KİK Kararı: 2022/UY.II-295 (23 Şubat 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/011
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 23.02.2022
Karar No : 2022/UY.II-295
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Emba Mad. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

DSİ 17. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/316066 İhale Kayıt Numaralı “Van-Özalp Gültepe Göleti ve Sulaması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

DSİ 17. Bölge Müdürlüğü tarafından 27.07.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Van-Özalp Gültepe Göleti ve Sulaması” ihalesine ilişkin olarak Emba Mad. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş.nin 24.12.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.01.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.01.2022 tarih ve 4169 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.01.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/124 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli Smk Enerji Petrol İnş. Turz. Loj. San. Tic. A. Ş.-Abm Yol İnş. Turz. Pet. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “beton çelik çubuğu nervürlü 14-32 mm (S420, B420B-C, B500B-C)”, “Portland Çimentosu (Torbalı) Ts En 197-1 Cem I42.5 R)”, “Kum (Tuvenan Agregadan Elenmiş ve Yıkanmış)” ve “Portland Çimentosu (Torbalı) Ts En 197-1 Cem I 42.5 N)” analiz girdilerine ilişkin fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat tekliflerini düzenleyen Arel Enerji Alt Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yetkilisi şirket müdürü Eyüp Kazak’a ait imza beyannamesi ve imza sirkülerinde bulunan imza ile SMMM ile imzalanan tam tasdik sözleşmesi, fiyat teklifi ve satış tutarı tespit tutanağındaki kaşeler üzerinde bulunan imzanın benzemediği, idarece söz konusu belgelerdeki (imza beyannamesi, imza sirküleri, fiyat teklifi vb.) imzanın kaligrafik ve grafolojik konusunda uzman bilirkişilere inceletilmesi ve kriminal inceleme sonucuna göre bahse konu imzanın anılan kişiye ait olmadığının tespiti halinde anılan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerekirken bu hususa ilişkin idarece inceleme yapılmadan karar verilmesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Van - Özalp Gültepe Göleti ve Sulaması

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2010A01-64 ( - Göletler)

d) Kodu:

e) Miktarı:

Talvegden 37.30 m yüksekliğinde Kil çekirdekli kaya dolgu gölet ve brüt 274 ha alanın sulanması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: DSİ 17. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ–VAN” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalede (68) adet ihale dokümanı indirildiği, 27.07.2021 tarihinde yapılan ihaleye (30) isteklinin katıldığı, 4 isteklinin teklifinin çeşitli gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, teklifleri aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olan 13 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 11 isteklinin tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadıkları gerekçesiyle reddedildiği, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Smk Enerji Petrol İnş. Turz. Loj. San. Tic. A. Ş.-Abm Yol İnş. Turz. Pet. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise başvuru sahibi istekli Emba Mad. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş.nin belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında iddia konusu hususa ilişkin sunulan belgeler incelendiğinde, anılan istekli tarafından “Beton Çelik Çubuğu Nervürlü Q 14-32 Mm (S420, B420B-C, B500B-C)”, “Portland Çimentosu (Torbalı) Ts En 197-1 Cem I42.5 R)”, “Kum (Tuvenan Agregadan Elenmiş ve Yıkanmış)” ve “Portland Çimentosu (Torbalı) Ts En 197-1 Cem I 42.5 N)” analiz girdilerine ilişkin Arel Enerji Altyapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınan 09.09.2021 tarihli 4 adet fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin SMMM tarafından anılan Tebliğ’de belirtilen ibarenin yazılarak iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenip imzalandığı ve TÜRMOB kaşesinin yer aldığı, ayrıca firmaya ait kaşe ve imzanın da bulunduğu, bununla birlikte meslek mensubu ile yapılan tam tasdik sözleşmesinin, fiyat tekliflerinin dayanağı olarak düzenlenen satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-O.6) ve tutanaklar ile birlikte Eyüp Kazak’a ait Ankara 17. Noterliği tarafından düzenlenen 19.08.2021 tarihli imza beyannamesi ve anılan kişinin şirketi münferiden temsile yetkili kılındığına dair 14.09.2020 tarihli imza sirküleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklaması uyarınca, aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekliler tarafından teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği, tutanakların fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gerektiği, meslek mensubunun üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.6 numaralı tutanaktaki bilgilerin doğruluğundan sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iddia konusu analiz girdilerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında anılan Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesi kapsamında sunulan fiyat teklifleri ile birlikte sunulan imza beyannamesi ve imza sirküleri ile fiyat tekliflerinin dayanağı olarak düzenlenen satış tutarı tespit tutanakları ve meslek mensubu ile yapılan tam tasdik sözleşmesinde bulunan firmaya ait imzalar incelendiğinde söz konusu imzalarda net olarak uyumsuzluk olduğu sonucuna varılamadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.