KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/058
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 13.12.2022
Karar No : 2022/UY.II-1575
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Karaca İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/761397 İhale Kayıt Numaralı “(Bolu-Seben)Ayr.-Kıbrıscık Yolunun Km:28+500 - 33+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 01.09.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Bolu-Seben)Ayr.-Kıbrıscık Yolunun Km:28+500 - 33+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Karaca İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketinin 13.10.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.10.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.10.2022 tarih ve 57800 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.10.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1218 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 01.09.2022 tarihinde ihalesi gerçekleştirilen “(Bolu-Seben) Ayr.-Kıbrıscık Yolunun Km:28+500-33+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri Yapım İşi”ne ait 06.10.2022 tarihinde kesinleşen ihale komisyonu kararının taraflarına tebliğ edildiği, söz konusu karara 13.10.2022 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarenin 19.10.2022 tarihli şikâyete cevap yazısında başvurularını reddettiği,

1. Yaklaşık maliyet hesabında kullanılan analizlerle aşırı düşük açıklaması istenirken aynı analizlerin kullanılmadığı ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerinde belirtilen, istenilen analizlerin yaklaşık maliyetin %80’ini yansıtmadığı, idare tarafından açıklanan yaklaşık maliyetin 108.530.908,61 TL olduğu, bu bedelin %80’ini olan 86.824.726,89 TL’ye denk gelen kısmı için açıklama istenmesinin gerektiği, fakat açıklanması istenen analizlerle bu rakamın tutturulmasının mümkün görünmediği, bu sebepten açıklanması istenilen analizlerde yaklaşık maliyet tespitinde kullanılan analizlerden farklı miktarlar kullanılarak hesaplama yapıldığı, yaklaşık maliyet hesabında kullanılan analizlerle hesaplanmış ise piyasa koşullarındaki değişimden dolayı bir güncelleme katsayısı ile çarpılmış olması gerektiği, bu halde aşırı düşük açıklamaları için isteklilere gönderilen analizlerde de aynı şekilde düzenleme yapılarak yeniden açıklama istenilmesi gerektiği,

İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.4. Yaklaşık maliyet hesabında, piyasa koşulları ve küresel piyasalarda meydana gelen dalgalanmalar neticesinde fiyatlarında aşırı değişim meydana gelen mazot, demir, çimento ve hazır beton harçlarına ait rayiçler güncel piyasa fiyatları dikkate alınarak kullanılmıştır…” düzenlemesine binaen belirtilen kalemlere teklif alınarak yaklaşık maliyet hesaplansa dahi piyasadan alınan fiyatların piyasa koşullarını yansıtmadığı, açıklama istenen 4 pozun toplamının 86.824.726,89 TL olarak hesaplanabilmesi için “ Örneğin: Mazot girdisi 35 TL/kg - 45 TL/kg, C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları girdisi için 1.800 TL/m3 - 2200 TL/m3” aralıklarında teklif alınmış olması gerektiği, söz konusu tutarın minimum olduğu ve daha yüksek olmasının kuvvetle muhtemel olduğu, anılan fiyatların gerçeği yansıtmadığı ve bu şekilde yaklaşık maliyet hesaplanmış olamayacağı için aşırı düşük açıklaması için istenen analizler ile yaklaşık maliyet hesabında kullanılan analizlerin aynı olmadığı sonucunun ortaya çıktığı,

Ayrıca İdari Şartname’nin 48.4’üncü maddesinde belirtildiği üzere aşırı değişim meydana gelen ve güncel fiyatları yansıtmayan kalemlerin olduğu kabul edilip açıklama istenirken bu durumun dikkate alınmadan yaklaşık maliyetin güncelliğini yansıtmayan rayiç ve analizler ile aşırı düşük teklif açıklaması istenmesinin eşitlik ilkesi ile tezatlık oluşturduğu ve adaletsiz bir sonuç çıkmasına sebep olduğu, sonuçta bu durumda oluşan fiyatlama ve açıklama kolaylığı ile sınır değer altı fiyat teklifi veren, hatta yaklaşık maliyetin % 45.99’u oranında tenzilat yaparak en düşük teklifi veren firmanın dahi savunabildiği bir duruma gelindiği, idarenin, hem kamu kurum ve kuruluş rayiçlerinin güncel fiyatları yansıtmadığını kabul ettiği hem de bunun ihalenin sonucuna etkisini sıfırladığı ve tezat bir durum ortaya çıkardığı, söz konusu durumun her ne kadar kamu yararı gibi gözükse de gerçek piyasa koşullarında bu tenzilatlar ile aşırı düşük teklif veren firmaların işi tamamlayamayacağı ve işin tekrar ikmale kalması durumu oluşacağından kamu zararının daha büyük olacağının açık olduğu,

Ayrıca aşırı düşük açıklaması için verilen analizlerin birim fiyat tariflerine, Karayolları Genel Teknik Şartnamesi’ne ve idarece tanımlanan yapım şartlarına uymadığı, birim fiyat tariflerinde ve diğer şartnamelerde bahsedilen tüm imalatların analizlere girmesi gerektiği, örneğin; S6 Ocak taşı ile moloz taş inşaat (Hazır beton harcı ile) (Gömme oluklu derz ile her şey dâhil) pozunun analizinde barbakan imalatının düşünülmediği, tariflerde trafik işaretlemelerinden (levha, ışıklandırma ve işaretçilerinden) bahsedilmesine rağmen analizlerde bulunmadığı, gibi tüm pozlarda, diğer girdiler, tarifte ve yapım şartlarında bahsedilen imalatların da analizlere girmesi gerektiği,

Kazı analizinde verilen işçilik, yakıt ve patlayıcı miktarlarının zeminin klasını yansıtmadığı, rayiçler arasında orantısızlık ve çelişkiler bulunduğu, şöyle ki; her cins ve klastaki zeminde yarma ve yan ariyet kazısı yapılması, nakli ve kullanılması (sulama ve sıkıştırma dahil) (her şey dahil) analizinde Karayolları Birim Fiyat Analizlerine göre amonyum nitrat, fueloil karışımı (kapsüle duyarsız) miktarı sert kaya oranı fazla olduğu duruma göre seçilmişken mazot miktarının küskülük ve yumuşak kaya oranı fazla olduğu duruma göre düşük tutulduğunun görüldüğü,

İdarenin, aşırı düşük savunma için verdiği analizlerin; yaklaşık maliyeti, birim fiyat tariflerini, yapım şartlarını ve Teknik Şartnamelere uygun olarak tüm girdilerin güncel şartlarını yansıtmadığından tekrar değerlendirmesi gerektiği,

2. Ayrıca aşırı düşük açıklama sunan istekliler tarafından EKAP üzerinden beyan edilen bilgi ve belgelerin eksik ve hatalı olduğu, ortaklık tespit belgesinin hatalı olarak düzenlendiği, istekliler tarafından iş deneyim belgesi kullanılan ortağın son bir yıldır kesintisiz olarak şirketin ortağı olduğunu tevsik etmek amacıyla düzenlenen ortaklık tespit belgesinde yer alan Ticaret Sicil Gazetesi’nin tarih ve sayısının yanlış yazıldığı,

a- İhale ilan tarihinden sonra düzenlenmesi gereken ortaklık tespit belgesinin ihale ilanından önce düzenlendiği,

b- Anılan istekliler tarafından sunulan iş deneyim belgelerini düzenleyen kurumlar tarafından esaslı unsur olarak A/V grubu işlerin belirlendiği, ancak iş deneyim belgelerine konu işler kapsamında yol altyapısı işlerinin bulunmadığı, anılan belgelerin esaslı unsur belirlemesinin hatalı yapıldığı, söz konusu belgelerin ihale konusu işe veya idarece belirlenen benzer iş tanımına uygun olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı,

Anılan isteklilerce sunulan iş deneyim belgelerinin ihale konusu iş veya benzer işe uygun olmadığı, söz konusu belgelerin güncel olmadığı ve asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı, ayrıca iş deneyimini tevsik amacıyla kullanılan iş denetleme belgesi sahiplerinin belgelerde gösterilen süreler boyunca ilgili görevlerde çalışmadıkları, belge sahiplerinin görevlendirme olurlarının eksik olduğu, SGK hizmet dökümleri incelendiğinde aynı dönemde birden fazla taahhüt işinde şantiye şefi olarak görev yaptıkları ve SGK prim ödemelerinin eksik olduğunun görüleceği, iş deneyim belgesi kullanılan kişilerin bir yıldan daha kısa bir süredir ortak olarak anılan isteklilerin yönetiminde bulundukları, iş denetleme belgesi sahibi ortağın Kanun’a göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olduğuna dair belgelerin sunulmadığı, sunulan belgelerin bu durumu yansıtmaması nedeniyle anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Ek olarak idarenin, SGK hizmet dökümü ve prim ödemeleri ile ilgili hususta görev ve yetki alanında olmadığı için incelemediği hususların da incelenmesi gerektiği,

3. İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki; aşırı düşük teklif açıklaması istenen “S5”, “S6”, “T1” ve “U1” poz numaralı iş kalemleri için açıklama kapsamında sunulan analizlerin, idarece verilen analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına ve Teknik Şartname’ye aykırı olduğu, anılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasında bazı analiz girdilerini ve miktarlarını değiştirdiği, bazı analiz girdilerine ise hiç yer vermediği, bazı girdilerin adları ve birimlerin ise hatalı şekilde gösterildiği, isteklilerin sunduğu analizlerin hatalı ve eksik olduğu, açıklanması istenen girdilerin açıklanmadığı, açıklanan girdilere ilişkin belgelendirmelerin yapılmadığı, sunulan belgelerin ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi hükümlerine aykırı şekilde düzenlendiği, açıklaması istenen ve istenmeyen analiz girdilerinin birimleri, birim fiyatları, miktarları ile girdi tutarlarının gösterilmediği,

a- Farklı iş kalemlerinde yer alan aynı analiz girdileri için istekliler tarafından farklı fiyatlar belirlendiği,

b- İstekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenen analiz girdilerinin fiyatlarını tevsik etmek amacıyla son güncel yılı ve ayı rayiç fiyatlarının kullanılmadığı, kullanılan rayiçlerin hangi birim fiyat kitabında yer aldığına dair herhangi bir açıklama yapılmadığı, bu nedenle bahse konu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

c- Açıklama istenmeyen analiz girdilerine 0,01 TL ve daha az fiyat teklif edilmesi nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

d- Analizlerde anılan istekliler tarafından aritmetik hata yapıldığı, yuvarlamadan ve aritmetik hatalardan kaynaklanan hesaplama hatalarının düzeltilmesi durumunda, düzeltilmiş analiz fiyatı teklif edilen birim fiyatın üzerinde kalacağı için isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı,

e- Analizlerdeki işçilik bedellerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesine aykırı olarak 2022 yılı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında belirlendiği, işçilik maliyetleri için en az saatlik asgari ücretin esas alınması gerekirken işçilik maliyetlerinin de fiyat tekliflerine konu edildiği ve bazı fiyat tekliflerinde “işçilik dâhildir” ibaresine yer verilmek suretiyle mevzuata aykırı açıklama yapıldığı,

f- Analiz girdilerine ait fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre fiyat teklifine konu alanda faaliyette bulunan firmalardan alınmadığı ve bu hususu tevsik eden belgelerin sunulmadığı, fiyat teklifi veren firmaların Ticaret Sicil Gazeteleri’nde ilgili alanda faaliyeti olduğuna dair bilgi bulunmadığı, fiyat tekliflerini veren firmalarla bu teklifleri onaylayan meslek mensupları arasında tam tasdik sözleşmesi bulunmadığı, bu durumun Maliye Bakanlığı ile ilgili vergi dairesinden sorulması gerektiği, fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi gereğince gerekli ibareler yazılmak suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, söz konusu belgelerde meslek mensubu kaşesi ile fiyat teklifini veren kişiye ait imza ve kaşenin eksik olduğu,

g- Fiyat tekliflerinin ekinde sunulan tutanakların geçici vergi beyanname dönemlerinin hatalı şekilde belirlendiği ve ilgili tutanakların fiyat teklifi veren firmaların beyannamelerini düzenlemeye yetkili meslek mensuplarınca Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak düzenlenmediği, fiyat teklifi veren firmaların son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde teklife konu malların satışını, üretimini veya alımını yapmadıkları halde gerçeğe aykırı şekilde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı düzenledikleri, bu firmalara ait yevmiye defteri kayıtları ve alış-satış faturaları incelendiğinde, fiyat tekliflerine konu malların hiçbir şekilde ilgili vergi beyanname dönemindeki kayıtlarda bulunmadığının tespit edileceği, ayrıca fiyat tekliflerinin dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile fiyat teklifleri arasında, içerdikleri bilgiler bakımından tutarsızlık bulunduğu, söz konusu tutanaklardaki hesaplamalarda hatalar yapıldığı, satışlara dayalı açıklamalar için ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, maliyete dayalı açıklamalar için ise ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmaması koşullarının sağlanmadığı,

h- Teklif alınarak açıklaması yapılan “S6 Ocak taşı ile moloz taş inşaat (Hazır beton harcı ile) (Gömme oluklu derz ile her şey dahil)” pozundaki “C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-D” ve “S5 İnşaat bünyesine giren nervürlü çelik zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istin ve işçiliği (her çapta) (her şey dahil)” “Beton çelik çubuğu, nervürlü ¢ 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” ve “Beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” analiz girdilerine ilişkin fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, satış tutarı tespit tutanağındaki bilgilerin defter kayıtlarıyla uyumlu olmadığı, fiyat teklifi veren mükellefin, tespit yapılan geçici vergi beyanname dönemine ait yasal defter tasdik bilgilerinin teklife konu döneme ait bilgileri yansıtmadığı, satış tutarı tespit tutanağında yer alan yevmiye defteri ve envanter defteri tasdik makamı, tasdik tarihi ve numarasının ilgili dönem sonrası bir tarih olduğu için satış tutarı tespit tutanağının dayanağı olamayacağı ve fiyat teklifinin tevsiki amacıyla kullanılmasının mümkün olmadığı,

i- İstekliler tarafından idareye sunulan satış tutarı tespit tutanaklarında, söz konusu tutanakların hangi mala ilişkin olarak düzenlendiği bilgisinin bulunmadığı, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45’inci maddesi uyarınca, fiyat teklifinin düzenlenebilmesi için önce maliyet ya da satış tutarı tespit tutanağının düzenlenmesi ve fiyat teklifinde de o tutanaktaki bilgilerin esas alınması gerektiği, bu nedenle fiyat teklifindeki bilgilerden yola çıkılarak tutanak değerlendirmesi yapılmaması gerektiği, tam aksine fiyat teklifi değerlendirmesinin tutanaktaki bilgilerden hareketle yapılması gerektiği, satış tutarı tespit tutanağında yer alan bilgilerin hangi mala ilişkin olduğunun belirtilmediği, fiyat teklifinin dayanağını teşkil eden tespit tutanaklarının hangi mala ilişkin olarak düzenlendiği hususu açıkça belirtilmediğinden tekliflerinin reddedilmesi gerektiği,

j- Satış tutarı tespit tutanaklarındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarı bölümlerinde mamulün/malın adı ile faturalardaki satış yapılan mamulün/malın adlarının aynı olmadığı, fatura bilgileri tablosunda “Faturayı Düzenleyenin veya Alıcının* Adı ve Soyadı / Ticaret Unvanı ve T.C. / Vergi Kimlik No.su” bölümü kısmında alıcının adı yazması gerekirken, teklif veren firmaların kendi adlarını yazdıkları için fiyat teklifi olma özelliklerini kaybettikleri, faturaya konu malların veya işlerin nevi ile fatura üzerindeki işlerin birbiriyle uyumlu olmadığı, ayrıca faturalarda nakliye dahil değil iken nakliye dahil olarak fiyat teklifi sunulduğu,

k- Fiyat teklifi alınarak açıklama yapılan analiz girdilerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesine uygun olarak açıklanmadığı, şöyle ki; “Beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” “Beton çelik çubuğu, nervürlü ¢8-12 mm (S420, B420B- C, B500B-C)” analiz girdileri için fiyat teklifi alınan firmaların ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması veya fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerektiği, istekliler tarafından kullanılan fiyat tekliflerine konu satış tutarı tespit tutanağı veya maliyet tespit tutanağında yer alan miktarların ihaledeki miktarları karşılamadığı,

Hususlarının ve idarenin cevabında ayrıca değerlendirme ve incelemeye gerek olmadığını belirttiği hususlar da dâhil olmak üzere tekrar detaylı incelenmesi gerektiği, mevzuata ve eşitlik ilkelerine aykırı durumların düzeltilmesi gerektiği, idare tarafından aşırı düşük açıklamalarını gerçek maliyetleri ve yaklaşık maliyetin mali boyutunu yansıtacak şekilde açıklanmasını talep etmesi gerektiği, ihalenin sonucuna etki eden maddi hataların düzeltilmesi ve aşırı düşük tekliflerin reddedilerek gereğinin yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler,

c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,

ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,

d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri,

esas alınır.

(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz.” hükümleri,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11’inci maddesinde “(1)İş kalemi ve/veya iş grubu şeklinde tespit edilen imalat miktarlarının, Yönetmelik’in 10’uncu maddesine göre belirlenen ve yüklenici karı ve genel gider ihtiva etmeyen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutar KDV hariç olarak hesaplanır ve bulunan bu tutara % 25 oranında yüklenici kar ve genel gider karşılığı eklenmek suretiyle yaklaşık maliyet tespit edilir.

(2)Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin hesap cetveli ve icmal tablosu hazırlayanlarca imzalanmak suretiyle ihale onay belgesine eklenir.

(3)Yaklaşık maliyet, güncelliğini kaybetmesi halinde, ilk ilan veya davet tarihine kadar güncellenir.” hükümleri bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3.İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde“33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde“…48.4. Yaklaşık maliyet hesabında, piyasa koşulları ve küresel piyasalarda meydana gelen dalgalanmalar neticesinde fiyatlarında aşırı değişim meydana gelen mazot, demir, çimento ve hazır beton harçlarına ait rayiçler güncel piyasa fiyatları dikkate alınarak kullanılmıştır...” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden söz konusu ihalenin “(Bolu-Seben) Ayr.-Kıbrıscık Yolunun Km:28+500- 3+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri Yapım İşi” ne ilişkin olduğu, ihalenin 01.09.2022 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle ve elektronik teklif alınarak gerçekleştirildiği, söz konusu iş kapsamında birim fiyat tariflerinde detayları verilen toprak tesviye, sanat yapıları, ve üstyapı işleri imalat kalemlerinin gerçekleştirileceği, işin süresinin yer tesliminden itibaren 450 takvim günü olduğu,

01.09.2022 tarihinde ihale edilen şikâyete konu ihaleye 31 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde, 31 isteklinin de teklif mektubu ve geçici teminat mektuplarının geçerli olduğunun belirlendiği, anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirmeye alınarak aşırı düşük teklif sınır değerinin 70.075.823,61 TL olarak belirlendiği, teklifi hesaplanan sınır değerin altında bulunan 15 isteklinin aşırı düşük teklif olduğu, belirlenen isteklilerden 7 isteklinin Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda beyan ettiği belgelerden kamu kurumu ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanmayan belgelerin ve aşırı düşük açıklamalarına ilişkin belgelerin, sorgulanamayan belgeleri bulunmayan 8 istekliden ise sadece aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının idarenin 09.09.2022 tarihli yazısı ile istenildiği, söz konusu yazı üzerine teyit edilemeyen belgeleri sunması istenen 6 istekinin beyan edilen bilgileri idareye sunduğu, NET İnş. Taah. Müh. Turizm Ve Tic. Ltd. Şti.nin beyan edilen bilgileri idareye sunmaması gerekçesiyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, daha sonraki aşamada ihale komisyonu kararında belirtilen 10 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını vermemeleri gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan 4 isteklinin (SURYOL İnş. Maden. Turz. San. ve Tic. A.Ş., MAKTAŞ Tar. Ürün. Elekt. Üre. Paz. İnş. Gıda Petrol San. Tic. A. Ş., ORAK Altyapı San. ve Tic. A.Ş. ve BAŞ-KA İnş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.) aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirildiği ve kabul edildiği, son olarak ihale dokümanında istenen kriterlere uygun olduğu tespit edilen isteklilerin işin İdari Şartnamesi’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde belirtilen fiyat dışı unsurları da dikkate alınarak isteklilerin toplam puanlarının hesaplandığı, puanlama sonucunda 06.10.2022 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararı ile en yüksek puanı alan SURYOL İnş. Maden. Turz. San. ve Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, ORAK Altyapı San. ve Tic. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdarenin 09.09.2022 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde, teklifin önemli bileşeni olarak belirlenen 4 iş kalemine ilişkin analiz formatlarının hazırlanarak isteklilere gönderildiği, ayrıca açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesinin hazırlandığı ve yazı ekinde isteklilere gönderildiği, açıklamaların 16.09.2022 tarihine kadar idareye teslim edilmesinin istenildiği belirlenmiştir.

İdarenin 09.09.2022 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde açıklama istenilen 4 iş kaleminin belirlendiği, bu iş kalemlerinin aşağıda belirtilen kalemler olduğu görülmüştür.

S5: İnşaat bünyesine giren nervürlü çelik zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği (her çapta) (her şey dahil),

S6: Ocak taşı ile moloz taş inşaat (hazır beton harcı ile) (gömme oluklu derz ile her şey dahil)

T1: Her cins ve klastaki zeminde yarma ve yan ariyet kazısı yapılması, nakli ve kullanılması (sulama ve sıkıştırma dahil) (Her şey dahil)

U1: Ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş malzeme ile plentmiks ve alt temel ve plentmiks temel yapılması ve su nakli (su temini ve nakli dahil) (her şey dahil)

Yapılan inceleme neticesinde yaklaşık maliyet hesabında kullanılan analizler ile aşırı düşük teklif açıklaması istenirken, isteklilere gönderilen ve teklifin önemli bileşeni olarak belirlenen 4 iş kalemine ilişkin analizlerin birbiri ile aynı olduğu, analizlerdeki miktarlarda farklılıklar bulunmadığı, yaklaşık maliyet icmalinde yer alan 4 iş kalemine ilişkin bedellerin toplamının, toplam yaklaşık maliyetin %82,5634’üne denk geldiği, dolayısıyla mevzuatta aranan koşulların sağlandığı belirlenmiştir.

Başvuru dilekçesinde yaklaşık maliyet hesaplanırken İdari Şartname’nin 48.4’üncü maddesinde yapılan düzenleme çerçevesinde mazot, demir, çimento gibi girdilere ilişkin piyasadaki dalgalanmaların dikkate alınmadığına yer verilmiştir. Ancak ihale işlem dosyasında yer alan Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Daire Başkanlığı’nın Karayolları 4.Bölge Müdürlüğü’ne hitaben yazdığı 21.06.2022 tarih ve 1436472 sayılı yazısında “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı tarafından 02.06.2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere “İnşaat ve tesisat birim fiyatları” yayınlandığı, bu doğrultuda da yaklaşık maliyet hesaplamalarında Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan son güncel fiyatların dikkate alınması gerektiği, ayrıca herhangi bir güncelleme olması halinde gerekli bilgilendirmenin yapılacağı, ancak geçen bu kısa süre içerisinde piyasa koşulları, küresel piyasada meydana gelen dalgalanmalar nedeniyle fiyatlarında aşırı değişim meydana gelen Mazot, Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG), Demir, Bitüm, Amonyum Nitrat Fuel-Oil (ANFO), Jeomembran, Geotekstil Keçe, Çimento ve Hazır Beton rayiçlerinin piyasa fiyatlarına göre gerçekçi bir şekilde tespit edilmesi zarureti doğmuştur.

Bu doğrultuda, merkez ve taşra teşkilatı tarafından aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir.

1-Yaklaşık maliyet hesaplanırken Kamu Kurum ve Kuruluşları tarafından yayınlanan fiyatlar öncelikli olarak kullanılacaktır.

2-Mazot, Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG), Demir, Bitüm, Amonyum Nitrat Fuel-Oil (ANFO), Jeomembran ve Geotekstil Keçe malzemelerinin güncel piyasa fiyatlarının tespit edilmesi amacıyla yapılan araştırma ve hesaplamalar neticesinde bulunan fiyatlar https://portal.kgm.gov.tr/Sayfalar/KGM/SiteTr/Baskanliklar/BaskanliklarProgIzleme/GuncelFiyatlar.aspx adresinde yer alacaktır.

3-Çimento ve hazır beton fiyatları bölgesel olarak farklılık gösterdiğinden her ihale için işin mahallinde bulunan çimento fabrikalarından ayrı fiyat teklifleri alınarak değerlendirme yapılması gerekmektedir. En az 3 teklif (KDV hariç) alınacak, tekliflerden en düşük olanı güncel rayiç fiyat olarak değerlendirilecektir.

4-Anılan Kurum adresimizde yer verilen güncel rayiçler hariç Kamu Kurum ve Kuruluşları tarafından yayınlanan tüm diğer rayiçler, TÜİK tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosunun “Yİ-ÜFE Genel” sütununda yer alan endekslere göre güncellenebilecek olup bunun dışında herhangi bir güncelleme yöntemi kesinlikle kullanılmayacaktır.

5-Güncelleme yapılırken temel endeks olarak; Kamu Kurum ve Kuruluşları tarafından yayınlanan listenin yayınlandığı tarihin içinde bulunduğu aya ait endeks dikkate alınacaktır.

Örneğin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı tarafından en son 2 Haziran 2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere “İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları” yayınlandığı için söz konusu rayiçlerin kullanılması durumunda güncelleme yapılırken temel endeks olarak “Haziran” ayı endeksi dikkate alınacaktır.

6-Anılan Kurum adresimizde belirtilen fiyatlar yalnızca yaklaşık maliyetin hazırlanmasında kullanılabilecek olup bunun dışında yeni birim fiyat tespiti de dahil hiçbir yerde kullanılmayacaktır.

7-Piyasa fiyatlarında meydana gelebilecek değişimlerden dolayı anılan adreste yer verilen rayiç fiyatları belirli aralıklarla güncellenecek olup yaklaşık maliyet hesaplanırken söz konusu adresin devamlı takip edilmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği,

İdare tarafından da yaklaşık maliyet icmallerinde ilgili yazıda belirtildiği şekilde öncelikli olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı tarafından 02.06.2022 tarihinde yayımlanan güncel rayiç ve birim fiyatların kullanıldığı, çimento, beton harcı, beton çelik çubukları ve mazot için ilgi yazıda belirtilen portal üzerinden güncel fiyatların ve piyasa araştırmasının esas alınarak hesaplama yapıldığı belirlenmiştir.

Başvuru dilekçesinde iddia edildiği gibi mazot girdisi veya C30/37 beton harcı için güncelliğini kaybetmiş fiyatların ya da kamu kurum kuruluşlarının fiyatlarının değil, piyasa araştırmasının ve Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü’ne hitaben yazılan ve yukarıda aktarılan yazıda adresi belirtilen portal üzerinden elde edilen fiyatların kullanıldığı tespit edilmiştir.

İdarece aşırı düşük açıklama isteme yazısı ekinde teklifin önemli bileşeni olarak belirlenen 4 iş kalemi için özel birim fiyat analizlerinin Karayolları Teknik Şartnamesi, ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat tariflerine uygun şekilde hazırlandığı, başvuru dilekçesinde belirtildiği gibi “S6: Ocak taşı ile moloz taş inşaat (hazır beton harcı ile) (gömme oluklu derz ile her şey dahil)” iş kaleminde barbakan imalatının düşünülmediği iddiasının yerinde olmadığı çünkü birim fiyat tariflerinde “…projesine göre ve gerekli yerlerde…” ifadesine yer verildiği, dolayısıyla gerekli görülen yerlerde birim fiyat tariflerine uygun şekilde imalatın gerçekleşmesinin yüklenicinin sorumluluğunda olduğu belirlenmiştir.

Yukarıda yapılan inceleme ve tespitler neticesinde idarece aşırı düşük açıklama isteme yazısı ekinde teklifin önemli bileşeni olarak belirlenen 4 iş kalemine ilişkin olarak hazırlanan analizlerin Karayolları Teknik Şartnamesi, ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat tarifleri dikkate alınarak hazırlandığı ve güncel fiyatlara uygun rayiç ve birim fiyatların kullanıldığı belirlendiğinden başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri,” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde;ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

(5) İş deneyim belge tutarlarının;

a) Kanun’un 19’uncu maddesi ile 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin;

1. İki katına kadar olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla,

2. İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla,

olmamak üzere idarece belirlenecek orandan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır.

b) Kanun’un 20’nci maddesi ile 21’inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin;

1. İki katına kadar olan ihalelerde, yaklaşık maliyetin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla,

2. İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, yaklaşık maliyetin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla,

olmamak üzere idarece belirlenecek tutardan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır.

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz.

(8) Konsorsiyumların katılabileceği ihalelerde, uzmanlık gerektiren kısımlar esas alınarak, konsorsiyum ortağı tarafından birden fazla kısma ya da tek bir aday veya istekli tarafından işin tamamına başvuruda bulunulması veya teklif verilmesi halinde, iş deneyimini tevsik etmek amacıyla her bir kısım için iş deneyimini gösteren ayrı bir belge sunulabilir.

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait iş deneyim belgesinin sunulması halinde; ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir) tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren ortaklık tespit belgesinin sunulması zorunludur. Ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu tarafından düzenlenen ortaklık tespit belgesinin, düzenlendikten sonra iş deneyim belgesini kullanan tüzel kişinin temsilcisi ve iş deneyim belge sahibi tarafından imzalanması gerekmektedir.

…

(11) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

…

(17) Bu Yönetmelik’in 43’üncü maddesinin sekizinci fıkrasına göre düzenlenenler hariç olmak üzere belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlarca düzenlenecek iş deneyim belgelerinde; belgeye konu işin esaslı unsuru ile belge tutarının iş grupları itibariyle dağılımına yer verilir. Ancak, işin amacı ile işlevini gerçekleştirecek seviyede veya bir iş grubuna ilişkin aşama ve kısımları içerecek şekilde tamamlanmaması gibi hallerde esaslı unsur belirtilmez ve belgede buna ilişkin açıklamaya yer verilerek işin tamamlanan aşama ve kısımları belirtilir.” hükümleri,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının tespiti” başlıklı 46’ncı maddesinde “(1) İş deneyim belgelerine, fiilen gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerin tutarı olarak, devam eden işlerde ara hakediş raporlarındaki, geçici kabulü yapılmış işlerde ise hakediş raporları ve varsa kesin hakediş raporundaki iş veya görevle ilgili tutarlar herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadan yazılır.

(2) Bu tutar;

a) Yurt içinde keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanmış işlerde; her türlü fiyat farkları hariç, varsa yasal keşif artışları dahil, ihale indirimi yapılmış, hakedişteki sözleşme yılı birim fiyatları ile yapılan işin tutarı üzerinden,

…

ç) Kontrol şefi ve şantiye şefi hariç denetleme görevlerinde bulunanların iş deneyimi, denetledikleri işlerin lisans eğitimini aldıkları kendi mesleki alanları ile ilgili tutarları üzerinden, işin tamamında veya bir kısmında aynı sıfat ve görev unvanı ile eşzamanlı görev yapan birden fazla denetleme görevlisi bulunması halinde ise; görevlilerin sayısına bölünerek bulunan tutarlar üzerinden,

d) Kontrol şefi ve şantiye şefi ile işin tümünden sorumlu olarak görevlendirilen kontrol mühendisinin iş deneyimi, aldıkları lisans eğitimlerine bakılmaksızın denetledikleri işin tamamı üzerinden,

e) Yönetme görevlerinde bulunanların iş deneyimi yönettikleri tutarlar üzerinden, ancak işin tamamında veya bir kısmında aynı sıfat ve görev unvanı ile eşzamanlı görev yapan birden fazla yönetici olması halinde belge tutarı, yöneticilerin sayısına bölünerek bulunan tutarlar üzerinden,

f) İlk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranındaki işin bir kısmında denetleme, diğer kısmında yönetme görevinde bulunanların iş deneyimi, (ç), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen esaslar dahilinde, denetledikleri ve yönettikleri iş tutarlarının toplamı üzerinden,

belirlenir.

(3) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara doğrudan tek sözleşme ile taahhüt edilmiş işlerin bir bölümünü yapan alt yüklenicilerin iş deneyim tutarının tespitinde; diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla, yaptıkları işin esas sözleşme fiyatları ile hesaplanan tutarını geçmemek üzere, kendi sözleşmelerinde yazılı bedel esas alınır.

(4) Özel sektöre gerçekleştirilen işlerde iş deneyim tutarının tespitinde; diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla, işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme bedelinin % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.

(5) İdare tarafından yükleniciye verilen ve işin imalatında fiilen kullanılan malzeme bedelinin yarısı, malzeme bedeli yüklenicinin hakedişinden kesilse bile, iş bitirme, iş denetleme ve iş yönetme belgelerinin tutarının tespitinde değerlendirilir.

...” hükümleri,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim belgelerinin verilmesi” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) İş deneyim belgeleri, ilgilinin iş ve/veya mesleki tecrübesini tevsik amacıyla; yüklenicilere, yükleniciye karşı bir sözleşme ile taahhüt ettiği iş bölümünü bitiren alt yüklenicilere, mimar veya mühendis olmak şartıyla denetleme veya yönetme görevlerinde bulunanlara, talepleri halinde, aşağıdaki hükümlere göre talep tarihini izleyen 30 gün içinde belge düzenlemeye yetkili mercilerce düzenlenir ve verilir. Düzenleme koşullarını taşımayan taleplerde, aynı süre içinde başvuru sahibine bu husus gerekçeleriyle yazılı olarak bildirilir.

(2) Yüklenicilere;

a) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara tek sözleşme ile taahhüt ettikleri işler için, geçici kabulün yapılmış olması durumunda “iş bitirme belgesi”, işin ilk sözleşme bedelinin tamamlanması ve gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşarak kusursuz olarak gerçekleştirilmesi durumunda “iş durum belgesi”, sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından,

b) Yurtiçinde özel sektöre, yapılacak iş karşılığı bedel içeren bir sözleşme ile taahhüt ettikleri işler için, işi bitirmeleri durumunda “iş bitirme belgesi”, işin ilk sözleşme bedelinin tamamlanması ve gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşarak kusursuz olarak gerçekleştirilmesi durumunda “iş durum belgesi”, belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından,

düzenlenir ve verilir.

(3) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara doğrudan tek sözleşme ile taahhüt edilmiş işlerin bir bölümünü yapan alt yüklenicilere; sözleşmesinin tamamını bir bütün olarak gerçekleştirip bitirmeleri ve kısmı kabul öngörülen işlerde idare tarafından kısmı kabulü yapılmak veya asıl sözleşmeye ilişkin işin geçici kabulü yapılmak şartıyla, “alt yüklenici iş bitirme belgesi” verilir. Yüklenici ile alt yüklenici arasında yapılan sözleşmelerde, nevi itibariyle verilen bir işin baştan sona yapılmasının öngörülmesi şartı aranır. Birden fazla alt yüklenici olması durumunda, alt yüklenicilere verilecek iş deneyim belgelerinin tutarlarının toplamı, toplam sözleşme bedelini aşamaz.

(4) Mühendisler ve mimarlara;

a) İş Denetleme Belgesi;

1. İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara, mahallinde ilgili mevzuat gereğince denetledikleri işlerde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, kontrol mühendisi, şantiye mühendisi ve kontrol şefine,

…

3. İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yüklenici bünyesinde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, şantiye mühendisi ve şantiye şefine,

4. Özel sektöre taahhütte bulunulan işlerde, yüklenici bünyesinde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, şantiye mühendisi ve şantiye şefine,

5. Tek sözleşme ile ilişkili olarak düzenlenir ve verilir.

…

(5) Ortak girişimler için;

a) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerde, ortakların her birinin hissesini ayrı ayrı gösteren ortak sayısı kadar iş bitirme belgesi düzenlenir,

b) Konsorsiyumlarda her bir ortağa, ortaklar tarafından gerçekleştirilen iş kısımlarını ve tutarlarını gösteren iş bitirme belgesi düzenlenir.

(6) İş bitirme, iş durum, iş denetleme ve iş yönetme belgeleri, belge sahibi gerçek veya tüzel kişiler dışındaki aday ve istekli tarafından kullanılamaz, devredilemez, kiraya verilemez ve satılamaz. Bu belge sahiplerinin kuracakları veya ortak olacakları tüzel kişiliklerin ihaleye girebilmesinde; en az bir yıldır tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip olması ve bu sürede Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olması, teminat süresi sonuna kadar bu şartların muhafaza edilmesi zorunludur.

…

(8) Tüzel kişi tarafından sunulan iş deneyim belgesinin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, bu ortağa ait iş deneyimini gösteren belgelerin tamamı teminat süresi sonuna kadar başka bir tüzel kişiye kullandırılamaz.

…” hükümleri yer almaktadır.

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.

(3) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerden edinilen iş deneyim belgelerindeki tutarlar, aday veya isteklinin belge sahibi iş ortaklığındaki hisse oranları esas alınarak değerlendirilir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyiminin değerlendirilmesinde ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın sunduğu belge üzerindeki tutar esas alınır.

…

(5) İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme belgelerinde, belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması,

b) İş durum belgelerinde, belgeye konu işin gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması ve ilk sözleşme bedelinin tamamlanması,

c) İş denetleme ve iş yönetme belgelerinde,

1. Belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde olması kaydıyla, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

2. Gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olduğu ve ilk sözleşme bedelinin tamamlandığı işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

şartı aranır ve geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir.

(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında,

dikkate alınır.

…” hükmü yer almaktadır.

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:

…

b) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

c) (a) ve (b) bendi dışında kalan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin sözleşmesinin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

d) Alt yüklenici iş bitirme belgeleri, yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin tarihi esas alınarak güncellenir.

(2) Yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin olarak; 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinde; alt yüklenici iş bitirme belgeleri dahil diğer belgeler ise belgeye konu işin sözleşme tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilir. Bulunan bu tutar; 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilerek yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlerde birinci fıkranın (b) bendine göre, bu kapsama girmeyen işlerde ise, birinci fıkranın (c) bendine göre güncellenir.” hükümleri yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi” başlıklı tabloda “(A) Alt Yapı İşleri”nin düzenlendiği bölümde AV grubu işler aşağıdaki gibi sayılmıştır.

“V. GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı)

1. Otoyollar

2. Devlet, il ve köy yolları

3. Cadde ve sokak yapım işleri”

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

7.5.2. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.3. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

{Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartnamenin 7’nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Bu işte benzer iş; Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan A/V. GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı) Grubu İşleri benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar:

Benzer işe denk sayılacak Mühendislik veya Mimarlık bölümleri; İnşaat Mühendisliğidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Şikâyete konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen SURYOL İnş. Maden. Turz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda 1 yıldan fazla süreli olarak şirketin %51 hissesine sahip ortağına ilişkin “3349-Y-KD-854-1” sayılı iş deneyim belgesinin beyan edildiği, söz konusu belgenin EKAP üzerinden indirilmesi sonucunda “Karayolları Genel Müdürlüğü” tarafından “Çayeli–Ardeşen–Hopa (Çayeli Geçişi Dahil) Yolu Km:140+150 – 217+200 arası “Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Alttemel, Plentmiks Temel, Köprü, Tünel ve Bitümlü Sıcak Karışım vs.” işine ilişkin olduğu, uygulanan yapı tekniğinin “Km:140+150 – 217+200 arası “Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Alttemel, Plentmiks Temel, Köprü, Tünel ve Bitümlü Sıcak Karışım vs. -Belgeye konu işin esaslı unsuru: A-V Grubu: Karayolu İşleri (Altyapı + Üstyapı)” işleri olduğu, iş deneyim belgesinin Engin Durukan adına düzenlendiği, anılan şahsın görev unvanının “ Kontrol Mühendisi, Kontrol Şefi, Yol Yapım Başmühendisi”, ilk sözleşme bedelinin: 218.378.626,80 USD, sözleşme tarihinin: 11.12.1997, toplam sözleşme bedelinin: 717.132.722,06 USD, işin geçici kabul tarihinin: 29.04.2010, aynı belgede ilgilinin toplam görev süresinde gerçekleşen toplam iş tutarının 186.988.306,06 USD olduğu, ilgilinin toplam görev süresinde işin ilk sözleşme bedeline göre gerçekleşme oranı: %85.63 olduğu, ilgilinin görevi sırasında denetlediği ve yönettiği iş kısımlarının: toprak işleri, sanat yapıları, alttemel, plentmiks temel, köprü, tünel ve bitümlü sıcak karışım işleri olduğu görülmüştür.

İdari Şartname’de yer alan düzenleme uyarınca söz konusu ihalede teklif edilen bedelin %80’i oranında ihale konusu iş veya benzer işe uygun iş deneyim belgelerinin sunulması gerekmektedir. Adı geçen istekli tarafından beyan edilen iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun AV grubu işler olduğu, belgenin güncellenmemiş bedelinin bile fazlasıyla sağlanması gereken tutarı karşıladığı belirlenmiştir.

Adı geçen istekli tarafından 16.09.2022 tarihli yazı ekinde ortaklık tespit belgesinin idareye sunulduğu, ortaklık tespit belgesinin 29.08.2022 (ihale ilan tarihi olan 05.08.2022 tarihinden sonra) düzenlendiği, sunulan ortaklık tespit belgesinin ilgili meslek mensubunca imzalanarak kaşelendiği, iş deneyim belgesi sunulan şahsın şirketin %51 ortağı olduğu ve belgenin düzenlendiği tarihten önceki 1 yıl boyunca adı geçen şirketin yarıdan fazla hissesine sahip olduğu ve bu sürede şirketi temsile ve yönetime yetkili ortağı olduğu, EKAP’tan alınan “ticaret bilgileri sorgulama sonucu” belgesinde, iş deneyim belgesi kullanılan Engin Durukan’ın 23.03.2021 tarihinden beri münferiden temsile yetkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Engin Durukan’ın iş deneyim belgesine konu işte kamu tarafında kontrol mühendisi ve yol yapım başmühendisi görevinde çalıştığı görüldüğünden ayrıca SGK prim ödeme belgelerinin istenmesine gerek görülmemiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan ORAK Altyapı San. ve Tic. A.Ş.nin Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda EKAP’a kayıtlı olduğu beyan edilen “2012/192672-667322-2-3” sayılı iş deneyim belgesinin EKAP’tan indirilmesi sonucunda söz konusu belgenin ORAK Altyapı San. ve Tic. A.Ş. adına, “İskenderun- Arsuz (Uluçınar) yolu km:6+373-29+881 arası toprak işleri, sanat yapıları, BSK, trafik güvenliği yapım işi”ne ilişkin olduğu, iş deneyim belgesine konu işin altyapı ve üstyapısıyla karayolu yapım işine ilişkin olduğundan AV grubu işe uygun olduğu, ilk sözleşme bedelinin: 36.448.561,00 TL, sözleşme tarihinin: 08.05.2013, belge tutarının: 43.552.384,10 TL olduğu tespit edilmiştir.

Adı geçen istekli tarafından şahıs adına düzenlenen bir iş deneyim belgesi beyan edilmediğinden mevzuat gereğince ortaklık tespit belgesinin sunulmasına gerek bulunmamaktadır. Ayrıca belge tutarının güncellenmiş halinin asgari iş deneyim tutarını karşıladığı belirlenmiştir.

MAKTAŞ Tarım Ürün. Elekt. Üretim Pazar. İnş. Gıda Petrol San. Tic. A.Ş. tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda EKAP’a kayıtlı olduğu beyan edilen Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda 1 yıldan fazla süreli olarak şirketin %51 hissesine sahip ortağına ilişkin “2015/70247-1227601-8-1” sayılı iş deneyim belgesinin beyan edildiği, söz konusu belgenin EKAP üzerinden indirilmesi sonucunda İstanbul Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı Altyapı Hizmetleri Müdürlüğü tarafından “İstanbul Geneli Yol , Kavşak ve Altyapı İşi , 2015/70247” işine ilişkin olduğu, uygulanan yapı tekniğinin “Yol, Köprü, Kavşak, Altyapı, Sahil Düzenleme ve Tünel Yapım İşleri” olduğu, belgeye konu işin esaslı unsuru: AV. GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı) işleri olduğu, iş deneyim belgesinin Halis Aydoğan adına düzenlendiği, anılan şahsın görev unvanının “ Kontrol Mühendisi”, ilk sözleşme bedelinin: 697.995.927,70 TL; sözleşme tarihinin: 07.08.2015, toplam sözleşme bedelinin: 837.525.313,65 TL, işin geçici kabul tarihinin: 21.08.2017, aynı belgede ilgilinin toplam görev süresinde gerçekleşen toplam iş tutarının 789.831.067,14 TL olduğu, ilgilinin toplam görev süresinde işin ilk sözleşme bedeline göre gerçekleşme oranı: %103.26 olduğu, ilgilinin görevi sırasında denetlediği ve yönettiği iş kısımlarının: yol, köprü, kavşak, altyapı, sahil düzenleme ve tünel yapım işleri olduğu görülmüştür.

İdari Şartname’de yer alan düzenleme uyarınca söz konusu ihalede teklif edilen bedelin %80’i oranında ihale konusu iş veya benzer işe uygun iş deneyim belgelerinin sunulması gerekmektedir. Adı geçen istekli tarafından beyan edilen iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun AV grubu işler olduğu, belgenin güncellenmemiş bedelinin bile fazlasıyla sağlanması gereken tutarı karşıladığı belirlenmiştir.

Adı geçen istekli tarafından 15.09.2022 tarihli yazı ekinde ortaklık tespit belgesinin idareye sunulduğu, ortaklık tespit belgesinin 31.08.2022 (ihale ilan tarihi olan 05.08.2022 tarihinden sonra) düzenlendiği, sunulan ortaklık tespit belgesinin ilgili meslek mensubunca imzalanarak kaşelendiği, iş deneyim belgesi sunulan şahsın şirketin %51 ortağı olduğu ve belgenin düzenlendiği tarihten önceki 1 yıl boyunca adı geçen şirketin yarıdan fazla hissesine sahip olduğu ve bu sürede şirketi temsile ve yönetime yetkili ortağı olduğu, EKAP’tan alınan “ticaret bilgileri sorgulama sonucu” belgesinde, iş deneyim belgesi kullanılan Halis Aydoğan’ın 05.02.2020 tarihinden 04.02.2023 tarihine kadar temsile yetkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Halis Aydoğan’ın iş deneyim belgesine konu işte kamu tarafında kontrol mühendisi ve yol yapım başmühendisi görevinde çalıştığı görüldüğünden ayrıca SGK prim ödeme belgelerinin istenmesine gerek görülmemiştir.

BAŞ-KA İnş. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda EKAP’a kayıtlı olduğu beyan edilen “2015/155449-1335470-1-3” sayılı iş deneyim belgesinin EKAP’tan indirilmesi sonucunda, söz konusu belgenin BAŞ-KA İnş. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti adına, “Kayseri Güney Çevre Yolu Km:0+000-11+900 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üstyapı (BSK) ve Çeşitli İşler Yol Yapım İşi”ne ilişkin alt yüklenici iş bitirme belgesi olduğu, işin alt yüklenici tarafından yapılan kısmının “Kayseri Güney Çevre Yolu Km:0+000-11+900 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üstyapı İşleri (BSK) ve Çeşitli Yol Yapım İşleri” olduğu, esas işin sözleşme tarihinin 22.01.2016, alt yüklenicinin yüklenici ile yaptığı sözleşme tarihinin: 01.03.2016, alt yüklenicinin yüklenici ile yaptığı sözleşme bedelinin: 15.461.286,55 TL, geçici kabul tarihinin: 27.08.2018, belge tutarının:15.461.286,55 TL olduğu tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 49’uncu maddesinde yer alan “…Alt yüklenici iş bitirme belgeleri, yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin tarihi esas alınarak güncellenir.” hükmü gereğince söz konusu alt yüklenici iş bitirme belgesinde güncelleme yaparken sözleşme tarihinin esas alınacağı, adı geçen belge güncellendiğinde ise şikâyete konu ihalede sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarını karşıladığı belirlenmiştir. (69.900.925,50 x 0,80 = 55.920.740,40TL < 107.431.095,68 TL )

Adı geçen istekli tarafından şahıs adına düzenlenen bir iş deneyim belgesi beyan edilmediğinden mevzuat gereğince ortaklık tespit belgesinin sunulmasına gerek bulunmamaktadır.

Yukarıda yapılan inceleme ve tespitler neticesinde başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

…

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1’inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1’inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.14.İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğ’in 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

45.1.13.16.Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.

45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…” açıklamaları yer almaktadır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olan SURYOL İnş. Maden. Turz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından 16.09.2022 tarihli yazı ekinde sunulan aşırı düşük açıklamaları incelendiğinde; açıklamalar kapsamında teklifin önemli bileşeni olarak belirlenen 4 iş kalemine ilişkin sunulan analizlerin idarece verilen analiz formatlarına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olduğu, analizlerde açıklama istenecek ve istenmeyecek tüm analiz girdilerine yer verildiği, idarenin 09.09.2022 tarihli yazı ekinde gönderdiği analiz formatlarının birebir kullanıldığı, analiz girdilerine ilişkin herhangi bir değişiklik yapılmadığı görülmüştür.

Adı geçen isteklinin aşırı düşük açıklamaları kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde:

-Farklı iş kalemlerinde yer alan aynı girdiler için farklı fiyatlar kullanılmadığı,

-Açıklamaları kapsamında, açıklama istenecek ve istenmeyen analiz girdilerinin yer aldığı ayrı bir tablo hazırlanarak tablonun en son satırında hangi girdinin hangi şekilde açıklandığının belirtildiği, kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatların veya rayiçlerin kullanılması durumunda hangi kamu kurum ve kuruluşunun fiyatının kullanıldığının belirtildiği, yapılan kontrol neticesinde belirtilen fiyatların güncel yayımlanmış birim fiyatlar olduğu,

-Açıklama istenmeyecek analiz girdileri için 0,01 TL’nin kullanıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdileri için öngörülen birim fiyatın açıklama kapsamında belirtilmesinin yeterli olduğu, bahse konu girdiler için açıklayıcı bilgi veya tevsik edici belge sunma zorunluluğunun bulunmadığı, dolayısıyla açıklama istenilmeyen analiz girdileri için düşük bir bedel öngörülmesinin mevzuata herhangi bir aykırılık teşkil etmediği,

-Anılan istekli tarafından sunulan analiz tablolarındaki miktarlar ve belirtilen fiyatların çarpımı sonucunda yapılan kontrolde herhangi bir aritmetik hata bulunmadığı, analizlerin toplamında hesaplanan rakamın mevzuata uygun şekilde virgülden sonra iki haneli olacak şekilde yuvarlandığı, söz konusu birim fiyatların birim fiyat teklif cetvelinde yer alan fiyatların üzerinde olmadığı,

-Adı geçen isteklinin iş kalemleri/gruplarına ait analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde (01.09.2022) yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı (6.471,00/30/7,5=28,76 TL), analiz girdilerindeki işçilik maliyetleri için saatlik asgari ücretin ayrıca belirtildiği, “işçilik dahildir” şeklinde bir ifadenin bulunmadığı,

-Anılan istekli tarafından sunulan açıklama istenilen ve istenmeyen analiz girdilerine ilişkin hangi yöntemle açıklama yapıldığını gösteren tabloda, “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm”; “beton çelik çubuğu, ¢8-12 mm” analiz girdileri için fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığının belirtildiği, sunulan belgelerde “Hamza Aslan-BKB Mühendislik Mimarlık Danışmanlık İnşaat ve Taahhüt İşleri”nden alınan 15.09.2022 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, sunulan fiyat teklifinin ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenerek imzalandığı, fiyat teklifinin üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin bulunduğu, fiyat teklifinin ekinde, fiyat teklifine dayanak olan satış tutarı tespit tutanağının yer aldığı, anılan tutanağın 2022 vergi beyanname döneminin 2.dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, tutanağın ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin ve mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesinin ve mükellefe ait temsile yetkili olduğunu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi’nin ilgili sayfasının bulunduğu, fiyat teklifini veren firmanın alanda faaliyet gösterdiği, açıklamalar kapsamında sunulan fiyat teklifini düzenleyen Hamza Aslan-BKB Mühendislik Mimarlık Danışmalık İnşaat ve Taahhüt işlerine ilişkin olarak sunulan 04.06.2018 tarih ve 9592 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde adı geçen gerçek kişinin ticaret unvanının “Mühendislik, mimarlık, danışmanlık, inşaat ve taahhüt işleri” olarak belirlendiği görüldüğünden fiyat teklifi veren kişinin inşaat demiri alım satımı ve ticareti konusunda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı,

-Fiyat tekliflerinde belirtilen birim fiyatların, ilgili satış tutarı tespit tutanaklarında belirtilen ortalama birim satış tutarı birim fiyatları ile uyumlu olduğu, satış tutarı tespit tutanaklarında tutanakların esas alındığı geçici vergi beyanname döneminde düzenlenen faturaların tarihlerinin ve numaralarının belirtildiği, ilgili tutanaklarda tutanakların hangi mala ilişkin olarak düzenlendiği bilgisinin bulunduğu, satış tutarı tespit tutanağında yer alan tarih ile fiyat teklifinde yer alan tarihin aynı tarih olduğu dolayısıyla tarihler açısından bir aykırılığın bulunmadığı,

-Satış tutarı tespit tutanaklarındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarı bölümlerinde belirtilen malın adı ile faturalarda satış yapılan malların adlarının uyumlu olduğu, fiyat tekliflerinin üzerinde fiyat teklifini düzenleyen firmanın adının, T.C. kimlik ve vergi kimlik numaralarının belirtildiği,

-Anılan isteklinin açıklamaları kapsamında sadece “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm”; “beton çelik çubuğu, ¢8-12 mm” analiz girdileri için fiyat teklifi ile açıklama yaptığı, söz konusu beton çeliklerin kullanıldığı iş kalemlerine ilişkin birim fiyat tariflerinde nakliyenin dahil olduğunun belirtildiği, ayrıca bu kalemlere ilişkin idarece hazırlanan analizlerde de nakliye girdisine yer verildiği, fiyat tekliflerinde de nakliye dahil olarak fiyat teklifi verildiği, dolayısıyla da bu konuda da herhangi bir aykırılığın bulunmadığı,

-Adı geçen isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde S5: İnşaat bünyesine giren nervürlü çelik zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği (her çapta) (her şey dahil), toplam miktarın 360 ton olduğu, fiyat teklifi ile açıklama yapılan “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm” analiz girdisinin sadece S5 pozu içerisinde yer aldığı, anılan analizde 1 ton S5 pozu imalatı için 440 kg “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm”nin kullanılacağının anlaşıldığı, dolayısıyla sorgulamaya konu iş kalemlerinde (360x440=158.400 kg) kullanılacağı toplam miktarın 1/20’sinin ise 7920 kg olduğu ve satış tutarı tespit tutanağındaki toplam 44.000 kg’ın bu rakamın üzerinde olduğu,

Yine fiyat teklifi ile açıklama yapılan “beton çelik çubuğu, ¢8-12 mm” analiz girdisinin sadece S5 pozu içerisinde yer aldığı, anılan analizde 1 ton S5 pozu imalatı için 642 kg “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢8-12 mm”nin kullanılacağının anlaşıldığı, dolayısıyla sorgulamaya konu iş kalemlerinde (360x642=231.120 kg) kullanılacağı, toplam miktarın 1/20’sinin ise 11.556 kg olduğu ve satış tutarı tespit tutanağındaki toplam 14.000 kg’ın bu rakamın üzerinde olduğu belirlenmiştir.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekli tarafından Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesine göre sunulan belgelerin geçersiz olduğu, tutanaklara dayanak teşkil eden söz konusu faturaların sahte olduğu ve gerçeği yansıtmadığı iddiaları ile ilgili olarak; 25.11.2022 tarihli ve 25319 sayılı yazımız ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen SURYOL İnş. Maden. Turz. San. ve Tic. A.Ş. satış tutarı tespit tutanaklarını onaylayan ilgili meslek mensubundan satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan fiyat tekliflerinin dayanağını oluşturan ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarının tespitinde esas alınan e arşiv faturaların onaylı örneklerinin gönderilmesinin talep edildiği, belirtilen yazılara 05.12.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan yazı ile cevap verildiği, cevap yazısı ekinde yer alan faturaların satış tutarı tespit tutanağında belirtilen faturalar olduğu, bilgilerin birbiri ile uyumlu olduğu, gönderilen faturalar e arşiv fatura olarak düzenlendiğinden Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın internet sitesinden teyidinin yapılabildiği tespit edilmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan ORAK Altyapı San. ve Tic. A.Ş. tarafından 16.09.2022 tarihli yazı ekinde sunulan aşırı düşük açıklamaları incelendiğinde; açıklamalar kapsamında teklifin önemli bileşeni olarak belirlenen 4 iş kalemine ilişkin sunulan analizlerin idarece verilen analiz formatlarına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olduğu, analizlerde açıklama istenecek ve istenmeyecek tüm analiz girdilerine yer verildiği, idarenin 09.09.2022 tarihli yazı ekinde gönderdiği analiz formatlarının birebir kullanıldığı, analiz girdilerine ilişkin herhangi bir değişiklik yapılmadığı görülmüştür.

Adı geçen isteklinin aşırı düşük açıklamaları kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde:

-Farklı iş kalemlerinde yer alan aynı girdiler için farklı fiyatlar kullanılmadığı,

-Açıklamaları kapsamında, açıklama istenecek ve istenmeyen analiz girdilerinin yer aldığı idarece hazırlanan analiz formatlarının birebir kullanıldığı, analiz tablosunda en sona bir sütun eklenerek hangi analiz girdisinin hangi yöntemle açıklandığına ilişkin bilginin yazıldığı, kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatların veya rayiçlerin kullanılması durumunda hangi kamu kurum ve kuruluşunun fiyatının kullanıldığının belirtildiği, yapılan kontrol neticesinde belirtilen fiyatların güncel yayımlanmış birim fiyatlar olduğu,

-Açıklama istenmeyecek analiz girdileri için 0,01 TL’nin kullanıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdileri için öngörülen birim fiyatın açıklama kapsamında belirtilmesinin yeterli olduğu, bahse konu girdiler için açıklayıcı bilgi veya tevsik edici belge sunma zorunluluğunun bulunmadığı, dolayısıyla açıklama istenilmeyen analiz girdileri için düşük bir bedel öngörülmesinin mevzuata herhangi bir aykırılık teşkil etmediği,

-Anılan istekli tarafından sunulan analiz tablolarındaki miktarlar ve belirtilen fiyatların çarpımı sonucunda yapılan kontrolde herhangi bir aritmetik hata bulunmadığı, analizlerin toplamında hesaplanan rakamın mevzuata uygun şekilde virgülden sonra iki haneli olacak şekilde yuvarlandığı, söz konusu birim fiyatların birim fiyat teklif cetvelinde yer alan fiyatların üzerinde olmadığı,

-Adı geçen isteklinin iş kalemleri/gruplarına ait analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde (01.09.2022) yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı (6.471,00/30/7,5=28,76 TL), analiz girdilerindeki işçilik maliyetleri için saatlik asgari ücretin ayrıca belirtildiği, “işçilik dahildir” şeklinde bir ifadenin bulunmadığı,

-Anılan istekli tarafından sunulan analizlerdeki hangi yöntemle açıklama yapıldığı bilgisini içeren son sütundaki bilgilerden isteklinin, “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm”; “beton çelik çubuğu, ¢8-12 mm” ve “amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (kapsüle duyarsız)” analiz girdileri için fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığının belirtildiği, sunulan belgelerde “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm” ve “beton çelik çubuğu, ¢8-12 mm” için “Acar Grup Metal İnş. Nak. Tar. Tic. Ltdi Şti.”nden alınan 12.09.2022 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, sunulan fiyat teklifinin ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenerek imzalandığı, fiyat teklifinin üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin bulunduğu, fiyat teklifinin ekinde, fiyat teklifine dayanak olan satış tutarı tespit tutanaklarının yer aldığı, anılan tutanağın 2022 vergi beyanname döneminin 1.dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, tutanağın ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin ve mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesinin ve mükellefe ait temsile yetkili olduğunu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi’nin ilgili sayfasının bulunduğu, fiyat teklifini veren firmanın alanda faaliyet gösterdiği, ayrıca “amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (kapsüle duyarsız)”analiz girdisi için “Çetinler av. Mlz. Mad. ve Kim. Mad. Müh. İnş. Taah. İnş. Blgs. Taş. Oto. Elektrk. Tıbbi. Mlz. Tic ve San. Ltd. Şti.”nden alınan 13.09.2022 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, sunulan fiyat teklifinin ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenerek imzalandığı, fiyat teklifinin üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin bulunduğu, fiyat teklifinin ekinde, fiyat teklifine dayanak olan satış tutarı tespit tutanaklarının yer aldığı, anılan tutanağın 2022 vergi beyanname döneminin 1.dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, tutanağın ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin ve mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesinin ve mükellefe ait temsile yetkili olduğunu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi’nin ilgili sayfasının bulunduğu, fiyat teklifini veren firmanın alanda faaliyet gösterdiği

-Fiyat tekliflerinde belirtilen birim fiyatların, ilgili satış tutarı tespit tutanaklarında belirtilen ortalama birim satış tutarı birim fiyatları ile uyumlu olduğu, satış tutarı tespit tutanaklarında tutanakların esas alındığı geçici vergi beyanname döneminde düzenlenen faturaların tarihlerinin ve numaralarının belirtildiği, ilgili tutanaklarda tutanakların hangi mala ilişkin olarak düzenlendiği bilgisinin bulunduğu, satış tutarı tespit tutanağında yer alan tarih ile fiyat teklifinde yer alan tarihin aynı tarih olduğu dolayısıyla tarihler açısından bir aykırılığın bulunmadığı,

-Satış tutarı tespit tutanaklarındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarı bölümlerinde belirtilen malın adı ile faturalarda satış yapılan malların adlarının uyumlu olduğu, fiyat tekliflerinin üzerinde fiyat teklifini düzenleyen firmanın adının, vergi kimlik numaralarının belirtildiği,

-Anılan isteklinin açıklamaları kapsamında sadece “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm”; “beton çelik çubuğu, ¢8-12 mm” ve “amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (kapsüle duyarsız)” analiz girdileri için fiyat teklifi ile açıklama yaptığı, fiyat teklifi alınan beton çeliklerin kullanıldığı iş kalemlerine ilişkin birim fiyat tariflerinde nakliyenin dahil olduğunun belirtildiği, yine “amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (kapsüle duyarsız)” için, amonyum nitratın kullanılacağı iş kalemlerine ilişkin birim fiyat tariflerinde nakliyenin birim fiyata dahil olduğunun belirtildiği, fiyat tekliflerinde de nakliye dahil olarak fiyat teklifi verildiği, dolayısıyla da bu konuda da herhangi bir aykırılığın bulunmadığı,

-Adı geçen isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde S5: İnşaat bünyesine giren nervürlü çelik zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği (her çapta) (her şey dahil), toplam miktarın 360 ton olduğu, fiyat teklifi ile açıklama yapılan “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm” analiz girdisinin sadece S5 pozu içerisinde yer aldığı, anılan analizde 1 ton S5 pozu imalatı için 440 kg “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm”nin kullanılacağının anlaşıldığı, dolayısıyla sorgulamaya konu iş kalemlerinde (360x440=158.400 kg) kullanılacağı, toplam miktarın 1/20’sinin ise 7920 kg olduğu ve satış tutarı tespit tutanağındaki toplam 338.216 kg’ın bu rakamın üzerinde olduğu,

Yine fiyat teklifi ile açıklama yapılan “beton çelik çubuğu, ¢8-12 mm” analiz girdisinin sadece S5 pozu içerisinde yer aldığı, anılan analizde 1 ton S5 pozu imalatı için 642 kg “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢8-12 mm”nin kullanılacağının anlaşıldığı, dolayısıyla sorgulamaya konu iş kalemlerinde (360x642=231.120 kg) kullanılacağı, toplam miktarın 1/20’sinin ise 11.556 kg olduğu ve satış tutarı tespit tutanağındaki toplam 503.321 kg’ın bu rakamın üzerinde olduğu belirlenmiştir.

-Fiyat teklif ile açıklama yapılan bir diğer girdi olana amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (kapsüle duyarsız) girdisinin S6 ve U1 pozları içerisinde yer aldığı dolayısıyla toplam işte (21.600x0,927+50.400x0,44859375=42.632,325 kg) amonyum nitrat kullanılacağı, toplam miktarın 1/20’sinin ise 2.131,62 kg olduğu ve satış tutarı tespit tutanağındaki toplam 424.450 kg’ın bu rakamın üzerinde olduğu belirlenmiştir.

-Ayrıca söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Orak Altyapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından sunulan satış tutarı tespit tutanaklarının aynısı Kurum tarafından incelemesi yapılan başka bir ihalede de farklı bir istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulduğu ve aynı iddialara ilişkin olarak satış tutarı tespit tutanaklarını onaylayan ilgili meslek mensubundan 11.11.2022 tarih ve 24316 sayılı yazımız ile satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan fiyat tekliflerinin dayanağını oluşturan ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarının tespitinde esas alınan e faturaların onaylı örneklerinin gönderilmesinin talep edildiği ve 16.11.2022 tarihli yazı ekinde istenilen faturaların gönderildiği belirlenmiştir. Daha sonra 21.11.2022 tarih ve 25057 sayılı Dörtyol Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden gönderilen e faturaların sistemlerinde kayıtlı olup olmadığı sorularak faturaların teyidi için bilgi talebinde bulunulmuştur. Söz konusu Vergi Dairesi’nin 22.11.2022 tarih ve 164616 sayılı cevabi yazısında faturaların sistemde kayıtlı olduğu belirtilerek, faturaların BA/BS formatları gönderildiğinden, bu inceleme kapsamında yeniden faturaların istenilmesine gerek görülmemiştir. Gönderilen belgeler incelendiğinde, faturaların sahte olmadığı ve satış tutarı tespit tutanağında belirtilen bilgiler ile uyumlu olduğu belirlenmiştir.

MAKTAŞ Tar. Ürün. Elekt. Üre. Paz. İnş. Gıda Petrol San. Tic. A. Ş. tarafından 15.09.2022 tarihli yazı ekinde sunulan aşırı düşük açıklamaları incelendiğinde; açıklamalar kapsamında teklifin önemli bileşeni olarak belirlenen 4 iş kalemine ilişkin sunulan analizlerin idarece verilen analiz formatlarına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olduğu, analizlerde açıklama istenecek ve istenmeyecek tüm analiz girdilerine yer verildiği, idarenin 09.09.2022 tarihli yazı ekinde gönderdiği analiz formatlarının birebir kullanıldığı, analiz girdilerine ilişkin herhangi bir değişiklik yapılmadığı görülmüştür.

Adı geçen isteklinin aşırı düşük açıklamaları kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde:

-Farklı iş kalemlerinde yer alan aynı girdiler için farklı fiyatlar kullanılmadığı,

-Açıklamaları kapsamında, açıklama istenecek analiz girdilerinin yer aldığı ayrı bir tablo hazırlanarak tablonun en son satırında hangi girdinin hangi şekilde açıklandığının belirtildiği, kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatların veya rayiçlerin kullanılması durumunda hangi kamu kurum ve kuruluşunun fiyatının kullanıldığının belirtildiği, yapılan kontrol neticesinde belirtilen fiyatların güncel yayımlanmış birim fiyatlar olduğu,

-Açıklama istenmeyecek analiz girdilerinin bir bölümü için 0,01 TL, bir bölümü için ise 10 TL’nin kullanıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdileri için öngörülen birim fiyatın açıklama kapsamında belirtilmesinin yeterli olduğu, bahse konu girdiler için açıklayıcı bilgi veya tevsik edici belge sunma zorunluluğunun bulunmadığı, dolayısıyla açıklama istenilmeyen analiz girdileri için düşük bir bedel öngörülmesinin mevzuata herhangi bir aykırılık teşkil etmediği,

-Anılan istekli tarafından sunulan analiz tablolarındaki miktarlar ve belirtilen fiyatların çarpımı sonucunda yapılan kontrolde herhangi bir aritmetik hata bulunmadığı, analizlerin toplamında hesaplanan rakamın mevzuata uygun şekilde virgülden sonra iki haneli olacak şekilde yuvarlandığı, söz konusu birim fiyatların birim fiyat teklif cetvelinde yer alan fiyatların üzerinde olmadığı,

-Adı geçen isteklinin iş kalemleri/gruplarına ait analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde (01.09.2022) yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı (6.471,00/30/7,5=28,76 TL), analiz girdilerindeki işçilik maliyetleri için saatlik asgari ücretin ayrıca belirtildiği, “işçilik dahildir” şeklinde bir ifadenin bulunmadığı,

-Anılan istekli tarafından sunulan açıklama istenilen analiz girdilerine ilişkin hangi yöntemle açıklama yapıldığını gösteren tabloda, “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm”; “beton çelik çubuğu, ¢8-12 mm” analiz girdileri için fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığının belirtildiği, sunulan belgelerde “Eği İç ve Dış Tic. İnş. Elek. Ltd. Şti.”den alınan 13.09.2022 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, sunulan fiyat teklifinin ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenerek imzalandığı, fiyat teklifinin üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin bulunduğu, fiyat teklifinin ekinde, fiyat teklifine dayanak olan satış tutarı tespit tutanağının yer aldığı, anılan tutanağın 2022 vergi beyanname döneminin 1.dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, tutanağın ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin ve mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesinin ve mükellefe ait temsile yetkili olduğunu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi’nin ilgili sayfasının bulunduğu, fiyat teklifini veren firmanın alanda faaliyet gösterdiği,

-Fiyat tekliflerinde belirtilen birim fiyatların, ilgili satış tutarı tespit tutanaklarında belirtilen ortalama birim satış tutarı birim fiyatları ile uyumlu olduğu, satış tutarı tespit tutanaklarında tutanakların esas alındığı geçici vergi beyanname döneminde düzenlenen faturaların tarihlerinin ve numaralarının belirtildiği, ilgili tutanaklarda tutanakların hangi mala ilişkin olarak düzenlendiği bilgisinin bulunduğu, satış tutarı tespit tutanağının düzenlenme tarihinin 24.08.2022, fiyat teklifinin tarihinin ise 13.09.2022, dolayısıyla fiyat teklifinin tarihinin satış tutarı tespit tutanağının düzenlenme tarihinden sonra olduğu ve tarihler açısından bir aykırılığın bulunmadığı,

-Satış tutarı tespit tutanaklarındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarı bölümlerinde belirtilen malın adı olarak genel bir ifadeye yer verilerek “inşaat demiri” ifadesinin kullanıldığı, satış tutarı tespit tutanağından faturaya konu malın nervürlü inşaat demirine ilişkin olup olmadığının anlaşılamadığı, dolayısıyla satış tutarı tespit tutanağında belirtilen faturaların ilgili meslek mensubundan temin edilerek teyidinin yapılmasının gerektiği, fiyat tekliflerinin üzerinde fiyat teklifinin düzenleyen firmanın adının, adresinin ve vergi kimlik numaralarının belirtildiği,

-Anılan isteklinin açıklamaları kapsamında sadece “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm”; “beton çelik çubuğu, ¢8-12 mm” analiz girdileri için fiyat teklifi ile açıklama yaptığı, söz konusu beton çeliklerin kullanıldığı iş kalemlerine ilişkin birim fiyat tariflerinde nakliyenin dahil olduğunun belirtildiği, ayrıca bu kalemlere ilişkin idarece hazırlanan analizlerde de nakliye girdisine yer verildiği, fiyat tekliflerinde de nakliye dahil olarak fiyat teklifi verildiği, dolayısıyla da bu konuda da herhangi bir aykırılığın bulunmadığı,

-Adı geçen isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde S5: İnşaat bünyesine giren nervürlü çelik zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği (her çapta) (her şey dahil), toplam miktarın 360 ton olduğu, fiyat teklifi ile açıklama yapılan “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm” analiz girdisinin sadece S5 pozu içerisinde yer aldığı, anılan analizde 1 ton S5 pozu imalatı için 440 kg “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm” kullanılması gerektiği dolayısıyla toplam işte (360x440=158.400 kg) kullanılacağı, toplam miktarın 1/20’sinin ise 7920 kg olduğu ve ayrıca “beton çelik çubuğu, ¢8-12 mm” nin de S5 pozu içerisinde yer aldığı, anılan analizde 1 ton S5 pozu imalatı için 642 kg “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢8-12 mm”nin kullanılacağının anlaşıldığı, dolayısıyla sorgulamaya konu iş kalemlerinde (360x642=231.120 kg) kullanılacağı, toplam miktarın 1/20’sinin ise 11.556 kg olduğu, toplam çelik miktarının (158.400+231.120=389.520/20=19.476kg) ve satış tutarı tespit tutanağındaki toplam 176.298 kg’ın bu rakamın üzerinde olduğu belirlenmiştir.

- Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekli tarafından Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesine göre sunulan belgelerin geçersiz olduğu, tutanaklara dayanak teşkil eden söz konusu faturaların sahte olduğu ve gerçeği yansıtmadığı iddiaları ile ilgili olarak; 25.11.2022 tarihli ve 25328 sayılı yazımız ile MAKTAŞ Tar. Ürün. Elekt. Üre. Paz. İnş. Gıda Petrol San. Tic. A. Ş.nin satış tutarı tespit tutanaklarını onaylayan ilgili meslek mensubundan satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan fiyat tekliflerinin dayanağını oluşturan ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarının tespitinde esas alınan e arşiv faturaların onaylı örneklerinin gönderilmesinin talep edildiği, belirtilen yazılara 07.12.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan yazı ile cevap verildiği, cevap yazısı ekinde yer alan faturaların satış tutarı tespit tutanağında belirtilen faturalar olduğu, bilgilerin birbiri ile uyumlu olduğu, temin edilen faturaların satış tutarı tespit tutanağında seri no ve sıra nosu belirtilen faturalar olduğu, bu faturalarda verilen teklifin nervürlü inşaat demirine ait olduğunun anlaşıldığı, gönderilen faturalar e arşiv fatura olarak düzenlendiğinden Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın internet sitesinden teyidinin yapılabildiği tespit edilmiştir.

BAŞ-KA İnş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 16.09.2022 tarihli yazı ekinde sunulan aşırı düşük açıklamaları incelendiğinde; açıklamalar kapsamında teklifin önemli bileşeni olarak belirlenen 4 iş kalemine ilişkin sunulan analizlerin idarece verilen analiz formatlarına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olduğu, analizlerde açıklama istenecek ve istenmeyecek tüm analiz girdilerine yer verildiği, idarenin 09.09.2022 tarihli yazı ekinde gönderdiği analiz formatlarının birebir kullanıldığı, analiz girdilerine ilişkin herhangi bir değişiklik yapılmadığı görülmüştür.

Adı geçen isteklinin aşırı düşük açıklamaları kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde:

-Farklı iş kalemlerinde yer alan aynı girdiler için farklı fiyatlar kullanılmadığı,

-Açıklamaları kapsamında, açıklama istenecek ve istenmeyen analiz girdilerinin yer aldığı ayrı bir tablo hazırlanarak tablonun en son satırında hangi girdinin hangi şekilde açıklandığının belirtildiği, kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatların veya rayiçlerin kullanılması durumunda hangi kamu kurum ve kuruluşunun fiyatının kullanıldığının belirtildiği, yapılan kontrol neticesinde belirtilen fiyatların güncel yayımlanmış birim fiyatlar olduğu,

-Açıklama istenmeyecek analiz girdileri için 0,01 TL’nin kullanıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdileri için öngörülen birim fiyatın açıklama kapsamında belirtilmesinin yeterli olduğu, bahse konu girdiler için açıklayıcı bilgi veya tevsik edici belge sunma zorunluluğunun bulunmadığı, dolayısıyla açıklama istenilmeyen analiz girdileri için düşük bir bedel öngörülmesinin mevzuata herhangi bir aykırılık teşkil etmediği,

-Anılan istekli tarafından sunulan analiz tablolarındaki miktarlar ve belirtilen fiyatların çarpımı sonucunda yapılan kontrolde herhangi bir aritmetik hata bulunmadığı, analizlerin toplamında hesaplanan rakamın mevzuata uygun şekilde virgülden sonra iki haneli olacak şekilde yuvarlandığı, söz konusu birim fiyatların birim fiyat teklif cetvelinde yer alan fiyatların üzerinde olmadığı,

-Adı geçen isteklinin iş kalemleri/gruplarına ait analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde (01.09.2022) yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı (6.471,00/30/7,5=28,76 TL), analiz girdilerindeki işçilik maliyetleri için saatlik asgari ücretin ayrıca belirtildiği, “işçilik dahildir” şeklinde bir ifadenin bulunmadığı,

-Anılan istekli tarafından sunulan “Analiz Girdi Listesi”nde analiz girdilerine ilişkin hangi yöntemle açıklama yapıldığını gösteren tabloda, “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm”; “beton çelik çubuğu, ¢8-12 mm” analiz girdileri için fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığının belirtildiği, sunulan belgelerde “Acar Grup Metal İnş. Nak. Tarım Tic. Ltd. Şti.”nden alınan 13.09.2022 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, sunulan fiyat teklifinin ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenerek imzalandığı, fiyat teklifinin üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin bulunduğu, fiyat teklifinin ekinde, fiyat teklifine dayanak olan satış tutarı tespit tutanağının yer aldığı, anılan tutanağın 2022 vergi beyanname döneminin 1.dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, tutanağın ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin ve mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesinin ve mükellefe ait temsile yetkili olduğunu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi’nin ilgili sayfasının bulunduğu, fiyat teklifini veren firmanın alanda faaliyet gösterdiği,

-Fiyat tekliflerinde belirtilen birim fiyatların, ilgili satış tutarı tespit tutanaklarında belirtilen ortalama birim satış tutarı birim fiyatları ile uyumlu olduğu, satış tutarı tespit tutanaklarında tutanakların esas alındığı geçici vergi beyanname döneminde düzenlenen faturaların tarihlerinin ve numaralarının belirtildiği, ilgili tutanaklarda tutanakların hangi mala ilişkin olarak düzenlendiği bilgisinin bulunduğu, satış tutarı tespit tutanağında yer alan tarih ile fiyat teklifinde yer alan tarihin aynı tarih olduğu dolayısıyla tarihler açısından bir aykırılığın bulunmadığı,

-Satış tutarı tespit tutanaklarındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarı bölümlerinde belirtilen malın adı ile faturalarda satış yapılan malların adlarının uyumlu olduğu, fiyat tekliflerinin üzerinde fiyat teklifini düzenleyen firmanın adının, adresinin ve vergi kimlik numaralarının belirtildiği,

-Anılan isteklinin açıklamaları kapsamında sadece “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm”; “beton çelik çubuğu, ¢8-12 mm” analiz girdileri için fiyat teklifi ile açıklama yaptığı, söz konusu beton çeliklerin kullanıldığı iş kalemlerine ilişkin birim fiyat tariflerinde nakliyenin dahil olduğunun belirtildiği, ayrıca bu kalemlere ilişkin idarece hazırlanan analizlerde de nakliye girdisine yer verildiği, fiyat tekliflerinde de nakliye dahil olarak fiyat teklifi verildiği, dolayısıyla da bu konuda da herhangi bir aykırılığın bulunmadığı,

-Adı geçen isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde S5: İnşaat bünyesine giren nervürlü çelik zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği (her çapta) (her şey dahil), toplam miktarın 360 ton olduğu, fiyat teklifi ile açıklama yapılan “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm” analiz girdisinin sadece S5 pozu içerisinde yer aldığı, anılan analizde 1 ton S5 pozu imalatı için 440 kg “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm”nin kullanılacağının anlaşıldığı, dolayısıyla sorgulamaya konu iş kalemlerinde (360x440=158.400 kg) kullanılacağı, toplam miktarın 1/20’sinin ise 7920 kg olduğu ve satış tutarı tespit tutanağındaki toplam 338.216 kg’ın bu rakamın üzerinde olduğu,

Yine fiyat teklifi ile açıklama yapılan “beton çelik çubuğu, ¢8-12 mm” analiz girdisinin sadece S5 pozu içerisinde yer aldığı, anılan analizde 1 ton S5 pozu imalatı için 642 kg “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢8-12 mm”nin kullanılacağının anlaşıldığı, dolayısıyla sorgulamaya konu iş kalemleinde (360x642=231.120 kg) kullanılacağı, toplam miktarın 1/20’sinin ise 11.556 kg olduğu ve satış tutarı tespit tutanağındaki toplam 503.321 kg’ın bu rakamın üzerinde olduğu belirlenmiştir.

-Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekliler tarafından Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesine göre sunulan belgelerin geçersiz olduğu, tutanaklara dayanak teşkil eden söz konusu faturaların sahte olduğu ve gerçeği yansıtmadığı iddialarını doğrulayacak nitelikte herhangi bir verinin bulunmadığı 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, düzenlenen belgelerdeki bilgilerin doğruluğundan meslek mensubunun sorumlu olduğu, başvuru sahibi tarafından söz konusu iddiaları destekleyici somut herhangi bir bilgi belgeye yer verilmediğinden, ayrıca bir araştırma yapılarak ilave bilgi ve belge istenilmesine gerek olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan inceleme ve tespitler neticesinde aşırı düşük teklif olarak belirlenen ve açıklamalarını idareye sunan isteklilerin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının iddia konularıyla ilgili olarak mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede; başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin; diğer iddialarına ilişkin olarak Kurulca alınan karara katılmakla birlikte 3’üncü iddiasının (f) kısmına ilişkin alınan karar incelendiğinde;

Başvuruya konu ihale Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan “(Bolu-Seben) Ayr.-Kıbrıscık Yolunun Km:28+500 - 33+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri Yapım İşi” ihalesi olup 65 ihale dokümanı indirilen ve 01.09.2022 tarihinde yapılan ihaleye 31 isteklinin teklif verdiği, hesaplanan sınır değerin altında bulunan 15 isteklinin aşırı düşük bulunarak açıklama istenildiği, teklif olduğu, bir isteklinin beyan edilen bilgileri idareye sunmaması gerekçesiyle, 10 isteklinin 10 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını vermemeleri gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 4 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilerek fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak ihalenin SURYOL İnş. Maden. Turz. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, ORAK Altyapı San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kararda da yer verildiği üzere Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” 45’inci maddesinde aşırı düşük sınır değerin nasıl belirleneceği, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının nasıl istenileceği, açıklamanın nasıl yapılacağı ve yapılan açıklamanın nasıl değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır.

Anılan Tebliğin 45’inci maddesine göre teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmekte olup isteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler arasında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri de sayılmıştır. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak anılan Tebliğin 45.1.13.1. maddesinde yer alan “Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.” açıklaması gereği üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan SURYOL İnş. Maden. Turz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük açıklamaları incelendiğinde; “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm”; “beton çelik çubuğu, ¢8-12 mm” analiz girdilerini üçüncü kişiden alınan fiyet teklifi kapsamında “Hamza Aslan-BKB Mühendislik Mimarlık Danışmanlık İnşaat ve Taahhüt İşleri”nden alınan 15.09.2022 tarihli fiyat teklifini sunduğu, sunulan fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde belirtilen şekil şartına uygun olduğu, açıklama kapsamında fiyat teklifini veren mükellefe ait temsile yetkili olduğunu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi’nin ilgili sayfasının sunulduğu, sunulan 04.06.2018 tarih ve 9592 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde adı geçen gerçek kişinin ticaret ünvanının “Mühendislik, mimarlık, danışmanlık, inşaat ve taahhüt işleri” olarak belirlendiği, faaliyet alanına ilişkin olarak demir-çelik alım satımı yaptığını gösterir herhangi bir ifadeye yer verilmediği görülmüştür. Bu durumda “beton çelik çubuğu, nervürlü ¢14-32 mm”; “beton çelik çubuğu, ¢8-12 mm” analiz girdilerinin aşırı düşük teklif açıklanması kapsamında ihale üzerinde bırakılan SURYOL İnş. Maden. Turz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan fiyat teklifinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı anlaşılmış olup belirtilen analiz girdilerine ilişkin yapılan açıklama Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine aykırı bulunmuştur. Bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, başvuru sahibinin 3’üncü iddiasının (f) kısmına ilişkin olarak yukarıda tespiti yapılan aykırılıklar ve değerlendirmeler doğrultusunda ihale üzerinde bırakılan SURYOL İnş. Maden. Turz. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunun “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.