edilen EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan İmza Beyanının ve Banka Referans mektubunuzun bu yazıyı tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde yukarıda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde gönderilmesi hususunda…” ifadeleri bulunmaktadır.

İdarece Kuruma gönderilen belgeler arasında bulunan ve 02.07.2021 tarihinde Sedat Şahin’e tebliğ edilmiş olan aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında ise “…idaremizce yapılan bazı analiz girdi miktarlarında sehven yapılan hesaplama hataları sebebiyle analiz girdi miktarları yeninden düzenlenerek ekte gönderilmiştir.” ifadeleri bulunmakta, yazının alt kısmında ise “Sunulması gereken belgeler” başlığı altında sadece “İmza beyannamesi” talep edilmekte, ilk yazıda belirtilen banka referans mektubundan bahsedilmemektedir.

İdarece Kuruma gönderilen belgeler arasında bulunan ve 09.07.2021 tarihinde Sedat Şahin’e tebliğ edilmiş olan aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında, bu defa yazıdaki tabloda bulunan 11 adet iş kalemine ait analiz girdi miktarlarında hesaplama hatası fark edilmesi nedeniyle düzeltme yapıldığı ifade edilerek açıklamanın sunulması gereken son tarihin üç gün ötelendiği belirtilmiştir. Buna göre açıklamanın sunulması gereken son tarih 29.07.2021 olmaktadır. Söz konusu yazının alt kısmında, yine “Sunulması gereken belgeler” başlığı altında sadece “İmza beyannamesi” talep edilmekte, ilk yazıda belirtilen banka referans mektubundan bahsedilmemektedir.

İdarece Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan aşırı düşük teklif sorgulaması yazısı ekinde, ilgili istekliye tebliğ edilen açıklanması istenen 29 adet sıralı iş kalemleri listesi ile açıklama istenmeyecek ve istenecek analiz girdileri listeleri yer almaktadır.

Yukarıda yapılan tespitler paralelinde, Sedat Şahin tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklaması ekinde bulunan belgeler, başvuru sahibi İnta İnşaat Taah. ve Tic. A.Ş.nin itirazen şikâyet başvurusunun üçüncü iddiasında belirtilen hususlarla sınırlı olarak aşağıda incelenmiştir:

Sedat Şahin tarafından idareye sunulan 29.07.2021 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin üst yazının ekinde, idarece adı geçen istekliden EKAP veya ilgili kamu kurum/kuruluşlarının internet sayfaları üzerinden sorgulanmayan belgeler kapsamında talep edilen Acıpayam Noterliğince Sedat Şahin adına düzenlenmiş 18.05.2017 tarih ve 04236 numaralı imza beyannamesinin aslı bulunmaktadır ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan 38’inci maddesinin ilk fıkrasındaki hükme göre noter onaylı olarak sunulması gereken söz konusu imza beyannamesinin, sunuluş şekli açısından aynı Yönetmelik’in 31’inci maddesindeki hükme uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Sedat Şahin tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan sıralı iş kalemleri listesi ile bu listede yer alan iş kalemlerine ilişkin analizlerin, yardımcı analizlerin, analizlerde kullanılan ilgili kamu kurumlarınca belirlenen rayiçlere ilişkin listelerin ve katalogların adı geçen istekliye ilişkin kaşe ile kaşelendiği ve imzalandığı görülmüştür.

Sedat Şahin’in aşırı düşük teklif açıklaması dâhilinde bulunan “Analizlerde kullanılan kamu kurum rayiçleri” başlıklı listenin 55 ve 56’ncı sırasında bulunan “Ö.B.F.SAV/002” ve “Ö.B.F.SAV/005” poz numaralı iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar için “Dikkaya firmasından alınmıştır” ibaresi; 57 ve 58’inci sırasında bulunan “Ö.B.F.TF/001” ve “Ö.B.F.TF/004” poz numaralı iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar için “Timex firmasından alınmıştır” ibaresi; 71, 73, 75, 78 ve 80’inci sırasında bulunan “Ö.B.F/HDPE-180/8”, “Ö.B.F/HDPE-225/8”, “Ö.B.F/HDPE-280/6”, “Ö.B.F/HDPE-450/6” ve “Ö.B.F/HDPE-560/6” poz numaralı iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar için “Netbor’dan alınan teklif” ibaresi bulunmaktadır. Mezkûr listede belirtilmemiş olmakla beraber “Aşırı düşük teklif sorgulaması” konulu üst yazıda “Resmi kurum analizlerinde bulunmayan çelik boru ve parça ağırlıkları üretici firma olan MMT Mühendislik Mümessillik Ticaret Ltd. Şti.nden alınmış ve yazı ekinde sunulmaktadır” ibaresi mevcuttur.

Yukarıda belirtilen, “Analizlerde kullanılan kamu kurum rayiçleri” başlıklı listenin 55 ve 56’ncı sırasında bulunan “Ö.B.F.SAV/002” ve “Ö.B.F.SAV/005” poz numaralı iş kalemleri için teklif edilen fiyatlarla ilgili olarak sunulan belgeler arasında Dikkaya Su Kontrol Sist. San. ve Tic. A.Ş.den alınan teklif mektubu, satış tutarı tespit tutanağı ve bu tutanak ekindeki YMMM Faaliyet ve Oda Sicil Kayıt Belgesi sureti ile Dikkaya A.Ş. yetkilisi Ö.D.’ya ait imza sirküleri sureti mevcuttur. Yapılan incelemede, sayılan belgelerden teklif mektubu ile satış tutarı tespit tutanağının asıl belgeler olduğu değerlendirilmiştir. Söz konusu iki belgenin üzerinde Dikkaya A.Ş.ne ait kaşe ve imza sirküleri suretinde görülen Ö.D.’ya ait imza ile YMM’ye ait mühür ile imza bulunmaktadır. Satış Tutarı Tespit Tutanağı ekindeki YMM’ye ait YMMM Faaliyet ve Oda Sicil Kayıt Belgesi suretinin renkli fotokopi; Dikkaya A.Ş. yetkilisi Ö.D.’ya ait imza sirküleri suretinin ise siyah-beyaz fotokopi olduğu ve üzerlerinde “aslı gibidir” olduklarına dair herhangi bir ibare bulunmadığı belirlenmiştir.

Yukarıda belirtilen, “Analizlerde kullanılan kamu kurum rayiçleri” başlıklı listenin 71, 73, 75, 78 ve 80’inci sırasında bulunan “Ö.B.F/HDPE-180/8”, “Ö.B.F/HDPE-225/8”, “Ö.B.F/HDPE-280/6”, “Ö.B.F/HDPE-450/6” ve “Ö.B.F/HDPE-560/6” poz numaralı iş kalemleri için teklif edilen fiyatlarla ilgili olarak sunulan belgeler arasında Net Bor Plastik Boru A.Ş.den alınan teklif mektubu, satış tutarı tespit tutanağı ve bu tutanak ekindeki SMMM’ye ait Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Ruhsatı sureti ile Net Bor A.Ş. yetkilileri H.A. ile Ü.A.’a ait imza sirküleri sureti mevcuttur. Yapılan incelemede, sayılan belgelerden teklif mektubu üzerinde “Net Bor Plastik Boru A.Ş. – Yetkili/Ad Soyad/Kaşe-B. C.-Ankara Bölge Müdürü” ibaresi üzerinde ıslak imza olduğu görülmektedir. Lakin Net Bor Plastik Boru A.Ş.den alınan teklif ekindeki belgeler arasında B. C. adlı kişiye ait bir imza sirküleri veya imza beyannamesi olmadığı gibi, B. C. isminin üzerindeki ıslak imzanın da imza sirküleri suretinde Net Bor A.Ş. yetkilileri arasında olduğu belirtilen H. A.’ya ait olduğu değerlendirilmiştir. Satış tutarı tespit tutanağı üzerinde Net Bor A.Ş.ne ait kaşe ve imza sirküleri suretinde görülen H. A.’ya ait ıslak imza ile SMMM’ye ait kaşe ile ıslak imza bulunmaktadır. Buna karşın, Satış Tutarı Tespit Tutanağı ekindeki SMMM’ye ait Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Ruhsatı suretinin siyah-beyaz, Net Bor A.Ş. yetkilileri H. A. Ve Ü. A.’ya ait imza sirküleri suretinin ise renkli fotokopi olduğu ve üzerlerinde “aslı gibidir” olduklarına dair herhangi bir ibare bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Yukarıda belirtilen, “Analizlerde kullanılan kamu kurum rayiçleri” başlıklı listenin 57 ve 58’inci sırasında bulunan “Ö.B.F.TF/001” ve “Ö.B.F.TF/004” poz numaralı iş kalemleri için teklif edilen fiyatlarla ilgili olarak sunulan belgeler arasında Timex Filtrasyon ve Su Sistemlerine ilişkin olarak FTS Filtrasyon Arıtım Sistemleri San. ve Tic. A.Ş.den alınan teklif mektubu ve proforma fatura, FTS A.Ş. yetkilisi O. S.’na ait imza sirküleri sureti, adı geçen yetkilinin B. G.’ü vekil tayin ettiğine ilişkin vekaletname sureti, vekil tayin edilen B. G.’e ait imza beyannamesi sureti, Ankara Sanayi Odasınca düzenlenen 31.05.2021 tarihli “Drum Filtre” üretimine ilişkin İmalatçı Belgesi sureti, Ankara Sanayi Odasınca düzenlenen “Drum Filtre” mamulüne ilişkin 31.05.2021 tarihli İmalat Yeterlilik Belgesi sureti, Ankara Sanayi Odasınca düzenlenen 31.05.2021 tarihli “Mekanik Izgaralı Filtre” üretimine ilişkin İmalatçı Belgesi sureti, Ankara Sanayi Odasınca düzenlenen “Mekanik Izgaralı Filtre” mamulüne ilişkin 31.05.2021 tarihli İmalat Yeterlilik Belgesi sureti, Ankara Sanayi Odasınca 26.05.2021 tarihinde düzenlenen ve 26.05.2023 tarihine kadar geçerli olduğu belirtilen Kapasite Raporu ve Rapor ekindeki belgelerin suretleri mevcuttur. Yapılan incelemede, sayılan belgelerden teklif mektubu ile proforma faturanın üzerinde FTS A.Ş.ne ait olduğu görülen kaşe ile şirket vekili B. G.’e ait olduğu değerlendirilen ıslak imza bulunmaktadır. Söz konusu fiyat teklifi ve proforma faturaya ek olarak herhangi bir satış veya maliyet tespit tutanağı sunulmadığından, bahsi geçen istekli tarafından sunulan belgeler arasında herhangi bir meslek mensubuna ilişkin bir belge yer almamaktadır. Belirtilen belgeler haricinde mevcut olan ve yukarıda sayılan O. S.’na ait imza sirküleri, vekâletname, imalatçı belgeleri, imalat yeterlilik belgeleri ve kapasite raporunun renkli fotokopi; B. G.’e ait imza beyannamesinin ise siyah-beyaz fotokopi olduğu görülmektedir ve mezkûr belgeleri üzerlerinde “aslı gibidir” olduklarına dair herhangi bir ibare bulunmadığı belirlenmiştir.

Yukarıda belirtildiği üzere “Analizlerde kullanılan kamu kurum rayiçleri” başlıklı listede olmamakla beraber “Aşırı düşük teklif sorgulaması” konulu üst yazıda “Resmi kurum analizlerinde bulunmayan çelik boru ve parça ağırlıkları üretici firma olan MMT Mühendislik Mümessillik Ticaret Ltd. Şti.nden alınmış ve yazı ekinde sunulmaktadır” ibaresi mevcuttur. Bu itibarla adı geçen firmadan herhangi bir fiyat teklifi alınmamış olmakla beraber aşırı düşük teklif açıklamasındaki analizlerde yer alan çeşitli çelik parçalarının ağırlıklarının tespiti maksadıyla MMT Ltd. Şti.nden bilgi alındığı anlaşılmaktadır. Söz konusu şirketten alınan ağırlık bilgileri, “Analizlerde kullanılan kamu kurum rayiçleri” başlıklı listenin 54, 64, 65 ve 69’uncu sıralarında yer alan “Ö.B.F.Çİ/002”, “Ö.B.F/Çelik Flanş/006”, “Ö.B.F/Çelik Flanş/010” ve “Ö.B.F/Çelik-kaynk2100/16” poz numaralı iş kalemlerinde yer alan çeşitli parçalara aittir. Bahsi geçen ağırlık bilgilerini temin eden MMT Müh. Mümessillik Tic. Ltd. Şti.nden alınan belgeler arasında dört girdinin birim ağırlıklarının belirtildiği bir liste ile MMT Ltd. Şti. yetkilisi A. A.’a ait imza sirkülerinin bir sureti ile Ticaret Sicil Gazetesi sureti bulunmaktadır. Yapılan incelemede, sayılan belgelerden dört girdinin birim ağırlıklarının belirtildiği bir listenin üzerinde MMT Ltd. Şti.ne ait olduğu görülen bir kaşe ve şirket yetkilisi A. A.’un ıslak imzası mevcuttur. Diğer belgeler arasında yer alan imza sirküleri ile ticaret sicil gazetesi suretinin ise siyah-beyaz fotokopi olduğu görülmüştür.

Yapılan tespitler doğrultusunda, başvuru sahibinin üçüncü iddiasına ilişkin değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasına yönelik olarak istekliye üç farklı yazı gönderdiği görülmüş bu yazıların içerik bilgilerine kararda yer verilmiştir. Her üç yazı incelendiğinde, aşırı düşük teklife ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları eklerinin, belgelerin sunuluş şekline ilişkin mevzuat ve İdari Şartname hükümlerine uygun olması gerektiği yönünde bir talimat içermediği görülmektedir.

Buna göre, açıklama talep yazılarında yer verilen " Bııldan Sulaması 2 Kısım işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, aşırı düşük leklif açıklamalarınız ile birlikte beyan etiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EK4P veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, Idari Şarınamenin 7.9. maddesine uygun olarak 26,07,2021 Tarihine kadar idaremize sunmanız gerekmektedir. " ifadesiyle, sınır değerin altında kalan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi/belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ile aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmasının talep edildiği, anılan yazıda atıf yapılan İdari Şartname düzenlemesinin ihaleye katılımda yeterlik belgelerinin sunulmasında aranılacak kriterlere yönelik olduğu ve dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ve fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların ekinde yer alan belgelerin kamu ihale mevzuatı gereğince belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulması açıkça talep edilmedikçe söz konusu belgelere ilişkin sunuluş şekli şartlarının aranmasına imkân bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin on birinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.