KİK Kararı: 2022/UY.II-293 (23 Şubat 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/011
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 23.02.2022
Karar No : 2022/UY.II-293
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Fimay Mim. Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Silivri Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/750491 İhale Kayıt Numaralı “2021-2022 Yılları Arası Kamu Binaları Bakım Onarım ve Tadilat Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Silivri Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 08.12.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2021-2022 Yılları Arası Kamu Binaları Bakım Onarım ve Tadilat Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Fimay Mim. Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti.nin 13.12.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.12.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.12.2021 tarih ve 60704 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.12.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/2145 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İtirazen şikayete konu ihaleye ilişkin vermiş oldukları teklifin, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı fakat anılan durumun mevzuata uygun olmadığı, birim fiyat teklif cetvelinin Excel programı ile oluşturulduğu, elle yazma durumunun söz konusu olmadığı, birim fiyata ilişkin yazılan bedel ile miktarın çarpılması sonucunda hesaplama farklılığı oluştuğu,

Birim fiyat teklif cetvelinin aslında

Sıra

Kalemi

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü

Birimi

Miktarı

Teklif

Edilen

Birim

Fiyat

Tutan

(TL)

134

134

Ø16- Ø17 çaplarında PE-Xa ve PE-Xb borularda kullanılan spiral koruyucu kılıfın işyerinde temini ve montajı.

metre

50

1,836

91,80

şeklinde olduğu fakat Excel programının yuvarladığı durumda ise

Sıra

Kalemi

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü

Birimi

Miktarı

Teklif

Edilen

Birim

Fiyat

Tutan

(TL)

134

134

Ø16- Ø17 çaplarında PE-Xa ve PE-Xb borularda kullanılan spiral koruyucu kılıfın işyerinde temini ve montajı.

metre

50

1,84

91,80

şeklinde oluştuğu, teklif fiyatları olan 1,836 rakamının Excel tarafından yuvarlanması sonucu oluşan durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5.3’üncü maddesi kapsamında olduğu, anılan hususta kendilerinin bir kusurunun bulunmadığı, hesaplama farklılığının 3.891.042,50- 3.891.042,30 - 0,20 TL olduğu ve toplam teklif fiyatının 3.891.042,30 * 0,000051'ine (yüzbinde ellibirine) karşılık geldiği ve toplam teklif fiyatının binde birinden az olduğu, söz konusu farklılığın ihalenin sonuçlandırılmasına esas teklif sıralamasını değiştirmediği, birim fiyat teklif mektubu ve birim fiyat teklif cetveli arasında fiyat farklılığı açısından uyumsuzluk bulunmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihalede istenilen yeterlik kriterlerinin karşılanmadığı, şöyle ki,

a) Anılan istekliye ait İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde istenen bilgilerin EKAP üzerinden sorgulanamadığı, anılan bilgilerin EKAP üzerinde güncel olmaması nedeniyle isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

b) Anılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin uygun olmadığı ve ihalede istenen oranı sağlamadığı,

c) Anılan istekli tarafından İdari Şartname’nin 7.7.1’inci maddesinde istenilen belgelerin, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulmadığı,

d) Birim fiyat teklif cetveli ve birim fiyat teklif mektubunda hata bulunduğu, imza sirkülerindeki imza ile teklif mektubundaki imzanın uyumlu olmadığı, teklif mektubu ve teklif zarfının standart forma uygun olmadığı,

e) Anılan istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunun uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “… Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşi İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinde “…

(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.

16.5.2. Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Kısmi teklifin tek kalemden oluşması durumunda birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar, en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde ise bu kalem tutarlarının toplanması sonucu bulunan kısım toplam tutarı en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Bir başka ifadeyle kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde her bir kalemin birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verilebilecek, ancak kısım toplam tutarı en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Yuvarlama işlemine ilişkin örnek:

Hesaplanan toplam/kısım toplamı teklif tutarı

Yuvarlama sonucu

500.815,414

500.815,41

500.815,4149

500.815,41

500.815,41582

500.815,42

500.815,4169

500.815,42

…

16.5.3. Elektronik araçlar yardımıyla tablolama programları (MS Excel, Numbers, Libre Office Calc ve benzerleri) kullanılarak oluşturulan teklif mektubu eki cetvelin çarpım ve toplamlarında yazılımdan kaynaklanan yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları, toplam teklif fiyatının binde birine eşit veya daha az olması ve ihalenin sonuçlandırılmasına esas teklif sıralamasının değişmemesi kaydıyla aritmetik hata olarak kabul edilmeyecek ve bu farklılıklar isteklinin teklif cetvelinde yazılı birim fiyatlar esas alınarak ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilecektir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutar, sınır değer hesabı hariç, isteklinin teklif ve yeterlik değerlendirmesine esas nihai teklif fiyatı olarak kabul edilecektir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin a) Adı:2021-2022 Yılları Arası Kamu Binaları Bakım Onarım ve Tadilat Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:2021-27

c) Miktarı (fiziki) ve türü: 10.000 m2 Brüt beton, sıvalı veya eski boyalı yüzeylere, astar uygulanarak silikon esaslı su bazlı boya yapılması (dış cephe) vb. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Silivri İlçe Sınırları İçerisinde.

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “ …

31.4. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir.

31.5. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen teklifler ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır...” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuatın hüküm ve açıklamalarından, birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale edilen işlerde isteklilerin teklif mektupları ekinde sunduğu birim fiyat teklif cetvellerinde teklif edilen birim fiyatlar ile miktarların çarpımlarında ve çarpım sonuçlarına ilişkin toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğunun kabul edileceği ve teklifinde aritmetik hata bulunan isteklilerin teklifinin değerlendirilme dışı bırakılacağı, elektronik araçlar yardımıyla tablolama programları (MS Excel, Numbers, LibreOffice Calc ve benzerleri) kullanılarak oluşturulan teklif mektubu eki cetvelin çarpım ve toplamlarında yazılımdan kaynaklanan yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıklarının toplam teklif fiyatının binde birine eşit veya daha az olması ve ihalenin sonuçlandırılmasına esas teklif sıralamasının değişmemesi kaydıyla aritmetik hata olarak kabul edilmeyeceği ve bu farklılıkların isteklinin teklif cetvelinde yazılı birim fiyatlar esas alınarak ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltileceği, yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, sınır değer hesabı hariç isteklinin teklif ve yeterlik değerlendirmesine esas nihai teklif fiyatı olarak kabul edileceği anlaşılmaktadır.

Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5.3’üncü maddesinde geçen çarpım kelimesinden çarpma işleminin sonucunda elde edilen sayının, toplam ifadesinden ise birim fiyat teklif cetvelindeki toplam tutar bölümünün anlaşılması gerektiği açıktır. Buna ek olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5’inci maddesinde “Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır…” açıklaması yer almakta olup, anılan madde sadece çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası olması durumuna yöneliktir. Birim fiyat teklif cetvelinin “birim fiyat” kısmında, elektronik araçlar yardımıyla tablolama programlarının (MS Excel, Numbers, Libre, Office Calc ve benzerleri) kullanılıp kullanılmaması nedeniyle yapılan hatanın ise bu kapsamda değerlendirilemeyeceği anlaşılmaktadır.

08.12.2021 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin açık ihale usulü ve birim fiyat teklif alınması suretiyle gerçekleştirildiği, anılan ihaleye iki istekli tarafından teklif verildiği, ihalenin Tekkar Tur. Tar. Ürün. İnş. Nak. Mad. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Fimay Mim. Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından teklifi kapsamında sunulan birim fiyat teklif cetveli, ihale dokümanı kapsamında standart form olarak yer alan birim fiyat teklif cetveli ile karşılaştırılarak incelendiğinde, anılan istekli tarafından oluşturulan birim fiyat teklif cetvelinin “miktar” sütununda yer alan rakamsal değerlerin ihale dokümanı kapsamında yer verilen standart form dikkate alınarak hazırlandığı ve rakamsal değerlerin birbirleri ile uyumlu olduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından teklifi kapsamında sunulan birim fiyat teklif cetvelinde 134’üncü sırada yer alan “Ø16- Ø17 çaplarında PE-Xa ve PE-Xb borularda kullanılan spiral koruyucu kılıfın işyerinde temini ve montajı” iş kalemi aşağıdaki şekilde hazırlanmıştır.

Sıra

Kalemi

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü

Birimi

Miktarı

Teklif

Edilen

Birim

Fiyat

Tutan

(TL)

134

134

Ø16- Ø17 çaplarında PE-Xa ve PE-Xb borularda kullanılan spiral koruyucu kılıfın işyerinde temini ve montajı.

metre

50

1.84

91,80

Başvuru sahibince hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinin 134’üncü satırında “Miktar” satırına isteklilere verilen birim fiyat teklif cetveli ile uyumlu olarak “50” yazıldığı, “Teklif Edilen Birim Fiyat” satırına “1.84 TL” yazıldığı ve “Tutar” satırında hesabın “91,80 TL” olarak yapıldığı ve tablonun elektronik tablolama programları yardımı ile doldurulduğu anlaşılmıştır.

Birim fiyat teklif cetvelinin 134’üncü sırasında miktar (50) ile teklif edilen birim fiyatın (1,84 TL) çarpımı sonucunun (50x1,84= 92 TL) 92 TL olduğu, bununla birlikte başvuru sahibi tarafından sonucun birim fiyat teklif cetveline “91,80 TL” olarak aktarıldığı, ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde toplam teklif tutarının 3.891.042,50 TL olması gerekirken 3.891.042,30 TL olarak doldurulduğu, başvuru sahibi tarafından aktarılan 91,80 TL’nin miktara (50) bölünmesi sonucunda birim fiyatın 1,836 TL olması gerektiği tespit edilmiştir.

Anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinin 134’üncü kaleminde teklif tutarının 92,00 TL yazılması gerekirken 91,80 TL olarak yazıldığı, istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinde yer alan söz konusu farkın çapma işleminin hatalı yapılması sonucunda ortaya çıktığı, dolayısıyla anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu, bu itibarla başvuru sahibi tarafından birim fiyat teklif cetvelinde gerçekleştirilen söz konusu hatanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5.3’üncü maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği ve aritmetik hata olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller

…

Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde yer alması gereken diğer bilgiler ile bu dilekçelere eklenmesi gereken belgelere, bunların sunuluş şekli ile bu başvuruların elektronik ortamda yapılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Kurum yetkilidir.

...

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

...

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

...

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir. Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,...” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…

…

(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü yer almaktadır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği, yönlerinden sırasıyla incelenir.

(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir…” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Şikayet başvurularının taşıması gereken şekil unsurları Kanunun 54 üncü maddesi ile Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılmıştır. Buna göre dilekçede; başvuru sahibinin ve varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı, adresi (…) ve faks numarası ile imzası, ihaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası, başvuru konusunun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller belirtilmelidir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır.

İdareye yapılan şikâyet başvurusu yönünden itirâzen şikâyet başvurusuna ait incelemede; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin, şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirâzen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükme bağlanmış, bu kapsamda ilgili maddenin dördüncü fıkrasında, dilekçelerde yer alması gereken hususlar belirtilmiş ve bahse konu dilekçelerde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesinin zorunlu olduğuna değinilmiştir.

Yine, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde; dilekçelerde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmış, aynı Yönetmelik’in 16’ncı maddesinde ise başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği konusunun Kuruma yapılan başvurularda öncelikle incelenmesi gereken hususlar arasında olduğu belirtilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 8’inci maddesinde de, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği yönünde bir açıklama yapılmıştır.

Buna ek olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin gerekçesinde “Şikayet ve itirazen şikayet başvuru dilekçelerinde aranması gereken asgari unsurlar ile dilekçe ekinde sunulması zorunlu olan bilgi ve belgeler sayılmakta ve Kanunda öngörülen sürelerde etkin bir idari denetim yapılabilmesi amacıyla eksiklik içermeyen dilekçelerle başvuru yapılması öngörülmektedir.” ifadelerine yer verilmiş, böylelikle idareye yapılan şikayet başvurularında eksiklik içermeyen dilekçelerin idarelere verilmesi amaçlanmıştır.

Başvuru sahibi tarafından idareye şikayet başvurusuna ilişkin şikayet dilekçesi incelendiğinde “…ihale üzerinde bırakılan firma da gerekli yeterlilik kriterlerini taşımamaktadır. Şöyle ki TEKKAR Turizm İnş. Nak. Madencilik Tic. Ltd. Şti idari Şartnamenin 7’nci maddesinde istenen “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı kriterlerinin hiçbirini taşımamaktadır. Söz konusu ihale kararı hakkında idarenizce yeniden değerlendirme yapılarak, TEKKAR Turizm İnş. Nak. Madencilik Tic. Ltd. Şti.’nin değerlendirme dış bırakılması gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği, anılan iddiaların esas yönünden incelenmesinin söz konusu Kanun maddesiyle amaçlanan hususun gerçekleştirilmesinin önüne geçeceği ve şikâyet başvurusunda bulunan isteklilerin genel bir iddia şeklinde bütün belgelerin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddiasında bulunarak idari başvuru yolu hakkını kötüye kullanmasına sebep olacağı değerlendirilmektedir.

Bu kapsamda başvuru sahibinin şikâyet dilekçesinde yer alan bahse konu iddiasında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterlerinin hangi kriterler ve hangi belgeler yönünden karşılanmadığına yönelik herhangi bir iddia belirtilmeksizin sadece anılan istekli tarafından sunulan tüm belgelerin idare tarafından yeniden incelenmesine yönelik talepte bulunulduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin idareye yapılan şikayet başvurusundaki iddiasında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterlerinin hangi kriterler ve belgeler yönünden karşılanmadığına yönelik herhangi bir iddiasının açık ve somut bir şekilde gösterilmediği, ayrıca hangi yönlerden ve hangi gerekçeyle mevzuata aykırı olduğuna dair gerekçelere de yer verilmediği, başvurunun genel nitelikli hukuka aykırılık iddiası içerdiği, iddianın bu haliyle anılan istekli tarafından sunulan tüm belgelerin yeniden incelenmesi sonucunu doğuracağı, dolayısıyla söz konusu iddianın 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuata uygun olmadığı, başvurunun sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmediği, bu kapsamda idareye yapılan şikayet başvurusundaki iddia yönünden idare tarafından söz konusu belgelerin baştan sona tekrar incelenmesi talebini içerdiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin, itirazen şikayet başvurusunun, idareye yapılan şikayet başvurusunun mevzuata uygun olarak yapılmaması nedeniyle öncelikle bu açıdan reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca Kurum’a yapılan itirazen şikâyet başvurusundaki iddialar açısından yapılan incelemede; başvuru sahibi tarafından idareye yapılan 13.12.2021 tarihli şikâyet başvurusunda sadece “TEKKAR Turizm İnş. Nak. Madencilik Tic. Ltd. Şti idari Şartnamenin 7’nci maddesinde istenen “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı kriterlerinin hiçbirini taşımamaktadır. Söz konusu ihale karan hakkında idarenizce yeniden değerlendirme yapılarak, TEKKAR Turizm İnş. Nak. Madencilik Tic. Ltd. Şti.’nin değerlendirme dış bırakılması gerekmektedir.” ifadesine yer verildiği, söz konusu şikâyet başvurusunda, itirâzen şikayete konu edilen ve yukarıda yer verilen ayrıntılı iddialara yer verilmediği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiş ve şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğu açıkça ifade edilerek şikayet ve itirazen şikayet dilekçelerinde yer alması gereken diğer bilgileri belirlemede Kurum’un yetkili kılındığı hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusu yapılabileceği, anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde ise idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabileceklerin Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiştir.

Bahse konu Kanun maddeleri bir arada değerlendirildiğinde, ihale sürecinde hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlere karşı olarak dava açılmadan önce genel olarak iki aşamalı bir idari başvuru yolunun öngörüldüğü, aday, istekli veya istekli olabileceklerin öncelikle ihaleyi yapan idareye başvuru yapması gerektiği, şayet şikâyet üzerine alınan karar uygun bulunmaz veya şikâyet üzerine idarece herhangi bir karar alınmaz ise Kamu İhale Kurumu’na başvuruda bulunulabileceği anlaşılmaktadır.

Nitekim İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklaması 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda Kurum’a verilen yetki çerçevesinde şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikayet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikayet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir. Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bahse konu iddialarının (itirazen şikâyet dilekçesinde ileri sürülen) hak kaybına uğradığını öğrendiği 09.12.2021 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken bu süre geçtikten sonra 24.12.2021 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda (birinci iddia açısından) herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.