KİK Kararı: 2022/UY.II-1353

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/050
Gündem No : 70
Karar Tarihi : 03.11.2022
Karar No : 2022/UY.II-1353
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Zeta Grup İnşaat A.Ş. - Nesce İnşaat Enerji ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/657999 İhale Kayıt Numaralı “Şanlıurfa - Suruç Yolu Km:102+600 - 132+296 Kesimi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı tarafından 08.08.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Şanlıurfa - Suruç Yolu Km:102+600 - 132+296 Kesimi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Zeta Grup İnşaat A.Ş. - Nesce İnşaat Enerji ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 03.10.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.10.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.10.2022 tarih ve 56494 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.10.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1175 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere sunulan belgenin, ihalede istenilen kriteri karşılamadığı, anılan istekli tarafından sunulan belgenin ihalede belirlenen benzer iş dikkate alınarak ayrıştırıldıktan sonra değerlendirilmesi gerektiği, ayrıştırılmış hali ile istenilen tutarı karşılamadığı,

2. İdare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sorgulamaya konu edilen “ŞSY/41” poz numaralı iş kaleminin analizinde yer alan “Titreşimli silindir (7-9 ton - 9ton dahil statik ağırlık ve 14-18 ton dinamik kuvvete silindir+paletli traktör takriben 56-76hp)” analiz girdisinin açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlendiği ancak 2022 yılı ikinci dönem için yayımlanan birim fiyatları dikkate alındığında söz konusu girdinin, iş kaleminin kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’ünün altında olmasına rağmen kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşmasına sebep olduğu, bu nedenle söz konusu girdinin sorgulanması gerektiği,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a- Resmi rayiçleri bulunan “ekskavatör ve dragline tipi makineler 210-259hp (21/2YD3), paletli delgi makinesi, yükleyici (11/2 YD3 veya 5500 libre taşıma güçlü, takriben 80hp muadili lastik tekerlekli), titreşimli silindir (7-9 ton - 9ton dahil statik ağırlık ve 14-18 ton dinamik kuvvete silindir+paletli traktör takriben 56-76hp), kompresör (210 cfm’lik kompresör+ hortum ve tabancalar), konkasör (primer 15x24 inç + sekonder 24x16 inç eleme ve yükleme tertibatlı, 25m3/saat 1 inç ve 40m3/saat 2 inç randımanlı)” makinelerine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesine uygun olmadığı, söz konusu girdiler için fiyat teklifi ve kendi malı olan iş makineleri esas alınarak açıklama yapıldığı ancak resmi rayici bulunan iş makineleri için fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının mevzuata uygun olmadığı, kendi malları esas alınarak yapılan açıklamalarda ise ruhsat, amortisman, fatura gibi tevsik edici belgelerin sunulmadığı, sunulanların ise mevzuata uygun olmadığı ve hesaplamaların hatalı yapıldığı,

b- Açıklama istenilen iş kalemlerinin analizlerinde yer alan bahse konu iş makinelerinin teknik özellikleri ile ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kendi malı olarak beyan edilen iş makinelerinin teknik özelliklerinin farklı olduğu,

c- Açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinde yer alan meslek mensubuna ait kaşe ve imzaların gerçek dışı olduğu, fiyat teklifi veren mükellef ile meslek mensubu arasında tam tasdik sözleşmesi bulunmadığı,

d- Fiyat teklifini veren şirketlerin fiyat teklifine konu ürünlerin üretimi, alımı ve satımı alanında faaliyet göstermediği,

e- Fiyat teklifi ve tutanakların dayanaktan yoksun olduğu ve mevzuata uygun düzenlenmediği, zira fiyat teklifinde yer alan tutarlar ile tutanakta yer alan tutarların uyumsuz olduğu, tutanaklarda meslek mensubu ve mükellefe ilişkin bilgilerin eksik ve hatalı olduğu, tutanakların son geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak hazırlanmadığı, defter tasdik bilgilerinin eksik ve yanlış olduğu, tutanakların her sayfasında meslek mensubu ve mükellefin imzalarının yer almadığı, tutanağın ekinde imza sirküleri ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin meslek mensubunca “aslı gibidir” onaylı suretinin eklenmediği, fiyat teklifinde meslek mensubuna ait beyanların hatalı olduğu ve meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı, imzaların imza sirkülerinde yer alan imzalardan farklı olduğu, tutanaklara dayanak teşkil eden fatura, defter kayıtları istenilerek değerlendirme yapılması gerektiği,

f- Fiyat teklifini veren şirketler tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifine konusu mal miktarının 1/20’si oranında alım veya satım yapılmadığı, analizlerde yer alan “Ø8- Ø12mm” ve “Ø14- Ø32mm” girdileri için 1/20 koşulunun ayı ayrı belirlenmesi gerektiği, yine “C30/37 beton harcı” için 1/20 koşulunun tüm iş kalemlerinde yer alan miktarlar baz alınarak değerlendirilmesi gerektiği, söz konusu “C30/37 beton harcı” girdisinin “ŞSY/10, ŞSY/11, ŞSY/12, ŞSY/13 ve ŞSY/30” analizleri içeriğinde yer aldığı, bu çerçevede bu analizlerde yer alan toplam “C30/37 beton harcı” girdisi miktarı olan “4.232,7m3” dikkate alınarak açıklama yapılması gerektiği,

g- Fiyat teklifi eki niteliğindeki tutanaklarda yer alan fatura bilgilerinin hatalı olduğu, fiyat teklifine konu üründen farklı ürünleri içeren faturaların beyan edildiği, “Ø8- Ø12mm” ve “Ø14- Ø32mm” girdileri için dayanak olarak gösterilen faturalarda ürün ölçülerinin dikkate alınmadığı, benzer durumun “anfo, çam kerestesi ve C30/37 beton harcı” girdilerinde de söz konusu olduğu, tutanaklarda, son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait bütün faturaların yansıtılmadığı, bu nedenle gerçeği yansıtmadığı,

h- Tutanaklarda yer alan fatura bilgilerinin hatalı ve dayanaktan yoksun olduğu, “anfo, çam kerestesi, beton çelik çubuğu ve C30/37 beton harcı” girdileri için dayanak olarak gösterilen faturaların yasal olarak düzenlenmediği, tanzim edilmiş gibi gösterilen faturaların daha sonradan iptal edildiği, bu işlemlerin ve tutanakların, meslek mensubunun bilgisi olmadan gerçekleştirildiği,

ı- Açıklama kapsamında sunulan analizlerdeki miktarlar ile idare tarafından gönderilen miktarlar arasında farklılıklar olduğu, söz konusu farklılıklar sonucunda istekli lehine avantaj sağlandığı,

i- Açıklama kapsamında sunulan analizlerdeki işçilik ücretlerinin, ihale tarihinde yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında olmadığı,

j- Akaryakıt girdisine ilişkin olarak yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı,

k- Nakliye giderine ilişkin yapılan açıklama kapsamında, idarece verilen mesafelerin ve K katsayısının esas alınmadığı,

l- Açıklama kapsamında sorgulanmayan iş kalemlerinin bazıları için bedel öngörülmediği,

m- Açıklama kapsamında, iş kalemlerinin bazılarında kâr öngörülmediği bazıların da ise “0,01TL”nin altında öngörüldüğü, bu durumun mevzuata uygun olmadığı,

n- “C30/37 beton harcı” girdisi için sunulan fiyat teklifi ve üretim tesisine ilişkin belgelerin yetersiz ve mevzuata aykırı olduğu, beton için fiyat teklifi veren üretim tesisinin uzaklığının dikkate alınarak açıklama yapılması gerektiği, söz konusu mesafenin, idarece belirlenen azami mesafeden fazla olduğu, mesafeyi tevsik etmeye yönelik herhangi bir belge sunulmadığı, mesafe hesabında üretim tesisi değil şirket merkezinin esas alındığı, güzergahın hatalı belirlendiği, betonun naklinde ilgili standartlarda belirlenen sürelerde vasfını kaybetmeden naklinin mümkün olmadığı,

o- Analizlerde sunulan girdi fiyatlarının, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 2022 yılı ikinci dönem birim fiyatlarından düşük olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde;ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

…(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait iş deneyim belgesinin sunulması halinde; ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir) tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren ortaklık tespit belgesinin sunulması zorunludur. Ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu tarafından düzenlenen ortaklık tespit belgesinin, düzenlendikten sonra iş deneyim belgesini kullanan tüzel kişinin temsilcisi ve iş deneyim belge sahibi tarafından imzalanması gerekmektedir.

…(11) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

…(17) Bu Yönetmeliğin 43 üncü maddesinin sekizinci fıkrasına göre düzenlenenler hariç olmak üzere belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlarca düzenlenecek iş deneyim belgelerinde; belgeye konu işin esaslı unsuru ile belge tutarının iş grupları itibariyle dağılımına yer verilir. Ancak, işin amacı ile işlevini gerçekleştirecek seviyede veya bir iş grubuna ilişkin aşama ve kısımları içerecek şekilde tamamlanmaması gibi hallerde esaslı unsur belirtilmez ve belgede buna ilişkin açıklamaya yer verilerek işin tamamlanan aşama ve kısımları belirtilir.” hükmü,

Mezkûr Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.

…(5) İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme belgelerinde, belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması,

b) İş durum belgelerinde, belgeye konu işin gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması ve ilk sözleşme bedelinin tamamlanması,

c) İş denetleme ve iş yönetme belgelerinde,

1. Belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde olması kaydıyla, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

2. Gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olduğu ve ilk sözleşme bedelinin tamamlandığı işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

şartı aranır ve geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir.

(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında,

dikkate alınır.” hükmü,

Kamu Özel İş Birliği Projeleri ile Lisanslı İşler Kapsamında Gerçekleştirilen Yapım İşlerine İlişkin İş Deneyim Belgeleri Hakkında Tebliğ’in “İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesi ve belge tutarının güncellenmesine ilişkin esaslar” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme, iş durum ve alt yüklenici iş bitirme belge tutarları tam olarak,

b) (Yürürlüğünün durdurulması: Danıştay 13. Dairesinin 05/04/2021 tarihli ve E:2020/3255, E:2020/3331 ve E:2020/3573 sayılı kararları; İptal: Danıştay 13. Dairesinin 18/05/2022 tarihli ve E:2020/3255 sayılı kararı)

…dikkate alınır.” açıklaması,

Adı Geçen Tebliğ’in “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 11’inci maddesinde “İş deneyim belgelerinin düzenlemesi, belge tutarının tespiti, belgelerin verilmesi ve değerlendirilmesine ilişkin olarak bu Tebliğde hüküm bulunmayan hallerde Yönetmeliğin ilgili hükümleri uygulanır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Şanlıurfa - Suruç Yolu Km:102+600 - 132+296 Kesimi Yapım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2022E04-180786 ( - Birecik-Şanlıurfa Yolu ve Birecik Çevre Yolu)

d) Kodu:

e) Miktarı:

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde nevi ve miktarları belirtilen yaklaşık 30 kmlik yolun Toprak işleri, sanat yapıları, köprü, plentmiks alttemel ve plentmiks temel, bitümlü sıcak karışım kaplama vs. işlerinin yapımıdır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Şanlıurfa İli” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…ğ) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren, standart forma uygun belge,

h) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belge,

…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İş Grupları Tebliğinde yer alan A/V grubu işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar:

İnşaat mühendisliği, ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’de yer alan düzenlemelerden, ihale konusu işin adının “Şanlıurfa - Suruç Yolu Km:102+600 - 132+296 Kesimi Yapım İşi” olduğu, ihale konusu iş kapsamında, 30km’lik yolun yapımı kapsamında toprak işleri, sanat yapıları, köprü, plentmiks alttemel ve plentmiks temel, bitümlü sıcak karışım kaplama vs. işlerinin yapılacağı, ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, birim fiyat teklif cetvelinde 46 adet iş kaleminin yer aldığı, ayrıca ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak belirleneceği anlaşılmıştır.

22.09.2022 tarihli ihale komisyonu kararından, 71 adet ihale dokümanının indirildiği ihaleye 27 isteklinin teklif verdiği, 6 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, şöyle ki; 4 isteklinin teklifinin, aşırı düşük teklif açıklaması sunulmaması, 1 isteklinin teklifinin, iş deneyimine ilişkin kriterin sağlanamaması, bir isteklinin teklifinin ise sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmayarak reddedilmesi gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve Ab İş Mak. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, başvuru sahibi Zeta Grup İnş. A.Ş. - Nesce İnş. Enerji ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

Uyuşmazlığa konu ihaleye ait İdari Şartname düzenlemelerinden, ihale konusu işin yol yapım işi olduğu, ihalede benzer işin “A/V grubu işler” olarak belirlendiği, ayrıca “İnşaat mühendisliği”ne ilişkin mezuniyet belgelerinin de ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayılacağının düzenlendiği, öte yandan ihale kapsamında iş deneyimine ilişkin oranın, teklif edilen bedelin “%80”i olarak düzenlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda, EKAP’a kayıtlı olan iş deneyim belgesi kısmında bilgi girişinde bulunulduğu, söz konusu bilgi dikkate alınarak EKAP üzerinden yapılan sorgulama neticesinde, iş deneyimini tevsik etmek üzere bilgileri verilen belgenin iş denetleme belgesi olduğu, belgenin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından düzenlendiği, işin adının “Kuzey Marmara Otoyolu (3.Boğaz Köprüsü Dahil) Projesi Kurtköy-Akyazı (Bağlantı Yolları Dahil) Kesimi Yap-İşlet-Devret Modeli İle Yapılması, İşletilmesi ve Devri İşi”, belgeye konu işin esaslı unsurunun “AV grubu” olarak yer aldığı, belgenin “Kayhan KİLİMCİ” adına düzenlendiği, adı geçen kişi ile birlikte aynı sıfat ve görev unvanı ile birlikte bir kişinin daha çalıştığı, belgeye konu işin geçici kabul tarihinin “18.12.2020”, “Kayhan KİLİMCİ”nin hissesine düşen belge tutarının “3.928.581.266,00TRY” olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından sunulan iş deneyim belgesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilen bir iş olmadığı, yap, işlet ve devret modeli çerçevesinde yapılan bir iş olduğu bu kapsamda Kamu Özel İş Birliği Projeleri ile Lisanslı İşler Kapsamında Gerçekleştirilen Yapım İşlerine İlişkin İş Deneyim Belgeleri Hakkında Tebliğ’in açıklamaları çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Anılan Tebliğ’in “İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesi ve belge tutarının güncellenmesine ilişkin esaslar” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan; “b) Denetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları onda bir oranında,” düzenlemesinin Danıştay Onüçüncü Dairesinin kararı ile yürürlüğü durdurulmuş ve iptal edilmiştir. Anılan Tebliğ’in 11’inci maddesinde ise “İş deneyim belgelerinin düzenlemesi, belge tutarının tespiti, belgelerin verilmesi ve değerlendirilmesine ilişkin olarak bu Tebliğde hüküm bulunmayan hallerde Yönetmeliğin ilgili hükümleri uygulanır.” açıklaması yer almakta olup bu Tebliğ kapsamında yer alan iş denetleme belgelerinin, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği çerçevesinde değerlendirileceği anlaşılmıştır.

Yönetmelik’in yukarıdan aktarılan 48’inci maddesinde iş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarlarının iş deneyiminde değerlendirmeye alınmayacağı, ancak iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamının değerlendirileceği, ayrıca iş bitirme ve iş durum belge tutarlarının tam olarak, denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarlarının ise beşte bir oranında dikkate alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Aktarılan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinde, belgenin esaslı unsurunun “AV Grubu” olarak yer aldığı, incelenen ihaledeki benzer işin de “AV Grubu” olduğu, bu bağlamda iş deneyim belgesi tutarının ayrıştırılmadan tamamının değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin “587.107.317,78TL” olduğu, iş deneyimine ilişkin olarak ihalede istenilen oranın “%80” olduğu dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan isteklinin karşılaması gereken iş deneyim tutarının “469.685.854,224(587.107.317,78*0,80)” olduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere sunulan iş denetleme belgesinin tutarının “3.928.581.266,00TL” olduğu, bu tutarın beşte bir oranında değerlendirilmesi gerektiğinden, söz konusu tutarın “785.716.253,20TL (3.928.581.266,00TL/5)” olduğu, bu tutarın anılan istekli tarafından karşılanması gereken iş deneyim tutarı olan “469.685.854,224TL”nin üzerinde olduğu, bahse konu “785.716.253,20TL”lik tutarın güncellenmemiş hali ile dahi ihalede karşılanması gereken iş deneyim tutarının karşılandığı tespit edilmiştir.

İş deneyim kriterini tevsik etmek üzere sunulan belgenin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ortağı adına düzenlenmiş olduğu anlaşılmış olup, yeterlik bilgileri tablosunun “Ortaklık Tespit Belgesi” başlıklı kısmında “02.10.2019 TARİHİNDE TİCARET SİCİL,E TESCİL ETTİRİLDİĞİ 07.10.2019 TARİH 9924 SAYILI TİCARET SİCİL GAZETESİNDE YAYINLANMIŞTIR, ORTAKLIK SÜRESİ TESCİL TARİHİNDEN İTİBAREN BİR YILDAN FAZLADIR, %55” bilgisinin yer aldığı görülmüştür.

İdare tarafından, ihale üzerinde bırakılan istekliye EKAP üzerinden 23.08.2022 tarihinde gönderilen ve yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulmasına ilişkin yazıda, ortaklık tespit belgesinin de sunulmasının talep edildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan belgeler incelendiğinde, ortaklık tespit belgesinin sunulduğu, belge üzerinde yer alan bilgilerin, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler ile uyumlu olduğu, ortaklık tespit belgesinin “06.08.2022” tarihinde düzenlendiği, iş deneyim belgesinin düzenlendiği “Kayhan KİLİMCİ”nin şirkete “%55” oranında ortak olduğu, ayrıca belgenin düzenlenme tarihinden itibaren önceki bir yıl boyunca şirketin kesintisiz olarak yarıdan fazla hissesine sahip olduğu ve bu sürede 4734 sayılı Kanun’a göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olduğunun belirtildiği, belgenin meslek mensubu tarafından düzenlendiği ayrıca iş deneyim belgesini kullanan isteklinin temsilcisi ve iş deneyim belge sahibinin imzalarını ihtiva ettiği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve yapılan tespitler çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin, ihale konusu iş ve benzer iş tanımına uygun olduğu, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olduğu, iş deneyimine ilişkin olarak karşılanması gereken tutarın karşılandığı görülmüş olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır…” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. (Ek cümle: 19.06.2018-30453/m RG/ 7. md.) Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklaması yer almaktadır.

22.09.2022 tarihli ihale komisyonu kararından, ihaleye ilişkin sınır değerin 604.969.546,16TL olarak hesaplandığı ve teklif bedeli bu tutarın altında olan 6 istekliden, “ŞSY/01, ŞSY/02, ŞSY/11, ŞSY/25, ŞSY/30, ŞSY/41 ve ŞSY/42” poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak açıklama sunulmasının talep edildiği, 4 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ile bir diğer isteklinin ise açıklama sunduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin açıklamaların uygun bulunduğu ancak diğer isteklinin açıklamalarının uygun bulunmayarak reddedildiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyasında yer alan belgeler incelendiğinde, 23.08.2022 tarihinde EKAP üzerinde ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen sorgulama yazısı ile “ŞSY/01, ŞSY/02, ŞSY/11, ŞSY/25, ŞSY/30, ŞSY/41 ve ŞSY/42” no’lu iş kalemlerine ilişkin olarak bilgi ve belgelere dayalı açıklama yapılmasının talep edildiği, söz konusu yazı ekinde ayrıca açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ile açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlere yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından dilekçesinde özetle, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sorgulamaya konu edilen “ŞSY/41” poz numaralı iş kaleminin analizinde yer alan “Titreşimli silindir (7-9 ton - 9ton dahil statik ağırlık ve 14-18 ton dinamik kuvvete silindir+paletli traktör takriben 56-76hp)” analiz girdisinin açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlendiği ancak 2022 yılı ikinci dönem için yayımlanan birim fiyatları dikkate alındığında söz konusu girdinin, iş kaleminin kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’ünün altında olmasına rağmen kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşmasına sebep olduğu, bu nedenle söz konusu girdinin sorgulanması gerektiği iddia edilmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan maddelerinde, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edilerek iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu”nun hazırlanacağı, sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ilişkin oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerin tespit edileceği, bu girdilerden, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmeyeceği, ancak tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirleneceği ve tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyeceği, ayrıca ihale komisyonu tarafından teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden sorgulanacak iş kalemleri/grupları için istenilecek açıklama ile ilgili yazıda açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin de belirtileceği açıklanmıştır.

Yaklaşık maliyetin tespit edilmesi sürecinde “ŞSY/41” poz numaralı “Plent-Miks Alttemel ve Plent-Miks Temel Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı İle)” iş kalemine ilişkin olarak hazırlanan analizin, analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren sıralı analiz girdileri tablosunun oluşturulduğu görülmüştür.

İncelenen ihalenin ilan tarihinin “06.07.2022” olduğu, idare tarafından söz konusu analiz girdilerinin fiyatlarını tespiti noktasında, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan ve “01.07.2022” tarihinden itibaren geçerli olan “2022/3 İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları”nın esas alındığı, başvuru sahibinin iddiasında yer verdiği “2022/2 İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları”nın ise “02.06.2022-30.06.2022” tarihleri arasında geçerli olduğu tespit edilmiştir.

“ŞSY/41” poz numaralı “Plent-Miks Alttemel ve Plent-Miks Temel Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı İle)” iş kalemine ilişkin analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren sıralı analiz girdileri tablosunda, analiz toplamının kâr ve genel gider hariç tutarının “145,09TL” olduğu, bu tutarın %3’ünün “4,353TL” ve %15’inin “21,764TL” olduğu, başvuru sahibinin iddiasına konu ettiği ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama sunulması gerektiğinin ifade edildiği “Titreşimli silindir (7-9 ton - 9ton dahil statik ağırlık ve 14-18 ton dinamik kuvvete silindir+paletli traktör takriben 56-76hp)” girdisinin, analizde yer alan miktar çerçevesinde hesaplanan tutarının “3,03TL” olduğu ve analiz toplamının kâr ve genel gider hariç tutarının %3’ü olan “4,353TL”nin altında olmadığı, sıralı analiz girdileri listesinde bahse konu girdinin kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’inin aşılmasına neden olmadığı anlaşılmıştır.

Netice itibariyle, “ŞSY/41” poz numaralı iş kalemi analizince yer alan “Titreşimli silindir (7-9 ton - 9ton dahil statik ağırlık ve 14-18 ton dinamik kuvvete silindir+paletli traktör takriben 56-76hp)” aşırı düşük teklif sorgulanması kapsamında açıklanması gerekmediği görülmüş olup başvuruş sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

…45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

…45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

…45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

…45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale işlem dosyasında yer alan belgeler incelendiğinde, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklanması istenilen iş kalemlerinin idarece tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) niteliğinde olduğu tespit edilmiştir.

23.08.2022 tarihinde EKAP üzerinde ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen sorgulama yazısı ile “ŞSY/01, ŞSY/02, ŞSY/11, ŞSY/25, ŞSY/30, ŞSY/41 ve ŞSY/42” no’lu iş kalemlerine ilişkin olarak bilgi ve belgelere dayalı açıklama yapılmasının talep edildiği, söz konusu yazı ekinde ayrıca açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ile açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlere yer verildiği görülmüştür.

İdare tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranının tespit edildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” incelendiğinde, “ŞSY/01, ŞSY/02, ŞSY/11, ŞSY/25, ŞSY/30, ŞSY/41 ve ŞSY/42” poz numaralı iş kalemlerinin, yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri olduğu anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan ve 02.09.2022 tarihi ile idare kayıtlarına alınan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

- Birim fiyat teklif cetvelinin sunulduğu,

- Sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerine ilişkin analizlerin yer aldığı,

- Analizler kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kâr ve genel hariç tutarlarının kullanıldığı girdilere ilişkin ilgili birim fiyatları yayımlayan kamu kurum ve kuruluşlarının bilgilerinin de yer aldığı listenin bulunduğu,

- EPDK tarafından yayımlanan “Türkiye Geneli Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG) Ağırlıklı Ortalama Satış Fiyatı (TL/m3)” belgesinin yer aldığı,

- “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8- Ø12mm (S420, B420B-C, B500B-C)” ve “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø14- Ø32mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdileri için alınmış fiyat teklifi ile ekinde satış tutarı tespit tutanağı, ayrıca fiyat teklifinde mükellef adına imzası bulunan kişiye ait imza beyannamesi ile yetkili olunduğunu gösteren Ticaret Sicil Gazeteleri ve meslek mensubuna ait oda faaliyet belgesinin bulunduğu,

- “C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1)(Nakliye dahil)” girdisi için alınmış fiyat teklifi ile ekinde satış tutarı tespit tutanağı, ayrıca fiyat teklifinde mükellef adına imzası bulunan kişilere ait imza beyannameleri, sirküleri, ticaret sicil tasdiknamesi ile Ticaret Sicil Gazeteleri, beton üretim tesisinin adresinin de yer aldığı işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile beton üretim tesisinin işin yapılacağı yere olan mesafesini gösteren harita görsellerinin bulunduğu görülmüştür.

Diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının ardından idare tarafından 06.09.2022 tarihli yazı ile “ŞSY/11 ve ŞSY/30” poz numaralı analizlerin içeriğinde yer alan “C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1)(Nakliye dahil)” girdisine ilişkin olarak standartların sağlanıp sağlanmadığı ve satış tutarı tespit tutanağında yer verilen faturalardaki fiyat farklılığının anlaşılabilmesi amacıyla ihale üzerinde bırakılan istekliden, tevsik edici belgeler ile birlikte açıklama ve söz konusu fatura örneklerinin sunulmasının talep edildiği, anılan istekli tarafından ise 13.09.2022 tarihinde idare kayıtlarına alınan yazı ürünün standartlarını gösteren belgelerin, farklı fiyatlara ilişkin bilgilendirme yazısının ve tutanakta esas alınan faturaların sunulduğu tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde incelenmesi neticesinde;

(a) ve (b) maddelerindeki iddialarına ilişkin olarak:

Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama sunulması talep edilen iş kalemlerinin analiz girdileri arasında yer alan “ekskavatör ve dragline tipi makineler 210-259hp (21/2YD3), paletli delgi makinesi, yükleyici (11/2 YD3 veya 5500 libre taşıma güçlü, takriben 80hp muadili lastik tekerlekli), titreşimli silindir (7-9 ton - 9ton dahil statik ağırlık ve 14-18 ton dinamik kuvvete silindir+paletli traktör takriben 56-76hp), kompresör (210 cfm’lik kompresör+ hortum ve tabancalar), konkasör (primer 15x24 inç + sekonder 24x16 inç eleme ve yükleme tertibatlı, 25m3/saat 1 inç ve 40m3/saat 2 inç randımanlı)” makinelerine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından fiyat teklifi ve kendi malı olan iş makineleri esas alınarak açıklama yapıldığı, resmi rayici bulunan iş makineleri için fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının mevzuata uygun olmadığı, ayrıca kendi malları esas alınarak yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı iddia edilmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

“Ekskavatör ve dragline tipi makineler 210-259hp (21/2YD3), paletli delgi makinesi, yükleyici (11/2 YD3 veya 5500 libre taşıma güçlü, takriben 80hp muadili lastik tekerlekli) ve konkasör (primer 15x24 inç + sekonder 24x16 inç eleme ve yükleme tertibatlı, 25m3/saat 1 inç ve 40m3/saat 2 inç randımanlı)” girdileri için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış fiyatlar ile açıklama yapıldığı, kendi malı esas alınarak açıklama yapılmadığı,

“Titreşimli silindir (7-9 ton - 9ton dahil statik ağırlık ve 14-18 ton dinamik kuvvete silindir+paletli traktör takriben 56-76hp) ve kompresör (210 cfm’lik kompresör+ hortum ve tabancalar)” girdilerinin, idare tarafından belirlenen açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinde yer aldığı, bu kapsamda açıklama sunulmasına gerek olmadığı tespit edilmiş olup başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

(c), (d), (e), (f) ve (g) maddelerindeki iddialarına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yer alan fiyat teklifleri ile eki niteliğindeki belgeler incelendiğinde;

- Sunulan fiyat teklifleri üzerinde, fiyat teklifini veren firma yetkilisinin imzası ile meslek mensubunun imzası ve kaşesinin yer aldığı, fiyat teklifleri üzerinde ayrıca Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde yer alan beyanların bulunduğu,

- Fiyat tekliflerini firma yetkilisi olarak imzalayanların yetkili olduğuna ilişkin imza beyannameleri/sirkülerleri ile Ticaret Sicil Gazeteleri ve ticaret sicil tasdiknamesinin de sunulduğu, söz konusu belgelerden, ilgili kişilerin imzaya yetkili olduğunun anlaşıldığı ve imza beyannamesi/sirkülerinde yer alan imzalardan farklı olmadığı, ayrıca fiyat tekliflerini veren firmaların fiyat teklifine konu mal ve ürünlerin üretimi, alımı ve satımı alanında faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı,

- Fiyat tekliflerinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanaklarının her sayfasında, fiyat teklifini veren firma yetkilileri ile meslek mensubunun imza ve kaşelerinin bulunduğu, fiyat teklifinde yer alan bilgiler ile tutanakta yer alan bilgilerin uyumlu olduğu, tutanaklarda defter tasdik bilgileri ile esas alınan geçici vergi beyanname döneminin (2022/01) yer aldığı, ihale tarihinin 08.08.2022 olduğu dikkate alındığında, söz konusu dönemin esas alınmasının, Tebliğ’in 45.1.13.11’nci maddesinde yer alan ve tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunluluğuna uygun olduğu,

- Tutanakların 4’üncü bölümlerinde, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının hesaplanmasına ilişkin bilgilerin yer aldığı, 5’inci bölümlerinde ise ağırlıklı ortalama birim satış tutarının tespitinde esas alınan fatura bilgilerinin yer aldığı, söz konusu fatura bilgileri tablosunda yer verilen ürünlerin türü, nevi ve miktar ölçüleri ile aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama sunulan girdilerin ürünlerin türü, nevi ve miktar ölçülerinin aynı olduğu, söz konusu faturaların bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu tespit edilmiş olup başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, Tebliğ’in 45.1.13.1’nci maddesinde yer alan ve satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulması halinde, idare tarafından aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulan iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması koşulunun sağlanıp sağlanmadığı yönünden yapılan inceleme neticesinde;

- “ŞSY/11” poz numaralı iş kaleminin miktarının “27.790m3” olduğu, anılan iş kaleminin analizinde yer alan “C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1)(Nakliye dahil)” girdisinin miktarının ise “1m3” olduğu,

- Yine “ŞSY/30” poz numaralı iş kaleminin miktarının “24.022m3” olduğu, anılan iş kaleminin analizinde yer alan “C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1)(Nakliye dahil)” girdisinin miktarının ise “1m3” olduğu,

- “C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1)(Nakliye dahil)” girdisine ilişkin olarak düzenlenen Ek- O.6 “Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nda 25 adet fatura bilgisine yer verildiği, fatura tarihlerinin bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu, bu faturalarda satışa konu olan toplam miktarın “5.573m3” olduğu, bu tutar dikkate alındığında son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan iş kalemlerinde kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının (27.790m3 + 24.022m3) en az 1/20’si kadar (1389,50m3 + 1201,10m3) satış yapılmış olması şartının sağlandığı,

- “ŞSY/25” poz numaralı iş kaleminin miktarının “5.791ton” olduğu, anılan iş kaleminin analizinde yer alan “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8- Ø12mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisinin miktarının “245,6620936kg”, “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø14- Ø32mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisinin miktarının ise “847,45018131kg” olduğu,

- “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8- Ø12mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisine ilişkin olarak düzenlenen Ek- O.6 “Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nda 4 adet fatura bilgisine yer verildiği, fatura tarihlerinin bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu, bu faturalarda satışa konu olan toplam miktarın “122.960kg” olduğu, bu tutar dikkate alındığında son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan iş kaleminde kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının (5.791 x 245,6620936kg = 1.422.629,1840376kg) en az 1/20’si kadar (71.131,45920188kg) satış yapılmış olması şartının sağlandığı,

- “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø14- Ø32mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisine ilişkin olarak düzenlenen Ek- O.6 “Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nda 8 adet fatura bilgisine yer verildiği, fatura tarihlerinin bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu, bu faturalarda satışa konu olan toplam miktarın “278.680kg” olduğu, bu tutar dikkate alındığında son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan iş kaleminde kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının (5.791 x 847,45018131kg = 4.907.583,99996621kg) en az 1/20’si kadar (245.379,1999983105kg) satış yapılmış olması şartının sağlandığı tespit edilmiş olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

(h) ve (n) maddelerindeki iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının ardından idarece “ŞSY/11 ve ŞSY/30” poz numaralı analizlerin içeriğinde yer alan “C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1)(Nakliye dahil)” girdisine ilişkin olarak standartların sağlanıp sağlanmadığı ve satış tutarı tespit tutanağında yer verilen faturalardaki fiyat farklılığının anlaşılabilmesi amacıyla ihale üzerinde bırakılan istekliden, tevsik edici belgeler ile birlikte açıklama ve söz konusu fatura örneklerinin sunulmasının talep edildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bu faturaların sunulduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından söz konusu iddiasını doğrulayacak kanıtlayıcı nitelikte herhangi bir bilgi veya belge sunulmadığı görülmüştür. 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, düzenlenen belgelerdeki bilgilerin doğruluğundan meslek mensubunun sorumlu olduğu, başvuru sahibi tarafından söz konusu iddialarını destekleyici somut herhangi bir bilgi, belgeye yer verilmediğinden ayrıca bir araştırma yapılarak ilave bilgi ve belge istenilmesine gerek olmadığı anlaşılmakla birlikte ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının ardından idarenin talebi üzerine “C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1)(Nakliye dahil)” girdisine ilişkin sunulan faturaların “e-arşiv fatura” niteliğinde olduğu, bahse konu faturalara ilişkin Gelir İdaresi Başkanlığı internet sitesi üzerinde yapılan sorgulama neticesinde faturaların sistemde kayıtlı olduğunun anlaşıldığı bu bağlamda başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının da yerinde olmadığı görülmüştür.

(ı), (i), (j), (k), (l), (m) ve (o) maddelerindeki iddialarına ilişkin olarak:

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, sorgulamaya tabi tutulan iş kalemleri içeriğinde yer alan analiz girdilerinden 8 tanesi için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kâr ve genel hariç tutarlarının kullanıldığı ve bunların liste halinde sunulduğu, ihale tarihi dikkate alınarak yapılan incelemede, söz konusu fiyatların kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış fiyatların altında olmadığı,

- Aşırı düşük teklif sorgulamasına konu edilen “ŞSY/01, ŞSY/02, ŞSY/11, ŞSY/25, ŞSY/30, ŞSY/41 ve ŞSY/42” no’lu iş kalemlerine ilişkin olarak öngörülen analiz fiyatlarının, birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen tutarlar ile aynı olduğu,

- Analiz içeriklerinde yer alan miktarların idare tarafından verilen analiz formatında yer alan miktarlar ile aynı olduğu,

- Analizler kapsamında yapılan hesaplamalarda aritmetik hata yapılmadığı, yapılan hesaplamalarda virgülden sonra iki hane olacak şekilde yuvarlama yapıldığı, yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerlerin bir kuruşa tamamlandığı, yarım kuruşun altındaki değerlerin ise dikkate alınmadığı, analizlerde ayrıca açıklama sunulan bahse konu iş kalemlerine ilişkin virgülden sonra iki hane olacak şekilde kâr ve genel gider öngörüldüğü,

- Analizlerde kullanılan işçilik fiyatlarının (28,77TL), 2022 yılı Temmuz ayından itibaren uygulanmakta olan saatlik asgari ücretin (28,76TL) altında olmadığı,

- Nakliyeye ilişkin hesaplamaların, idarece analizlerde yer verilen formül ve mesafe ile katsayı bilgileri kullanılarak hesaplandığı tespit edilmiştir.

- Analizlerde yer alan “Mazot (Motorin) (Nakliye dahil)” girdisine ilişkin olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan “2022/3 İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları”nda yer alan tutar olan “26,53TL”nin dikkate alındığı,

- Açıklamalar kapsamında, birim fiyat teklif cetvelinin de sunulduğu ve cetvelde yer alan bütün kalemler için bedel öngörüldüğü ve bu bedellerin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinde yer alan tutarlar ile aynı olduğu görülmüş olup başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Netice itibariyle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuat uygun olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.