KİK Kararı: 2022/UY.II-631

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/028
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 18.05.2022
Karar No : 2022/UY.II-631

BAŞVURU SAHİBİ:

Agf Enerji İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-Turgut Fırat Proje İnşaat Anonim Şirketi-Gnt Turizm İnş. Pet. Ürn. Taş. Dan. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/570114 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 11 Bölge Müdürlüğü 112(Tatvan) ve 118(Bitlis) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı İle Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 18.10.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 11 Bölge Müdürlüğü 112(Tatvan) ve 118(Bitlis) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı İle Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Agf Enerji İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-Turgut Fırat Proje İnşaat Anonim Şirketi-Gnt Turizm İnş. Pet. Ürn. Taş. Dan. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 02.02.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.02.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.02.2022 tarih ve 5761 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.02.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/156 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İş ortaklıklarının Agf Enerji İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş-Gnt Turizm İnşaat Petrol Ürünleri Taşımacılık Danışmanlık Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Turgut Fırat Proje İnşaat A.Ş.den oluştuğu, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmeleri üzerine sözleşme imzalamaya davet edildikleri, kesin teminat ile sözleşme imzalanması için istenilen tüm belgelerin örneğinin idareye teslim edildiği, ancak idarece kendilerine ihbar mektubu gönderildiği, söz konusu mektubun içeriğinin ortak girişimi oluşturan firmaların daha önce yapmış oldukları iş ortaklığına ait vergi borçlarının bulunduğu yönünde olduğu, bu ihbara dayalı olarak ihaleyi yapan idarece Van Vergi Dairesine yazı yazılarak iş ortaklığını oluşturan ortaklıkların vergi borcu bulunup bulunmadığının araştırıldığı, vergi dairesinden gelen cevabi yazı üzerine Gnt Tur. İnş. Ltd. Şti+Mustafa Kaya İş Ortaklığının 14.406,21 TL, Cst Proje İnş. San. A.Ş.+Turgut Fırat İş Ortaklığının 194.923,54 TL, Şems Grup A.Ş+Cng A.Ş+ Agf A.Ş +Hayrettin Aslan İş Ortaklığının 48.610,50 TL borcunun bulunduğu, yine Turgut Fırat Proje İnş. A.Ş.nin sermayesinin tamamına sahip olduğu Nejla Ertekin Enr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 2.037.312,45 TL vergi borcunun olduğu belirtilmesi üzerine ortak girişimleri ile sözleşme imzalanmadığı ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatlarının irat kaydedildiği, bunun üzerine idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, şikayet başvurularının, idarece idareye teslim edilen belgeler ile Van Vergi Dairesi’nden gelen belgeler arasında çelişki bulunduğundan bahisle sözleşme imzalanmayacağı belirtilerek reddedildiği,

İş ortaklığını oluşturan firmaların ihale tarihi itibariyle doğrudan vergi borcu bulunmadığı;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin (d) fıkrasında vergi borcu olanların teklifinin değerlendirme dışı bırakılacağına hükmedildiği ve anılan maddede vergi borcu kapsamına girecek vergilerin; tür ve tutar itibariyle Gelir İdaresi Başkanlığı’nın uygun görüşünü alarak Kamu İhale Kurumu’nun belirleyeceğinin hüküm altına alındığı, anılan hükme dayalı olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 17’nci maddesinde düzenleme yapıldığı, gerek 4734 sayılı Kanun, gerekse Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde vergi borcu bulunması (5.000 TL’yi aşan) ihale dışı bırakılma sebebi olarak öngörüldüğü, ancak bu durumun sadece ihaleye doğrudan iştirak eden firmalar açısından bağlayıcı ve düzenleyici hükümlerle getirildiği, kanun ve ikincil mevzuat düzenlemesi ihaleye “istekli” olarak katılan firmaların vergi borcunun bulunmaması hususuna ilişkin olup, istekli firmaların ortağı olduğu veyahut ortak girişim oluşturmuş olduğu adi ortaklıklardan kaynaklı ikincil sorumluluklarına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği, bu bağlamda ortak girişimini oluşturan firmaların ihale tarihi itibariyle hiçbir suretle vergi borçlarının bulunmadığının “GIBINTRANET” sistemi üzerinden alınan vergi borcu bulunmadığına dair yazılar ile sabit olduğu ve idareye de bu evrakların 10 günlük süre içerisinde 18.01.2022 tarih ve 19977 sayılı yazı ile sunulduğu, ortak girişim firmalarının vergi borcunun bulunmadığının hiçbir tereddüte mahal bırakmayacak şekilde kesin olup sözleşmenin imzalanmamasının, teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatın irat kaydedilmesine ilişkin işlemlerin hatalı olduğu,

İş ortaklığını oluşturan firmaların geçmiş tarihli iş ortaklıklarından dolayı sorumluluklarının ikincil sorumluluk kapsamında olduğu, 6183 sayılı Kanun uyarınca ödeme emri tebliğ edilmemiş olduğundan borçtan doğrudan sorumluluklarının bulunmadığı, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca asıl olan ihaleye iştirak eden “istekli”nin vergi borcunun bulunmaması olduğu, bunun yanında iş ortaklığını oluşturan firmaların eski tarihli iş ortaklıklarının borcundan sorumlu olabilmesi ve Gelir İdaresi Başkanlığı’na ait “GIBINTRANET” sistemi üzerinden “borcu yoktur” verilmesinin sebebinin ise iş ortaklıklarının ortaklığı adına takip ve tahsile girişilmiş bir vergi borcunun bulunmamasından kaynaklandığı, ortak girişimi oluşturan firmaların daha önceki ortak girişimlerinden kaynaklı olarak 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca ikincil sorumlulukları kapsamında adlarına düzenlenmiş bir ödeme emri tebliği bulunmadığı, dolayısıyla ödeme emrine bağlanmamış, vergi dairesi tarafından takip edilmeye başlanmış bir borcun varlığından bahsedebilmenin olanaklı olmadığı, sadece Van Vergi Dairesi’nin yazısı ile sunulan borcu yoktur yazıları arasında çelişki bulunduğundan bahisle alınan komisyon kararında mevzuata uyarlık bulunmadığı,

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 2’nci maddesi uyarınca iş ortaklıklarının Kurumlar Vergisi yönünden vergi mükellefi sayıldıkları ve iş ortaklığının borçlarından dolayı yapılacak takip ve tahsilatların sadece iş ortaklığının malvarlığı yönünden bağlayıcı olduğu, anılan hüküm uyarınca eski iş ortaklıklarının ayrı vergi dairelerinde, ayrı kimlik numaraları ile tarh dosyalarının bulunduğu ve mevcut olduğu ileri sürülen vergi borçlarından dolayı (kabul etmemekle birlikte) şirketler adına hiçbir suretle 6183 sayılı Kanun çerçevesinde ödeme emri düzenlenmediği ve tebliğ edilmediği göz önüne alındığında ikincil sorumluluk kapsamında “vergi borcu yoktur” yazısı verildiğinden tesis olunan komisyon kararının hatalı olduğu,

İş ortaklığını oluşturan firmaların eski iş ortaklıklarının ihale tarihi itibariyle vergi borcunun bulunmadığı, idareye verilen “vergi borcu yoktur” yazılarının “GIBINTRANET” üzerinden alındığı, sunulan bu belgeler ile tekrar sunulan ortak girişimin geçmiş tarihli ortak girişimleri ile ortaklıklarına ait vergi borcu bulunmadığına dair yazılar arasında çelişki bulunduğu belirtilmesine karşın bu çelişkinin giderilmesi için herhangi bir girişim-araştırma yapılmadığı, mevzuat hükümlerinin hatalı yorumlanarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak teminatlarının irat kaydedilmesi ve sözleşme imzalanmamasının mağduriyet yaşamalarına sebebiyet verdiği, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca kanun düzenlemesi ile vergi borcundan sorumluluğun istekli açısından yani ihaleye girip teklif veren firma açısından birincil sorumluluklarına yönelik düzenlemelere dayandığı, bu firmaların ortaklıklarından dolayı sorumluluklarının ikincil sorumluluk olduğu, ikincil sorumluluk kapsamında vergi borcu bulunmasının şartının ise 6183 sayılı AATUHK hükümleri uyarınca vadesinde ödenmeyen vergi borcundan dolayı ilgili istekli adına ödeme emri düzenlenmesi ve tebliği olduğu nazara alındığında GIBINTRANET sisteminden de bu şekilde ilişkilendirilme yapılmasına karşın somut olayda ödeme emri düzenlenmemesi sebebiyle ikincil anlamda dahi vergi borcundan sorumluluğun bulunmadığı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 2’nci maddesi kapsamında açık olduğundan iş ortaklıklarının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, ihale tarihi itibari ile iş ortaklığını oluşturan firmaların daha önceki başka firmalarla yapmış oldukları iş ortaklıklarından kaynaklı olarak tesis ettirdikleri mükellefiyetlerine bağlı vergisel sorumlulukları olmayacağı gibi ihale tarihi olan 18.10.2021 tarihi itibari ile tüm iş ortaklarının eski iş ortaklıklarının Kanun ve Tebliğ hükümleri uyarınca mevcut ve ihaleye katılımlarını engelleyecek şekilde vergi borçlarının bulunmadığı,

İş ortaklığını oluşturan firmaların kendilerinin veyahut üçüncü kişilerin vergi dairelerinden alacakları olabildiği, bu alacakları takas, mahsup, temlik ile doğmuş veyahut doğacak vergi borçlarını ödemek için kullanabildikleri, ancak vergi dairelerince takas, mahsup, temlik işlemlerinin anında yapılmaması, bazı durumlarda bu sürelerin bilgi, belge talep veyahut eksikliği ile sürüncemede kalabildiği, iş ortaklığını oluşturan firmaların gerek kendi vergi dairelerinden gerekse iş ortaklıklarını oluşturdukları ve ayrı mükellefiyet tesis ettirdikleri vergi dairelerindeki tarh dosyalarının farklı olması takas, mahsup, temlik vs. işlemlerinin gereği gibi ve süresinde yapılamamasına sebebiyet verdiği,

İdareye 21.01.2022 tarihinde sunulan ve 19.01.2022 tarihinde alınmış olan vergi borcunun bulunmadığına dair yazılardan açıkça anlaşılacağı üzere idarenin yapmış olduğu sorgulama ile sunmuş olduğu belgeler arasında aslında bir çelişki bulunmadığı, idarenin deyimi ile bu çelişkinin yine taraflarından kaynaklanmadığı,

İş ortaklığını oluşturan firmaların iş ortaklıklarının takas, mahsup, temlik dilekçeleri üzerine işlem tesis edilmediği bir zamanda, idare tarafından Van Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden sorgulama yapılması sebebiyle o an için vergi borcu bulunduğuna dair cevabi yazının alındığı, yoksa gerek iş bu tarih itibariyle gerekse sonrasında yapılacak tüm sorgulamalarda ihale tarihi itibariyle iş ortaklığını oluşturan firmaların eski tarihli mükellefiyet kaydı yapılmış iş ortaklıklarına bağlı olarak vergi borcu bulunmadığının açık olduğu,

Alacaklı olunan vergi dairesine yapılan takas, temlik, mahsup dilekçeleri üzerine bu işlemler yalnızca bu daire tarafından yapılmakta olup, iş ortaklığını oluşturan firmaların bu taleplerinin eski tarihli olmasına karşın işlemlerin belirli bir süre içerisinde yapılması sebebiyle oluşan ve taraflarına izafe edilemeyecek sebeplere bağlı olarak Van Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden alınan yazılara itibar edilip gerekli inceleme yapılmaksızın vergi borcu bulunduğundan bahisle iş ortaklıklarının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hatalı olduğu,

Netice itibariyle her ne kadar Van Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden yapılan sorgulama neticesinde tamamlanmamış işlemlere bağlı olarak ihale tarihi itibari ile vergi borcu bulunduğu yönünde bir tespitte bulunulmuş ise de idareye sunulan ve her daim yapılabilecek sorgulama sonucunda ihale tarihi itibariyle dahi iş ortaklığını oluşturan firmaların eski tarihli ortaklıklarına bağlı olarak vergi borcunun bulunmadığının açık olduğu,

Vergi borcu bulunmadığı tartışmasız olmakla birlikte bir an için vergi borcu bulunduğu kabul edilse dahi “borcu yoktur” yazısı verilmesinin bu belgeyi düzenleyen GİBİNTRANET sisteminden kaynaklandığı,

Usulüne uygun olarak tarh ve tahakkuk etmiş olan amme alacaklarının amme borçlusunca süresinde ödenmemesi durumunda, bu alacakların gerek 6183 sayılı Kanunda gerekse diğer kanunlarda amme borçlusu olarak sorumluluk yüklenmiş olan kişilerden takip ve tahsil edilmesi gerektiği, 6183 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinde, ödeme süresi içerisinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil olunacağı, aynı Kanunun 55 inci maddesinde de, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ edileceği hüküm altına alınmış olup, cebri takibata başlamadan önce amme borçlusu bu ödeme emrinin tebliği ile son kez ihtar edildiği, buna göre, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesine göre düzenlenecek olan vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgelerin düzenlenmesi aşamasında; “bu belgeyi talep eden mükellefin, asıl amme borçlusu sıfatından kaynaklanan amme alacakları yanında, bu kişilerin ikincil sorumluluğu ile müşterek ve müteselsil sorumluluğunun bulunduğu amme alacaklarından ödeme emri tebliğ edilmek suretiyle takibine başlanılmış amme alacakları da dikkate alınmaktadır” denilerek ikincil sorumluluk sahibi firmalarla ilgili olarak “borcu yoktur yazısı” alınabilmesi için ikincil sorumlulukları sebebiyle haklarında takibe başlanılmış bir amme alacağının bulunmaması gerektiği,

Bu durumda iş ortaklığını oluşturan firmaların ikincil sorumluluklarından kaynaklı olarak haklarında bir ödeme emri düzenlenmediği, GİBİNTRANET üzerinden ikincil sorumluluklarına ilişkin olarak takibe geçilmiş amme alacağı bulunmadığı, tebligat yapılmadığı ve bu sebeple de “borcu yoktur yazısı” verildiği göz önüne alındığında, ihale tarihinde muaccel olmuş bir borçtan kaynaklı olarak sorumlulukları bulunmadığından, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması, teminatın irat kaydedilmesi ve sözleşme imzalanmamasının mümkün olmadığı,

Nejla Ertekin yönünden Turgut Fırat Proje İnş. A.Ş.nin sorumluluğunun ikincil sorumluluk olduğu ve buna dayalı olarak teminatın irat kaydedilmesi, teklifin değerlendirme dışı bırakılması, sözleşme imzalanmaması işlemlerinin hatalı olduğu, komisyon kararı kendi içerisinde çelişkili olup, iş ortaklıklarının değerlendirme dışı bırakılması sebebinin geçmiş tarihli iş ortaklıklarının borcuna mı bağlı olduğu, yoksa Nejla Ertekin Enr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin vergi borcundan kaynaklı Turgut Fırat Proje İnş. A.Ş.nin sorumluluğuna dayalı mı olduğunun anlaşılamadığı,

Nitekim kararda “06.07.2021 tarih ve 10364 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin 194. sayfasında da belirtildiği gibi Nejla Ertekin Enr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ortaklarından SMS G Enr. İnş. Teks. Gıda Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 100 adet payı hukuki ve mali yükümlülükleri ile 10.000,00 TL bedel ile Turgut Fırat Proje İnş. A.Ş. tarafından devir alındığı tespit edildiğinden dolayı geçici teminat mektubunuz hazineye irat kaydedilmiştir” denilmesine karşın Van Vergi Dairesi’nden alınan belgeler ile taraflarınca gerek sözleşmeye davet süresi ve gerekse daha sonrasında verilen belgeler arasında çelişki bulunduğundan bahsedilmekte ve karar alınmakta ise de anılan komisyon kararının neye, kimin sorumluluğuna, hangi sebeple alındığının dahi belli olmadığı,

Nejla Ertekin Enr. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden iş ortaklığının vergi borcu bulunduğuna karar verilmesi ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının tamamen hatalı olduğu, idarece gerekli incelemenin yapılmış olunması durumunda Nejla Ertekin Enr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ihale tarihi itibariyle vergi borcunun bulunmadığının, vergi borcu bulunması durumunda dahî sorumluluğun Turgut Fırat Proje İnş. A.Ş. üzerinde doğamayacağını, Turgut Fırat Proje İnş. A.Ş.nin Nejla Ertekin Enr. San. ve Tic. A.Ş.nin vergi borçlarından dolayı doğrudan bir sorumluluğunun bulunmadığını, sorumluluğunun 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca ödeme emri düzenlenmesi ve tebliğ ile ikincil sorumluluk kapsamında olacağını öğreneceği ve böylece teklifi değerlendirme dışı bırakılamayacağı,

Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca Nejla Ertekin Enr. San. ve Tic. A.Ş. ile Turgut Fırat Proje İnş. A.Ş. ayrı ayrı tüzel kişiler ve vergi mükellefi olduğu, Turgut Fırat Proje İnş. A.Ş.’nin Nejla Ertekin Enr. San. ve Tic. A.Ş.’nin hisselerinin tamamına sahip olması vergi borcunu ödemek konusunda doğrudan sorumlu olduğu anlamına gelmeyeceği, her biri ayrı tüzel kişilik ve kanun karşısında ayrı birer kurumlar vergisi mükellefi olan Turgut Fırat Proje İnş. A.Ş.nin Nejla Ertekin Enr. San. ve Tic. A.Ş.nin doğmuş bulunan vergi borçlarından sorumluluğu bulunmayıp, sorumluluğu ödeme emrine bağlı, yani tahsili artık cebir icra (6183 sayılı AATUHK) yolu ile yapılması gerekli vergiler yönünden ikincil seviyede olduğu,

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 35’inci maddesinde “Limited şirket ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olurlar ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulurlar. Ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde, payı devreden ve devralan şahıslar devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulur” hükmünün yer aldığı,

213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca vergi yükümlülüğü, vergi sorumluluğu ve mükellefiyetin birbirinden kesin hatlarla ayrılmış farklı kavramlar olduğu,

Tüzel kişiliği olan şirketin başka bir tüzel kişiliği bulunan şirketin ortağı olması, ortağı olduğu firmanın doğmuş bulunan vergi borçlarından sorumlu olduğu anlamına gelmediği, Nejla Ertekin Enr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ayrı bir tüzel kişiliği olması, bu tüzel kişiliği bulunan firmanın ortağı olan Turgut Fırat Proje İnş. A.Ş.nin vergi borçlarından sorumlu olduğu anlamına gelmediği, vergi yükümlüsü, mükellefiyet ve vergi sorumluluğu Nejla Ertekin Ltd. Şti. yönünden olup, Nejla Ertekin Ltd. Şti.nden tahsil edilemeyen vergiler üzerine cebri icra yapılması halinde takibe uğrayan firmadaki ortaklığı üzerinden olup bu hususta ön koşulun bir ihbarname ve akabinde ödeme emri düzenlenmesi olduğu, Turgut Fırat Proje İnş. A.Ş.nin bu aşamada bir vergi sorumluluğundan, yükümlülüğünden bahsedebilmenin olanaklı olmadığı, bu firmanın ihale tarihi itibari ile bir vergi borcu bulunmamasının yanı sıra bu açıklamalar karşısında vergi borcundan sorumlu tutularak ihale dışı bırakılması da mevzuat hükümleri uyarınca hatalı olduğu,

“GIBINTRANET” üzerinden alınan “vergi borcu yoktur” yazılarına itibar edilmemesinin hatalı olduğu gibi şirketlerin bu hususta bir sorumluluğunun bulunmadığı,

Yukarıda zikredildiği üzere ortak girişimi oluşturan firmaların “borcu yoktur yazıları”nın süresi içerisinde ihale komisyonuna sunulduğu, bu yazıların “GIBINTRANET” üzerinden alındığı, mükellef firmaların bu yazılara ve içeriğine herhangi bir müdahalesinin bulunamayacağı,

Hal böyle iken “GIBINTRANET” üzerinden alınan yazılara ihale komisyonun itibar etmesinin bir zorunluluk olduğu,

Öte yandan ortak girişimi oluşturan firmaların sorumluluğunun kendileri yönünden birinci sorumluluk olup, ikincil yönden sorumlulukları için 6183 sayılı Kanun uyarınca ödeme emri düzenlenmesi gerektiği,

Diğer taraftan ortak girişimini oluşturur iken ihale tarihi itibari ile vergi borcunun bulunmadığına ilişkin ortaklar bilgi sahibi ise de geçmiş tarihli oluşturmuş oldukları vergi borçlarından dolayı “GIBINTRANET” üzerinden sorgulama yapabilmelerine olanaklı bilgilerin vergi kimlik numarasının farklı olması, her ortak girişimde temsilcinin ve pilot ortağın farklı olması sebebi ile mümkün olamamakta aynı zamanda vergi mahremiyeti ilkesi uyarınca da bu hususta bilgi sahibi olabilmenin de mümkün bulunmadığı,

Bu bakımdan “GIBINTRANET” üzerinden ortaklığın eski ortaklıklarından kaynaklı ayrı mükellefiyet ve kimlik numaraları üzerinden vergi borcu olduğuna ilişkin bir husus yer almış olsa bu durumda iş bu ortak girişim yapılmayacak ihalelere iştirak dahi edilmemiş olunacağı, dolayısıyla taraflarına izafe edilebilecek bir husus yer almadığından ve birincil derecede vergi borcu bulunmadığı gibi ikincil anlamda vergi borcundan dolayı sorumluluk yok iken tesis olunan komisyon kararının usul ve yasaya aykırı olduğu,

Tüm bu anlatımla;

İhale tarihi itibariyle AGF Enerji İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş.nin, GNT Turizm İnşaat Petrol Ürünleri Taşımacılık Danışmanlık Hiz. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin, Turgut Fırat Proje İnşaat A.Ş.nin vergi borcunun bulunmadığı,

İhale tarihi itibariyle ortak girişimi oluşturan firmaların vergi borcu bulunmadığına dair yazıların “GIBINTRANET” üzerinden onaylı bir şekilde alınarak sözleşmeye davet yazısı içerisinde ihale komisyonuna sunulduğu,

İhale tarihi itibariyle ortak girişimi oluşturan firmaların daha önceki ortaklıklarından kaynaklı olarak vergi borcu bulunduğuna dair bir ihbarname, ödeme emri düzenlenerek tebliğ edilmediği,

Turgut Fırat Proje A.Ş.nin %100 hissesine sahip olduğu Nejla Ertekin firması yönünden vergi borcundan kaynaklı sorumluluğunun ikincil bir sorumluluk olduğu, Nejla Ertekin’in ödenmemiş vergi borcu bulunmadığı gibi vergi borcundan kaynaklı olarak gerek Nejla Ertekin firmasına ve gerekse ortağı sıfatıyla Turgut Fırat Proje A.Ş. adına bir ödeme emri düzenlenerek tebliğ edilmediği,

Ortak girişimi oluşturan firmaların istekli olarak vergi borçlarının olmamasının asıl düzenleme konusu olduğu, daha önceki ortaklıklarından kaynaklı vergi borcunun bulunmasının mevzuat gereği ihaleye katılıma engel teşkil etmediği,

“GIBINTRANET” sisteminin gereği gibi işlememesinin sorumluluğunun firmalara yükletilemeyeceğine ilişkin yargı kararlarının bulunduğu,

Gerek ortak girişimi oluşturan firmaların ayrı, gerekse bu firmaların ortak girişimlerinin ve sahibi olduğu firmaların ayrı tüzel kişiliklerinin bulunması sebebiyle ayrı ayrı kurumlar vergisi mükellefiyetlerinin bulunduğu, ayrı vergi kimlik numarası ile vergi dairelerinde işlemlerin yürütülmesi, ortakların bu durumu bilmesinin mümkün olmadığı, ikincil sorumluluk kapsamında “GIBINTRANET” sisteminin hatalı işletilmesinin ortaklığı oluşturan ortaklara sorumluluk yükletilmesine sebebiyet vermesinin hayatın olağan akışı ile eşyanın tabiatı ile bağdaşmadığı,

İhale komisyonunca gerekli araştırma, inceleme yapma görevinin yerine getirilmediği,

İş ortaklıklarının vergi dairelerinden alacaklarının ihale tarihinden önce doğmuş olduğu, vergi dairelerince takas, mahsup, temlik işlemlerinin belirsiz bir zaman aralığında yapıldığı, sorgulama yapıldığı bir anda vergi borcunun bulunmasının başka bir zamanda yapıldığında ise ihale tarihi itibariyle vergi borcu bulunmamasının sebebinin bu olduğu ve hiçbir şekilde bu hususun idarece araştırılmadığı,

İhale komisyonu tarafından teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının, teminat irat kaydedilmesinin ve sözleşme imzalanmayacağına dair yazılı komisyon kararlarının alınarak taraflarına bildirilmemesinin karar alma usul ve esaslarına aykırı olduğu, şifahi yapıldığı ileri sürülen bilgilendirmelerin hiçbir suretle hüküm ifade edemeyeceği ve gerçeği yansıtmadığının açık olduğu,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca usulüne uygun olarak yapılmış bir şikayet başvurusu bulunmamasına karşın idarenin işlem yapmasının usul ve yasaya tamamen aykırı olduğu, düzeltici işlem belirlenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Mükellef ve vergi sorumlusu” başlıklı 8’inci maddesinde “Mükellef, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettübeden gerçek veya tüzel kişidir.

Vergi sorumlusu, verginin ödenmesi bakımından, alacaklı vergi dairesine karşı muhatap olan kişidir.

Vergi kanunlariyle kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna mütaallik özel mukaveleler vergi dairelerini bağlamaz.

Bu kanunun mütaakıp maddelerinde geçen "mükellef" tabiri vergi sorumlularına da şamildir.

Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde bulunan her gerçek kişi ile tüzel kişilere bir vergi numarası verilir. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye ve vergi numarasının kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce yapılacak işlemlerle ilgili kayıtlarda ve düzenlenecek belgelerde kullanılması mecburiyetini getirmeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.” hükmü,

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Verginin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “(1) Aşağıda sayılan kurumların kazançları, kurumlar vergisine tâbidir:

…

d) İş ortaklıkları.

(2) Kurum kazancı, gelir vergisinin konusuna giren gelir unsurlarından oluşur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Mükellefler” başlıklı 2’nci maddesinde “…(7) İş ortaklıkları: Yukarıdaki fıkralarda yazılı kurumların kendi aralarında veya şahıs ortaklıkları ya da gerçek kişilerle, belli bir işin birlikte yapılmasını ortaklaşa yüklenmek ve kazancını paylaşmak amacıyla kurdukları ortaklıklardan bu şekilde mükellefiyet tesis edilmesini talep edenler iş ortaklıklarıdır. Bunların tüzel kişiliklerinin olmaması mükellefiyetlerini etkilemez.” hükmü,

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un “Cebren tahsil ve şekilleri” başlıklı 54’üncü maddesinde “Ödeme müddeti içinde ödenmiyen amme alacağı tahsil dairesince cebren tahsil olunur. Cebren tahsil aşağıdaki şekillerden herhangi birinin tatbikı suretiyle yapılır:

1. Amme borçlusu tahsil dairesine teminat göstermişse, teminatın paraya çevrilmesi yahut kefilin takibi,

2. Amme borçlusunun borcuna yetecek miktardaki mallarının haczedilerek paraya çevrilmesi,

3. Gerekli şartlar bulunduğu takdirde borçlunun iflasının istenmesi.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Ödeme emri” başlıklı 55’inci maddesinde “Amme alacağını vadesinde ödemiyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumu bir “ödeme emri” ile tebliğ olunur.

Ödeme emrinde borcun asıl ve ferilerinin mahiyet ve miktarları, nereye ödeneceği, müddetinde ödemediği veya mal bildiriminde bulunmadığı takdirde borcun cebren tahsil ve borçlunun mal bildiriminde bulununcaya kadar üç ayı geçmemek üzere hapis ile tazyik olunacağı, gerçeğe aykırı bildirimde bulunduğu takdirde hapis ile cezalandırılacağı kayıtlı bulunur. Ayrıca, borçlunun 114 üncü maddedeki vazifeleri ve bu vazifeleri yerine getirmediği takdirde hakkında tatbik edilecek olan ceza bu ödeme emrinde kendisine bildirilir…” hükmü,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Limited Şirket” ana başlıklı kısmının “Kavram” başlıklı 573’üncü maddesinde “(1) Limited şirket, bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulur; esas sermayesi belirli olup, bu sermaye esas sermaye paylarının toplamından oluşur.

(2) Ortaklar, şirket borçlarından sorumlu olmayıp, sadece taahhüt ettikleri esas sermaye

paylarını ödemekle ve şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdürler.” hükmüne yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde ortak girişim “İhaleye katılmak üzere birden fazla gerçek veya tüzel kişinin aralarında yaptıkları anlaşma ile oluşturulan iş ortaklığı veya konsorsiyumlar” olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.

…

Kurum, dördüncü fıkranın; (c) bendi ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının uygun görüşünü alarak sosyal güvenlik prim borcunun kapsamı ve tutarını; (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir.

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Ortak girişimler” başlıklı 14’üncü maddesinde “…İş ortaklığı anlaşma ve sözleşmesinde, iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin taahhüdün yerine getirilmesinde müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, konsorsiyum anlaşma ve sözleşmesinde ise, konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin, işin hangi kısmını taahhüt ettikleri ve taahhüdün yerine getirilmesinde koordinatör ortak aracılığıyla aralarındaki koordinasyonu sağlayacakları belirtilir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale komisyonunun kurulması ve çalışma esasları” başlıklı 20’nci maddesinde “…(6) İhale komisyonu, teklif veya başvuru kapsamında yer alan belgelerin doğruluğunu teyit için gerekli gördüğü belge ve bilgileri isteyebilir. Komisyon tarafından bu doğrultuda yapılan talepler, ilgililerce ivedilikle yerine getirilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İhale dışı bırakılma” başlıklı 52’nci maddesinde “(1) Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

…

ç) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan,

…

(2) İhale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Bu belgelerin, ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir.

(3) Ortak girişimlerde söz konusu belgelerin yukarıda öngörülen şekilde bütün ortaklarca ayrı ayrı verilmesi zorunludur.

…

(6) Birinci fıkranın (ç) bendindeki “Türkiye’de kesinleşmiş vergi borcu” nun kapsamına girecek vergilerin tür ve tutarı Kamu İhale Genel Tebliğinde belirlenir.

(7) Türkiye’de kesinleşmiş vergi borcunun değerlendirilmesinde ise isteklinin;

a) Beyan üzerine alınan veya maktu olarak belirlenip ödemesi belirli tarihlerde yapılan vergilerde ödeme vadesi geçmiş olup ödeme yapılmamış ise kesinleşmiş vergi borcu olduğu,

b) Re’sen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı dava açma süresi geçirilmediği sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

c) Re’sen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı vergi yargısında dava açılmışsa bu dava üzerine tahsil edilebilir hale gelmiş ve süresinde ödenmemiş alacak bulunmadığı sürece kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

ç) Vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak vergi idaresi tarafından taksitlendirilmiş veya tecil edilmiş vergi borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

d) Vergi borcunun 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde cebren tahsili yolunda tesis edilen işlemlere karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya sonucunda takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş vergi borcu olduğu,

kabul edilecektir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde “17.1. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının,

…

(d) bendinde; “Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan, … isteklilerin ihale dışı bırakılacağı hükme bağlanmıştır.

…

17.4. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendine ilişkin olarak,

17.4.1. Yıllık gelir, yıllık kurumlar, katma değer, özel tüketim, özel iletişim, motorlu taşıtlar, şans oyunları, damga, banka ve sigorta muameleleri vergileri, gelir ve kurumlar vergisine ilişkin tevkifatlar ve geçici vergiler ile bu alacaklara ilişkin vergi ziyaı cezaları, gecikme zammı ve faizleri bağlamında toplam 5.000 TL'yi aşan tutarlardaki borçlar vergi borcu olarak kabul edilecektir.

17.4.2. İsteklinin;

a) Beyan üzerine alınan veya maktu olarak belirlenip ödemesi belirli tarihlerde yapılan vergilerde ödeme vadesi geçmiş olup ödeme yapılmamış ise kesinleşmiş vergi borcu olduğu,

b) Vergi borcunun 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde cebren tahsili yolunda tesis edilen işlemlere karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya sonucunda takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş vergi borcu olduğu,

c) Resen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı vergi yargısında dava açılmışsa bu dava üzerine tahsil edilebilir hale gelmiş ve süresinde ödenmemiş alacak bulunmadığı sürece kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

ç) Resen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı dava açma süresi geçirilmediği sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

d) Vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak vergi idaresi tarafından taksitlendirilmiş veya tecil edilmiş vergi borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

kabul edilecektir.

17.4.3. İsteklilerin vergi borcu olmadığına ilişkin belgeyi, başvuracakları herhangi bir vergi dairesinden veya Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi (www.gib.gov.tr) üzerinden almaları mümkündür. Bu belgenin; son başvuru ve/veya ihale tarihi itibarıyla olan durumu göstermesi ve isteklinin 17.4.1. numaralı alt maddede belirtilen alacak türlerinden olan borçları dikkate alınarak ilgili vergi dairelerinden temin edilen bilgiler kapsamında düzenlenmesi gerekmektedir.…” açıklamaları bulunmaktadır.

Şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “Madde 2 - İhale konusu işe ilişkin bilgiler

2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Karayolları 11 Bölge Müdürlüğü 112(Tatvan) ve 118(Bitlis) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması

b) Yatırım proje no'su/kodu:2020E04-152892-152909 ( - 11. Bölge Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapılması)

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

10.500 ton yama yapılması,12.000 ton serim yapılması, 13.500 da ot biçilmesi, 31.875 m3 sanat yapısı temizliği

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü 112.(Tatvan) ve 118.(Bitlis) Şube Şeflikleri Yolları

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İsteklilerin, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmaması gerekmektedir. (c) ve (d) bentleri hariç bu durumlarında değişiklik olan istekli, İdareye derhal bilgi verecektir İhale üzerinde kalan istekli ise sözleşmenin imzalanmasından önce ihale tarihinde, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgeleri verecektir.

10.2. Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

10.3. 4734 sayılı Kanunun 11 nci maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sözleşmeye davet” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. 4734 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen sürenin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan istekli sözleşmeye davet edilir. Bu davet yazısında, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde yasal yükümlüklerini yerine getirmek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilecektir.

39.2. İsteklinin, bu davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşmeyi imzalaması zorunludur.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 41’inci maddesinde “41.1. İhale üzerinde bırakılan istekli, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeleri ile kesin teminatı verip diğer yasal yükümlülüklerini de yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan sonra geçici teminat iade edilecektir.

41.2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin ortak girişim olması halinde, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olunmadığına ilişkin belgeleri her bir ortak ayrı ayrı sunmak zorundadır.

41.3. İhale üzerinde bırakılan yabancı istekliler, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgelerden, kendi ülkelerindeki mevzuat uyarınca dengi olan belgeleri sunacaklardır. Bu belgelerin, isteklinin tabi olduğu mevzuat çerçevesinde denginin bulunmaması ya da düzenlenmesinin mümkün olmaması halinde, bu duruma ilişkin yazılı beyanlarını vereceklerdir. Ancak bu husus, yabancı gerçek kişi isteklinin uyruğunda bulunduğu ya da yabancı tüzel kişi isteklinin şirket merkezinin bulunduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliklerine veya o ülkelerdeki Türkiye Cumhuriyeti konsolosluklarına teyit ettirilecektir.

41.4. Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, sözleşmeyi imzalamaması durumunda geçici teminatı gelir kaydedilerek hakkında 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere İdareye sunulan belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında yasaklama kararı verilmez.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 18.10.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 11 Bölge Müdürlüğü 112(Tatvan) ve 118(Bitlis) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı İle Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması” ihalesi olduğu, ihalenin bir kısmının anahtar teslim götürü bedel bir kısmı birim fiyat teklif olmak üzere karma teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, söz konusu ihaleye 27 adet teklifin verildiği, 05.11.2021 tarihli ihale komisyonu kararında; Agf Enerji İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Turgut Fırat Proje İnşaat Anonim Şirketi - Gnt Turizm İnş. Pet. Ürn. Taş. Dan. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 23.335.339,06 TL fiyat teklifi ve 99,08 fiyat dışı unsur puanıyla (teklif fiyatı puanı: 49,38; kalite nitelik puanı: 49; teknik değer nitelik puanı:0,70) en avantajlı teklif sahibi olarak, Rç Yapı İnşaat Mühendislik Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anomin Şirketi’nin 23.184.784,00 TL ve 98,85 fiyat dışı unsur puanıyla (teklif fiyatı puanı: 49,70; kalite nitelik puanı: 49; teknik değer nitelik puanı:0,15) en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, sözleşme imzalanması aşamasında Agf Enerji İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Turgut Fırat Proje İnşaat Anonim Şirketi - Gnt Turizm İnş. Pet. Ürn. Taş. Dan. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ihale tarihi itibariyle vergi borcu bulunduğu gerekçesiyle sözleşme imzalanmadığı ve geçici teminatının irat kaydedildiği ve Rç Yapı İnşaat Mühendislik Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anomin Şirketi ile sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Mükellef ve vergi sorumlusu” başlıklı 8’inci maddesinde mükellefin, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettüb eden gerçek veya tüzel kişi olduğu, Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetinde bulunan her gerçek kişi ile tüzel kişilere bir vergi numarası verileceği, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa göre iş ortaklıklarının kazançlarının Kurumlar Vergisine tabi olduğu ve iş ortaklıklarının tüzel kişiliklerinin olmamasının mükellefiyetlerini etkilemeyeceği, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un “Cebren tahsil ve şekilleri” başlıklı 54’üncü maddesinde ödeme müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil olunacağı, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı, bu bağlamda ödeme emrinin aslında vadesi gelmiş ve bu vadede borcunu ödemeyenlere gönderildiği ve cebri bir tahsil yolu olduğunun anlaşıldığı,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun aktarılan hükmünde limited şirketin, bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulacağı; esas sermayesinin belirli olduğu ve bu sermayenin esas sermaye paylarının toplamından oluşacağı; ortakların, şirket borçlarından sorumlu olmadığı ve sadece taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemekle ve şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlü oldukları ifade edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Ortak girişimler” başlıklı 14’üncü maddesinde, iş ortaklığı üyelerinin hak ve sorumluluklarıyla işin tümünü birlikte yapmak üzere ortaklık yaptıkları ve iş ortaklığı anlaşma ve sözleşmesinde, iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin taahhüdün yerine getirilmesinde müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları hüküm altına alınmış olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 17’nci maddesinin altıncı fıkrasının üçüncü bendinde ise isteklilerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlarının bulunduğunun anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedileceği anlaşılmıştır.

İdare tarafından başvuru sahibine 10.01.2022 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazıda “Karayolları 11 Bölge Müdürlüğü 112(Tatvan) ve 118(Bitlis) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması işine ait ihale uhdenizde kalmıştır. Tebliğ tarihini izleyen günden itibaren en geç on gün içinde, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığınıza dair belgeler veya bu belgeler yerine ekte yer alan Sözleşme İmzalanmadan Önce Sunulacak Belgelerin Teyidine İlişkin Tabloyu doldurarak sunmak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde belirtilen oranlarda kesin teminatı vermek ve diğer yasal yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle ihale konusu işe ilişkin sözleşmeyi imzalamanız gerekmektedir. Bu mektubun EKAP üzerinden bildirilmesi halinde bildirim tarihi tarafınıza tebliğ edildiği tarih sayılacaktır.” ifadelerine yer verilmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasında; anılan istekli tarafından sözleşme imzalanmak üzere sunulan belgeler kapsamında GIBINTRANET üzerinden temin edilen belgelere yer verildiği, söz konusu belgeler üzerinde yapılan incelemede ihale tarihi olan 18.10.2021 tarihinde borç durumunun;

- Agf Enerji İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’ne ilişkin olarak 725,45 TL vergi borcunun bulunduğu, Turgut Fırat Proje İnşaat Anonim Şirketi ile Gnt Turizm İnş. Pet. Ürn. Taş. Dan. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise vergi borcunun bulunmadığı ve bu sorgulamaların 18.10.2021 ve 19.10.2021 tarihinde yapıldığının anlaşıldığı,

Bu aşamadan sonra idarece 25.01.2022 tarihinde anılan istekliye EKAP üzerinden gönderilen yazıda “Bölge Müdürlüğümüzce 18.10.2021 tarihinde ihalesi yapılan 2021/570114 ihale kayıt numaralı Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü 112 (Tatvan) ve 118 (Bitlis) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin yol Bakım, Yapım ve Onarımı İle Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması İşine ilişkin iş ortaklığınıza ilgi (a) yazımızla Sözleşmeye Davet tebligatı gönderilmiştir. İş ortaklığınızı oluşturan firmaların ihale tarihi itibariyle farklı firmalar ile ortaklıklarının olduğuna ve bu ortaklıklardan dolayı oluşmuş vergi borçlarının olduğu yönünde İdaremize Kamu İhale Kurumu ve Mahkemelerin emsal kararları ile birlikte ihbar oluşturulduğundan dolayı İdaremizce Van Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden sorgulama talebinde bulunulmuştur.

Van Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün incelemesi neticesinde ihale tarihi itibariyle (18.10.2021);

-30.12.2021 tarih ve 1lkxrnotlp119 dilekçe numarası ile 63******** Vergi Kimlik Numaralı NEJLA ERTEKİN ENR. SAN. ve TİC. LTD. ŞTİ. 'nin: 2.037.312,45.-?,

-30.12.2021 tarih ve 1lkxrnotlp1186 dilekçe numarası ile 21******** Vergi Kimlik Numaralı CST PROJE MÜH. İNŞ. SAN. A.Ş. + TURĞUT FERAT İş Ortaklığı'nın: 194.923,54.-?,

-30.12.2021 tarih ve 1kkxrnd01u117s dilekçe numarası ile 39******** Vergi Kimlik Numaralı GNT TUR. İNŞ. LTD. ŞTİ. + MUSTAFA KAYA İş Ortaklığı'nın 14.406,21.-?,

-30.12.2021 tarih ve 1kkxrnlmo710xm dilekçe numarası ile 80******** Vergi Kimlik Numaralı ŞEMS GRUP A.Ş. + CNG A.Ş. + AGF A.Ş. + HAYRETTİN ASLAN İş Ortaklığı'nın 48.610,50.-? vergi borcu olduğu belirtilmiştir.

Sözleşmeye davet tebligatının gönderildiği tarihten itibaren 10 (on) gün içerisinde (20.01.2022 tarihi mesai bitimine kadar) sözleşmeye gelmeniz gerektiği ilgi (a) yazımızda belirtilmiş olup, ilgi (b) yazınızla sözleşme imzalamak için hazır olduğunuzu İdaremize bildirdiğiniz ancak ihbar dilekçesi sebebiyle yukarıda belirtilen vergi borçlarından dolayı sözleşme imzalayamayacağınız ve geçici teminat mektubunuzun hazineye irat kaydedileceği tarafınıza bildirilmiştir.

Verilen 10 (on) günlük süre içerisinde;

-19.01.2022 tarih ve 33kyjxtabs1g1f dilekçe numarası ile 39******** Vergi Kimlik Numaralı GNT TUR. İNŞ. LTD. ŞTİ. + MUSTAFA KAYA İş Ortaklığı'nın 14.406,21.-? KDV matrahı olduğunu,

-19.01.2022 tarih ve 33kyjxa7l9151n dilekçe numarası ile 21******** Vergi Kimlik Numaralı CST PROJE İNŞ. SAN. A.Ş. + TURĞUT FERAT iş Ortaklığı'nın borcunun olmadığını,

-19.01.2022 tarih ve 37kyjxr05x1eu1 dilekçe numarası ile 80******** Vergi Kimlik Numaralı ŞEMS GRUP A.Ş. + CNG A.Ş. + AGF A.Ş. + HAYRETTİN ASLAN İş Ortaklığı'nın borcunun olmadığını gösterir belgeler tarafınızca İdaremize sunulmuş ve şifai olarak İdaremiz İhale Komisyonu Başkanına 63******** Vergi Kimlik Numaralı NEJLA ERTEKİN ENR. SAN. ve TİC. LTD. ŞTİ.'nin hiç bir firmayla alakası olmadığını belirttiğiniz için çelişkinin çözümlenmesi için İdaremizce inceleme yapılmıştır.

Yapılan incelemede 06 Temmuz 2021 tarih ve 10364 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nin 194. sayfasında da belirtildiği gibi NEJLA ERTEKİN ENR. SAN. ve TİC. LTD. ŞTİ.'nin ortaklarından SMS G ENR. İNŞ. TEKS. GIDA TURZ. SAN. ve TİC. LTD. ŞTİ.nin 100 adet payı hukuki ve mali yükümlülükleri ile 10.000,00.-? bedel ile TURGUT FIRAT PROJE İNŞ. A.Ş. tarafından devir alındığı tespit edildiğinden dolayı geçici teminat mektubunuz hazineye irat kaydedilmiştir.

İlgi (c) yazınızda bahse konu İdaremiz personellerince tarafınıza 21.01.2022 tarihinde değil de sözleşme imzalamanız için verilen 10 (on) günlük sürenin son gününde (20.01.2022 tarihinde) teminatınızın irat kaydedilip sözleşme imzalayamayacağınız tarafınıza bildirilmiş olup, bankalar ile olan ticari sicilinizin lekelenmemesi adına geçici teminat mektubunuz nakit olarak tahsil edilmiş, banka teminat mektubunuz tarafınıza iade edilmiştir.

Sözleşme imzalamanız için tarafınıza verilen 10 (on) günlük yasal süreçten sonra ilgi (c) yazınız ekinde sunmuş olduğunuz;

-21.01.2022 tarih ve 37kymrt4x01lgl dilekçe numarası ile 39******** Vergi Kimlik Numaralı GNT TUR. İNŞ. LTD. ŞTİ. + MUSTAFA KAYA İş Ortaklığı,

-21.01.2022 tarih ve 34kymsh58q1jy5 dilekçe numarası ile 80******** Vergi Kimlik Numaralı ŞEMS GRUP A.Ş.+CNG A.Ş.+AGF A.Ş.+HAYRETTİN ASLAN İş Ortaklığı ve

-21.01.2022 tarih ve 34kymsh3bb1im2 dilekçe numarası ile 21******** Vergi Kimlik Numaralı CST PROJE MÜH. İNŞ. SAN. A.Ş. + TURĞUT FERAT İş Ortaklığı'na ait Vergi Borcu Durumunu Gösterir Belgeler ile gerek Van Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden alınan belgeler gerekse sözleşme imzalamanız için tarafınıza verilen 10 (on) günlük yasal süreç içerisinde İdaremize sunmuş olduğunuz yukarıda belirtilen 19.01.2022 tarihli belgeler birbirleri ile çeliştiğinden dolayı ayrıca sözleşme imzalamanız için tarafınıza verilen 10 (on) günlük yasal süreçten sonra sunmuş olduğunuz 20.01.2022 tarih ve 34kyml5f1h15fj dilekçe numarası ile 63******** Vergi Kimlik Numaralı NEJLA ERTEKİN ENR. SAN. ve TİC. LTD. ŞTİ.'ne ait Vergi Borcu Durumunu Gösterir belge ile Van Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden alınan belge birbiri ile çeliştiğinden dolayı iş ortaklığınızla sözleşme imzalanmayacağı hususunda…” ifadelerine yer verilmiştir.

İtirazen şikayet başvurusuna konu uyuşmazlığın; sözleşme yapılması aşamasında idarece Agf Enerji İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Turgut Fırat Proje İnşaat Anonim Şirketi - Gnt Turizm İnş. Pet. Ürn. Taş. Dan. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının oluşturan şirketlerin önceden kurmuş oldukları iş ortaklıkları ile Turgut Fırat Proje İnşaat Anonim Şirketinin ortağı olduğu öne sürülen şirketin vergi borcu bulunmasından kaynakladığı, söz konusu sürecin; anılan iş ortaklığının idareye sunduğu “vergi borcu yoktur” yazılarının GIBINTRANET üzerinden temin edildiği, daha sonra idareye yapılan bir ihbar üzerine idarece Van Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden gerekli bilgi ve belgelerin istenildiği, Van Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından gönderilen bilgi ve belgeler üzerine işlem tesis edildiği, anılan istekli tarafından idarece yapılan tespitlere yönelik GIBINTRANET üzerinden sorgulama yapılarak bu sorgulamaya ilişkin belgelerin idareye sunulduğu ve bir çelişki olduğunun öne sürüldüğü ve idarece bu çelişkiye yönelik bir araştırma yapılmadığı ve uyuşmazlığın konusunun buradan kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Anılan istekli tarafından idareye 21.01.2022 tarihindeki başvurusunda GIBINTRANET sorgulama çıktıları sunularak sözleşme yapılması talebinde bulunmuştur.

Van Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından ihaleyi yapan idarenin talebi üzerine bildirilen 21.12.2021 tarihli yazıyla anılan istekli ile anılan isteklinin ortakları tarafından daha önce oluşturdukları iş ortaklıkları ile Turgut Fırat Proje İnşaat Anonim Şirketinin ortağı olduğu firmaya ilişkin yapılan sorgulama ve bahsi geçenlerin 18.10.2021 tarihindeki borç durumu aşağıdaki gibidir:

- Agf Enerji İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi 1.796,97 TL,

- Turgut Fırat Proje İnşaat Anonim Şirketinin ortağı olduğu öne sürülen Nejla Ertekin Enr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 2.037.312,45 TL,

- Cst Proje Müh. İnş. San. A.Ş. - Turğut Ferat (Turgut Fırat) İş Ortaklığı'nın 194.923,54 TL borcunun bulunduğu, tasdik makamının Muş Vergi Dairesi olduğu,

- Gnt Tur. İnş. Ltd. Şti. - Mustafa Kaya İş Ortaklığının 14.406,21 TL vergi borcunun bulunduğu, tasdik makamının Süleyman Nazif Vergi Dairesi olduğu,

- Şems Grup A.Ş. - Cng A.Ş. - Agf A.Ş. - Hayrettin Aslan İş Ortaklığının 48.610,50 TL vergi borcunun bulunduğu, tasdik makamının Beydağı Vergi Dairesi, Kilis Vergi Dairesi ve Harput Vergi Dairesi olduğu anlaşılmıştır.

İtirazen şikayet başvurusu üzerine incelememiz kapsamında Gelir İdaresi Başkanlığı Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığına ve Van Vergi Dairesine yazılan yazıda “…Agf Enerji İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi + Turgut Fırat Proje İnşaat Anonim Şirketi + Gnt Turizm İnş. Pet. Ürn. Taş. Dan. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından; sözleşme yapmaya davet üzerine vergi borcuna ilişkin sunulan belgeler ile anılan iş ortaklığının ortakları tarafından daha önceden kurulan iş ortaklıklarının (örneğin, söz konusu ihalede iş ortaklığının ortaklarından Turgut Fırat A.Ş.nin daha önceden başka bir iş için CST Proje Müh. İnş. San. A.Ş. ile ortaklık kurması) vergi borcunun bulunmadığına ilişkin (kamu ihale mevzuatı gereği 5.000 TL’yi aşmayan tutarlardaki borçlar) belgeler sunulmuştur.

İdarece anılan isteklinin ortaklarının ve daha önceden kurdukları iş ortaklıklarının vergi borcunun bulunup bulunmadığı araştırılmış olup, vergi borcu bulunduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda, “00********” vergi kimlik numaralı Agf Enerji İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, “21********” vergi kimlik numaralı Turgut Fırat Proje İnşaat Anonim Şirketi, “39******” vergi kimlik numaralı Gnt Turizm İnş. Pet. Ürn. Taş. Dan. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığını oluşturan firmaların ayrı ayrı olmak üzere yukarıdaki aktarılan mevzuat hükümleri ve belirtilen tarih itibariyle vergi borçlarının bulunup bulunmadığı,

Ayrıca, yukarıda bahsi geçen firmaların daha önceden oluşturdukları iş ortaklıklarının (21******** VKN, 39******** VKN, 80******** VKN) vergi borcu bulunup bulunmadığı ve varsa iş ortaklığındaki ortaklık oranları, bununla birlikte anılan firmaların (Agf Enerji İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Turgut Fırat Proje İnşaat Anonim Şirketi ve Gnt Turizm İnş. Pet. Ürn. Taş. Dan. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.) başkaca iş ortaklıklarının bulunup bulunmadığının tespit edilmesi, başkaca iş ortaklıklarının tespit edilmesi halinde 18.10.2021 tarihinde vergi borcu bulunup bulunmadığı ve ortaklık oranı bulunması durumunda bu hususa ilişkin bilgi ve belgelere de ayrıca yer verilmesi,

• Bahsi geçen hususlarla birlikte, anılan tarihten önce “takas, mahsup, temlik” başvurularının bulunup bulunmadığı, başvuru bulunması durumunda “takas, mahsup, temlik” işlemlerinin tutarları ve gerçekleştiği tarihi ihtiva eden bilgi ve belgelere, bu işlemlerin mecburi olması durumunda ilgili mevzuatına göre yukarıda yer verilen tarih (18.10.2021) itibarıyla “takas, mahsup, temlik” işlemleri sonucunda vergi borcunun bulunup bulunmadığı,
• 63********VKN Nejla Ertekin Enr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 18.10.2021 tarihinde vergi borcu bulunup bulunmadığı ve bu hususlara ilişkin bilgi ve belgelere yer verilmesi gerekmektedir…” ifadelerine yer verilerek bilgi ve belge talep edilmiştir.

Van Vergi Dairesi tarafından gönderilen 13.05.2022 tarih ve 11465 sayılı yazıda, “…Yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda Dairemiz mükelleflerinin( 21******** vergi kimlik numaralı Turgut Fırat Proje İnş.A.Ş, 21******** vergi kimlik numaralı Cst Proje Mühendislik İnşaat San. ve Tic. A.Ş & Barış Bereke İş Ort. Ve 10******** vergi kimlik numaralı Ayaz Yol Yapı Anonim Şirketi ve Turgut Fırat Proje İnş.A.Ş İş Ortaklığı)18/10/2021 tarihi itibariyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında vergi borcu bulunmamakta olup, borç dökümleri ilişikte sunulmuştur.

Diğer taraftan Dairemiz ilgili servisleri ile yapılan yazışmalar neticesinde yine Dairemiz mükelleflerine ait anılan tarihten önce "takas, mahsup, temlik" başvurularının bulunmadığı tespit edilmiştir. Öte yandan Dairemizde kaydı bulunmayan mükelleflere ilişkin borç sorgulamasının bağlı bulundukları vergi dairelerinden sorulması hususunu…” ifadelerine yer verilmiştir.

Gelir İdaresi Başkanlığı Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı tarafından Kurumumuzun talebi üzerine anılan istekli ile anılan isteklinin ortaklarının daha önceden oluşturdukları iş ortaklıklarının mükellefiyet kayıtları bulunan 13 Vergi Dairesi Başkanlığı ve 8 adet Defterdarlığa (Vergi Dairesi Müdürlüğü) ilgili hususların dağıtımlı gönderilen yazı ile sorulduğu, bu yazı üzerine Kuruma toplam 37 adet farklı tarihlerde farklı vergi dairesi başkanlığı/müdürlüğü tarafından cevabi yazılar gönderilmiştir. Söz konusu cevabi yazılarda, uyuşmazlığa konu olan ve yukarıda aktarılan borçlara ilişkin ilgili vergi dairesi müdürlüklerinin yazıları üzerine yapılan incelemede;

- Cst Proje Müh. İnş. San. A.Ş. - Turğut Ferat (Turgut Fırat) İş Ortaklığının bildirilen borcuna ilişkin olarak tasdik makamı Muş Vergi Dairesi tarafından gönderilen yazıda; “…21******** vergi kimlik numaralı CST Proje Mühendislik İnş.San.A.Ş.- Turgut FERAT İş Ortaklığının dairemiz mükellefi olduğu, söz konusu iş ortaklığın %49 hisseli ortağı 32********* TC kimlik numaralı Turgut FIRAT'ın da dairemiz mükellefi olduğu 18/10/2021 tarihi itibariyle 21******** vergi kimlik numaralı CST Proje Mühendislik İnş.San.A.Ş.- Turgut FIRAT İş Ortaklığı ile 32********* TC kimlik numaralı Turgut FIRAT'ın herhangi bir vergi borcunun bulunmadığı tespit edilmiştir.” ifadelerine,

- Gnt Tur. İnş. Ltd. Şti. - Mustafa Kaya İş Ortaklığının bildirilen borcuna ilişkin olarak tasdik makamı Süleyman Nazif Vergi Dairesi olup Diyarbakır Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen yazıda; “…Başkanlığımız kayıtlarının tetkiki neticesinde listede belirtilen mükelleflerin borçlarının olmadığı,

Ancak söz konusu listede belirtilen Süleyman Nazif Vergi Dairesi Müdürlüğünün 39******** vergi kimlik numaralı mükellefi GNT Tur.İnş.Ltd.Şti.-Mustafa KAYA İş Ortaklığı 19/01/2022 tarihinde borcu yoktur talebine istinaden sistem sorgulamaları neticesinde Süleyman Nazif Vergi Dairesi Müdürlüğünce ilgili kuruma 18.10.2021 tarihine kadar görülen toplam 14.406,21-TL tutarında vergi borcu olduğu bildirilmiştir.(6736 Sayılı Yapılandırma Kanunu Kapsamında KDV ve Kurumlar Vergisi Matrah Artırımı borçları). Söz konusu mükellef kurumun 20/01/2022 tarihinde talep etmiş olduğu 18.10.2021 tarihine kadarki borcu yoktur talebine istinaden yapılan sistem sorgulamasında; Süleyman Nazif Vergi Dairesi Müdürlüğünde borç olarak bildirilen mevcut tutarlar için aynı tarihte Cahit Sıtkı Tarancı Vergi Dairesi'ne yaptığı nakit ödemelerin mükellef kurum temsilcisinin 19.01.2022 tarih 12014 sayılı dilekçesine istinaden Süleyman Nazif Vergi Dairesi Müdürlüğünün emanet hesaplarına alındığı, ödenen bu tutar için herhangi bir mahsup işlemi yapılmadığı borç ile ilgili mahsup işleminin Muş Vergi Dairesi aracılığı ile gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Gerçekleştirilen bu işlemler neticesinde de 18/10/2021 tarihi itibariyle Süleyman Nazif Vergi Dairesi Müdürlüğüne 357,12-TL vergi aslı ve 289,04-TL gecikme zammı olmak üzere toplam borcunun 646,16-TL olarak görüldüğü anlaşılmış ve bu tutarlar borç olarak bildirilmiştir...” ifadelerine,

- Şems Grup A.Ş. - Cng A.Ş. - Agf A.Ş. - Hayrettin Aslan İş Ortaklığının bildirilen borcuna ilişkin olarak tasdik makamı Beydağı Vergi Dairesi, Kilis Vergi Dairesi ve Harput Vergi Dairesi tarafından gönderilen yazılarda;

Beydağı Vergi Dairesi tarafından gönderilen yazıda “…80******** vergi kimlik numaralı Şems Grup A.Ş. - CNG A.Ş. - AGF A.Ş. - Hayrettin Aslan İş Ortaklığının 18.10.2021 tarihinde vergi borcu yoktur…” ifadelerine,

Kilis Vergi Dairesi tarafından gönderilen yazıda “Söz konusu şirketlerin 18/10/2021 tarihi itibariyle herhangi bir borç bulunamamış olup; bahsi geçen firmaların daha önceden oluşturdukları iş ortaklıklarının da vergi borcu tespit edilmemiştir. Ayrıca söz konusu şirketlerin başkaca iş ortaklıkları tespit edilmiş ve yapılan incelemeler neticesinde herhangi bir vergi borcu bulunamamıştır.” ifadelerine,

Harput Vergi Dairesi tarafından gönderilen yazıda “İlgide kayıtlı yazınıza istinaden kayıtlarımız üzerinde yapılan tetkik neticesinde;00******** vergi kimlik numaralı Agf Enerji İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, 21******** vergi kimlik numaralı Turgut Fırat Proje İnşaat Anonim Şirketi, 39******** vergi kimlik numaralı Gnt Turizm İnş. Pet. Ürn. Taş. Dan. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığını oluşturan firmaların 18/10/2021 tarihi itibariyle sistem (EVDB) sorgulamasında Dairemizde herhangi bir borçları olmayıp, sadece 80******** vergi kimlik numarasında kaydı bulunan ŞEMS GRUP A.Ş. - CNG A.Ş. – AGF A.Ş. - HAYRETTİN ASLAN İŞ ORTAKLIĞI’nın mezkür tarih itibariyle hesaplanan G.Zammı ile birlikte toplam:61,14-TL vadesi geçtiği halde ödenmeyen (01/11/2021 tarihinde tahsil edilen) Yargı harcı borcu tespit edilmiş buna dair “belirli tarihe göre borç sorgulama”…” ifadelerine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, doküman düzenlemeleri, açıklamalar ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin taahhüdün yerine getirilmesinde müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını düzenleyen 14’üncü maddesi hükmü ile iş ortaklıklarının kazançlarının Kurumlar Vergisine tabi olduğu ve iş ortaklıklarının tüzel kişiliklerinin olmamasının mükellefiyetlerini etkilemeyeceğine ilişkin Kurumlar Vergisi Kanunu hükmü uyarınca, isteklilerin/şirketlerin daha önce oluşturmuş oldukları iş ortaklıklarından vergi borcu bulunması durumunda ihaleye katılan isteklilerin bu iş ortaklıklarının vergi borcundan sorumlu olduğu, dolayısıyla ödenmemiş vergi borcu bulunması durumunda vergi borcunun bulunduğunun kabul edilmesi gerektiği, bu hususta başvuru sahibi tarafından daha önce oluşturulan iş ortaklıklarının vergi borcundan sorumlu tutulamayacağına ilişkin iddiaların yerinde olmadığı,

Ödeme emri belgesine ilişkin olarak; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un “Cebren tahsil ve şekilleri” başlıklı 54’üncü maddesinde ödeme müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil olunacağı, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumu bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı, bu bağlamda ödeme emrinin aslında vadesi gelmiş ve bu vadede borcunu ödemeyenlere gönderildiğinin anlaşıldığı, dolayısıyla ödeme emri gelmemiş borçların vadesinin gelmediği anlamına gelmeyeceği,

İdare tarafından GIBINTRANET üzerinden temin edilen bilgiler için araştırma yapılamayacağına yönelik olarak; yukarda aktarılan Yapım İşi İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 20’nci maddesi uyarınca; ihale komisyonunun, teklif veya başvuru kapsamında yer alan belgelerin doğruluğunu teyit için gerekli gördüğü belge ve bilgileri isteyebileceği, bu hususta başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı,

Turgut Fırat Proje İnşaat Anonim Şirketinin Nejla Ertekin Enr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tek ortağı olduğu, ancak gönderilen bilgi ve belgelerden Turgut Fırat Proje İnşaat Anonim Şirketinin vergi borcunun bulunmadığının anlaşıldığı ve dolayısıyla sorumlu tutulamayacağı,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 17.4.1’inci maddesi uyarınca; toplam 5.000 TL’yi aşan tutarlardaki borçların vergi borcu olarak kabul edileceği, bu bağlamda 5.000 TL’nin altında yer alan tutarların vergi borcu olarak kabul edilmediği,

Van Vergi Dairesi tarafından idareye gönderilen belgelerde tasdik makamı olarak belirtilen vergi dairesi başkanlığı/müdürlükleri tarafından Gelir İdaresi Başkanlığı Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığına yazılan ve bu yazı üzerine gönderilen cevabi yazılarda, vergi borcu bulunduğu ifade edilen isteklilerin/daha önceden oluşturdukları iş ortaklıklarının 18.10.2021 tarihinde vergi borcunun bulunmadığının ifade edildiği, ayrıca Gnt Tur. İnş. Ltd. Şti. - Mustafa Kaya İş Ortaklığının bildirilen borcuna ilişkin olarak Diyarbakır Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen yazıda sistem sorgulaması neticesinde Süleyman Nazif Vergi Dairesi Müdürlüğünce ilgili kuruma 18.10.2021 tarihine kadar görülen toplam 14.406,21-TL tutarında vergi borcu olduğunun bildirildiği, söz konusu borca ilişkin olarak ödenen tutar için mahsup işleminin Muş Vergi Dairesi aracılığı ile gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı ve gerçekleştirilen bu işlemler neticesinde de 18.10.2021 tarihi itibariyle Süleyman Nazif Vergi Dairesi Müdürlüğüne 357,12-TL vergi aslı ve 289,04-TL gecikme zammı olmak üzere toplam borcunun 646,16-TL olarak görüldüğünün ifade edildiği, Şems Grup A.Ş. - Cng A.Ş. – Agf A.Ş. - Hayrettin Aslan İş Ortaklığının 61,14 TL borcunun bulunduğunun anlaşıldığı bu çerçevede söz konusu tutarların 5.000 TL altında olması sebebiyle ihale tarihinde vergi borcunun bulunmadığının anlaşıldığı,

Netice itibarıyla, söz konusu iş ortaklığı ve iş ortaklığını oluşturan ortakların daha önceden oluşturdukları başka iş ortaklarının vergi borcunun bulunmadığı, anılan isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatlarının irat kaydedilmesi işleminin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Agf Enerji İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-Turgut Fırat Proje İnşaat Anonim Şirketi-Gnt Turizm İnş. Pet. Ürn. Taş. Dan. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının vergi borcu bulunduğu gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatının irat kaydedilmesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği, söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.