KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/024
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 27.04.2022
Karar No : 2022/UY.II-533
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/556659 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 14Bölge Müdürlüğü 141(Balıkesir), 142(Çanakkale), 143(Bursa), 146(Bandırma) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım İle Kar veBuz Mücadelesi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 11.10.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 14’üncü Bölge Müdürlüğü 141(Balıkesir), 142(Çanakkale), 143(Bursa), 146(Bandırma) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım İle Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Doğan İnşaat Asfalt veTic. Ltd. Şti.nin 12.11.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.11.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.11.2021 tarih ve 55071 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.11.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. 20.04.2022 tarihli ve 2022/MK-138.sayılı Kurul kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1946-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, “KGM/SÜP” poz numaralı iş kalemi analizinde yer alan “Vakumlu süpürge makinesi” ne yönelik açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kendi malı olan ve farklı kapasiteli “Vakumlu süpürge makinesi” ile yapılan açıklamanın kabul edilmemesi gerektiği, ayrıca idare tarafından bahse konu “Vakumlu süpürge makinesi” girdisinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyatlara atıf yaparak belirlendiği göz önüne alındığında anılan isteklinin açıklamalarının reddedilmesi gerektiği,

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan diğer iş kalemlerine ilişkin analizlerde yer alan kamyon, motorlu tırpan ile diğer araç, gereç ve ekipmanla ilgili olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan savunmanın yeterli incelenmediği, zira araç ve makinenin kendi malı olması esası çerçevesinde yapılan açıklamalarda yer verilen araç ve makineye ilişkin kapasite, güç ve teknik özellikler ile analizde öngörülen kapasite, güç ve teknik özelliklerin örtüşmediği,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde yer alan muhtelif işçilik girdileri (usta, formen, düz işçi vb.) ile “Kar ve buz mücadelesi için refüj mahallinde kamyon temini” iş kaleminin analizinde yer alan şoför ve düz işçi için saatlik asgari ücretin altında ücret belirlendiği,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde yer alan muhtelif nakliye girdileri ile ilgili olarak nakliye formülleri ile hesaplanması gereken tutarların altında tutar belirlendiği, nakliye formüllerinde yer alan mesafelere uyulmadığı,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde, idarece düzenlenen analiz formatlarında yer alan bazı analiz girdilerine hiç yer verilmediği,

2. Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan diğer iş kalemlerine ilişkin analizlerde yer alan kamyon, motorlu tırpan ile diğer araç, gereç ve ekipmanla ilgili olarak Tip Yapı Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Mcy Orm. Ürün. Pey. Tem. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak yapılan açıklamalarda, Ek - O.6 “Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nın Tebliğ’e uygun düzenlenmediği, zira fiyat teklifi ekinde ilgili imza beyannamelerinin sunulmadığı, tutanağın hazırlanmasında son iki geçici vergi beyanname dönemine dikkat edilmediği, tutanağa konu malların ilgili firmalar tarafından envanter kaydına alınmadığı, alınanların ise ilgili tarihleri kapsamadığı, fiyat teklifine konu maliyet girdisi için, ihale konusu işteki miktarın 1/20’si oranında satış yapılmış olması koşulunun sağlanmadığı, fiyat teklifi ekinde sunulması gereken evrakların (meslek mensubu oda kayıt belgesi, tam tasdik sözleşmesi, imza beyannamesi, ticaret sicil tasdiknamesi ve Ticaret Sicil Gazetesinin aslı veya onaylı sureti) eksik olduğu,

Anlan istekli tarafından, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde aritmetik hata yapıldığı, re’sen düzeltilmiş tutarların teklif fiyatının üzerinde olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

…45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü 141 (Balıkesir), 142 (Çanakkale), 143 (Bursa), 146 (Bandırma) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu: 2020E04-152892 (Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapılması)

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

16.000 ton BSK Asfalt Yaması,50.000 ton BSK Serimi, Onarımı ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Karayolları 14.Bölge Müdürlüğü 141 (Balıkesir), 142 (Çanakkale), 143 (Bursa), 146 (Bandırma) Şube Şeflikleri Yollarında” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “İstekliler, ihale dokümanında kendilerine verilmiş olan teklif mektubu standart formunda belirtildiği şekilde işin bir kısmı için anahtar teslimi götürü bedel, diğer kısmı için her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat teklif olmak üzere karma teklif vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle karma sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

“Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir…” düzenlemesi yer almakta olup anılan Şartname’nin ekinde aşağıdaki tablo yer almaktadır.

ANAHTAR TESLİMİ GÖTÜRÜ BEDEL KISMIN MİKTARI VE TÜRÜ

Muhtelif bakım ve trafik güvenliği işlerinin yapılması *(İhale Dosyasında Gösterilen Anahtar Teslim Götürü Bedel Teklifi İle Yapılacak İşlere Ait Yol Ağı Haritasına Göre) 3 YIL

BİRİM FİYATLI KISMA AİT KALEMLER

Sıra No

İş Kalemi No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

KGM/YAMA

Her cins kaplamalı yolda el ile temel malzemesi veya bitümlü sıcak karışım kullanılarak asfalt yaması yapılması

ton

16.000

2

KGM/SERİM

Her cins kaplamalı yolda greyder ile temel malzemesi veya bitümlü sıcak karışım serimi yapılması

ton

50.000

3

KGM/HSYTEM

Hidrolik Sanat Yapılarının Temizliği ve Bakımı

metreküp

40.000

4

KGM/HENDEK

Hendeklerin Temizliği ve Bakımı

kilometre

8.000

5

KGM/SÜP

Yol Sathının, Bordür ve Otokorkuluk Dipleri İle Tretuvarların Makine ve Elle Süpürülmesi

kilometre

40.000

6

KGM/YOB

Yabani Otların Biçilmesi

dekar

40.000

7

KGM/HYL

Proje gerektirmeyen çapta heyelan, şev akması ve teressubat temizliği

metreküp

20.000

8

KGM/KAMÇAL

Kar ve buz mücadelesi için kamyon çalıştırılması

saat

41.310

9

KGM/KAMTEM

Kar ve buz mücadelesi için refüj mahallinde kamyon temini

ay

306

10

KGM/GRYÇAL

Kar ve buz mücadelesi için greyder çalıştırılması

saat

13.365

11

KGM/GRYTEM

Kar ve buz mücadelesi için refüj mahallinde greyder temini

ay

99

12

KGM/YÜKÇAL

Kar ve buz mücadelesi için yükleyici çalıştırılması

saat

9.720

13

KGM/YÜKTEM

Kar ve buz mücadelesi için refüj mahallinde yükleyici temini

ay

72

İncelenen ihaleye konu iş kapsamında, rutin yol bakımı ve onarımı işleri ile kar ve buzla mücadele işlerinin yer aldığı, işin bir kısmı için anahtar teslimi götürü bedel, diğer kısmı için her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat teklif olmak üzere karma teklif verileceği ve ihale üzerine bırakılan istekliyle karma sözleşme imzalanacağı, ayrıca ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği, bu değerlendirmenin ise “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacağı anlaşılmıştır.

03.11.2021 tarihli ihale komisyonu kararından, 48 kişinin ihale dokümanı indirdiği ve ihaleye 14 isteklinin teklif verdiği, bir isteklinin teklifinin geçici teminata ilişkin herhangi bir belge sunulmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer teklifler ve yaklaşık maliyet dikkate alınarak sınır değerin 54.289.884,38TL olarak hesaplandığı, teklifi geçerli ve sınır değerin altında olan 3 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasının talep edildiği, bu isteklilerden ikisinin açıklama sunmaması gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Tip Yapı Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Mcy Orm. Ürün. Pey. Tem. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın sunmuş olduğu açıklamaların geçerli kabul edilerek adı geçen isteklinin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Bahse konu karara ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından, Tip Yapı Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Mcy Orm. Ürün. Pey. Tem. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı iddiasıyla öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, başvurunun reddedilmesi üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, Kamu İhale Kurulu’nun 22.12.2021 tarihli ve 2021/UY.II-2316 sayılı karar ile “…Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 5. İdare Mahkemesinin 17.02.2022 tarihli ve E:2022/42, K:2022/263 sayılı kararının uygulanmasını teminen 20.04.2022 tarihli ve 2022/MK-138 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 22.12.2021 tarihli ve 2021/UY.II-2316 sayılı kararının 2’nci iddiası ile ilgili kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 2’nci iddiasının esasının incelenmesine” karar verilmiştir.

Diğer taraftan ihale işlem dosyası üzerinde yapılan inceleme neticesinde, söz konusu Kurul kararının akabinde idare tarafından Tip Yapı Nak. San. Tic. Aş. - Mey Orm. İnş. Ltd. Şti İş Ortaklığı’nın sözleşme imzalamaya davet edildiği anlaşılmış olup anılan isteklinin, sözleşmeye davet yazısında belirtilen yükümlülükleri idarece verilen sürede yerine getirmediği ve sözleşme imzalamadığı, bunun üzerine idare tarafından, başvuru sahibi Doğan İnş. Asf. ve Tic. Ltd. Şti.nin sözleşme imzalamaya davet edildiği ve mezkûr istekli ile 28.01.2022 tarihinde sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından 1’nci iddiası kapsamında, Tip Yapı Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Mcy Orm. Ürün. Pey. Tem. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, “KGM/SÜP” poz numaralı iş kalemi analizinde yer alan “Vakumlu süpürge makinesi” ne yönelik açıklamaların mevzuata uygun olmadığı, ayrıca aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan diğer iş kalemlerine ilişkin analizlerde yer alan kamyon, motorlu tırpan ile diğer araç, gereç ve ekipmanla ilgili olarak anılan istekli tarafından yapılan savunmanın yeterli incelenmediği, zira araç ve makinenin kendi malı olması esası çerçevesinde yapılan açıklamalarda yer verilen araç ve makineye ilişkin kapasite, güç ve teknik özellikler ile analizde öngörülen kapasite, güç ve teknik özelliklerin örtüşmediği, söz konusu iddiada ayrıca açıklamalar kapsamında işçilik, nakliye girdilerinin mevzuata uygun açıklanmadığı iddia edilmiş olup bahse konu iddia esas yönünden incelenerek 22.12.2021 tarihli ve 2021/UY.II-2316 sayılı karar ile karara bağlanmıştır.

20.04.2022 tarihli ve 2022/MK-138 sayılı Kurul kararı çerçevesinde esasının incelenmesine geçilen başvuru sahibinin 2’nci iddiası kapsamında ise, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan analizlerde yer alan kamyon, motorlu tırpan ile diğer araç, gereç ve ekipmanla ilgili olarak adı geçen istekli tarafından üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak yapılan açıklamalarda, Ek-O.6 “Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nın mevzuata uygun olarak düzenlenmediği, ayrıca anılan istekli tarafından, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde aritmetik hata yapıldığı ve re’sen düzeltilmiş tutarların teklif fiyatının üzerinde olduğu iddia edilmektedir.

İdare tarafından 20.10.2021 tarihinde EKAP üzerinden ihale üzerinde bırakılan istekli dahil teklif bedelleri sınır değerin altında olan isteklilere gönderilen sorgulama yazısında, tekliflerinin aşırı düşük olduğu, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve iş gruplarına ait miktarları ve bunlara ait birim fiyatları gösteren hesap cetvelleri ile söz konusu işe ilişkin yazı ekinde gönderilen analiz formatlarına uygun analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak açıklanmasının talep edildiği, ayrıca yazı ekinde açıklama sunulacak iş kalemlerine ait analiz formatları ile girdi tablosuna ve açıklama istenilmeyecek girdilere yer verildiği görülmüştür.

Bahse konu yazı ekinde yer alan belgeler incelendiğinde, “KGM/KAMÇAL - Kar ve buz mücadelesi için kamyon çalıştırılması, KGM/KAMTEM - Kar ve buz mücadelesi için refüj mahallinde kamyon temini, KGM/SÜP - Yol Sathının, Bordür ve Otokorkuluk Dipleri İle Tretuvarların Makine ve Elle Süpürülmesi, KGM/HSYTEM - Hidrolik Sanat Yapılarının Temizliği ve Bakımı, KGM/SERiM - Her cins kaplamalı yolda greyder ile temel malzemesi veya bitümlü sıcak karışım serimi yapılması, KGM/YOB - Yabani Otların Biçilmesi, KGM/BAKIM - Bakım” iş kalemlerine ilişkin olarak analizlere, diğer girdilere ilişkin olarak ise poz numaraları, birim ve miktarların belirtildiği tabloya yer verildiği anlaşılmıştır.

Tip Yapı Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Mcy Orm. Ürün. Pey. Tem. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 31 sayfalık açıklama sunulduğu, açıklamalar kapsamında üst yazıya, açıklamalara ilişkin bilgilendirme yazısına, açıklama sunulacak iş kalemlerine ait analiz formatları ile girdi tablosuna, işçilik giderine ilişkin açıklamaya, açıklama istenilmeyecek girdilere öngörülen tutara, kendi malı olan makine ve araçlara ilişkin amortisman ve demirbaş kayıtlarına ilişkin tutanaklar ile bunlara ilişkin alış fatura, ruhsat ve satış sözleşmelerine yer verildiği görülmüştür.

Adı geçen istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin hazırlanan bilgilendirme yazısında, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin miktar ve birim fiyat bilgilerine yer verildiği, söz konusu yazıda işçilik, nakliye girdilerine yönelik açıklamalara, kendi malı olan makine, teçhizat ve araçlara ilişkin amortisman hesaplamalarına ve açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesine yer verildiği anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde,

Sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerine ilişkin analizlerin yer aldığı,

“Amortisman Kayıt Tespit Tutanağı”nın yer aldığı, bu tutanağın meslek mensubu tarafından imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği/mühürlendiği,

“Demirbaş Tespitine Ait Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Raporu”nun yer aldığı,

Anılan iş ortaklığının ortaklarından Mcy Orm. Ürün. Pey. Tem. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş 3 adet faturanın yer aldığı, faturalardan birisinin “Tırpan 1Hp” ürününe diğer ikisinin ise araçlara ilişkin olduğu ve bunlara ait ruhsatlara da yer verildiği görülmüş olup anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılmadığı tespit edilmiştir.

Diğer taraftan anılan istekli tarafından, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, “KGM/KAMÇAL - Kar ve buz mücadelesi için kamyon çalıştırılması, KGM/KAMTEM - Kar ve buz mücadelesi için refüj mahallinde kamyon temini, KGM/SÜP - Yol Sathının, Bordür ve Otokorkuluk Dipleri İle Tretuvarların Makine ve Elle Süpürülmesi, KGM/HSYTEM - Hidrolik Sanat Yapılarının Temizliği ve Bakımı, KGM/SERiM - Her cins kaplamalı yolda greyder ile temel malzemesi veya bitümlü sıcak karışım serimi yapılması, KGM/YOB - Yabani Otların Biçilmesi, KGM/BAKIM - Bakım” poz numaralı iş kalemlerine ilişkin sunulan analizlerde hesaplama hatası yapılmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 45.1.13.1’inci maddesinde, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği ve tutanakların fiyat teklifinin dayanağı niteliğinde olduğu ve tutanakların aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacağı açıklanmıştır.

Mezkûr Tebliğ’in 45.1.8’nci maddesinde de aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde, çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatasının ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltileceği, bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıklanmıştır.

Yukarıda yapılan tespitler ve mevzuat düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak aşırı düşük teklif açıklaması sunulması durumunda, fiyat teklifinin dayanağı olarak öncelikle maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenmesi ve bu tutanağın açıklama kapsamında sunulması gerekmekte olup Tip Yapı Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Mcy Orm. Ürün. Pey. Tem. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapmadığı, bu kapsamda başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde hesaplama hatası yapılmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.