KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/058
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 13.12.2022
Karar No : 2022/UY.II-1576 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Baş-Ka İnşaat Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/761397 İhale Kayıt Numaralı “(Bolu-Seben)Ayr -Kıbrıscık Yolunun Km:28+500 - 33+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 01.09.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Bolu-Seben)Ayr -Kıbrıscık Yolunun Km:28+500 - 33+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları Ve Üstyapı İşleri Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Baş-Ka İnşaat Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 14.10.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.10.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.10.2022 tarih ve 58227 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.10.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1241 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

“(Bolu-Seben)Ayr -Kıbrısçık Yolunun Km:28+500-33+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri Yapım İşi”nin 01.09.2022 tarihinde Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü tarafından ihale edildiği, 06.10.2022 tarihinde gönderilen kesinleşen ihale kararının aynı gün kendilerine tebliğ edildiği, ancak aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Suryol İnşaat Madencilik Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Maktaş Tarım Ürünleri Elekt. Üretim Pazarlama İnş. Gıda Petrol San. Tic. A.Ş. ve Orak Altyapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının geçersiz sayılması gerektiği, anılan istekliler tarafından sunulan iş deneyim belgelerini düzenleyen kurumlar tarafından iş deneyim belgelerinde esaslı unsur olarak A/V belirlendiği, ancak iş deneyim belgelerine konu işler kapsamında yol altyapısı işi olmadığı, yol üst yapısı işi olduğundan dolayı anılan belgelerin esaslı unsur belirlemesinin hatalı yapıldığı, söz konusu belgeler ihalede benzer işe uygun olarak değerlendirilemeyeceğinden anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Ayrıca ortağının iş deneyimini kullanan bahse konu firmaların EKAP’a yaptıkları bilgi ve doküman girişlerinin ortaklık oranlarının ispatı açısından yeterli olmadığı, EKAP’a kaydedilen yönetim kurulu karar defterlerinin ortaklık oranlarının belirlenmesi ile ilgili olmadığı, bu nedenle ortaklık oranının tevsik edilememesi nedeniyle isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Aşırı düşük teklif açıklamaları istenen “S5, S6, T1, U1 iş kalemleri için açıklama kapsamında sunulan analizlerin, idarece verilen analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına ve Teknik Şartname’ye aykırı olduğu, anılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasında analiz girdilerini ve miktarlarını değiştirdiği, bazı analiz girdilerine ise hiç yer verilmediği, T1 pozunun analizinin 1 metreküp olarak hazırlandığı, bu nedenle de analizde yer alan kazı naklinin miktarının da 1 metreküp olması gerektiği, ancak idare tarafından hatalı bir şekilde kazı nakliyelerinin toplam miktarının 0,70 metreküp olarak belirlendiği, bu durumda pozun analizinin düzeltilmesi gerektiği, bazı girdilerin adları ve birimlerinin ise hatalı şekilde gösterildiği, isteklilerin sunduğu analizlerin hatalı ve eksik olduğu, açıklanması istenen girdilerin açıklanmadığı, açıklanan girdilere ilişkin belgelendirmenin yapılmadığı, sunulan belgelerin ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi hükümlerine aykırı şekilde düzenlendiği, açıklanması istenen ve istenmeyen analiz girdilerinin birimi, birim fiyatı, miktarları ile girdi tutarlarının gösterilmediği,
Farklı iş kalemlerinde yer alan aynı analiz girdileri için istekliler tarafından farklı fiyatlar belirlendiği için aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmemesi gerektiği,
İstekliler tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenen analiz girdilerinin fiyatlarını tevsik etmek amacıyla 2022 yılı rayiç fiyatlarının kullanıldığı, ancak kullanılan rayiçlerin hangi birim fiyat kitabında yer aldığına dair herhangi bir açıklama yapılmadığı, bu nedenle bahse konu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
Açıklama istenmeyen analiz girdilerine 0,01 TL’den daha düşük fiyat teklif edilmesi nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
Analizlerde anılan istekliler tarafından aritmetik hata yapıldığı, yuvarlamadan ve aritmetik hatalardan kaynaklanan hesaplama hatalarının düzeltilmesi durumunda, düzeltilmiş analiz fiyatı teklif edilen birim fiyatın üzerinde kalacağı için isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığı,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesinde “Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklamasına yer verildiği, ancak bahse konu isteklilerin açıklamalarında yer alan analiz girdileri için, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının cari yıl (2022) rayiç fiyatlarının altında fiyatların kullanıldığı, ayrıca yapılan açıklamada hukuka aykırı şekilde cari yıl birim fiyat listesinde yer almayan ancak geçmiş yıllarda birim fiyatı yayımlanmış olan pozlara ilişkin rayiç fiyatlar kullanıldığı için söz konusu analiz girdileri için kullanılan fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesine uygun olmadığı ve 45.1.13’üncü maddesine göre belgelendirilmediği,
Analizlerdeki işçilik bedellerinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesine aykırı olarak 2022 yılı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında belirlendiği, işçilik maliyetleri için en az saatlik asgari ücretin esas alınması gerekirken bazı fiyat tekliflerinde işçilik dahildir ibaresine yer verilmek suretiyle mevzuata aykırı açıklama yapıldığı,
Analiz girdilerine ait fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre fiyat teklifine konu alanda faaliyette bulunan firmalardan alınmadığı, bu hususu tevsik eden belgeler sunulmadığı, fiyat teklifi veren firmaların Ticaret Sicil Gazetelerinde ilgili alanda faaliyeti olduğuna dair bilgi bulunmadığı, fiyat tekliflerini veren firmalarla bu teklifleri onaylayan meslek mensupları arasında tam tasdik sözleşmesi bulunmadığı, bu durumun Maliye Bakanlığı ile ilgili vergi dairesinden sorulması gerektiği, fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi gereğince gerekli ibareler yazılmak suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, söz konusu belgelerde meslek mensubu kaşesi ile fiyat teklifini veren kişiye ait imza ve kaşe eksik olduğu,
S5 pozunun analizinde yer alan beton çelik çubuğu, nervürlü ¢ 14-32 mm (S420, B420B-C, B500B-C) ve beton çelik çubuğu, nervürlü ¢ 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C) analiz girdilerinin fiyatını tevsik etmek için sunulan fiyat teklifleri için sunulan tutanakların geçici vergi beyanname dönemleri hatalı şekilde belirlendiği, ilgili tutanakların fiyat teklifi veren firmaların beyannamelerini düzenlemeye yetkili meslek mensuplarınca Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun düzenlenmediği, fiyat teklifi veren firmaların, son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde teklife konu malların satışını, üretimini veya alımını yapmadıkları halde gerçeğe aykırı şekilde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı düzenledikleri, bu firmalara ait yevmiye defteri kayıtları ve alış-satış faturaları incelendiğinde, fiyat tekliflerine konu malların hiçbir şekilde ilgili vergi beyanname dönemindeki kayıtlarda bulunmadığının tespit edileceği, ayrıca fiyat tekliflerinin dayanağı olan maliyet/satış tutan tespit tutanakları ile fiyat teklifleri arasında, içerdikleri bilgiler bakımından tutarsızlık bulunduğu, söz konusu tutanaklardaki hesaplamalarda hatalar yapıldığı, satışlara dayalı açıklamalar için ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, maliyete dayalı açıklamalar için ise ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmaması koşullarının sağlanmadığı, bu durumun Maliye Bakanlığı ile ilgili Vergi Dairesi’nden sorulması gerektiği, faturalar incelendiğinde fiyat teklifi veren şirketin, aynı şirketler ile çalıştığının görüleceği,
Açıklama istenilen beton çelik çubuğu, nervürlü ¢ 14-32 mm (S420, B420B-C, B500B-C) ve beton çelik çubuğu, nervürlü ¢ 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C) analiz girdilerine ilişkin fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, satış tutarı tespit tutanağındaki bilgilerin defter kayıtlarıyla uyumlu olmadığı, fiyat teklifi veren mükellefin, tespit yapılan geçici vergi beyanname dönemine ait yasal defter tasdik bilgileri teklife konu döneme ait bilgileri yansıtmadığı, satış tutarı tespit tutanağında yer alan yevmiye defteri ve envanter defteri tasdik makamı, tasdik tarihi ve no’sunun ilgili dönem sonrası bir tarih olduğu için satış tutarı tespit tutanağının dayanağı olamayacağı ve fiyat teklifinin tevsiki amacıyla kullanılmasının mümkün olmadığı,
İstekliler tarafından idareye sunulan satış tutarı tespit tutanaklarında, söz konusu tutanakların hangi mala ilişkin olarak düzenlendiği bilgisinin bulunmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi uyarınca, fiyat teklifinin düzenlenebilmesi için önce maliyet ya da satış tutarı tespit tutanağının düzenlenmesi ve fiyat teklifinde de o tutanaktaki bilgilerin esas alınması gerektiği, bu nedenle fiyat teklifindeki bilgilerden yola çıkılarak tutanağın değerlendirmesinin yapılmaması gerektiği, tam aksine tutanaktaki bilgilerden hareketle fiyat teklifinin değerlendirmesinin yapılması gerektiği, dolayısıyla satış tutarı tespit tutanağında bilgilerin hangi mala ilişkin olduğu belirtilmediği, fiyat teklifinin dayanağını teşkil eden tespit tutanaklarının hangi mala ilişkin olarak düzenlendiği hususu açıkça belirtilmediğinden tekliflerinin reddedilmesi gerektiği,
Satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarı bölümünde mamulün/malın adı ile faturalardaki satış yapılan mamulün/malın adı bilgisin aynı olmadığı, fatura bilgileri tablosunda “Faturayı Düzenleyenin veya Alıcının* Adı ve Soyadı / Ticaret Unvanı ve T.C. / Vergi Kimlik No.su” bölümü kısmında alıcının adı yazması gerekirken, teklif veren firmanın kendi adını yazdığı için anılan ek fiyat teklifinin tevsiki olma özelliğini kaybettiği, faturaya konu malın veya işin nevi ile fatura üzerindeki işin nevi birbiriyle uyumlu olmadığı halde aynıymış gibi değerlendirildiği, ayrıca faturalarda nakliye dahil değil iken, nakliye dahil olarak fiyat teklifi verildiği,
Fiyat teklifi alınarak fiyat açıklaması yapılan analiz girdileri için Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-0.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan tarih ve (...) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği, mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerektiği, satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (...) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” maddesine uygun hareket edilmediği, istekliler tarafından kullanılan fiyat tekliflerine konu satış tutarı tespit tutanağı veya maliyet tespit tutanağı ihaledeki miktarları karşılamadığı,
Anılan isteklilerin nakliyelerle ilgili olarak idarenin belirlemiş olduğu maliyetten daha düşük teklif verebilmek için analizlerde yer alan nakliye girdilerinin taşıma mesafesini olması gerekenden düşük hesaplayarak kendileri lehine haksız şekilde avantaj sağladığı, bunlara ilave olarak nakliye girdilerinin analiz kapsamında idarece verilen nakliye formülleri kullanılmadan hesaplanması, formüldeki değerlerin değiştirilerek uygulanması, K katsayısının 2022 yılı rayicinden düşük alınması ve analizdeki formülün hatalı kullanılarak açıklama yapılması nedenleriyle anılan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri,” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde;ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

(5) İş deneyim belge tutarlarının;

a) Kanun’un 19’uncu maddesi ile 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin;

İki katına kadar olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla,
İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla,

olmamak üzere idarece belirlenecek orandan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır.

b) Kanun’un 20’nci maddesi ile 21’inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin;

İki katına kadar olan ihalelerde, yaklaşık maliyetin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla,
İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, yaklaşık maliyetin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla,

olmamak üzere idarece belirlenecek tutardan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır.

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz.

(8) Konsorsiyumların katılabileceği ihalelerde, uzmanlık gerektiren kısımlar esas alınarak, konsorsiyum ortağı tarafından birden fazla kısma ya da tek bir aday veya istekli tarafından işin tamamına başvuruda bulunulması veya teklif verilmesi halinde, iş deneyimini tevsik etmek amacıyla her bir kısım için iş deneyimini gösteren ayrı bir belge sunulabilir.

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait iş deneyim belgesinin sunulması halinde; ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir) tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren ortaklık tespit belgesinin sunulması zorunludur. Ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu tarafından düzenlenen ortaklık tespit belgesinin, düzenlendikten sonra iş deneyim belgesini kullanan tüzel kişinin temsilcisi ve iş deneyim belge sahibi tarafından imzalanması gerekmektedir.

…

(11) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

…

(17) Bu Yönetmelik’in 43’üncü maddesinin sekizinci fıkrasına göre düzenlenenler hariç olmak üzere belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlarca düzenlenecek iş deneyim belgelerinde; belgeye konu işin esaslı unsuru ile belge tutarının iş grupları itibariyle dağılımına yer verilir. Ancak, işin amacı ile işlevini gerçekleştirecek seviyede veya bir iş grubuna ilişkin aşama ve kısımları içerecek şekilde tamamlanmaması gibi hallerde esaslı unsur belirtilmez ve belgede buna ilişkin açıklamaya yer verilerek işin tamamlanan aşama ve kısımları belirtilir.” hükümleri,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının tespiti” başlıklı 46’ncı maddesinde “(1) İş deneyim belgelerine, fiilen gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerin tutarı olarak, devam eden işlerde ara hakediş raporlarındaki, geçici kabulü yapılmış işlerde ise hakediş raporları ve varsa kesin hakediş raporundaki iş veya görevle ilgili tutarlar herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadan yazılır.

(2) Bu tutar;

a) Yurt içinde keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanmış işlerde; her türlü fiyat farkları hariç, varsa yasal keşif artışları dahil, ihale indirimi yapılmış, hakedişteki sözleşme yılı birim fiyatları ile yapılan işin tutarı üzerinden,

…

ç) Kontrol şefi ve şantiye şefi hariç denetleme görevlerinde bulunanların iş deneyimi, denetledikleri işlerin lisans eğitimini aldıkları kendi mesleki alanları ile ilgili tutarları üzerinden, işin tamamında veya bir kısmında aynı sıfat ve görev unvanı ile eşzamanlı görev yapan birden fazla denetleme görevlisi bulunması halinde ise; görevlilerin sayısına bölünerek bulunan tutarlar üzerinden,

d) Kontrol şefi ve şantiye şefi ile işin tümünden sorumlu olarak görevlendirilen kontrol mühendisinin iş deneyimi, aldıkları lisans eğitimlerine bakılmaksızın denetledikleri işin tamamı üzerinden,

e) Yönetme görevlerinde bulunanların iş deneyimi yönettikleri tutarlar üzerinden, ancak işin tamamında veya bir kısmında aynı sıfat ve görev unvanı ile eşzamanlı görev yapan birden fazla yönetici olması halinde belge tutarı, yöneticilerin sayısına bölünerek bulunan tutarlar üzerinden,

f) İlk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranındaki işin bir kısmında denetleme, diğer kısmında yönetme görevinde bulunanların iş deneyimi, (ç), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen esaslar dahilinde, denetledikleri ve yönettikleri iş tutarlarının toplamı üzerinden,

belirlenir.

(3) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara doğrudan tek sözleşme ile taahhüt edilmiş işlerin bir bölümünü yapan alt yüklenicilerin iş deneyim tutarının tespitinde; diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla, yaptıkları işin esas sözleşme fiyatları ile hesaplanan tutarını geçmemek üzere, kendi sözleşmelerinde yazılı bedel esas alınır.

(4) Özel sektöre gerçekleştirilen işlerde iş deneyim tutarının tespitinde; diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla, işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme bedelinin % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.

(5) İdare tarafından yükleniciye verilen ve işin imalatında fiilen kullanılan malzeme bedelinin yarısı, malzeme bedeli yüklenicinin hakedişinden kesilse bile, iş bitirme, iş denetleme ve iş yönetme belgelerinin tutarının tespitinde değerlendirilir.

...” hükümleri,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim belgelerinin verilmesi” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) İş deneyim belgeleri, ilgilinin iş ve/veya mesleki tecrübesini tevsik amacıyla; yüklenicilere, yükleniciye karşı bir sözleşme ile taahhüt ettiği iş bölümünü bitiren alt yüklenicilere, mimar veya mühendis olmak şartıyla denetleme veya yönetme görevlerinde bulunanlara, talepleri halinde, aşağıdaki hükümlere göre talep tarihini izleyen 30 gün içinde belge düzenlemeye yetkili mercilerce düzenlenir ve verilir. Düzenleme koşullarını taşımayan taleplerde, aynı süre içinde başvuru sahibine bu husus gerekçeleriyle yazılı olarak bildirilir.

(2) Yüklenicilere;

a) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara tek sözleşme ile taahhüt ettikleri işler için, geçici kabulün yapılmış olması durumunda “iş bitirme belgesi”, işin ilk sözleşme bedelinin tamamlanması ve gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşarak kusursuz olarak gerçekleştirilmesi durumunda “iş durum belgesi”, sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından,

b) Yurtiçinde özel sektöre, yapılacak iş karşılığı bedel içeren bir sözleşme ile taahhüt ettikleri işler için, işi bitirmeleri durumunda “iş bitirme belgesi”, işin ilk sözleşme bedelinin tamamlanması ve gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşarak kusursuz olarak gerçekleştirilmesi durumunda “iş durum belgesi”, belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından,

düzenlenir ve verilir.

(3) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara doğrudan tek sözleşme ile taahhüt edilmiş işlerin bir bölümünü yapan alt yüklenicilere; sözleşmesinin tamamını bir bütün olarak gerçekleştirip bitirmeleri ve kısmı kabul öngörülen işlerde idare tarafından kısmı kabulü yapılmak veya asıl sözleşmeye ilişkin işin geçici kabulü yapılmak şartıyla, “alt yüklenici iş bitirme belgesi” verilir. Yüklenici ile alt yüklenici arasında yapılan sözleşmelerde, nevi itibariyle verilen bir işin baştan sona yapılmasının öngörülmesi şartı aranır. Birden fazla alt yüklenici olması durumunda, alt yüklenicilere verilecek iş deneyim belgelerinin tutarlarının toplamı, toplam sözleşme bedelini aşamaz.

(4) Mühendisler ve mimarlara;

a) İş Denetleme Belgesi;

İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara, mahallinde ilgili mevzuat gereğince denetledikleri işlerde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, kontrol mühendisi, şantiye mühendisi ve kontrol şefine,

…

İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yüklenici bünyesinde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, şantiye mühendisi ve şantiye şefine,
Özel sektöre taahhütte bulunulan işlerde, yüklenici bünyesinde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, şantiye mühendisi ve şantiye şefine,
Tek sözleşme ile ilişkili olarak düzenlenir ve verilir.

…

(5) Ortak girişimler için;

a) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerde, ortakların her birinin hissesini ayrı ayrı gösteren ortak sayısı kadar iş bitirme belgesi düzenlenir,

b) Konsorsiyumlarda her bir ortağa, ortaklar tarafından gerçekleştirilen iş kısımlarını ve tutarlarını gösteren iş bitirme belgesi düzenlenir.

(6) İş bitirme, iş durum, iş denetleme ve iş yönetme belgeleri, belge sahibi gerçek veya tüzel kişiler dışındaki aday ve istekli tarafından kullanılamaz, devredilemez, kiraya verilemez ve satılamaz. Bu belge sahiplerinin kuracakları veya ortak olacakları tüzel kişiliklerin ihaleye girebilmesinde; en az bir yıldır tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip olması ve bu sürede Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olması, teminat süresi sonuna kadar bu şartların muhafaza edilmesi zorunludur.

…

(8) Tüzel kişi tarafından sunulan iş deneyim belgesinin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, bu ortağa ait iş deneyimini gösteren belgelerin tamamı teminat süresi sonuna kadar başka bir tüzel kişiye kullandırılamaz.

…” hükümleri yer almaktadır.

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.

(3) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerden edinilen iş deneyim belgelerindeki tutarlar, aday veya isteklinin belge sahibi iş ortaklığındaki hisse oranları esas alınarak değerlendirilir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyiminin değerlendirilmesinde ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın sunduğu belge üzerindeki tutar esas alınır.

…

(5) İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme belgelerinde, belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması,

b) İş durum belgelerinde, belgeye konu işin gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması ve ilk sözleşme bedelinin tamamlanması,

c) İş denetleme ve iş yönetme belgelerinde,

Belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde olması kaydıyla, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,
Gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olduğu ve ilk sözleşme bedelinin tamamlandığı işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

şartı aranır ve geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir.

(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında,

dikkate alınır.

…” hükmü yer almaktadır.

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:

…

b) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

c) (a) ve (b) bendi dışında kalan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin sözleşmesinin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

d) Alt yüklenici iş bitirme belgeleri, yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin tarihi esas alınarak güncellenir.

(2) Yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin olarak; 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinde; alt yüklenici iş bitirme belgeleri dahil diğer belgeler ise belgeye konu işin sözleşme tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilir. Bulunan bu tutar; 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilerek yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlerde birinci fıkranın (b) bendine göre, bu kapsama girmeyen işlerde ise, birinci fıkranın (c) bendine göre güncellenir.” hükümleri yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi” başlıklı tabloda “(A) Alt Yapı İşleri”nin düzenlendiği bölümde AV grubu işler aşağıdaki gibi sayılmıştır.

“V. GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı)

1. Otoyollar

2. Devlet, il ve köy yolları

3. Cadde ve sokak yapım işleri”

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

7.5.2. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.3. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

{Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartnamenin 7’nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Bu işte benzer iş; Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan A/V. GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı) Grubu İşleri benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar:

Benzer işe denk sayılacak Mühendislik veya Mimarlık bölümleri; İnşaat Mühendisliğidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden söz konusu ihalenin “(Bolu-Seben) Ayr.-Kıbrıscık Yolunun Km:28+500- 3+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri Yapım İşi” ne ilişkin olduğu, ihalenin 01.09.2022 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle ve elektronik teklif alınarak gerçekleştirildiği, söz konusu iş kapsamında birim fiyat tariflerinde detayları verilen toprak tesviye, sanat yapıları, ve üstyapı işleri imalat kalemlerinin gerçekleştirileceği, işin süresinin yer tesliminden itibaren 450 takvim günü olduğu,

01.09.2022 tarihinde ihale edilen şikâyete konu ihaleye 31 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde, 31 isteklinin de teklif mektubu ve geçici teminat mektuplarının geçerli olduğunun belirlendiği, anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirmeye alınarak aşırı düşük teklif sınır değerinin 70.075.823,61 TL olarak belirlendiği, teklifi hesaplanan sınır değerin altında bulunan 15 isteklinin aşırı düşük teklif olduğu, belirlenen isteklilerden 7 isteklinin Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda beyan ettiği belgelerden kamu kurumu ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanmayan belgelerin ve aşırı düşük açıklamalarına ilişkin belgelerin, sorgulanamayan belgeleri bulunmayan 8 istekliden ise sadece aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının idarenin 09.09.2022 tarihli yazısı ile istenildiği, söz konusu yazı üzerine teyit edilemeyen belgeleri sunması istenen 6 isteklinin beyan edilen bilgileri idareye sunduğu, NET İnş. Taah. Müh. Turizm ve Tic. Ltd. Şti.nin beyan edilen bilgileri idareye sunmaması gerekçesiyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, daha sonraki aşamada ihale komisyonu kararında belirtilen 10 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını vermemeleri gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan 4 isteklinin (SURYOL İnş. Maden. Turz. San. ve Tic. A.Ş., MAKTAŞ Tar. Ürün. Elekt. Üre. Paz. İnş. Gıda Petrol San. Tic. A. Ş., ORAK Altyapı San. ve Tic. A.Ş. ve BAŞ-KA İnş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.) aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirildiği ve kabul edildiği, son olarak ihale dokümanında istenen kriterlere uygun olduğu tespit edilen isteklilerin işin İdari Şartnamesi’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde belirtilen fiyat dışı unsurları da dikkate alınarak isteklilerin toplam puanlarının hesaplandığı, puanlama sonucunda 06.10.2022 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararı ile en yüksek puanı alan SURYOL İnş. Maden. Turz. San. ve Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, ORAK Altyapı San. ve Tic. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Şikâyete konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen SURYOL İnş. Maden. Turz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda 1 yıldan fazla süreli olarak şirketin %51 hissesine sahip ortağına ilişkin “3349-Y-KD-854-1” sayılı iş deneyim belgesinin beyan edildiği, söz konusu belgenin EKAP üzerinden indirilmesi sonucunda “Karayolları Genel Müdürlüğü” tarafından “Çayeli–Ardeşen–Hopa (Çayeli Geçişi Dahil) Yolu Km:140+150 – 217+200 arası “Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Alttemel, Plentmiks Temel, Köprü, Tünel ve Bitümlü Sıcak Karışım vs.” işine ilişkin olduğu, uygulanan yapı tekniğinin “Km:140+150 – 217+200 arası “Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Alttemel, Plentmiks Temel, Köprü, Tünel ve Bitümlü Sıcak Karışım vs. -Belgeye konu işin esaslı unsuru: A-V Grubu: Karayolu İşleri (Altyapı + Üstyapı)-” işleri olduğu, iş deneyim belgesinin Engin Durukan adına düzenlendiği, anılan şahsın görev unvanının “Kontrol Mühendisi, Kontrol Şefi, Yol Yapım Başmühendisi”, ilk sözleşme bedelinin: 218.378.626,80 USD, sözleşme tarihinin: 11.12.1997, toplam sözleşme bedelinin: 717.132.722,06 USD, işin geçici kabul tarihinin: 29.04.2010, aynı belgede ilgilinin toplam görev süresinde gerçekleşen toplam iş tutarının 186.988.306,06 USD olduğu, ilgilinin toplam görev süresinde işin ilk sözleşme bedeline göre gerçekleşme oranı: %85.63 olduğu, ilgilinin görevi sırasında denetlediği ve yönettiği iş kısımlarının: toprak işleri, sanat yapıları, alttemel, plentmiks temel, köprü, tünel ve bitümlü sıcak karışım işleri olduğu görülmüştür.

İdari Şartname’de yer alan düzenleme uyarınca söz konusu ihalede teklif edilen bedelin %80’i oranında ihale konusu iş veya benzer işe uygun iş deneyim belgelerinin sunulması gerekmektedir. Adı geçen istekli tarafından beyan edilen iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun AV grubu işler olduğu, belgenin güncellenmemiş bedelinin bile fazlasıyla sağlanması gereken tutarı karşıladığı belirlenmiştir.

Adı geçen istekli tarafından 16.09.2022 tarihli yazı ekinde ortaklık tespit belgesinin idareye sunulduğu, ortaklık tespit belgesinin 29.08.2022 (ihale ilan tarihi olan 05.08.2022 tarihinden sonra) düzenlendiği, sunulan ortaklık tespit belgesinin ilgili meslek mensubunca imzalanarak kaşelendiği, iş deneyim belgesi sunulan şahsın şirketin %51 ortağı olduğu ve belgenin düzenlendiği tarihten önceki 1 yıl boyunca adı geçen şirketin yarıdan fazla hissesine sahip olduğu ve bu sürede şirketi temsile ve yönetime yetkili ortağı olduğu, EKAP’tan alınan “ticaret bilgileri sorgulama sonucu” belgesinde, iş deneyim belgesi kullanılan Engin Durukan’ın 23.03.2021 tarihinden beri münferiden temsile yetkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Engin Durukan’ın iş deneyim belgesine konu işte kamu tarafında kontrol mühendisi ve yol yapım başmühendisi görevinde çalıştığı görüldüğünden ayrıca SGK prim ödeme belgelerinin istenmesine gerek görülmemiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan ORAK Altyapı San. ve Tic. A.Ş.nin Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda EKAP’a kayıtlı olduğu beyan edilen “2012/192672-667322-2-3” sayılı iş deneyim belgesinin EKAP’tan indirilmesi sonucunda söz konusu belgenin ORAK Altyapı San. ve Tic. A.Ş. adına, “İskenderun- Arsuz (Uluçınar) yolu km:6+373-29+881 arası toprak işleri, sanat yapıları, BSK, trafik güvenliği yapım işi”ne ilişkin olduğu, iş deneyim belgesine konu işin altyapı ve üstyapısıyla karayolu yapım işine ilişkin olduğundan AV grubu işe uygun olduğu, ilk sözleşme bedelinin: 36.448.561,00 TL, sözleşme tarihinin: 08.05.2013, belge tutarının: 43.552.384,10 TL olduğu tespit edilmiştir.

Adı geçen istekli tarafından şahıs adına düzenlenen bir iş deneyim belgesi beyan edilmediğinden mevzuat gereğince ortaklık tespit belgesinin sunulmasına gerek bulunmamaktadır. Ayrıca belge tutarının güncellenmiş halinin asgari iş deneyim tutarını karşıladığı belirlenmiştir.

MAKTAŞ Tarım Ürün. Elekt. Üretim Pazar. İnş. Gıda Petrol San. Tic. A.Ş. tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda EKAP’a kayıtlı olduğu beyan edilen Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda 1 yıldan fazla süreli olarak şirketin %51 hissesine sahip ortağına ilişkin “2015/70247-1227601-8-1” sayılı iş deneyim belgesinin beyan edildiği, söz konusu belgenin EKAP üzerinden indirilmesi sonucunda İstanbul Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı Altyapı Hizmetleri Müdürlüğü tarafından “İstanbul Geneli Yol , Kavşak ve Altyapı İşi , 2015/70247” işine ilişkin olduğu, uygulanan yapı tekniğinin “Yol, Köprü, Kavşak, Altyapı, Sahil Düzenleme ve Tünel Yapım İşleri” olduğu, belgeye konu işin esaslı unsuru: AV. GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı) işleri olduğu, iş deneyim belgesinin Halis Aydoğan adına düzenlendiği, anılan şahsın görev unvanının “ Kontrol Mühendisi”, ilk sözleşme bedelinin: 697.995.927,70 TL; sözleşme tarihinin: 07.08.2015, toplam sözleşme bedelinin: 837.525.313,65 TL, işin geçici kabul tarihinin: 21.08.2017, aynı belgede ilgilinin toplam görev süresinde gerçekleşen toplam iş tutarının 789.831.067,14 TL olduğu, ilgilinin toplam görev süresinde işin ilk sözleşme bedeline göre gerçekleşme oranı: %103.26 olduğu, ilgilinin görevi sırasında denetlediği ve yönettiği iş kısımlarının: yol, köprü, kavşak, altyapı, sahil düzenleme ve tünel yapım işleri olduğu görülmüştür.

Adı geçen istekli tarafından 15.09.2022 tarihli yazı ekinde ortaklık tespit belgesinin idareye sunulduğu, ortaklık tespit belgesinin 31.08.2022 (ihale ilan tarihi olan 05.08.2022 tarihinden sonra) düzenlendiği, sunulan ortaklık tespit belgesinin ilgili meslek mensubunca imzalanarak kaşelendiği, iş deneyim belgesi sunulan şahsın şirketin %51 ortağı olduğu ve belgenin düzenlendiği tarihten önceki 1 yıl boyunca adı geçen şirketin yarıdan fazla hissesine sahip olduğu ve bu sürede şirketi temsile ve yönetime yetkili ortağı olduğu, EKAP’tan alınan “ticaret bilgileri sorgulama sonucu” belgesinde, iş deneyim belgesi kullanılan Halis Aydoğan’ın 05.02.2020 tarihinden 04.02.2023 tarihine kadar temsile yetkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Halis Aydoğan’ın iş deneyim belgesine konu işte kamu tarafında kontrol mühendisi ve yol yapım başmühendisi görevinde çalıştığı görüldüğünden ayrıca SGK prim ödeme belgelerinin istenmesine gerek görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiştir.

Başvuru dilekçesinde belirtilen ayrıca ortağının iş deneyimini kullanan bahse konu firmaların EKAP’a yaptıkları bilgi ve doküman girişlerinin ortaklık oranlarının ispatı açısından yeterli olmadığı, EKAP’a kaydedilen yönetim kurulu karar defterlerinin ortaklık oranlarının belirlenmesi ile ilgili olmadığı, bu nedenle ortaklık oranının tevsik edilememesi nedeniyle isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller

…

Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde yer alması gereken diğer bilgiler ile bu dilekçelere eklenmesi gereken belgelere, bunların sunuluş şekli ile bu başvuruların elektronik ortamda yapılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Kurum yetkilidir.

...

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

...

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

...

İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55’inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir.

İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir. Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikâyet süresi; şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikâyet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Şikâyet başvurularının taşıması gereken şekil unsurları Kanun’un 54’üncü maddesi ile Yönetmeliğin 8’inci maddesinde sayılmıştır. Buna göre dilekçede; başvuru sahibinin ve varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı, adresi (…) ve faks numarası ile imzası, ihaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası, başvuru konusunun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller belirtilmelidir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklamada şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğinin açıkça ifade edildiği, dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesinin mümkün olmadığı, uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerektiği, buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddianın incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunduğu, dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesinin mümkün bulunmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesi kapsamında yer verdiği ortağının iş deneyimini kullanan bahse konu firmaların EKAP’a yaptıkları bilgi ve doküman girişlerinin ortaklık oranlarının ispatı açısından yeterli olmadığı, EKAP’a kaydedilen yönetim kurulu karar defterlerinin ortaklık oranlarının belirlenmesi ile ilgili olmadığı, bu nedenle ortaklık oranının tevsik edilememesi nedeniyle isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasının 14.10.2022 tarihli idareye şikâyet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddiaların ilk kez 31.10.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu ortağının iş deneyimini kullanan bahse konu firmaların EKAP’a yaptıkları bilgi ve doküman girişlerinin ortaklık oranlarının ispatı açısından yeterli olmadığı, EKAP’a kaydedilen yönetim kurulu karar defterlerinin ortaklık oranlarının belirlenmesi ile ilgili olmadığı, bu nedenle ortaklık oranının tevsik edilememesi nedeniyle isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasının şikâyete konu işlemin farkına varıldığı 06.10.2022 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken bu süre geçtikten sonra 31.10.2022 tarihinde doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

…

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1’inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1’inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.14.İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğ’in 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

45.1.13.16.Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.

45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “…48.4. Yaklaşık maliyet hesabında, piyasa koşulları ve küresel piyasalarda meydana gelen dalgalanmalar neticesinde fiyatlarında aşırı değişim meydana gelen mazot, demir, çimento ve hazır beton harçlarına ait rayiçler güncel piyasa fiyatları dikkate alınarak kullanılmıştır...” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarenin 09.09.2022 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde, teklifin önemli bileşeni olarak belirlenen 4 iş kalemine ilişkin analiz formatlarının hazırlanarak isteklilere gönderildiği, ayrıca açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesinin hazırlandığı ve yazı ekinde isteklilere gönderildiği, açıklamaların 16.09.2022 tarihine kadar idareye teslim edilmesinin istenildiği belirlenmiştir.

İdarenin 09.09.2022 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde açıklama istenilen 4 iş kaleminin belirlendiği, bu iş kalemlerinin aşağıda belirtilen kalemler olduğu görülmüştür.

S5: İnşaat bünyesine giren nervürlü çelik zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği (her çapta) (her şey dahil),

S6: Ocak taşı ile moloz taş inşaat (hazır beton harcı ile) (gömme oluklu derz ile her şey dahil)

T1: Her cins ve klastaki zeminde yarma ve yan ariyet kazısı yapılması, nakli ve kullanılması (sulama ve sıkıştırma dahil) (Her şey dahil)

U1: Ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş malzeme ile plentmiks ve alt temel ve plentmiks temel yapılması ve su nakli (su temini ve nakli dahil) (her şey dahil)

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olan SURYOL İnş. Maden. Turz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından 16.09.2022 tarihli yazı ekinde sunulan aşırı düşük açıklamaları incelendiğinde; açıklamalar kapsamında teklifin önemli bileşeni olarak belirlenen 4 iş kalemine ilişkin sunulan analizlerin idarece verilen analiz formatlarına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olduğu, analizlerde açıklama istenecek ve istenmeyecek tüm analiz girdilerine yer verildiği, idarenin 09.09.2022 tarihli yazı ekinde gönderdiği analiz formatlarının birebir kullanıldığı, analiz girdilerine ilişkin herhangi bir değişiklik yapılmadığı görülmüştür.

- Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan ORAK Altyapı San. ve Tic. A.Ş. tarafından 16.09.2022 tarihli yazı ekinde sunulan aşırı düşük açıklamaları incelendiğinde; açıklamalar kapsamında teklifin önemli bileşeni olarak belirlenen 4 iş kalemine ilişkin sunulan analizlerin idarece verilen analiz formatlarına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olduğu, analizlerde açıklama istenecek ve istenmeyecek tüm analiz girdilerine yer verildiği, idarenin 09.09.2022 tarihli yazı ekinde gönderdiği analiz formatlarının birebir kullanıldığı, analiz girdilerine ilişkin herhangi bir değişiklik yapılmadığı görülmüştür.

-MAKTAŞ Tar. Ürün. Elekt. Üre. Paz. İnş. Gıda Petrol San. Tic. A.Ş. tarafından 15.09.2022 tarihli yazı ekinde sunulan aşırı düşük açıklamaları incelendiğinde; açıklamalar kapsamında teklifin önemli bileşeni olarak belirlenen 4 iş kalemine ilişkin sunulan analizlerin idarece verilen analiz formatlarına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olduğu, analizlerde açıklama istenecek ve istenmeyecek tüm analiz girdilerine yer verildiği, idarenin 09.09.2022 tarihli yazı ekinde gönderdiği analiz formatlarının birebir kullanıldığı, analiz girdilerine ilişkin herhangi bir değişiklik yapılmadığı görülmüştür.