KİK Kararı: 2022/UY.II-290 (23 Şubat 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/011
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 23.02.2022
Karar No : 2022/UY.II-290
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Deha Altyapı A.Ş. - Adfen İnşaat Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/563098 İhale Kayıt Numaralı “Selendi - (Selendi-Demirci) Ayr -14 Bölge Hududu Yolu Km:0+000 - 26+250 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 22.10.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Selendi - (Selendi-Demirci) Ayr -14 Bölge Hududu Yolu Km:0+000 - 26+250 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşi” ihalesine ilişkin olarak Deha Altyapı A.Ş. - Adfen İnşaat Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 10.01.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.01.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.01.2022 tarih ve 4011 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.01.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/120 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli Orak Altyapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile teklifi taraflarınca sunulan tekliften daha düşük olan ancak aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunmayan Proyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi-Örensan İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi-Kd Altyapı Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı ve Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Analizlerde aritmetik hata yapıldığı, aritmetik hatanın resen düzeltilmesi halinde analiz toplamlarının ihalede verilen teklif fiyatların üzerine çıkacağı, teklif fiyatların üzerindeki savunma analiz toplamlarının reddedilmesi gerektiği, analizlerde çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunduğu, ayrıca analiz girdilerinde girdi miktarlarının idare tarafından isteklilere gönderilen analizlerde yer alan girdi miktarlarından daha düşük alındığı,

b) Açıklamalar kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı, faaliyet konusu içerisinde bulunulmayan bir hususta fiyat teklifi verilemeyeceği, fiyat teklifine esas olan geçici vergi beyanname dönemi ile yevmiye ve envanter defterleri tarihlerinin hatalı olduğu, fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan ibareler ile gerekli iletişim bilgileri, imza ve kaşe bulunmadığı, fiyat tekliflerine esas olan satış tutarı tespit tutaklarındaki imza sirkülerinin/imza beyannamelerinin geçerlilik tarihi ile meslek mensubuna ait faaliyet belgelerinin süresinin dolduğu, ayrıca anılan istekliler tarafından sunulan fiyat teklifleri ile fiyat teklifine esas olan satış tutarı tespit tutanakları incelendiğinde fiyat teklifine konu olan malların satış tutarlarının ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının Tebliğ’de belirtilen 1/20’sini karşılamadığı,

c) İstekliler tarafından sunulan analizlerde yer alan nakliyelerin idarenin yaklaşık maliyetinde belirlemiş olduğundan daha düşük alındığı ve mesafeyi tevsik edici belgede sunulmadığı, sunulan belgelerin sunuluş şekline aykırı olduğu,

d) Açıklama istenilen analiz girdisi olan “PORTLAND ÇİMENTOSU (TORBALI) (TS EN 197-1 CEM I 42,5 N)” girdisinin fiyat teklifi ile açıklandığı, fiyat tekliflerinde yer alan çimentonun analiz girdisindeki çimento ile aynı özellikte olmadığı, analizlerde çimentonun cinsinin açıkça (TS EN 197-1 CEM I 42,5 N) olarak belirlendiği,

e) Açıklama istenilen analiz girdisi olan “Çam kerestesi (II. Sınıf)” girdisinin fiyat teklifi ile açıklandığı, fiyat teklifinde girdinin “Çam kerestesi (II. Sınıf)” olarak belirtilmesine rağmen satış tutarı tespit tutanağına esas olan fatura listesinde bulunan faturaların “Çam kerestesi (II. Sınıf)” olmadığı, başka bir ifadeyle satılan mal ile fiyat teklifi verilen malın aynı olmadığı,

f) Açıklama istenilen analiz girdisi olan “C 30/37 Hazır Beton” girdisinin fiyat teklifi ile açıklandığı, fiyat teklifi eki satış tutarı tespit tutanakları incelendiğinde fatura bilgileri listesindeki fatura numaralarının mükerrer olarak birden fazla kez yazıldığı, aynı miktar, birim fiyat ve bedelin yazılarak hatalı bilgi verildiği, fatura bilgileri tablosundaki fatura adedinin yevmiye kayıt adedini oluşturması gerekirken yevmiye kayıt adedi ile fatura listesinde büyük farklılıklar bulunduğu, ayrıca fiyat teklifi alınan firmanın birçok yerde şubesi bulunduğu, şubelerden bazıları 180 km mesafeyi sağladığı halde çoğunluğunun sağlamadığı, dolayısıyla fiyat teklifinin hangi şubeye göre verildiyse o şubeye ait fatura ve yevmiye kayıtlarının beyan edilmesi gerektiği, sunulan fatura serileri dikkate alındığında birçok şubeye ait faturanın beyan edildiği, beyan edilen faturalarda hangi şubeden satış yapıldığı belirtilmemiş ise merkez satışı olarak kabul edilerek mesafenin buna göre hesaplanması gerektiği, katkılı, katkısız, bürüt beton gibi analiz girdisi ile uyuşmayan birçok beton çeşidinin fiyat teklifine esas fatura listesinde beyan edildiği, özetle fiyat teklifinin dayanaktan yoksun olarak üretildiği, verilen bilgilerin çelişkili olduğu, açıkça yevmiye kayıt adedi ile beyan edilen fatura bilgisinin birbiriyle uyuşmadığı,

g) Açıklama istenilen analiz girdisi olan “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı” girdisi için alınan fiyat teklifinin analiz girdisini karşılamadığı, analizlerde açıkça “kapsüle duyarsız” olarak belirlendiği halde fiyat tekliflerinde bu yönde bir belirleme yapılmadığı,

h) İstekliler tarafından açıklama istenilen analiz girdisi olan “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (2 ½ yd3)” analiz girdisi için kendi malı makina ile amortismanı düşürülmüş makine hesabı kullanıldığı, yapılan açıklamaların uygun olmadığı, sunulan teknik belge ve ruhsatta kova hacmi olan (2 ½ yd3) kapasitesini sağlamadığı, verilen kapasite bilgisinin m3 olarak verilmesi halinde istenen kapasiteye çevrilmede yuvarlama yapmadan bire bir aynı rakamın bulunması veya aynı cinsten kapasiteli belge ile tevsikin sağlanması gerektiği, sunulan belgelerdeki teknik kriterin idarece istenen teknik kriteri bire bir sağlamadığı, ayrıca iş makinasının ilk edinim tarihinden sonra aşırı düşük açıklamaya uygun hale getirilmek amacıyla değiştirildiği, makinanın motor gücünün de değiştirildiği, iş makinasının ilk tescile esas motor gücünün 152 KW olduğu, ilk tescile esas olan teknik belgenin yetkili satıcısından yenilenerek makinada hiçbir tadilat ve projelendirme işlemi yapılmadan değiştirildiği ve iş makinasının 210 HP olarak tescil ettirildiği, makinanın ilk tescil belgesi ve ilk tescil belgesine esas olan teknik belgenin ilgili ticaret ve sanayi odasından istenildiğinde açıkça görülebileceği, aynı şekilde gerekli bilgi ve belgelerin iş makinasının Türkiye distribütöründen istenildiğinde de gerçek motor gücünün ortaya çıkacağı,

ı) Anılan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında kendi malı makinelerin amortismanının düşürüldüğü ve hesabın yanlış yapıldığı, edinim bedeli üzerinden yapılan açıklamalarda edinim bedeline sadece amortisman kısmının yazılabildiği, yedek parça, sermaye faizi sigorta gideri, montaj ve demontaj kısmı için birim fiyat ve rayiçlerin kullanılması gerektiği, edinim bedelinin analiz girdisinin tamamına uygulandığı, yapılan kendi malı makinalara ilişkin açıklamaların Tebliğ açıklamalarına uygun olmadığı,

2. Söz konusu ihale üzerinde bırakılan Orak Altyapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile Proyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi-Örensan İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi-Kd Altyapı Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı ve Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti. tarafından beyan edilen belgelerden EKAP veya kamu kurum ve kuruluşlarının internet sitelerinden teyit edilemeyen belgelerden idarece istenilen ve isteklilerce sunulan belgeler ile aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin belgelerin sunuluş şekline ilişkin hükmüne aykırı olarak aslı gibidir onayı yapılmadan fotokopi olarak sunulduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b.dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.

45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur. …” açıklaması,

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Selendi - (Selendi-Demirci) Ayr. -14. Bölge Hududu Yolu Km:0+000 - 26+250 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 1986E04-128-68504 (1986E040380-0270 - (Simav-Abide)Ayr.-Selendi)

d) Kodu:

e) Miktarı: 2.700.000 m³ Yarma, Yan Ariyet, Zayıf ve Oynak Zeminlerin Kazılması, Kullanılması ve Nakli; 400.000 ton PMAT ve PMT Yapılması; 65.000 m³ Ocak Taşı ile Moloz Taş İnşaat; 2.100 ton Nervürlü Çelik Bedeli, Yük. , Taş., Boş. İstifi ve İşç.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Selendi - (Selendi-Demirci) Ayr. -14. Bölge Hududu Yolu Km:0+000 - 26+250 Arası” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden, şikâyet konusu ihaleye ilişkin işin Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan “Selendi - (Selendi-Demirci) Ayr -14 Bölge Hududu Yolu Km:0+000 - 26+250 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşi” olduğu, ihalenin elektronik ortamda gerçekleştirildiği, 22.10.2021 tarihinde açık ihale usulü ile birim fiyat teklif alınmak suretiyle yapıldığı, ihalede 133 adet doküman indirildiği ve 61 isteklinin teklif verdiği, İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde yer alan düzenleme doğrultusunda ihale komisyonu tarafından sınır değerin 112.003.589,50 TL olarak hesaplandığı, 28 istekliden teklifleri sınır değerin altında kaldığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu, 13 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, söz konusu isteklilerden sekizi tarafından yapılan açıklamaların uygun bulunduğu ve sonuç olarak ihalenin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Orak Altyapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi üzerinde bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklamaları uyun bulunan başvuru sahibi Deha Altyapı Anonim Şirketi - Adfen İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığının teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İdarece 08.11.2021 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Aşırı Düşük Teklif Sorgulama ve Beyan Edilen Belgelerin Sunulması” konulu yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, anılan sorgulama yazısı ekinde idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi çerçevesinde;

1- 16.130-P poz numaralı “Her Türlü İnşaatta (Köprüler, Kutu Menfez ve Betonarme Kazık Hariç, Plak ve Kompozit Menfezler Dâhil) Kuruda veya Suda Her Dozda Demirli Beton (C 30/37 Hazır Beton Harcı ile)”

2- 16.132-P poz numaralı “Her Türlü Açıklıkta Altgeçit, Üst Geçit ve Kutu Menfezlerde Kuruda ve Suda Her Dozda Demirli Beton (C 30/37 Hazır Beton Harcı ile)”

3- 17.002/K-P poz numaralı “Ocak Taşı İle Moloz Taş İnşaat”

4- 2200-P poz numaralı “Her Cins ve Klastaki Yarma, Heyelan Eden Zemin İle Dolgu Altlarındaki Her Cins Zayıf (Bitkisel Toprak vs.) ve Oynak (Batak ve Balçık) Zeminlerin Kazılması, Kullanılması ve Nakli”

5- 23.015-P poz numaralı “İnşaat Bünyesine Giren (Her Türlü Sanat Yapısı, Köprü, Tünel vs. dâhil) Her Cins ve Çaptaki Nervürlü Çelik Bedeli, Yüklenmesi, Taşınması, Boşaltılması İstifi ve İşçiliği (Zati Bedeli Dâhil)”

6- 6100-P poz numaralı “Plentmiks Alttemel ve Plentmiks Temel Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) (Her şey Dâhil)”

Olarak belirlendiği, söz konusu açıklama istenilen 6 adet iş kalemi için yazı ekinde her bir iş kalemini oluşturan analiz girdilerinin cins ve miktarların bulunduğu analiz formatlarına, açıklama istenilen ve istenmeyen analiz girdilerine; ayrıca açıklanması istenen analiz girdileri kapsamında bulunan nakliye mesafesine yer verildiği görülmüştür.

29.12.2021 tarihli ihale komisyonu kararında “... Proyol İnşaat Tic. Ltd. Şti.-Örensan İnşaat Elektrik Nakliye İş Makinaları Taahhüt Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.-Kd Altyapı Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının sorgulamaya verdiği cevap incelendiğinde, KGM/16.132-P poz nolu iş kaleminde açıklama istenecek girdilerden “mazot (motorin)” girdisinin miktarı değiştirildiğinden (0,01542 yerine 0,1542 yazılmış olması) yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.8 maddesi gereğince İdarece verilen analiz formatlarına uygun olmaması nedeniyle,

Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti. sorgulamaya verdiği cevap incelendiğinde, açıklama istenecek girdilerden “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı” girdisi ile ilgili olarak üçüncü kişilerden fiyat teklifi alarak açıklama yapıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1 maddesi gereğince fiyat teklifinin dayanağı Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağında fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması koşulunun sağlanmaması nedeniyle,

… aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayarak teklifleri reddedilmiştir.

Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş., Deha Altyapı A.Ş.-Adfen İnşaat Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamaları Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45. maddesine uygun bulunmuştur. …” ifadelerine yer verilerek başvuruya konu edilen isteklilerden Proyol İnşaat Tic. Ltd. Şti.-Örensan İnşaat Elektrik Nakliye İş Makinaları Taahhüt Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.-Kd Altyapı Ticaret A.Ş. İş Ortaklığı ile Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, isteklilerce tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamalarda sunacakları analizlerin, idarece verilen analiz formatına uygun olması gerektiği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler kapsamında ihale üzerinde bırakılan Orak Altyapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunmayan ancak şikâyete konu edilen Proyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi-Örensan İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi-Kd Altyapı Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı ve Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

a) İhale üzerinde bırakılan istekli Orak Altyapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatları ile miktarlarının çarpımında ve iş kalemlerinin tutarlarının toplamında aritmetik hata bulunmadığı, iş kalemlerinin miktarlarının idare tarafından oluşturulan analizlerdeki girdi miktarları ile uyumlu olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Proyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi-Örensan İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi-Kd Altyapı Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının “KGM/16.132-P poz nolu iş kaleminde açıklama istenecek girdilerden “mazot (motorin)” girdisinin miktarı değiştirildiğinden (0,01542 yerine 0,1542 yazılmış olması) yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.8 maddesi gereğince İdarece verilen analiz formatlarına uygun olmaması nedeniyle” idarece uygun bulunmadığı, yapılan incelemede, söz konusu istekli tarafından KGM/16.132-P poz numaralı iş kaleminin analiz girdisi olan mazotun miktarının idarece belirlenen miktar olan 0,01542 kg yerine 0,1542 kg olarak değiştirildiği görülmüş olup, idarece anılan isteklinin teklifinin mazot girdisinin miktarının analizde yer alan mazot miktardan farklı alınarak analiz formatının değiştirilmesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yer alan analizlerdeki iş gruplarına ait girdi miktarları ile idarenin aşırı düşük sorgulama yazısı ekinde verilen analizlerde yer alan girdi miktarlarının uyumlu olduğu, ancak açıklama istenilen iş kalemlerinden 2200-P poz numaralı iş kaleminde aritmetik hata bulunduğu, istekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinde “12,90 TL” fiyat öngörülen anılan iş kaleminin açıklamada tutarının “12,61”, kar ve genel masrafın “0,29” ve toplam tutarın “12,90” olarak hesaplandığı, ancak yapılan hesaplamalarda kar hariç analiz toplam tutarının “12,63” olması gerektiğinin anlaşıldığı, kar ve genel masrafın istekli tarafından öngörüldüğü üzere “0,29” olarak dikkate alınması durumunda analiz toplam tutarının “12,92” olduğu, dolayısıyla aritmetik hatanın re’sen düzeltilmesi durumunda bahse konu iş kalemi için analiz toplam tutarının anılan isteklinin aynı iş kalemi için teklif edilen bedelin üzerinde olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

b) İhale üzerinde bırakılan istekli Orak Altyapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında dört adet fiyat teklifi sunulduğu,

“Amonyum nitrat fuel-oil karışımı” analiz girdisi için Çetinler Av. Malz. Patl. ve Kimy. Madd. Müh. İnş. Taah. İnş. Malz. Blgs. Telkm. Taş. Oto. Yrd. Par. Oto. Elktrk. Elktrnk. Tıbbi Mlz. İml. İhr. İth. Tic. ve San. Ltd. Şti.den,

“C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+A1)” analiz girdisi için Erdenler Beton İnşaat ve Sanayi Ticaret A.Ş.den,

“Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” ve “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø14-32 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” analiz girdileri için Battallar Grup İnşaat Gıda Orman Ürünleri Mad. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifleri olduğu,

Söz konusu fiyat teklifleri incelendiğinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca bulunması gereken meslek mensubu beyanı, TÜRMOB kaşesi, meslek mensubuna ait kaşe ve iletişim bilgilerine yer verilerek imzalandığı, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalar tarafından düzenlendiği,

Ayrıca söz konusu fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanaklarının (EK-O.6), mükellefe ait ticaret sicil tasdikname/ticaret sicil gazetelerinin, ilgili meslek mensuplarının faaliyet belgelerinin ve fiyat teklifi alınan firma yetkilisine ait imza beyannamelerinin açıklamalar kapsamında sunulduğu,

Bahse konu dört tutanak incelendiğinde tutanaklarda yer alan fatura tarihlerinin meslek mensubu tarafından belirtilen dönemler ile uyumlu olduğu, fiyat teklifini veren tüzel kişiler tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen teklife konu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapıldığı, ayrıca fiyat teklifleri ekinde sunulan satış tutarı tespit tutanaklarını imzalayanın imza beyannameleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgelerinin uygun olduğu, meslek mensuplarının faaliyet belgelerinin fiyat tekliflerinin verildiği tarih itibarıyla geçerlilik süresinin devam ettiği tespit edilmiştir. Bu itibarla başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Proyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi-Örensan İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi-Kd Altyapı Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında altı adet fiyat teklifi sunulduğu,

“C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+A1)” analiz girdisi için Erdenler Beton İnşaat ve Sanayi Ticaret A.Ş.den,

“Amonyum nitrat fuel-oil karışımı” analiz girdisi için Çetinler Av. Malz. Patl. ve Kimy. Madd. Müh. İnş. Taah. İnş. Malz. Blgs. Telkm. Taş. Oto. Yrd. Par. Oto. Elktrk. Elktrnk. Tıbbi Mlz. İml. İhr. İth. Tic. ve San. Ltd. Şti.den,

“Portland çimentosu (Torbalı) (TS EN 197-1 CEM 142.5 N)” analiz girdisi için SRD Grup Otomotiv Emlak İnşaat Gıda Temizlik Kırtasiye Petrol İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.den,

“Çam kerestesi 2.sınıf” analiz girdisi için Özgürsan Gıda İnşaat Orman Ürünleri Madencilik Petrol Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.den,

“Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” ve “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø14-32 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” analiz girdileri için Battallar Grup İnşaat Gıda Orman Ürünleri Mad. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifleri olduğu,

Söz konusu fiyat teklifleri incelendiğinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca bulunması gereken meslek mensubu beyanı, TÜRMOB kaşesi, meslek mensubuna ait kaşe ve iletişim bilgilerine yer verilerek imzalandığı, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalar tarafından düzenlendiği,

Ayrıca söz konusu fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanaklarının (EK-O.6), mükellefe ait ticaret sicil tasdikname/ticaret sicil gazetelerinin, ilgili meslek mensuplarının faaliyet belgelerinin ve fiyat teklifi alınan firma yetkilisine ait imza beyannamelerinin açıklamalar kapsamında sunulduğu,

Bahse konu altı tutanak incelendiğinde tutanaklarda yer alan fatura tarihlerinin meslek mensubu tarafından belirtilen dönemler ile uyumlu olduğu, fiyat teklifini veren tüzel kişiler tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen teklife konu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapıldığı, ayrıca fiyat teklifleri ekinde sunulan satış tutarı tespit tutanaklarını imzalayanın imza beyannameleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgelerinin uygun olduğu, meslek mensuplarının faaliyet belgelerinin fiyat tekliflerinin verildiği tarih itibarıyla geçerlilik süresinin devam ettiği tespit edilmiştir. Bu itibarla başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında beş adet fiyat teklifi sunulduğu,

“Amonyum nitrat fuel-oil karışımı” analiz girdisi için Yüzbaşıoğlu Kimya Av Malzemeleri İhracat İthalat Ltd. Şti.den,

“Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” ve “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø14-32 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” analiz girdileri için Fişekçioğlu Demir Çelik San. ve Tic. A.Ş.den,

“C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+A1)” analiz girdisi için Erdenler Beton İnşaat ve Sanayi Ticaret A.Ş.den,

“Çam kerestesi 2.sınıf” analiz girdisi için MGKİ Yenilenebilir Enerji Müh. İnş. Demir Çelik Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifleri olduğu,

Söz konusu fiyat teklifleri incelendiğinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca bulunması gereken meslek mensubu beyanı, TÜRMOB kaşesi, meslek mensubuna ait kaşe ve iletişim bilgilerine yer verilerek imzalandığı, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalar tarafından düzenlendiği,

Ayrıca söz konusu fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanaklarının (EK-O.6), mükellefe ait ticaret sicil tasdikname/ticaret sicil gazetelerinin, ilgili meslek mensuplarının faaliyet belgelerinin ve fiyat teklifi alınan firma yetkilisine ait imza beyannamelerinin açıklamalar kapsamında sunulduğu, fiyat teklifleri ekinde sunulan satış tutarı tespit tutanaklarını imzalayanın imza beyannameleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgelerinin uygun olduğu, meslek mensuplarının faaliyet belgelerinin fiyat tekliflerinin verildiği tarih itibarıyla geçerlilik süresinin devam ettiği tespit edilmiştir.

Ancak bahse konu tutanaklar incelendiğinde “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” ve “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø14-32 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” analiz girdileri için Fişekçioğlu Demir Çelik San. ve Tic. A.Ş.den alınan fiyat teklifinin dayanağı olan tutanağın geçici vergi beyanname döneminin 2021 yılı 2. dönem olduğu belirtilmesine rağmen fatura bilgileri tablosunda söz konusu döneme ait olmayan tarihli bir faturanın (05.03.2021 tarihli) bulunduğu tespit edilmiş olup beyanname dönemi ile fatura tarihlerinin uyumlu olmadığı görüldüğünden yapılan açıklamaların bu haliyle uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının “açıklama istenecek girdilerden “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı” girdisi ile ilgili olarak üçüncü kişilerden fiyat teklifi alarak açıklama yapıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1 maddesi gereğince fiyat teklifinin dayanağı Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağında fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması koşulunun sağlanmaması nedeniyle” idarece uygun bulunmadığı, yapılan incelemede, “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı” girdisi için fiyat teklifini veren tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen teklife konu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmadığı (en az 68.447,1 kg olması gerekirken 41.825 kg) tespit edildiğinden, idarece anılan isteklinin teklifinin bu gerekçeyle reddedilmesi işleminin yerinde olduğu tespit edilmiştir.

c) İdarece hazırlanan aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde yer alan analizlerde açıklanması istenilen nakliyeye ilişkin iş kalemlerinin; “Kum Nakli (A: 1, Mesafe: 50 Km, Y: 1.6, F= K x (0.0007 x M + 0.01) x A x Y)”, “Taş Nakli (A: 1, Mesafe: 50 Km, Y: 1.8, F= K x (0.0007 x M +0.01) x A x Y)”, “Yarma ve Yan Ariyet Genel (Mesafe: 1000 Mt, F= 0.00046 x K x √M - 0.0046 x K)”, “Depoya Gidecek Kazının Taşınması (10 000 m ye kadar) (Mesafe: 7500 Mt, F= 0.00034 x K x √M - 0.0034 x K)” ve “Karışımın Plentten Serim Yerine Nakli ( 10.000 m. den fazla) A: 1, Mesafe: 50 Km, F= K x (0.0007 x M + 0.01) x A” olarak belirlendiği, söz konusu analiz girdilerinde kullanılacak nakliye mesafelerinin idarece verildiği, ayrıca “aşırı düşük sorgulamaya verilen cevapta yaklaşık maliyette esas olan mesafelerden daha düşük mesafelerin kullanılması halinde malzeme ocaklarının/malzemenin temin yerleri itinererle gösterilerek bunlara ait gerekli belgeler açıklama ekinde verilmesi zorunludur.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İncelemeye konu isteklilerin tamamı tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında bahse konu nakliye analizlerinin KGM 2021 yılı birim fiyatları kullanılarak idarece verilen nakliye formülleri ve nakliye mesafeleri esas alınarak açıklama yapıldığı, analizlerde yer alan nakliye mesafeleri kullanıldığı için ayrıca mesafeler için tevsik edici bilgi ve belge sunulmasına gerek olmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

d) Açıklanması istenilen “Portland çimentosu (Torbalı) (TS EN 197-1 CEM I 42,5 N) analiz girdisinin ihale üzerinde bırakılan istekli Orak Altyapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti. tarafından fiyat teklifi ile açıklanmadığı; iddiaya konu edilen diğer istekli Proyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi-Örensan İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi-Kd Altyapı Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı tarafından ise söz konusu analiz girdisinin fiyat teklifi ile açıklandığı, fiyat teklifinde yer alan çimentonun analiz girdisindeki çimento ile aynı özellikte olduğu, fiyat teklifinde çimentonun cinsinin açıkça (TS EN 197-1 CEM I 42,5 N) olarak analize uygun şekilde belirtildiği görüldüğünden başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.

e) Açıklama istenilen “Çam kerestesi 2. sınıf” analiz girdisinin ihale üzerinde bırakılan istekli Orak Altyapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından fiyat teklifiyle açıklanmadığı; iddiaya konu edilen diğer istekli Proyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi-Örensan İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi-Kd Altyapı Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı ve Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti. tarafından fiyat teklifi ile açıklandığı, fiyat tekliflerinde girdinin “Çam kerestesi 2. sınıf” olarak belirtildiği, fiyat teklifine dayanak olan tutanaklarda yer alan fatura listesinin de buna uygun düzenlendiği görüldüğünden başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.

f) İdarece hazırlanan aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde yer alan analizlerde açıklanması istenilen analiz girdileri arasında “C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+A1)” girdisine yer verildiği, ayrıca söz konusu hususa ilişkin olarak “*KİK Genel Tebliği’nin 45.1.13.16. maddesi gereğince; niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin analiz girdileri için yapılacak açıklamanın fiyat teklifi ile yapılması durumunda, hazır beton tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin 180 km’yi aşmaması gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği görülmüş olup idarece hazır beton için fiyat teklifi ile açıklama yapılması durumunda hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin 180 km olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, Orak Altyapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından “C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+A1)” analiz girdisi için Erdenler Beton İnşaat ve Sanayi Ticaret A.Ş.den fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat teklifinin dayanağı olarak Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu satış tutarı tespit tutanağının 2021/2 geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, bahsi geçen tutanakta ağırlıklı ortalama birim satış tutarı ile toplam satış miktarına yer verildiği ve tutanaktaki fatura bilgileri tablosu bölümünde 01.04.2021 - 30.06.2021 tarihleri arasını kapsayan fiyat teklifi sunulan aynı mala ilişkin 69 adet fatura bilgisinin bulunduğu, sunulan EK-O.6 tutanakta yer alan fatura tarihlerinin meslek mensubu tarafından belirtilen dönemler ile uyumlu olduğu tespit edilmiş olup tutanakta yer alan fatura tablosunun düzenlenmesinin meslek mensubunun sorumluluğunda olduğu, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı değerlendirildiğinden bahse konu fiyat teklifinin ve tutanaklarının uygun olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca söz konusu istekli tarafından açıklamalar kapsamında idarece analizde belirlenen 180 km azami mesafenin tevsiki amacıyla C30/37 beton harcı analiz girdisine ilişkin olarak hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki mesafeyi gösterir Google harita çıktısının sunulduğu, sunulan çıktıda mesafenin 147 km olduğu; istekliye fiyat teklifi veren Erdenler Beton İnşaat ve Sanayi Ticaret A.Ş.nin adresinin fiyat teklifindeki kaşe ile tutanakta “Kayaoğlu Mah. Ova Evleri No: 41/42 Akhisar/Manisa” olarak belirtildiği, bu kapsamda yapılan incelemede hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki mesafenin idarece belirlenen azami mesafe içerisinde kaldığı anlaşılmıştır.

Proyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi-Örensan İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi-Kd Altyapı Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı tarafından “C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+A1)” analiz girdisi için Erdenler Beton İnşaat ve Sanayi Ticaret A.Ş.den fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat teklifinin dayanağı olarak Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu satış tutarı tespit tutanağının 2021/3 geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, bahsi geçen tutanakta ağırlıklı ortalama birim satış tutarı ile toplam satış miktarına yer verildiği ve tutanaktaki fatura bilgileri tablosu bölümünde 01.07.2021 - 30.09.2021 tarihleri arasını kapsayan fiyat teklifi sunulan aynı mala ilişkin 61 adet fatura bilgisinin bulunduğu, sunulan EK-O.6 tutanakta yer alan fatura tarihlerinin meslek mensubu tarafından belirtilen dönemler ile uyumlu olduğu tespit edilmiş olup tutanakta yer alan fatura tablosunun düzenlenmesinin meslek mensubunun sorumluluğunda olduğu, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı değerlendirildiğinden bahse konu fiyat teklifinin ve tutanaklarının uygun olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca anılan isteklinin belirttiği hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki mesafenin yukarıda tespit edildiği üzere idarece belirlenen azami mesafe içerisinde kaldığı anlaşılmıştır.

Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti. tarafından “C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+A1)” analiz girdisi için Erdenler Beton İnşaat ve Sanayi Ticaret A.Ş.den fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat teklifinin dayanağı olarak Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu satış tutarı tespit tutanağının 2021/2 geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, bahsi geçen tutanakta ağırlıklı ortalama birim satış tutarı ile toplam satış miktarına yer verildiği ve tutanaktaki fatura bilgileri tablosu bölümünde 03.04.2021 - 30.06.2021 tarihleri arasını kapsayan fiyat teklifi sunulan aynı mala ilişkin 44 adet fatura bilgisinin bulunduğu, sunulan EK-O.6 tutanakta yer alan fatura tarihlerinin meslek mensubu tarafından belirtilen dönemler ile uyumlu olduğu görülmektedir.

Ancak, idare tarafından başvuru sahibinin şikâyet başvurusu üzerine, ihale üzerinde bırakılan istekli Orak Altyapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti.nin her ikisinin de aynı firma tarafından verilen, (Erdenler Beton İnşaat ve Sanayi Ticaret A.Ş.den) aynı meslek mensubunca düzenlenen ve aynı geçici vergi beyanname dönemine ait satış tutarı tespit tutanaklarının sunulmasına karşın söz konusu iki tutanaktaki fatura adedinin (69 ve 44 adet olarak) ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarının farklı olması sebebiyle ilgili meslek mensubundan 2021/2 dönemine ait tüm satışları gösterir faturaların eksiksiz gösterildiği yevmiye kaydına ilişkin defter kayıtlarının istenildiği, bunun üzerine meslek mensubu tarafından gönderilen belgelerin değerlendirilerek bahse konu şikâyete verilen cevapta “… İdaremize sunulan söz konusu geçici vergi beyanname dönemine ait muavin defter kayıtlarına göre ihale üzerinde bırakılan Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif sorgusu kapsamında sunduğu fiyat teklifi ve EK-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağında yer alan bilgilerin uygun ve uyumlu olduğu anlaşılmıştır. Diğer yandan Doğan İnş. Asf. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ve fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağında yer alan bilgilerle uyumlu olmadığı, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtilen geçici vergi beyanname dönemindeki tüm satışları kapsamadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1. maddesinde düzenlenen “fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması” kriterini sağlayabilmek amacıyla yalnızca belirli sayıda faturaların beyan edildiği tespit edildiğinden adı geçen Doğan İnş. Asf. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin 29.12.2021 tarihli ihale komisyon kararında belirtilen gerekçelere ek olarak bu gerekçe ile de reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır. …” ifadelerine yerildiği görülmüştür. Bu itibarla gelinen aşamada başvuru sahibinin bahse konu iddiasının idarece yerinde bulunduğu anlaşıldığından başvurunun konusuz kaldığı anlaşılmıştır.

g) İdarece hazırlanan aşırı düşük teklif sorgulama yazısı incelendiğinde “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı” girdisinde başvuru sahibinin söz konusu iddiasında yer verdiği şekilde girdinin ayrıca “kapsüle duyarsız” olması gerektiğine ilişkin bir belirleme yapılmadığı, bu doğrultuda yapılan incelemede Orak Altyapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Proyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi-Örensan İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi-Kd Altyapı Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı ve Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti. tarafından bahse konu analiz girdisi için “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı” olarak alınan fiyat tekliflerinin idarece belirlenen girdi cinsine uygun olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

h) Şikâyete konu edilen isteklilerin tamamı tarafından açıklama istenilen analiz girdisi olarak belirlenen “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (2 ½ yd3)” analiz girdisi için kendi malı üzerinden açıklama sunulmadığı, söz konusu iş makinesinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2021 yılı rayici olan 840.000,00 TL üzerinden açıklama yapıldığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

ı) İdare tarafından açıklama istenilen analiz girdisi olarak belirlenen “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (2 ½ yd3)” analiz girdisi haricindeki diğer iş makinelerinin “Paletli delgi makinesi (112kW, 152HP, 2500rpm, ankraj, zemin çivisi, bulon, barbakan deliği delinmesi için)” ve “Konkasör (Primer 15x24 inç + sekonder 24x16 inç eleme ve yükleme tertibatlı, 25 m3/saat 1 inç ve 40 m3/saat 2 inç randımanlı)” olarak belirlendiği, bahse konu her iki iş makinesi için de şikâyete konu edilen istekliler tarafından kendi malı üzerinden açıklama sunulmadığı, söz konusu analiz girdilerinin kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan 2021 yılı birim fiyatları ile açıklandığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde başvuru sahibinin iddiaları üzerinden yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli Orak Altyapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu, ancak aşırı düşük teklif açıklamaları hâlihazırda idarece reddedilen Proyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi-Örensan İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi-Kd Altyapı Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı ve Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının yukarıda ilave olarak tespit edilen gerekçelerle de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

…

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in ihale ilan tarihinde yürürlükte bulunan “Elektronik İhale” başlıklı 60/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

…

(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Yeterlik sertifikası üzerinden yeterlik tespiti yapılan ihalelerde ise, ihale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler dahil yeterlik sertifikası üzerindeki bilgiler; yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan her belge veya kriter için ise yeterlik bilgileri tablosunda istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan veya yeterlik sertifikasının geçerlik süresi ihale tarihinden önce dolan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.

(10) Geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen tekliflerin sahiplerine, beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ile yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan veya yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgelere ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunmaları için makul bir süre verilir. Aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılacağı ihalelerde ise teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ve yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan veya yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgelere ilişkin tevsik edici belgeler ile bunların eklerini sunmaları istenir. Yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler yenileri ile veya ihalede istenen şartları sağladığını gösteren başka belgelerle tevsik edilirler. İhalede; aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan veya açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin teklifleri reddedilir, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri doğrulayan belgeleri sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. Sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayamayan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılır. Bu işleme ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilene kadar devam edilir. …” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

…

2. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.

…

7.9.1. İdarece talep edilmesi halinde istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte bu maddede düzenlenen şekil kurallarına uygun olarak sunulur.

7.9.2. İstekliler, bu madde kapsamında idarece talep edilen belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir.

7.9.3. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.9.4. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine belgelerin tesliminden önce İdare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini sunabilirler.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdarece isteklilere gönderilen 08.11.2021 tarihli ve “Aşırı Düşük Teklif Sorgulama ve Beyan Edilen Belgelerin Sunulması” konulu yazıda “… Ayrıca; Yapım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik İhale” başlıklı 60/A maddesinin 10. bendinde yer alan, “… Aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılacağı ihalelerde ise teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ve yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan veya yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgelere ilişkin tevsik edici belgeler ile bunların eklerini sunmaları istenir. Yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler yenileri ile veya ihalede istenen şartları sağladığını gösteren başka belgelerle tevsik edilirler. (Değişik cümle: 26/01/2021-31376 R.G/1.md., yürürlük: 10/02/2021) İhalede; aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan veya açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin teklifleri reddedilir, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri doğrulayan belgeleri sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. (Değişik cümle: 26/01/2021-31376 R.G/1.md., yürürlük: 10/02/2021) Sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayamayan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılır. Bu işleme ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilene kadar devam edilir. Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınmayan geçici teminat mektubunu idarenin talebi üzerine sunmayan (Mülga ibare: 16/03/2019-30716 R.G/12.md., yürürlük: 26/03/2019) istekliler hakkında, Kanunun 17 nci maddesi uyarınca işlem yapılır.” hükümleri doğrultusunda;

Açıklamalarınızı yazılı olarak belgelere dayalı ve maddeler halinde, açıklama yapılmaması halinde dahi yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan belgelerin sunulmasının zorunlu olduğu hususu göz önünde bulundurularak yazımızın tarafınıza tebliğ tarihinden itibaren 16.11.2021 Salı günü mesai bitimine kadar Bölge Müdürlüğümüze sunmanız hususunda …” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde istekliler tarafından teklif dosyaları kapsamında sunulması gereken belgelerin sunuluş şekliyle ilgili hükümlerin yer aldığı, bununla birlikte aşırı düşük teklif açıklamalarının nasıl yapılacağına ilişkin açıklamaların bulunduğu Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde ise açıklama kapsamında sunulması gereken belgelerin tanımlandığı, söz konusu maddede aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gereken belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesine uygun olarak sunulmasının istenildiği yönünde bir düzenleme bulunmadığı, diğer yandan idarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında da bu belgelerin sunuluş şekline uygun bir biçimde sunulacağına ilişkin bir belirlemenin de yapılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesine uygun olarak sunulması gerektiğine ilişkin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibince şikâyete konu edilen istekliler tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablolarında incelemeye konu ihalede sunulması gereken belgeler çerçevesinde yapılan incelemede beyan edilen bilgi ve belgelerin EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanabilen belgeler olduğu, söz konusu isteklilerce teklif dosyası kapsamında e-teklifi imzalayan kişilere ait imza beyannamelerinin ayrıca sunulduğu görülmekle birlikte ihaleye ait İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesi doğrultusunda teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgilerin tüzel kişilerde idarece EKAP’tan alınacağı, ayrıca teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin elektronik ihalelerde beyan edilmesinin/sunulmasının aranmadığı değerlendirilmiş olup başvuru sahibinin bu iddiası da yerinde bulunmamıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 18'inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.