KİK Kararı: 2022/UY.II-291 (23 Şubat 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/011
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 23.02.2022
Karar No : 2022/UY.II-291
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Tip Yapı Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Mcy Orm. Ürün. Pey. Tem. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/556659 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 14Bölge Müdürlüğü 141(Balıkesir), 142(Çanakkale), 143(Bursa), 146(Bandırma) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 11.10.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 14Bölge Müdürlüğü 141(Balıkesir), 142(Çanakkale), 143(Bursa), 146(Bandırma) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Tip Yapı Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Mcy Orm. Ürün. Pey. Tem. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 14.01.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.01.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.01.2022 tarih ve 4201 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.01.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/126 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale tarihinden sözleşmeye davet tarihine kadar olan süreçte yaşanan ekonomik sorunlardan dolayı sözleşmenin imzalanamayacağı ve geçici teminat bedelinin iadesinin yapılmasının gerektiği talebiyle idareye başvuruda bulunulduğu ancak idare tarafından gönderilen cevap yazısında taleplerinin reddedildiği, red işlemine ilişkin olarak gerekçe gösterilmediği ve haklarında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 44 ve 58’inci maddeleri çerçevesinde işlem yapılacağının ifade edildiği, ancak taraflarınca Kanun’da öngörülen geçici teminat oranı olan yüzde 3’ün üzerinde geçici teminat verildiği, idare tarafından bu oranın üstünde kalan tutarın gelir kaydedilmemesi gerektiği, ayrıca son dönemde yaşanan ekonomik olumsuzlukların sözleşme imzalamalarına engel nitelikte olduğu, şöyle ki;

a) Döviz kuru bakımından son dönemde yaşanan dalgalanmaların mal ve hizmet piyasalarında fiyat artışlarına yol açtığı, bu artışların maliyetlere ve ürün fiyatlarına olumsuz yansıdığı,

b) Enflasyon oranı bakımından son dönemde ani ve olağanüstü artışın yaşandığı ve bu seviyedeki artışın öngörülebilir olmadığı,

c) İşçilik maliyetleri bakımından, sözleşmenin yürütülmesi sürecinde 200 personelin çalışmasının öngörüldüğü, ülkemizde 2022 yılı asgari ücret zam oranının yüzde 50 oranında yapıldığı ve bu zam oranlarının işçilik maliyetlerini büyük oranda arttırdığı, ayrıca ihale dokümanında fiyat farkı verileceği düzenlenmişse de genel endeks üzerinden hesaplama yapılacağı bu çerçevede sağlıklı bir fiyat farkı alınmasının mümkün olmadığı,

d) Araç, akaryakıt fiyatları ve yatırım maliyeti bakımından, sözleşmeye konu edimlerin ifası için araç bazında yapılması gereken yatırıma ait maliyetlerde, ihale tarihi ile sözleşmeye davet tarihi arasında olağanüstü bir artış yaşandığı, benzer bir artışın petrol ürünlerinde de yaşandığı, piyasa koşullarındaki bu durumun öngörülebilir nitelikte olmadığı, ayrıca son dönemde yaşanan hammadde temininde ve tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıklar ile girdi fiyatlarındaki beklenmeyen artışlar nedeniyle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nda da değişiklik yapıldığı ve ek fiyat farkı verilebileceğinin hüküm altına alındığı, bu değişiklik ile piyasada yaşanan olumsuzlukların öngörülebilir olmadığının açıkça ortaya konduğu, benzer şekilde 2021 Ekim ve 2022 Ocak zaman aralığında gerçekleştirilmiş birçok ihalenin idareler tarafından ekonomide yaşanan olumsuzluklar göz önünde bulundurularak iptal edildiği,

e) Kurul tarafından benzer başvurulara ilişkin olarak alınan kararlarda, basiretli tacir gibi hareket edilerek piyasa koşullarının öngörülmesi gerektiğinin gerekçe gösterildiği ancak basiretli tacir kavramına ilişkin somut unsurların ve dayanakların ortaya konulmadığı, ayrıca Merkez Bankası tarafından reel ve finans sektöründe yer alan kişilere yönelik yaptığı anketlerde yer alan veriler ile 2021 yıl sonunda ortaya çıkan ekonomik verilerin birbirlerinden farklı olduğu, dolayısıyla piyasada yer alan söz konusu kişilerin, bir diğer ifadeyle basiretli tacirlerin ekonomide yaşanan olumsuzlukları öngöremediğinin açık olduğu, bu kapsamda kendilerinin basiretli tacir gibi hareket etmediklerinin ve piyasaya ilişkin öngörüde bulunmadıklarının gerekçe gösterilmesinin yerinde olmayacağı,

f) 4735 sayılı Kanun göz önüne alındığında belirli şartlar dahilinde idarenin sözleşmede değişiklik yapabileceği veya sözleşmenin feshedebileceği yine 6098 sayılı Borçlar Kanunu’nda sözleşme sonrasında ortaya çıkan olumsuz ekonomik durumların önceden teşhis ve tahmin edilmemiş olması şartıyla, Borçlar Hukuku’nun emprevizyon (beklenmeyen hal) ilkesi gereği, sözleşmede değişiklikler yapılabileceği, aynı Kanun’un “Aşırı ifa güçlüğü” başlıklı maddesinde, sözleşmenin yapıldığı esnada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi beklenmeyen olağanüstü bir durumun baş göstermesi ve bu durumun borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkması durumunda, borçlunun hakimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bunun mümkün olmadığı durumlarda ise sözleşmeden dönme hakkına sahip olduğu, ayrıca daha önceki kurul kararlarında mevcut piyasa koşullarında isteklilerin ihaleye katılıp katılmama konusunda özgür olduğu, teklif fiyatlarını düşük belirlenmesinin isteklilerin kendi inisiyatiflerinde olduğu görüşü olmasına karşın isteklinin teklif sunma aşamasında piyasa koşullarına göre, kendisi için en uygun teklifi vermesi ve sonrasında gerçekleşen ve öngörülebilir olmayan olağanüstü ekonomik koşullar karşısında teklif verilen fiyata işin gerçekleştirilemeyecek olması nedeniyle isteklinin bildirdiği fiyat dolayısıyla kusurlu olmaması gerektiği,

g) Adil yargılama hakkı kapsamında itirazen şikayet dosyasının değerlendirileceği toplantıya davet edilerek kurulca dinlenilmesinin ve kurul görüşmesi öncesi hazırlanan raportör görüşünün toplantı öncesi başvuru sahibine gönderilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin Geçerlilik Süresi’’ başlıklı 32’nci maddesinde “Tekliflerin geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilir. İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Sözleşmeye davet’’ başlıklı 42’nci maddesinde “41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir. Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur.” hükmü,

“Kesin Teminat başlıklı” 43’üncü maddesinde “Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır.” hükmü,

“Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42 nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42 nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü,

“İhalelere katılmaktan yasaklama’’ başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir.” hükmü,

Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeye davet edilmesi’’ başlıklı 68’inci maddesinde “(1) Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir.

…(3) Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde kalan istekli, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeyi imzalamaması’’ başlıklı 69’uncu maddesinde “İhale üzerinde kalan isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihinde Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına bilgi ve/veya belgeleri veya kesin teminatı vermemesi ya da sözleşme imzalamaması durumunda, Kanunun 44 üncü maddesi hükümlerine göre, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının, ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilir.

(2) Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, sözleşme imzalanmadan önce ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur. İdare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihinde Kanunun 10 uncu maddesinin 4 üncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair bilgi ve/veya belgeleri ve kesin teminatı vermesini istemek zorundadır.

(3) Mücbir sebep halleri dışında, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli de, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, bu isteklinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, bu isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in ekinde yer alan “KİK015.4/Y” numaralı “Karma Teklif Mektubu Standart Formu”nun 1 numaralı maddesinde “Yukarıda ihale kayıt numarası ve adı yer alan ihaleye ilişkin ihale dokümanını oluşturan tüm belgeler tarafımızdan okunmuş, anlaşılmış ve kabul edilmiştir. Teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masraflar ve teklif geçerlilik süresi de dahil olmak üzere ihale dokümanında yer alan tüm düzenlemeleri dikkate alarak teklif verdiğimizi, dokümanda yer alan yükümlülükleri yerine getirmememiz durumunda uygulanacak yaptırımları kabul ettiğimizi beyan ediyoruz.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Karayolları 14Bölge Müdürlüğü 141(Balıkesir), 142(Çanakkale), 143(Bursa), 146(Bandırma) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:2020E04-152892 ( - Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapılması)

c) Miktarı (fiziki) ve türü: 16.000 ton BSK Asfalt Yaması,50.000 ton BSK Serimi , Onarımı ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Karayolları 14.Bölge Müdürlüğü 141.(Balıkesir), 142.(Çanakkale), 143.(Bursa), 146.(Bandırma) Şube Şeflikleri Yollarında…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde ”24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 180 (YüzSeksen) takvim günüdür. Bu süreden daha kısa süreli teklif mektupları değerlendirmeye alınmayacaktır.

24.2. İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı iade edilir.

24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.

24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olarak yapılır.” düzenlemesi,

“Sözleşmeye davet” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. 4734 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen sürenin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan istekli sözleşmeye davet edilir. Bu davet yazısında, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde yasal yükümlüklerini yerine getirmek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilecektir.

39.2. İsteklinin, bu davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşmeyi imzalaması zorunludur.” düzenlemesi,

“Sözleşmenin yapılmasında isteklilerin görev ve sorumluluğu” başlıklı 41’inci maddesinde “41.1. İhale üzerinde bırakılan istekli, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeleri ile kesin teminatı verip diğer yasal yükümlülüklerini de yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan sonra geçici teminat iade edilecektir.

….41.4. Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, sözleşmeyi imzalamaması durumunda geçici teminatı gelir kaydedilerek hakkında 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere İdareye sunulan belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında yasaklama kararı verilmez” düzenlemesi,

“Fiyat farkı” başlıklı 45.3’üncü maddesinde “45.3.1. Fiyat farkı hesaplanacaktır. Fiyat Farkı verilecektir.31.08.2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmi Gazete ?de yayımlanan yürürlüğe giren 2013/5217 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki olan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanuna Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar çerçevesinde fiyat farkı ödenecektir. Temel endeks ve güncel endeks olarak Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun ÜFE Genel sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İncelenen ihaleye konu iş kapsamında, rutin yol bakımı ve onarımı işleri ile kar ve buzla mücadele işlerinin yer aldığı, işin bir kısmı için anahtar teslimi götürü bedel, diğer kısmı için her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat teklif olmak üzere karma teklif verileceği ve ihale üzerine bırakılan istekliyle karma sözleşme imzalanacağı, ayrıca ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği, bu değerlendirmenin ise “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacağı anlaşılmıştır.

03.11.2021 tarihli ihale komisyonu kararından, 48 isteklinin ihale dokümanı indirdiği ve ihaleye 14 isteklinin teklif verdiği, bir isteklinin teklifinin geçici teminata ilişkin herhangi bir belge sunulmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer teklifler ve yaklaşık maliyet dikkate alınarak sınır değerin 54.289.884,38TL olarak hesaplandığı, teklifi geçerli ve sınır değerin altında olan 3 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasının talep edildiği, bu isteklilerden ikisinin açıklama sunmaması gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, başvuru sahibi Tip Yapı Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Mcy Orm. Ürün. Pey. Tem. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın sunmuş olduğu açıklamaların geçerli kabul edilerek adı geçen isteklinin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olarak, Doğan İnş. Asf. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Bahse konu karara ilişkin olarak Doğan İnş. Asf. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı iddiasıyla öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, başvurunun reddedilmesi üzerinde Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, Kamu İhale Kurulu’nun 22.12.2021 tarihli ve 2021/UY.II-2316 sayılı karar ile “…Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verildiği görülmüştür.

Mezkûr Kurul kararının akabinde idare tarafından Tip Yapı Nak. San. Tic. Aş. + Mey Orm. İnş. Ltd. Şti İş Ortaklığı’na EKAP üzerinden 04.01.2022 tarihinde gönderilen ve aynı tarihte tebliğ edilen yazı ile sözleşme imzalamaya davet edildiği anlaşılmış olup anılan yazıda “Karayolları 14Bölge Müdürlüğü 141(Balıkesir), 142(Çanakkale), 143(Bursa), 146(Bandırma) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi işine ait ihale uhdenizde kalmıştır. Tebliğ tarihini izleyen günden itibaren en geç on gün içinde, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığınıza dair belgeler veya bu belgeler yerine ekte yer alan Sözleşme İmzalanmadan Önce Sunulacak Belgelerin Teyidine İlişkin Tabloyu doldurarak sunmak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde belirtilen oranlarda kesin teminatı vermek ve diğer yasal yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle ihale konusu işe ilişkin sözleşmeyi imzalamanız gerekmektedir. Bu mektubun EKAP üzerinden bildirilmesi halinde bildirim tarihi tarafınıza tebliğ edildiği tarih sayılacaktır.

Bilgileri ve gereğini rica ederim.

Sözleşme Bedeli: 51.065.268,00 TL

Kesin Teminat Tutarı: 7.073.200,35 TL

Karar Pulu Bedeli: 290.561,37 TL

İhale Taahhüt Pulu Bedeli Olarak: 484.098,74 TL

Kik Payı :25.532,63 TL ID No: 2810478

Kesin Teminat Mektubunun Geçerlilik Tarihi: Süresiz” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İhale işlem dosyası üzerinden yapılan inceleme neticesinde anılan isteklinin, idare tarafından sözleşmeye davet yazısında belirtilen yükümlülükleri idarece verilen sürede yerine getirmediği ve sözleşme imzalamadığı, bunun üzerine idare tarafından ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibini sözleşme imzalamaya davet ettiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, idarece şikayet başvurusuna verilen cevap yazısında, ihale üzerinde bırakılan istekliye yönelik olarak 4734 sayılı Kanun’un 44 ve 58’inci maddeleri çerçevesinde işlem yapılmasına karar verildiğinin belirtildiği, ancak ihale işlem dosyası kapsamında yer alan bilgi ve belgelerden, anılan isteklinin geçici teminatının gelir kaydedildiğine ve hakkında Kanun’un 58’inci maddesi kapsamında işlem yapıldığına ilişkin bir belgenin yer almadığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, kesinleşen ihale komisyonu kararı yayımlandıktan sonra 4734 sayılı Kanun'un 41’inci maddede belirtilen sürenin bitimini izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye 10 gün içinde yasal yükümlülüklerini yerine getirmek suretiyle sözleşmeye davet yazısının gönderilmesi gerektiği, ihale üzerinde kalan istekli tarafından ise 4734 sayılı Kanun’un 42 ve 43’üncü maddelere göre kesin teminatın verilerek sözleşmenin imzalanması zorunluluğunun bulunduğu, mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde kalan istekli tarafından bu zorunluluğa uyulmaması halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatının gelir kaydedilerek 4734 sayılı Kanun’un 58’inci maddesi hükümlerinin uygulanacağı anlaşılmıştır.

İdare tarafından EKAP üzerinden anılan isteklinin 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığını tevsik eden belgeler ile kesin teminatı yatırdığına ilişkin belgeleri sunması talebiyle sözleşmeyi imzalamaya davet edildiği, söz konusu yazının 04.01.2022 tarihinde anılan istekliye tebliğ edildiği, ihale işlem dosyası kapsamında yer alan bilgi ve belgelerden, anılan isteklinin idare tarafından gönderilen yazıda yer verilen belgeleri sunmadığı ve kesin teminatı yatırmadığı anlaşılmıştır.

İhaleye ait İdare Şartname’de tekliflerin geçerlilik süresinin, ihale tarihinden itibaren 180 (Yüzseksen) takvim günü olduğu, ihale tarihinin ise 11.10.2021 olduğu, bu kapsamda gelinen aşama itibariyle anılan isteklinin teklifinin geçerli olduğu ayrıca isteklilerin “Karma Teklif Mektubu” standart formunda teklif geçerlilik süresi de dahil olmak üzere ihale dokümanında yer alan tüm düzenlemeleri dikkate alarak teklif verdiği dikkate alındığında, dokümanda yer alan yükümlülükleri yerine getirilmemesi durumunda uygulanacak yaptırımları kabul ettiklerinin beyan edildiği bu kapsamda da teklifi ile bağlı olduğu tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde yer verilen ekonomik dalgalanmalar ve belirsizliklerin (döviz kuru, enflasyon oranı, işçilik, girdi maliyetleri vd. kalemlerdeki artışlar ve belirsizlikler, vd.) istekliler açısından sözleşmenin usulüne uygun olarak imzalanmasına engel teşkil eden bir durum olmadığı, zira ihale dokümanındaki şartları okuyup kabul ederek teklif veren isteklilerin, ihale konusu işi ihale dokümanına uygun bir şekilde yerine getirmesini mümkün kılacak hazırlık ve programlama çalışmalarını, ihale konusu edimin ifasını zora sokmayacak şekilde önceden müdebbir bir tacirin sorumluluğunu taşıyarak gerçekleştirmeleri gerektiği değerlendirilmiştir. Başka bir anlatımla, istekliler tarafından ihaleye konu edimin ifasının ekonomik dalgalanmalar veya belirsizlikler nedeni ile imkânsız hale geldiğinin iddia edildiği durumlara ilişkin olarak isteklilerin basiretli bir tacir olarak ihaleye teklif için gerekli hazırlık çalışmalarını yapmış olmaları beklenmektedir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve ihaleye ilişkin yapılan tespitler, itirazen şikayet dilekçesinde iddia edilen hususlar çerçevesinde değerlendirildiğinde, ekonomik dalgalanmalar ve belirsizlikler nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme imzalama yükümlülüğünün ortadan kalkmayacağı, bu kapsamda Tip Yapı Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Mcy Orm. Ürün. Pey. Tem. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından, ekonomik dalgalanmalar ve belirsizlikler nedeniyle sözleşme imzalanamayacağı hususuna ilişkin iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde ayrıca, idarece şikâyet başvurusuna verilen cevap yazısında herhangi bir gerekçeye yer verilmediği, ayrıca taraflarınca yüzde 3’ün üzerinde geçici teminat yatırdıkları, bu oranın üzerindeki teminat tutarının gelir kaydedilmemesi gerektiği iddia edilmektedir.

İdare tarafından şikâyet başvuruna ilişkin olarak gönderilen cevap yazısında özetle, anılan isteklinin sözleşmeyi imzalamaya davet edildiği, ancak anılan isteklinin sözleşme imzalamaya gelmediği ve yükümlülüklerini yerine getirmediği, bu kapsamda anılan istekli hakkında 4734 sayılı Kanun’un 44 ve 58’inci maddeleri çerçevesinde işlem yapılmasına karar verildiğinin belirtildiği görülmüş olup, idare tarafından başvurunun reddedilmesine ilişkin gerekçenin ortaya konduğu anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyası kapsamında yer alan bilgi ve belgelerden, anılan isteklinin geçici teminatının gelir kaydedildiğine ilişkin bir bilgi ve belgenin yer almadığı, bu çerçevede idare tarafından henüz geçici teminatın gelir kaydedilmesine ilişkin bir işlem gerçekleştirilmediği anlaşılmış olup başvuru sahibinin, idarece yüzde 3 oranının üzerindeki teminat tutarının gelir kaydedilmemesi gerektiği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde, başvurunun görüşüleceği toplantıya davet edilerek kurulca dinlenilmesinin ve kurul görüşmesi öncesi hazırlanan raportör görüşünün toplantı öncesi başvuru sahibine gönderilmesi talebine yer verilmiş olup, itirazen şikayet başvurularına ilişkin raporların gizliliğinin esas olduğu, bu çerçevede raporun paylaşılması talebinin yerinde olmadığı ayrıca, başvuru konusu hususların ihale işlem dosyasının tetkiki ile çözüme kavuşturulabilecek nitelik taşıdığı, bu bağlamda Kurul tarafından, dinleme toplantısı yapılmasına gerek bulunmadığına karar verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.