SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2022/UY.II-1352

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar No

2022/UY.II-1352

Karar Tarihi

3 Kasım 2022

İhale

2022/657999 İhale Kayıt Numaralı "Şanlıurfa - S ... Km:102+600 - 132+296 Kesimi Yapım İşi" İhalesi


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/050
Gündem No : 69
Karar Tarihi : 03.11.2022
Karar No : 2022/UY.II-1352
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yapı Sts İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. / İm-Sa İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/657999 İhale Kayıt Numaralı “Şanlıurfa - Suruç Yolu Km:102+600 - 132+296 Kesimi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı tarafından 08.08.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Şanlıurfa - Suruç Yolu Km:102+600 - 132+296 Kesimi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Yapı Sts İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. / İm-Sa İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 29.09.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.10.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.10.2022 tarih ve 55861 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.10.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1157 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

  1. Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

a- “ŞSY/25” poz numaralı iş kaleminde yer alan “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8- Ø12mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisi için fiyat teklifi alındığı ancak “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø14- Ø32mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisi için fiyat teklifi alınmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği ancak bu kararın hatalı olduğu, kamu kurumlarınca yayımlanan birim fiyatlara bakıldığında “Ø8- Ø12mm” ve “Ø14- Ø32mm” girdilerine ilişkin birim fiyatların son 20 senedir aynı olduğu, serbest piyasada ise “Ø8- Ø12mm” girdisinin fiyatının “Ø14- Ø32mm” girdisine kıyasla daha yüksek olduğu, kendilerinin ihtiyatlı davranarak piyasada daha yüksek fiyatlı olan “Ø8- Ø12mm” girdisinin fiyatını dikkate alarak açıklama yaptığı,

b- ŞSY/25” poz numaralı iş kalemine ilişkin ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat tariflerinde “Ø8- Ø12mm” ve “Ø14- Ø32mm” girdilerine ilişkin miktar veya farklı bir hususta bir bilginin yer almadığı, bu girdilerin kullanıldığını gösteren projelerin ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmediği, diğer taraftan, ayrıca aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında yer alan analiz formatlarında, analiz girdilerine ait poz numaralarına yer verilmediği,

c- “ŞSY/42” poz numaralı iş kaleminde yer alan “Doğalgaz (LNG)” girdisi yerine “Mazot (motorin” girdisi ile açıklama yapılması sebebiyle açıklamalarının kabul edilmediği, ancak bu kararın hatalı olduğu, zira savunmaları kapsamında idare tarafından daha önce gerçekleştirilen ihalelerdeki motorin miktarları ve KGM’ye ait analizlerdeki bilgiler esas alınarak hesaplama yapıldığı, idare tarafından açıklamalarının “mevzuatta öngörülen ölçüde desteklenebilir nitelikte olmadığı” gerekçesiyle reddedilmesinin yerinde olmadığı,

d- ŞSY/42” poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat tariflerinde bitümün ısıtılması için motorin ya da doğalgaz kullanılacağına dair bir belirleme yapılmadığı, ilgili poza ait BSK tip kesit projesinde de benzer bir bilgiye yer verilmediği,

  1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan Ticaret Sicil Gazetelerinin, tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile yönetimindeki görevlileri belirten son durumu göstermediği, ortakların adı, soyadı kimlik numaraları, ortaklık oranı, yönetimde görevli ise görevine ilişkin bilgileri içermediği, sunulan bilgilerin güncel olmadığı,

  2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin, ihale konusu iş ve benzer iş tanımına uygun olmadığı, belge sahibi ortağın ortaklık durum belgesinin sunulmadığı, iş deneyime ilişkin oranın karşılanmadığı, iş deneyim tutarından ayrıştırma yapılmadığı, iş deneyimine ilişkin olarak sunulan bilgilerin güncel olmadığı,

  3. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu,

  4. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak;

a- Açıklama kapsamında sunulan analizlere ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin altında fiyatlar sunulduğu, anılan Bakanlık tarafından yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler kullanılmasına rağmen bunun liste halinde sunulmadığı, analizlerde yer alan girdi miktarlarının anılan Bakanlık tarafından yayımlanmış analizlerde yer alan miktarlardan düşük olduğu, işçilik fiyatlarının 2022 yılı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında olduğu, nakliye girdilerinin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük olarak dikkate alındığı, idarece verilen nakliye formüllerindeki katsayıların değiştirilerek hesaplama yapıldığı,

b- Sunulan analiz formatlarının, idarece verilen analiz formatlarına uygun olmadığı, analizlerde aritmetik hata yapıldığı, analizlerdeki birim fiyatların, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan fiyatlardan yüksek olduğu, analizlerde girdi miktarı ve fiyatının çarpılması sonucu yarım kuruşun altındaki değerlerin sıfıra yuvarlanarak toplam teklif bedeline olan etkinin önüne geçildiği,

c- Açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerini veren firmaların, teklife konu alanda faaliyet göstermediği, Tebliğ’in 45.1.13.3, 45.1.13.4 ve 45.1.13.5’inci maddelerindeki bedeller için ihale tarihindeki tutarların dikkate alındığı, fiyat tekliflerinin ekinde 1/20’lik koşulu sağlayan tutanaklar ile tabloların sunulmadığı, analizler ile fiyat teklifleri arasında uyumsuzluk olduğu, fiyat tekliflerinde hesaplama hatası ve bilgi eksikliği olduğu, teklife konu her girdinin fiyatlarının ayrı ayrı gösterilmediği, malzeme, makine, işçilik ve nakliye gibi girdilerin ayrı ayrı belirtilmediği,

d- Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde göre sunulan belgelerin geçersiz olduğu, fiyat tekliflerinin son geçici vergi beyanname dönemi dikkate alınmadan düzenlendiği, birim ortalama maliyetler ve ağırlıklı ortalama birim satış fiyatının belirtilmediği, girdilere ait birimlerin yanlış olduğu, analizlerde yer alan fiyatların, fiyat teklifi ve tutanaklarda yer alan fiyatlardan daha düşük olduğu, anılan belgelerin meslek mensubunca onaylanmadığı ve gerekli beyanları içermediği, tutanaklara esas olan faturaların geçersiz olduğu, söz konusu faturaların sahte olduğu ve gerçeği yansıtmadığı, ilgili tutarlar ile uyumlu olması adına tutanaklarda düşük tutarlı faturaların esas alındığı, bu durumun ihale komisyonu kararını etkilemeye yönelik bir davranış olduğu,

e- “ŞSY/42” numaralı pozda yer alan “LNG” girdisi için ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasındaki EPDK rayiç fiyatından daha düşük fiyat kullanılarak açıklama yapıldığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

  1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

…45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

…45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Şanlıurfa - Suruç Yolu Km:102+600 - 132+296 Kesimi Yapım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2022E04-180786 ( - Birecik-Şanlıurfa Yolu ve Birecik Çevre Yolu)

d) Kodu:

e) Miktarı:

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde nevi ve miktarları belirtilen yaklaşık 30 kmlik yolun Toprak işleri, sanat yapıları, köprü, plentmiks alttemel ve plentmiks temel, bitümlü sıcak karışım kaplama vs. işlerinin yapımıdır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Şanlıurfa İli” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:

a) İdari Şartname,

b) Teknik Şartname,

c) Sözleşme Tasarısı,

ç) Yapım İşleri Genel Şartnamesi

d) Standart formlar…

e) 1 adet analiz formatı,

f)

Birim Fiyat Tarifleri

Projeler

İtinerer

Kurumsal Teknik Şartnamesi

Kalite Kontrolü İçin Gerekli Araç ve Gereçler ile Deney Standartları

Karayolları Teknik Şartnamesi (İhale dokümanı kapsamında verilmeyecektir. İdareden görülecektir.” düzenlemesi,

“Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “…48.2. Toprak İşlerini oluşturan iş kalemleri: ŞSY/01, ŞSY/02, ŞSY/03 ve ŞSY/04.

Sanat Yapılarını oluşturan iş kalemleri: ŞSY/05, ŞSY/06, ŞSY/07, ŞSY/08, ŞSY/09, ŞSY/10, ŞSY/11, ŞSY/12, ŞSY/13, ŞSY/14, ŞSY/15, ŞSY/16, ŞSY/17, ŞSY/18, ŞSY/19, ŞSY/20, ŞSY/21, ŞSY/22, ŞSY/23, ŞSY/24, ŞSY/25, ŞSY/26 ve ŞSY27.

Köprü İşlerini oluşturan iş kalemleri : ŞSY/28, ŞSY/29, ŞSY/30, ŞSY/31, ŞSY/32, ŞSY/33, ŞSY/34, ŞSY/35, ŞSY/36, ŞSY/37, ŞSY/38, ŞSY/39 ve ŞSY/40.

Üstyapı İşlerini oluşturan iş kalemleri: ŞSY/41, ŞSY/42, ŞSY/43, ŞSY/44 ve ŞSY/45.

Çeşitli İşleri oluşturan iş kalemleri: ŞSY/46.

NOT:
1 ) ŞSY/20, ŞSY/21 ve ŞSY/25 poz no'lu iş kaleminin miktarına sanat yapıları ve köprü işlerinde yapılacak imalat miktarları dahil edilmiş olup, tüm iş grubu için yapılacak imalata ait ödeme bu pozlardan yapılacaktır.

48.3. Yaklaşık maliyet hesabında, piyasa koşulları ve küresel piyasalarda meydana gelen dalgalanmalar neticesinde fiyatlarında aşırı değişim meydana gelen Mazot, Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG), Demir, Bitüm, Amonyum Nitrat Fuel-Oil (ANFO), Çimento ve Hazır Betona ait rayiçler güncel piyasa fiyatları dikkate alınarak güncellenmiştir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’de yer alan düzenlemelerden, ihale konusu işin adının “Şanlıurfa - Suruç Yolu Km:102+600 - 132+296 Kesimi Yapım İşi” olduğu, ihale konusu iş kapsamında, 30km’lik yolun yapımı kapsamında toprak işleri, sanat yapıları, köprü, plentmiks alttemel ve plentmiks temel, bitümlü sıcak karışım kaplama vs. işlerinin yapılacağı, ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, birim fiyat teklif cetvelinde 46 adet iş kaleminin yer aldığı, ayrıca ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak belirleneceği anlaşılmıştır.

22.09.2022 tarihli ihale komisyonu kararından, 71 adet ihale dokümanının indirildiği ihaleye 27 isteklinin teklif verdiği, 6 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, şöyle ki; 4 isteklinin teklifinin, aşırı düşük teklif açıklaması sunulmaması, 1 isteklinin teklifinin, iş deneyimine ilişkin kriterin sağlanamaması, başvuru sahibine ilişkin teklifin ise sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmayarak reddedilmesi gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve Ab İş Mak. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı, Zeta Grup İnş. A.Ş. - Nesce İnş. Enerji ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

Mezkûr kararda ayrıca, ihaleye ilişkin sınır değerin 604.969.546,16TL olarak hesaplandığı ve başvuru sahibi de dahil olmak üzere teklif bedeli bu tutarın altında olan 6 istekliden, “ŞSY/01, ŞSY/02, ŞSY/11, ŞSY/25, ŞSY/30, ŞSY/41 ve ŞSY/42” poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak açıklama sunulmasının talep edildiği, 4 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ile başvuru sahibinin ise açıklama sunduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin açıklamaların uygun bulunduğu ancak başvuru sahibi tarafından sunulan açıklamaların ise uygun bulunmadığı, buna ilişkin olarak gerekçenin “ŞSY/25 no.lu “Her çapta yuvarlak demir ve nervürlü çeliğin; zati bedeli, ,yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği” iş kaleminin analizlerinde bulunan “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø14- Ø32mm (S420, B420B-C, B500B-C)” pozu için fiyat teklifi almadığı, sadece “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8- Ø12mm (S420, B420B-C, B500B-C)” pozu için fiyat teklifi aldığı görülmüş, ayrıca bu fiyat teklifi ekinde “Satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6)”nın içinde de yine sadece “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8- Ø12mm (S420, B420B-C, B500B-C)” pozuna ait fatura listesinin olduğu tespit edilmiştir.

ŞSY/42 no.lu “23cm Sıkışmış kalınlıkta, kırılmış ve elenmiş taş ile astarsız temel üzerine 1 m2 Bitümlü Sıcak Karışım (10cm Bitümlü Sıcak Temel Tabakası (Tip-A), 8 cm Asfalt Betonu Binder Tabakası ve 5 cm aşınma tabakası (Tip-1)) yapılması (İdare malı bitim ile)” pozunun idarece miktarı hesaplanıp firmaya gönderilen analizinde yer alan “Doğal gaz (LNG) (Yakıt, Yağ, Benzin Karşılığı) (Nakliye dahil)” iş kaleminin istekli tarafından değiştirilerek “Mazot (Motorin)” olarak hesabının yapıldığı görülmüştür. Açıklanan iş kalemleri kapsamında gerçekleştirilecek imalatların idarece tanımlanan teknik dokümanlar gözetilerek yapılacağı, ihale konusu işe özgü imalatlar olduğu dikkate alındığında, “Doğal gaz (LNG) (Yakıt, Yağ, Benzin karşılığı) (Nakliye Dahil)” iş kaleminin yerine kullanılan “Mazot (Motorin)” miktarının mevzuatta öngörülen ölçüde desteklenebilir nitelikte olmadığı” şeklinde belirtildiği ve başvuru sahibinin açıklamalarının reddedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyasında yer alan belgeler incelendiğinde, 23.08.2022 tarihinde EKAP üzerinde başvuru sahibine gönderilen sorgulama yazısı ile “ŞSY/01, ŞSY/02, ŞSY/11, ŞSY/25, ŞSY/30, ŞSY/41 ve ŞSY/42” no’lu iş kalemlerine ilişkin olarak bilgi ve belgelere dayalı açıklama yapılmasının talep edildiği, söz konusu yazı ekinde ayrıca açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ile açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlere yer verildiği görülmüştür.

İdare tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranının tespit edildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” incelendiğinde, “ŞSY/01, ŞSY/02, ŞSY/11, ŞSY/25, ŞSY/30, ŞSY/41 ve ŞSY/42” poz numaralı iş kalemlerinin, yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri olduğu anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde yer verilen “ŞSY/25” poz numaralı “Her çapta yuvarlak demir ve nervürlü çeliğin; zati bedeli, ,yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği” iş kalemi içeriğinde, analiz girdilerine ilişkin poz numaralarının yer almadığı, “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8- Ø12mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisi için miktarın “245,66209636kg” olarak, “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø14- Ø32mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisi için miktarın “847,45018131” olarak yer aldığı anlaşılmıştır.

Bahse konu her iki girdiye ilişkin olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan ve 01.07.2022 tarihinden itibaren geçerli olan “2022/3 İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları” kitabında, söz konusu rayiçlerin fiyatının “13,00TL” olarak yer aldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından sunulan ve 31.08.2022 tarihi ile idare kayıtlarına alınan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, açıklamalara ilişkin bir bilgilendirme yazısı ve bu yazının ekinde bulunan analizlerin, motorin maliyet hesabına ilişkin bilgilerin, fiyat tekliflerinin ve eklerinin yer aldığı anlaşılmıştır.

Sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerine ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından sunulan analizler incelendiğinde, ihale komisyonu kararında başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe olarak gösterilen “ŞSY/25” poz numaralı “Her çapta yuvarlak demir ve nervürlü çeliğin; zati bedeli, ,yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği” iş kalemine ilişkin analizin içeriğinde yer alan;

- “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8- Ø12mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisi için poz numarasının “10.130.1704” şeklinde ve miktarın “245,66209636kg” olarak,

- “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø14- Ø32mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisi için poz numarasının “10.130.1705” şeklinde ve miktarın “847,45018131” olarak,

- Her iki girdi için de birim fiyatın “10.93TL” olarak öngörüldüğü ve söz konusu tutarın fiyat teklifi ile açıklandığının belirtildiği görülmüştür.

Söz konusu “10,93TL”lik fiyatın tevsik edilmesi amacıyla fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifinde fiyat verilen kalemin “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8- Ø12mm (S420, B420B-C, B500B-C)” şeklinde, birimin “kg” ve birim fiyatın “10,93TL” olarak yer aldığı, fiyat teklifi ekinde “Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı”na da yer verildiği, tutanakta ağırlıklı ortalama birim satış tutarının “12,637TL” şeklinde yer aldığı, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının tespitinde esas alınan fatura bilgilerinin yer aldığı 5 numaralı bölümünde ise, “8mm, 10mm ve 12mm nervürlü inşaat demiri” satışına ilişkin fatura bilgilerine yer verildiği tespit edilmiştir.

Aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde yer verilen “ŞSY/42” poz numaralı “23cm Sıkışmış kalınlıkta, kırılmış ve elenmiş taş ile astarsız temel üzerine 1 m2 Bitümlü Sıcak Karışım [10cm Bitümlü Sıcak Temel Tabakası (Tip-A), 8 cm Asfalt Betonu Binder Tabakası ve 5 cm aşınma tabakası (Tip-1)] yapılması (İdare malı bitim ile)” iş kalemi içeriğinde, analiz girdilerine ilişkin poz numaralarının yer almadığı, “Doğal gaz (LNG) (Yakıt, Yağ, Benzin karşılığı) (Nakliye Dahil)” girdisi için miktarın “3,39605055000” olarak ve ölçü biriminin “m3” şeklinde, “Mazot (Motorin) (Nakliye dahil)” girdisi için miktarın “0,91470000000” olarak ve ölçü biriminin “kg” şeklinde yer aldığı görülmüştür.

Bahse konu her iki girdiye ilişkin olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan ve 01.07.2022 tarihinden itibaren geçerli olan “2022/3 İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları” kitabında, “Mazot (Motorin)” girdisinin fiyatının “26,53TL” biriminin “kg” olarak yer aldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak sunulan bilgilendirme yazısında, “Mazot (Motorin)” girdisi için, EPDK internet sitesinde yer alan ve 06.08.2022 tarihine ilişkin en yüksek işlem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatlarının esas alındığı, söz konusu fiyatın KDV dahil olarak “23,32188TL/lt” olduğu, kilogram fiyatının ise “21,06TL/kg” (23,32188*0,90/1,18/0,845=21,06) olarak hesaplanarak analizlere aktarıldığı,

“Doğal gaz (LNG) (Yakıt, Yağ, Benzin karşılığı) (Nakliye Dahil)”” girdisi için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatın olmadığı, Karayolları Genel Müdürlüğü’nün “BSK” pozlarında “LNG” yerine “Motorin” rayicini kullandığı, bahse konu “ŞSY/42” poz numaralı iş kalemine ilişkin birim fiyat tarifinde de ısıtma işleminin “LNG” ile yapılacağına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği, dolayısıyla ısıtma işleminin, isteklinin seçeceği teknik çözüm ile olacağı,

Birim fiyat tariflerinde ısıtma işleminin “LNG” ile olacağına ilişkin bir koşul olmaması sebebiyle Karayolları Genel Müdürlüğü’nün geçmişte kullandığı analizler baz alınarak “BSK” pozunda ısıtma işlemi için “Motorin” girdisinin kullanılarak tekliflerini hazırladıkları, motorin girdisi olarak, birim fiyat tarifi ile Karayolları Genel Müdürlüğü’nün analiz miktarları esas alınarak idarece diğer ihalelerde hazırlanan “Motorin” girdi miktarlarının esas alındığı, bu kapsamda 2016/352498, 2017/616588, 2018/194655 ve 2019/188501 ihale kayıt numaralı ihalelerdeki benzer iş kalemlerinde yer alan “Motorin” girdilerinden en yüksek olanının esas alınarak “1 cm için 0,11083975kg” verisinin baz alındığı ve uyuşmazlığa konu ihaledeki “BSK” kalınlığı olan 23cm için bu tutarın “23x0,11083975kg=2,54931425kg” şeklinde hesaplandığı, bu değerden bahse konu iş kaleminde yer alan “Mazot (Motorin)” girdisi miktarı olan “0,91470kg”nin düşülmesi durumunda bulunan değerin “1,63461425kg” olacağı, emniyetli tarafta kalmak amacıyla bu değerin %40 artırımlı hesaplanarak “2,28845995kg” olarak tespit edildiği, “ŞSY/42” poz numaralı iş kaleminde “Mazot (Motorin)” girdisinin toplam olarak ise “3,20315995kg” olarak analize konulduğu ifade edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından sunulan analizler incelendiğinde, “ŞSY/42” poz numaralı iş kalemine ilişkin düzenlenen analizde “Doğal gaz (LNG) (Yakıt, Yağ, Benzin karşılığı) (Nakliye Dahil)”” girdisinin miktarının “3,39605055 (2,288445995 kg motorin)” şeklinde, birim fiyatın “21,06TL” ve tutarın “48.19496654700” olarak yer aldığı, söz konusu girdiye ilişkin poz numarası bilgisinin olmadığı ve “Açıklama üst yazıdadır” açıklamasının yer aldığı, “Mazot (Motorin) (Nakliye dahil)” girdisi için ise poz numarasının “10.160.1026” şeklinde, miktarın “0,914700000” olarak, birim fiyatın “21,06TL” şeklinde yer aldığı ve “Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.13.14 gereği” açıklamasına yer verildiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından açıklamaları kapsamında ayrıca, motorin girdi maliyetinin hesaplanmasına ilişkin 1 sayfalık bir açıklama ile EPDK tarafından yayımlanan 06.08.2022 tarihli “Petrol piyasası bayi satış fiyatı bülteni” sunulduğu, açıklama yazısından, EPDK tarafından yayımlanan “23,32188TL/lt’ fiyatının KDV içermesi sebebiyle KDV hariç fiyatın “19,764305TL/lt (23,32188/1,18)” olarak hesaplandığı, motorinin “litre” cinsinden değerinin “kg”ye çevrilmesi kapsamında “0,820-0,845” aralığındaki değerlerden “0,845” değerinin kullanılarak “kg” cinsinden KDV hariç birim fiyatın “23,389710TL/kg (19,764305/0,845)” olarak hesaplandığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesinde yer alan açıklama gereğince motorin fiyatının “21,06” olarak analizlerde dikkate alındığı tespit edilmiş olup bu tutarın da Tebliğ açıklamasına uygun olduğunun ifade edildiği (23,389710x0,90=21,05073914) görülmüştür.

EPDK internet sayfası üzerinden yapılan inceleme neticesinde, İstanbul ili, avrupa yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan en yüksek işlem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatlarına ilişkin 06.08.2022 tarihli raporda motorin fiyatının “23.32188TL/lt” olduğu tespit edilmiştir.

(a) maddesindeki iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından “ŞSY/25” poz numaralı iş kaleminde yer alan “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8- Ø12mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisi için fiyat teklifi alındığı ancak “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø14- Ø32mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisi için fiyat teklifi alınmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği ancak bu kararın hatalı olduğu, kamu kurumlarınca yayımlanan birim fiyatlara bakıldığında “Ø8- Ø12mm” ve “Ø14- Ø32mm” girdilerine ilişkin birim fiyatların son 20 senedir aynı olduğu, serbest piyasada ise “Ø8- Ø12mm” girdisinin fiyatının “Ø14- Ø32mm” girdisine kıyasla daha yüksek olduğu, kendilerinin ihtiyatlı davranarak piyasada daha yüksek fiyatlı olan “Ø8- Ø12mm” girdisinin fiyatını dikkate alarak açıklama yaptıkları iddia edilmektedir.

Tebliğ’in yukarıda aktarılan 45’inci maddesinde, idare tarafından ihale dokümanı kapsamında, birim fiyat üzerinden teklif alınan işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği analiz formatının isteklilere verileceği, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenilmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerektiği, isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” altında fiyat öngörmesi durumunda Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde açıklanan bilgi ve belgelerin dayanak olarak sunulacağı, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin tekliflerinin gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedileceği açıklanmıştır.

İncelemeye konu ihalede başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, sorgulamaya tabi tutulan “ŞSY/25” poz numaralı “Her çapta yuvarlak demir ve nervürlü çeliğin; zati bedeli, ,yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği” iş kalemine ilişkin analizin içeriğinde yer alan “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8- Ø12mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisi ve “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø14- Ø32mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisi için birim fiyatın “10,93TL” olarak öngörüldüğü, anılan her iki girdiye ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan rayicin “13,00TL” olduğu, başvuru sahibi tarafından “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8- Ø12mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisi için fiyat teklifi ve eki “Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı” ile açıklama yapıldığı ancak “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø14- Ø32mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisi için Tebliğ’İn 45.1.13’üncü maddesinde yer verilen yöntemler ile açıklama yapılmadığı anlaşılmıştır.

Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği, tutanakların fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacağı, ayrıca satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda, satış tutarı tespit tutanağının ilgili bölümünde yer verilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının tespitinde, fatura bilgilerinin yanı sıra faturaya konu malın türü, nevi ve miktarı bilgilerine de yer verileceği açıklanmıştır.

Başvuru sahibi tarafından “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8- Ø12mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisi için alınan fiyat teklifinin eki “Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı” incelendiğinde, tutanakta ağırlıklı ortalama birim satış tutarının tespitinde esas alınan fatura bilgilerinin yer aldığı fatura bilgilerinin “8mm, 10mm ve 12mm nervürlü inşaat demiri” satışına olduğu, fiyat teklifini veren şirketin “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø14- Ø32mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisinin satışını yaptığına ilişkin bir bilginin yer almadığı görülmüş bu kapsamda başvuru sahibinin “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8- Ø12mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisine ilişkin alınan fiyat teklifi ile yapılan açıklamanın “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø14- Ø32mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisi içinde kabul edilmesi gerektiği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

(b) ve (d) maddelerindeki iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından anılan iddialarında;

b- ŞSY/25” poz numaralı iş kalemine ilişkin ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat tariflerinde “Ø8- Ø12mm” ve “Ø14- Ø32mm” girdilerine ilişkin miktar veya farklı bir hususta bir bilginin yer almadığı, bu girdilerin kullanıldığını gösteren projelerin ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmediği, diğer taraftan, ayrıca aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında yer alan analiz formatlarında, analiz girdilerine ait poz numaralarına yer verilmediği,

d- ŞSY/42” poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat tariflerinde bitümün ısıtılması için motorin ya da doğalgaz kullanılacağına dair bir belirleme yapılmadığı, ilgili poza ait BSK tip kesit projesinde de benzer bir bilgiye yer verilmediği iddia edilmektedir.

İncelenen ihalede, idare tarafından, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan iş kalemlerinin paçal poz niteliğinde olduğu, bu iş kalemlerine ilişkin analizlerin, 23.08.2022 tarihinde EKAP üzerinden başvuru sahibi gönderilen aşırı düşük teklif sorgulaması yazısı ekinde yer aldığı, anılan isteklinin ise 31.08.2022 tarihinden idare kayıtlarına alınan yazı kapsamında açıklamalarını sunduğu görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…” hükmü, mezkûr Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;… c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi…izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 1’inci iddiasının (b) ve (d) maddelerinde, ihale dokümanı kapsamında “ŞSY/25” poz numaralı iş kalemine ilişkin “Ø8- Ø12mm” ve “Ø14- Ø32mm” girdilerinin miktarına veya farklı bir hususta bir bilginin yer almadığı, bu girdilerin kullanıldığını gösteren projelerin ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmediği, yine “ŞSY/42” poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat tariflerinde bitümün ısıtılması için motorin ya da doğalgaz kullanılacağına dair bir belirleme yapılmadığı, ilgili poza ait BSK tip kesit projesinde de benzer bir bilgiye yer verilmediği iddia edilmekte olup yukarıda aktarılan Yönetmelik hükümleri gereği idareye şikâyet süresinin on gün olduğu ve sürenin şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı,

Uyuşmazlığa konu ihalede iddia edilen hususların, aşırı düşük teklif sorgulaması yazısının tebliğ edildiği tarihte farkına varılmış olacağı, zira analizlerin aşırı düşük sorgulama yazısı ekinde yer aldığı, dolayısıyla başvuru sahibinin bu tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde şikâyet başvurusunda bulunabileceği ancak başvuru sahibi tarafından, aşırı düşük sorgulaması yazısının kendilerini tebliğ edildiği tarih olan 23.08.2022 tarihinden itibaren on gün içerisinde şikâyet başvurusunda bulunulmadığı (29.09.2022 tarihinde başvuruda bulunduğu) anlaşılmış, bu kapsamda söz konusu iddialarının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

(c) maddesindeki iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından dilekçesinde özetle, “ŞSY/42” poz numaralı iş kaleminde yer alan “Doğalgaz (LNG)” girdisi yerine “Mazot (motorin” girdisi ile açıklama yapılması sebebiyle açıklamalarının kabul edilmediği, ancak bu kararın hatalı olduğu, zira savunmaları kapsamında idare tarafından daha önce gerçekleştirilen ihalelerdeki motorin miktarları ve KGM’ye ait analizlerdeki bilgiler esas alınarak hesaplama yapıldığı, idare tarafından açıklamalarının “mevzuatta öngörülen ölçüde desteklenebilir nitelikte olmadığı” gerekçesiyle reddedilmesinin yerinde olmadığı iddia edilmektedir.

Tebliğ’in yukarıda aktarılan 45’inci maddesinde, ihale komisyonunun, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında, sorgulanacak iş kalemleri/grupları ile açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin de belirtileceği, isteklilerin ise teklifleri kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri gösterecekleri, ayrıca teklif birim fiyatlı işlerde, açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacakları, idare tarafından, Tebliğ ekinde yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verileceği, isteklilerin ise yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerektiği, aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunulan analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait tekliflerin reddedileceği açıklanmıştır.

“ŞSY/42” poz numaralı ““23cm Sıkışmış kalınlıkta, kırılmış ve elenmiş taş ile astarsız temel üzerine 1 m2 Bitümlü Sıcak Karışım [10cm Bitümlü Sıcak Temel Tabakası (Tip-A), 8 cm Asfalt Betonu Binder Tabakası ve 5 cm aşınma tabakası (Tip-1)] yapılması (İdare malı bitim ile)” iş kalemi analizi incelendiğinde, “Doğal gaz (LNG) (Yakıt, Yağ, Benzin karşılığı) (Nakliye Dahil)” girdisi için miktarın “3,39605055000” olarak “Mazot (Motorin) (Nakliye dahil)” girdisi için ise miktarın “0,91470000000” olarak yer aldığı, başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında “Doğal gaz (LNG) (Yakıt, Yağ, Benzin karşılığı) (Nakliye Dahil)” girdisi için motorin kullanılacağı varsayımıyla hesaplama yapıldığı ve sunulan açıklamalarda miktarın “3,39605055 (2,288445995 kg motorin)” şeklinde dikkate alındığı, “Mazot (Motorin) (Nakliye dahil)” girdisi için ise analiz formatında yer alan miktarın dikkate alınarak açıklama yapıldığı görülmüştür.

İncelenen ihalede başvuru sahibi tarafından “ŞSY/42” poz numaralı iş kalemi analizinde yer alan “Doğal gaz (LNG) (Yakıt, Yağ, Benzin karşılığı) (Nakliye Dahil)” girdisinin miktarının “Mazot (Motorin) (Nakliye dahil)” girdisine dönüştürülerek açıklama yapıldığı,

EPDK tarafından yayımlanan LNG Fiyat Raporu’nda “Türkiye Geneli Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG) Ağırlıklı Ortalama Satış Fiyatı”larının yer aldığı, ilan tarihi (temmuz 2022) itibariyle bu tutarın “16,414249TL/m3” olduğu, ihale tarihi (ağustos 2022) itibariyle ise “18,868093TL/m3” olduğu, bu tutarların idarenin hazırlamış olduğu analizdeki miktar olan “3,39605055000m3” ile çarpılması sonucunda ilgili girdinin birim fiyatının temmuz 2022 dönemi için “55,74361934428695 (16,414249x3,39605055000)” ağustos 2022 dönemi için “64,07699761010115 (18,868093x3,39605055000)” olacağı,

Başvuru sahibinin açıklamaları kapsamında yer verdiği hesaplamalarda ise “Doğal gaz (LNG) (Yakıt, Yağ, Benzin karşılığı) (Nakliye Dahil)” girdisinin “Mazot (Motorin) (Nakliye dahil)” girdisine dönüştürüldüğü ve miktarın “2,288445995kg” olarak öngörüldüğü, başvuru sahibince motorin girdisi için esas alınan 06.08.2022 tarihi için EPDK tarafından yayımlanan ve İstanbul ili avrupa yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan en yüksek işlem hacimli 8 firmanın “Motorin”e ilişkin fiyatın (23,32188TL/lt) KDV’den arındırılması ve “0,845” değeri kullanılarak “kg” dönüştürülmesi sonucunda bulunan tutarın “23,389710TL/kg (23,32188/1,18/0,845)” olduğu, bu tutarın da Tebliğ’in 45.1.13.14’üncü maddesinde yer alan açıklama çerçevesinde %90’ının “21,050739TL/kg (23,389710x0,90)” olduğu, başvuru sahibinin “Mazot (Motorin) (Nakliye dahil)” girdisine ilişkin birim fiyatın “21,06TL/kg” olarak öngörüldüğü, bu tutarın “Doğal gaz (LNG) (Yakıt, Yağ, Benzin karşılığı) (Nakliye Dahil)” girdisinin “Mazot (Motorin) (Nakliye dahil)” girdisine dönüştürülmesi sonucunda bulunan “2,288445995kg” miktar ile çarpılması sonucu öngörülen birim fiyatın ise “48,1946726547” olduğu,

“Doğal gaz (LNG) (Yakıt, Yağ, Benzin karşılığı) (Nakliye Dahil)” girdisinin, dönüştürülmeden EPDK tarafından yayımlanan LNG Fiyat Raporu’nda yer alan fiyatlar esas alınarak hesaplanması durumunda birim fiyatının “64,07699761010115” olacağı ancak başvuru sahibi tarafından söz konusu girdinin “Mazot (Motorin) (Nakliye dahil)” girdisine dönüştürülerek yapılan hesaplama sonucunda bulunan birim fiyatın “48,1946726547” olduğu tespit edilmiştir.

İdare tarafından “ŞSY/42” poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak başvuru sahibine gönderilen analizde hem “Doğal gaz (LNG) (Yakıt, Yağ, Benzin karşılığı) (Nakliye Dahil)” girdisine hem de “Mazot (Motorin) (Nakliye dahil)” girdisine yer verildiği, bir diğer ifade ile söz konusu iş kaleminin yapımı sürecinde anılan iki girdinin de olması gerektiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarıldığı üzere isteklilerin, açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin olarak idare tarafından verilen analiz formatına uygun analizleri sunacakları, idare tarafından verilen analiz formatına uygun olmayan isteklilere ait tekliflerin reddedileceği açıklanmış olup idare tarafından verilen analiz formatı değiştirilerek yapılan açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı, bu kapsamda açıklamalarının reddedilmesinin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır…” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 7’nci maddesinde “…(5) EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur. Bu kişilerin;

a) Gerçek kişi olması halinde adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası ile varsa işletme adı ve ticaret unvanı,

b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir. Yabancı aday/istekliler tarafından bu fıkrada istenen bilgi ve belgelerin beyan edilmesi/yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıkları esas alınır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

  1. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “…31.3. İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ve istenilmişse teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Yeterlik sertifikası üzerinden yeterlik tespiti yapılan ihalelerde ise, ihale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler dahil yeterlik sertifikası üzerindeki bilgiler; yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan her belge veya kriter için ise yeterlik bilgileri tablosunda istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat gereği, isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için e-teklifleri kapsamında beyan edeceği teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgiler kapsamında, tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgilerin idarece EKAP'tan alınacağı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Ab İş Mak. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan Yeterlik Bilgileri Tablosu’nun “Ortaklar/Üyeler/Kurucular ile Yöneticilere Ait Bilgiler” kısmında;

“Ortaklar ve Ortaklık Oranlarına/Üyelere/Kuruculara Ait Bilgiler” alanının “KAYHAN KİLİMCİ, 471**** 55,00000000000000” ve “ARDA ÖZKUL, 19****, 45,00000000000000” şeklinde doldurulduğu,

“Yöneticilere Ait Bilgiler” alanında “KAYHAN KİLİMCİ” ve “ARDA ÖZKUL”a ilişkin bilgilere yer verildiği görülmüştür.

EKAP üzerinden yapılan inceleme neticesinde, şirketin yöneticilerine ilişkin bilgilerin teyit edilebildiği, ortaklık ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgilerin EKAP üzerinden incelenmesi sonucunda, anılan istekli tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda beyan edilen bilgilerin de teyit edilebildiği, EKAP üzerinde ayrıca ortaklara ilişkin bilgilere dayanak teşkil eden pay defteri ve karar defteri örneklerinin de yer aldığı tespit edilmiş olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde;ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

…(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait iş deneyim belgesinin sunulması halinde; ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir) tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren ortaklık tespit belgesinin sunulması zorunludur. Ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu tarafından düzenlenen ortaklık tespit belgesinin, düzenlendikten sonra iş deneyim belgesini kullanan tüzel kişinin temsilcisi ve iş deneyim belge sahibi tarafından imzalanması gerekmektedir.

…(11) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

…(17) Bu Yönetmeliğin 43 üncü maddesinin sekizinci fıkrasına göre düzenlenenler hariç olmak üzere belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlarca düzenlenecek iş deneyim belgelerinde; belgeye konu işin esaslı unsuru ile belge tutarının iş grupları itibariyle dağılımına yer verilir. Ancak, işin amacı ile işlevini gerçekleştirecek seviyede veya bir iş grubuna ilişkin aşama ve kısımları içerecek şekilde tamamlanmaması gibi hallerde esaslı unsur belirtilmez ve belgede buna ilişkin açıklamaya yer verilerek işin tamamlanan aşama ve kısımları belirtilir.” hükmü,

Mezkûr Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.

…(5) İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme belgelerinde, belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması,

b) İş durum belgelerinde, belgeye konu işin gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması ve ilk sözleşme bedelinin tamamlanması,

c) İş denetleme ve iş yönetme belgelerinde,

  1. Belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde olması kaydıyla, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

  2. Gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olduğu ve ilk sözleşme bedelinin tamamlandığı işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

şartı aranır ve geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir.

(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında,

dikkate alınır.” hükmü,

Kamu Özel İş Birliği Projeleri ile Lisanslı İşler Kapsamında Gerçekleştirilen Yapım İşlerine İlişkin İş Deneyim Belgeleri Hakkında Tebliğ’in “İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesi ve belge tutarının güncellenmesine ilişkin esaslar” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme, iş durum ve alt yüklenici iş bitirme belge tutarları tam olarak,

b) (Yürürlüğünün durdurulması: Danıştay 13. Dairesinin 05/04/2021 tarihli ve E:2020/3255, E:2020/3331 ve E:2020/3573 sayılı kararları; İptal: Danıştay 13. Dairesinin 18/05/2022 tarihli ve E:2020/3255 sayılı kararı)

…dikkate alınır.” açıklaması,

Adı Geçen Tebliğ’in “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 11’inci maddesinde “İş deneyim belgelerinin düzenlemesi, belge tutarının tespiti, belgelerin verilmesi ve değerlendirilmesine ilişkin olarak bu Tebliğde hüküm bulunmayan hallerde Yönetmeliğin ilgili hükümleri uygulanır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…ğ) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren, standart forma uygun belge,

h) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belge,

…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İş Grupları Tebliğinde yer alan A/V grubu işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar:

İnşaat mühendisliği, ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Uyuşmazlığa konu ihaleye ait İdari Şartname düzenlemelerinden, ihale konusu işin yol yapım işi olduğu, ihalede benzer işin “A/V grubu işler” olarak belirlendiği, ayrıca “İnşaat mühendisliği”ne ilişkin mezuniyet belgelerinin de ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayılacağının düzenlendiği, öte yandan ihale kapsamında iş deneyimine ilişkin oranın, teklif edilen bedelin “%80”i olarak düzenlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda, EKAP’a kayıtlı olan iş deneyim belgesi kısmında bilgi girişinde bulunulduğu, söz konusu bilgi dikkate alınarak EKAP üzerinden yapılan sorgulama neticesinde, iş deneyimini tevsik etmek üzere bilgileri verilen belgenin iş denetleme belgesi olduğu, belgenin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından düzenlendiği, işin adının “Kuzey Marmara Otoyolu (3.Boğaz Köprüsü Dahil) Projesi Kurtköy-Akyazı (Bağlantı Yolları Dahil) Kesimi Yap-İşlet-Devret Modeli İle Yapılması, İşletilmesi ve Devri İşi”, belgeye konu işin esaslı unsurunun “AV grubu” olarak yer aldığı, belgenin “Kayhan KİLİMCİ” adına düzenlendiği, adı geçen kişi ile birlikte aynı sıfat ve görev unvanı ile birlikte bir kişinin daha çalıştığı, belgeye konu işin geçici kabul tarihinin “18.12.2020”, “Kayhan KİLİMCİ”nin hissesine düşen belge tutarının “3.928.581.266,00TRY” olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından sunulan iş deneyim belgesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilen bir iş olmadığı, yap, işlet ve devret modeli çerçevesinde yapılan bir iş olduğu bu kapsamda Kamu Özel İş Birliği Projeleri ile Lisanslı İşler Kapsamında Gerçekleştirilen Yapım İşlerine İlişkin İş Deneyim Belgeleri Hakkında Tebliğ’in açıklamaları çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Anılan Tebliğ’in “İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesi ve belge tutarının güncellenmesine ilişkin esaslar” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan; “b) Denetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları onda bir oranında,” düzenlemesinin Danıştay Onüçüncü Dairesinin kararı ile yürürlüğü durdurulmuş ve iptal edilmiştir. Anılan Tebliğ’in 11’inci maddesinde ise “İş deneyim belgelerinin düzenlemesi, belge tutarının tespiti, belgelerin verilmesi ve değerlendirilmesine ilişkin olarak bu Tebliğde hüküm bulunmayan hallerde Yönetmeliğin ilgili hükümleri uygulanır.” açıklaması yer almakta olup bu Tebliğ kapsamında yer alan iş denetleme belgelerinin, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği çerçevesinde değerlendirileceği anlaşılmıştır.

Yönetmelik’in yukarıdan aktarılan 48’inci maddesinde iş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarlarının iş deneyiminde değerlendirmeye alınmayacağı, ancak iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamının değerlendirileceği, ayrıca iş bitirme ve iş durum belge tutarlarının tam olarak, denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarlarının ise beşte bir oranında dikkate alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Aktarılan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinde, belgenin esaslı unsurunun “AV Grubu” olarak yer aldığı, incelenen ihaledeki benzer işin de “AV Grubu” olduğu, bu bağlamda iş deneyim belgesi tutarının ayrıştırılmadan tamamının değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin “587.107.317,78TL” olduğu, iş deneyimine ilişkin olarak ihalede istenilen oranın “%80” olduğu dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan isteklinin karşılaması gereken iş deneyim tutarının “469.685.854,224(587.107.317,78*0,80)” olduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere sunulan iş denetleme belgesinin tutarının “3.928.581.266,00TL” olduğu, bu tutarın beşte bir oranında değerlendirilmesi gerektiğinden, söz konusu tutarın “785.716.253,20TL (3.928.581.266,00TL/5)” olduğu, bu tutarın anılan istekli tarafından karşılanması gereken iş deneyim tutarı olan “469.685.854,224TL”nin üzerinde olduğu, bahse konu “785.716.253,20TL”lik tutarın güncellenmemiş hali ile dahi ihalede karşılanması gereken iş deneyim tutarının karşılandığı tespit edilmiştir.

İş deneyim kriterini tevsik etmek üzere sunulan belgenin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ortağı adına düzenlenmiş olduğu anlaşılmış olup, yeterlik bilgileri tablosunun “Ortaklık Tespit Belgesi” başlıklı kısmında “02.10.2019 TARİHİNDE TİCARET SİCİL,E TESCİL ETTİRİLDİĞİ 07.10.2019 TARİH 9924 SAYILI TİCARET SİCİL GAZETESİNDE YAYINLANMIŞTIR, ORTAKLIK SÜRESİ TESCİL TARİHİNDEN İTİBAREN BİR YILDAN FAZLADIR, %55” bilgisinin yer aldığı görülmüştür.

İdare tarafından, ihale üzerinde bırakılan istekliye EKAP üzerinden 23.08.2022 tarihinde gönderilen ve yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulmasına ilişkin yazıda, ortaklık tespit belgesinin de sunulmasının talep edildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan belgeler incelendiğinde, ortaklık tespit belgesinin sunulduğu, belge üzerinde yer alan bilgilerin, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler ile uyumlu olduğu, ortaklık tespit belgesinin “06.08.2022” tarihinde düzenlendiği, iş deneyim belgesinin düzenlendiği “Kayhan KİLİMCİ”nin şirkete “%55” oranında ortak olduğu, ayrıca belgenin düzenlenme tarihinden itibaren önceki bir yıl boyunca şirketin kesintisiz olarak yarıdan fazla hissesine sahip olduğu ve bu sürede 4734 sayılı Kanun’a göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olduğunun belirtildiği, belgenin meslek mensubu tarafından düzenlendiği ayrıca iş deneyim belgesini kullanan isteklinin temsilcisi ve iş deneyim belge sahibinin imzalarını ihtiva ettiği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve yapılan tespitler çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin, ihale konusu iş ve benzer iş tanımına uygun olduğu, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olduğu, iş deneyimine ilişkin olarak karşılanması gereken tutarın karşılandığı, belge sahibi ortağın ortaklık tespit belgesinin idareye sunulduğu görülmüş olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinde “(1) Ön yeterlik ve yeterlik başvuruları ile tekliflerin alınması ve açılmasına ilişkin işlemler; Kanun, bu Yönetmelik, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği ve tip şartnamelerde belirtilen hükümler çerçevesinde standart formlar kullanılarak gerçekleştirilir.

(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Mezkûr Yönetmelik’in “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 58’inci maddesinde, “(1) Teklifler; Kanun, bu Yönetmelik, (Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği ve tip şartnamelerde belirtilen esaslar çerçevesinde standart formlar kullanılarak değerlendirilir.” hükmü,

“Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

(2) Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak e-anahtarlar teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar gönderilir ve teklifler ihale tarih ve saatinde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır.

(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden e-teklif şeklinde gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.

…(5) e-teklifler EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Kısmi teklife açık ihalelerde teklif mektubu eklerinin her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise yeterlik bilgileri tablosunun her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “e-tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 19’uncu maddesinde “(1) e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlanır. İlan ve ihale dokümanında, EKAP üzerinden sorgulanması mümkün olmayan katılım ve yeterlik belgelerinin Kurum tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun şekilde bilgisayarda taratılarak e-teklif kapsamında sunulacağı yönünde düzenleme yapılır.

(2) e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilir...” hükmü,

İdari Şartname’nin “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 30’uncu maddesinde “30.1. Teklifler, bu Şartnamede belirtilen ihale saatine kadar EKAP üzerinden verilecektir.

30.2. e-teklifler, ihale tarih ve saatinde hazır bulunanlar önünde, ihale komisyonu tarafından e-anahtarlar kullanılmak suretiyle EKAP üzerinde açılır. e-anahtarın bozuk olması veya e-teklifin virüs içermesi gibi nedenlerle açılamayan e-teklifler tespit edilerek açılamama gerekçeleri belirtilmek suretiyle, EKAP üzerinden Açılamayan e-tekliflere İlişkin İhale Komisyonu Tutanağı düzenlenir. İhale komisyonunca ihale saatine kadar kaç teklif verilmiş olduğu EKAP üzerinde ve hazır bulunanlara duyurulur. İsteklilerin teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Kanunun 21 inci maddesinin (f) bendine göre pazarlık usulü ile yapılan ihaleler ile fiyat veya fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar üzerinden elektronik eksiltme yapılması öngörülen ihaleler dışındaki ihalelerde; istekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet açıklanarak, EKAP üzerinden İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlara İlişkin Tutanak? hazırlanır. Hazırlanan bu tutanaklar durum izleme ekranında ihaleye katılan istekliler tarafından görülebilir ve EKAP üzerinde kayda alınır. Bu tutanakların çıktısı ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır ve talep etmeleri halinde hazır bulunan isteklilere birer örneği verilir. Bu aşamada hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilemez. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalenin e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, istekliler tarafından tekliflerin EKAP üzerinden hazırlanarak gönderildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif mektubu üzerinde yapılan incelemede, herhangi bir aritmetik hataya rastlamadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

…45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

…45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

…45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

…45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

a- Açıklama kapsamında sunulan analizlere ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin altında fiyatlar sunulduğu, anılan Bakanlık tarafından yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler kullanılmasına rağmen bunun liste halinde sunulmadığı, analizlerde yer alan girdi miktarlarının anılan Bakanlık tarafından yayımlanmış analizlerde yer alan miktarlardan düşük olduğu, işçilik fiyatlarının 2022 yılı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında olduğu, nakliye girdilerinin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük olarak dikkate alındığı, idarece verilen nakliye formüllerindeki katsayıların değiştirilerek hesaplama yapıldığı,

b- Sunulan analiz formatlarının, idarece verilen analiz formatlarına uygun olmadığı, analizlerde aritmetik hata yapıldığı, analizlerdeki birim fiyatların, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan fiyatlardan yüksek olduğu, analizlerde girdi miktarı ve fiyatının çarpılması sonucu yarım kuruşun altındaki değerlerin sıfıra yuvarlanarak toplam teklif bedeline olan etkinin önüne geçildiği,

c- Açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerini veren firmaların, teklife konu alanda faaliyet göstermediği, Tebliğ’in 45.1.13.3, 45.1.13.4 ve 45.1.13.5’inci maddelerindeki bedeller için ihale tarihindeki tutarların dikkate alındığı, fiyat tekliflerinin ekinde 1/20’lik koşulu ispatlayan tutanaklar ile tabloların sunulmadığı, analizler ile fiyat teklifleri arasında uyumsuzluk olduğu, fiyat tekliflerinde hesaplama hatası ve bilgi eksikliği olduğu, teklife konu her girdinin fiyatlarının ayrı ayrı gösterilmediği, malzeme, makine, işçilik ve nakliye gibi girdilerin ayrı ayrı belirtilmediği,

d- Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde göre sunulan belgelerin geçersiz olduğu, fiyat tekliflerinin son geçici vergi beyanname dönemi dikkate alınmadan düzenlendiği, birim ortalama maliyetler ve ağırlıklı ortalama birim satış fiyatının belirtilmediği, girdilere ait birimlerin yanlış olduğu, analizlerde yer alan fiyatların, fiyat teklifi ve tutanaklarda yer alan fiyatlardan daha düşük olduğu, anılan belgelerin meslek mensubunca onaylanmadığı ve gerekli beyanları içermediği, tutanaklara esas olan faturaların geçersiz olduğu, söz konusu faturaların sahte olduğu ve gerçeği yansıtmadığı, ilgili tutarlar ile uyumlu olması adına tutanaklarda düşük tutarlı faturaların esas alındığı, bu durumun ihale komisyonu kararını etkilemeye yönelik bir davranış olduğu,

e- “ŞSY/42” numaralı pozda yer alan “LNG” girdisi için ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasındaki EPDK rayiç fiyatından daha düşük fiyat kullanılarak açıklama yapıldığı iddia edilmektedir.

22.09.2022 tarihli ihale komisyonu kararından, 71 adet ihale dokümanının indirildiği ihaleye 27 isteklinin teklif verdiği, 6 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, şöyle ki; 4 isteklinin teklifinin, aşırı düşük teklif açıklaması sunulmaması, 1 isteklinin teklifinin, iş deneyimine ilişkin kriterin sağlanamaması, başvuru sahibine ilişkin teklifin ise sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmayarak reddedilmesi gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve Ab İş Mak. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Zeta Grup İnş. A.Ş. - Nesce İnş. Enerji ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale işlem dosyasında yer alan belgeler incelendiğinde, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklanması istenilen iş kalemlerinin idarece tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) niteliğinde olduğu tespit edilmiştir.

23.08.2022 tarihinde EKAP üzerinde ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen sorgulama yazısı ile “ŞSY/01, ŞSY/02, ŞSY/11, ŞSY/25, ŞSY/30, ŞSY/41 ve ŞSY/42” no’lu iş kalemlerine ilişkin olarak bilgi ve belgelere dayalı açıklama yapılmasının talep edildiği, söz konusu yazı ekinde ayrıca açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ile açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlere yer verildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan ve 02.09.2022 tarihi ile idare kayıtlarına alınan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

- Birim fiyat teklif cetvelinin sunulduğu,

- Sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerine ilişkin analizlerin yer aldığı,

- Analizler kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kâr ve genel hariç tutarlarının kullanıldığı girdilere ilişkin ilgili birim fiyatları yayımlayan kamu kurum ve kuruluşlarının bilgilerinin de yer aldığı listenin bulunduğu,

- EPDK tarafından yayımlanan “Türkiye Geneli Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG) Ağırlıklı Ortalama Satış Fiyatı (TL/m3)” belgesinin yer aldığı,

- “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8- Ø12mm (S420, B420B-C, B500B-C)” ve “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø14- Ø32mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdileri için alınmış fiyat teklifi ile ekinde satış tutarı tespit tutanağı, ayrıca fiyat teklifinde mükellef adına imzası bulunan kişiye ait imza beyannamesi ile yetkili olunduğunu gösteren Ticaret Sicil Gazeteleri ve meslek mensubuna ait oda faaliyet belgesinin bulunduğu,

- “C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1)(Nakliye dahil)” girdisi için alınmış fiyat teklifi ile ekinde satış tutarı tespit tutanağı, ayrıca fiyat teklifinde mükellef adına imzası bulunan kişilere ait imza beyannameleri, sirküleri, ticaret sicil tasdiknamesi ile Ticaret Sicil Gazeteleri, beton üretim tesisinin adresinin de yer aldığı işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile beton üretim tesisinin işin yapılacağı yere olan mesafesini gösteren harita görsellerinin bulunduğu görülmüştür.

Diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının ardından idare tarafından 06.09.2022 tarihli yazı ile “ŞSY/11 ve ŞSY/30” poz numaralı analizlerin içeriğinde yer alan “C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1)(Nakliye dahil)” girdisine ilişkin olarak standartların sağlanıp sağlanmadığı ve satış tutarı tespit tutanağında yer verilen faturalardaki fiyat farklılığının anlaşılabilmesi amacıyla ihale üzerinde bırakılan istekliden, tevsik edici belgeler ile birlikte açıklama ve söz konusu fatura örneklerinin sunulmasının talep edildiği, anılan istekli tarafından ise 13.09.2022 tarihinde idare kayıtlarına alınan yazı ürünün standartlarını gösteren belgelerin, farklı fiyatlara ilişkin bilgilendirme yazısının ve tutanakta esas alınan faturaların sunulduğu tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde incelenmesi neticesinde;

(a) ve (b) iddialarına ilişin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, sorgulamaya tabi tutulan iş kalemleri içeriğinde yer alan analiz girdilerinden 8 tanesi için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kâr ve genel hariç tutarlarının kullanıldığı ve bunların liste halinde sunulduğu,

Aşırı düşük teklif sorgulamasına konu edilen “ŞSY/01, ŞSY/02, ŞSY/11, ŞSY/25, ŞSY/30, ŞSY/41 ve ŞSY/42” no’lu iş kalemlerine ilişkin olarak öngörülen analiz fiyatlarının, birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen tutarlar ile aynı olduğu,

Analiz içeriklerinde yer alan miktarların idare tarafından verilen analiz formatında yer alan miktarlar ile aynı olduğu,

Analizler kapsamında yapılan hesaplamalarda aritmetik hata yapılmadığı, yapılan hesaplamalarda virgülden sonra iki hane olacak şekilde yuvarlama yapıldığı, yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerlerin bir kuruşa tamamlandığı, yarım kuruşun altındaki değerlerin ise dikkate alınmadığı,

Analizlerde kullanılan işçilik fiyatlarının (28,77TL), 2022 yılı Temmuz ayından itibaren uygulanmakta olan saatlik asgari ücretin (28,76TL) altında olmadığı,

Nakliyeye ilişkin hesaplamaların, idarece analizlerde yer verilen formül ve mesafe ile katsayı bilgileri kullanılarak hesaplandığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunulan analizlerin mevzuata uygun olarak açıklanmadığı iddia edilmekte olup yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olduğu, bu kapsamda başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

(c) ve (d) iddialarına ilişin olarak:

“ŞSY/11” poz numaralı “Her türlü inşaatta (Kirişli ve kutu menfezle, köprüler ve betonarme kazık hariç, plak ve kompozit menfezler dahil) kuruda veya suda her dozda demirli beton (Hazır beton harcı ile)” iş kalemi ile “ŞSY/30” poz numaralı “Köprülerde kuruda ceya suda her dozda demirli beton (Hazır beton harcı ile)”iş kalemi analizlerinde yer alan “C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1)(Nakliye dahil)” girdisi için fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı,

“ŞSY/25” poz numaralı “Her çapta yuvarlak demir ve nervürlü çeliğin; zati bedeli, ,yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği” iş kalemi içeriğinde yer alan “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8- Ø12mm (S420, B420B-C, B500B-C)” ve “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø14- Ø32mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdileri için fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı,

Her iki fiyat teklifinin ekinde Ek- O.6 “Satış Tutarı Tespit Tutanağı” sunulduğu, tutanakların ekinde ise mükellef adına tutanağı imzalayan kişiye ilişkin imza sirküleri/beyannamesi ve Ticaret Sicil Gazeteleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de yer aldığı, fiyat tekliflerinin ve eki niteliğindeki tutanakların meslek mensubunun kaşe/mühür ve imzası ile Tebliğ’in 45.1.13.1’nci maddesindeki beyanı ihtiva ettiği,

Hem fiyat teklifleri hem de eki niteliğindeki tutanaklarda, nakliyenin fiyata dahil olduğunun belirtildiği,

Her iki fiyat teklifini veren firmaların ticaret unvanlarından ve açıklamalar kapsamında yer alan oda kayıt belgeleri ve ticaret sicil gazetelerinden, teklife konu edilen alanda faaliyet gösterdiği,

Analizlerde yer verilen girdilerin her birinin fiyat teklifleri ile Ek- O.6 “Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nda ayrı ayrı olarak gösterildiği ve analizlerde yer alan tutarlar ile fiyat teklifi ve eki niteliğindeki tutanaklarda yer alan tutarların birbirleri ile uyumlu olduğu, tutanaklarda ağırlıklı ortalama satış tutarının hesaplamasına yer verildiği ve bu tutarın tespitinde esas alına fatura bilgilerinin de tutanakta yer aldığı, tutanaklarda yer verilen girdi birimleri ile fiyat teklifi ve analizlerde yer alan birimlerin aynı olduğu,

Her iki fiyat teklifine dayanak teşkil eden Ek- O.6 “Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nda, geçici vergi beyanname döneminin “2022/1” olarak yer aldığı, ihale tarihinin 08.08.2022 olduğu dikkate alındığında, söz konusu dönemin esas alınmasının, Tebliğ’in 45.1.13.11’nci maddesinde yer alan ve tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunluluğuna uygun olduğu tespit edilmiştir.

Tebliğ’in 45.1.13.1’nci maddesinde yer alan ve satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulması halinde, idare tarafından aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulan iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması koşulunun sağlanıp sağlanmadığı yönünden yapılan inceleme neticesinde;

- “ŞSY/11” poz numaralı iş kaleminin miktarının “27.790m3” olduğu, anılan iş kaleminin analizinde yer alan “C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1)(Nakliye dahil)” girdisinin miktarının ise “1m3” olduğu,

- Yine “ŞSY/30” poz numaralı iş kaleminin miktarının “24.022m3” olduğu, anılan iş kaleminin analizinde yer alan “C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1)(Nakliye dahil)” girdisinin miktarının ise “1m3” olduğu,

- “C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1)(Nakliye dahil)” girdisine ilişkin olarak düzenlenen Ek- O.6 “Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nda 25 adet fatura bilgisine yer verildiği, fatura tarihlerinin bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu, bu faturalarda satışa konu olan toplam miktarın “5.573m3” olduğu, bu tutar dikkate alındığında son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan iş kalemlerinde kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının (27.790m3 + 24.022m3) en az 1/20’si kadar (1389,50m3 + 1201,10m3) satış yapılmış olması şartının sağlandığı,

- “ŞSY/25” poz numaralı iş kaleminin miktarının “5.791ton” olduğu, anılan iş kaleminin analizinde yer alan “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8- Ø12mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisinin miktarının “245,6620936kg”, “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø14- Ø32mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisinin miktarının ise “847,45018131kg” olduğu,

- “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8- Ø12mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisine ilişkin olarak düzenlenen Ek- O.6 “Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nda 4 adet fatura bilgisine yer verildiği, fatura tarihlerinin bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu, bu faturalarda satışa konu olan toplam miktarın “122.960kg” olduğu, bu tutar dikkate alındığında son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan iş kaleminde kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının (5.791 x 245,6620936kg = 1.422.629,1840376kg) en az 1/20’si kadar (71.131,45920188kg) satış yapılmış olması şartının sağlandığı,

- “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø14- Ø32mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisine ilişkin olarak düzenlenen Ek- O.6 “Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nda 8 adet fatura bilgisine yer verildiği, fatura tarihlerinin bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu, bu faturalarda satışa konu olan toplam miktarın “278.680kg” olduğu, bu tutar dikkate alındığında son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan iş kaleminde kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının (5.791 x 847,45018131kg = 4.907.583,99996621kg) en az 1/20’si kadar (245.379,1999983105kg) satış yapılmış olması şartının sağlandığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından ayrıca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde göre sunulan belgelerin geçersiz olduğu, tutanaklara dayanak teşkil eden söz konusu faturaların sahte olduğu ve gerçeği yansıtmadığı, ilgili tutarlar ile uyumlu olması adına tutanaklarda düşük tutarlı faturaların esas alındığı iddia edilmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının ardından idarece “ŞSY/11 ve ŞSY/30” poz numaralı analizlerin içeriğinde yer alan “C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1)(Nakliye dahil)” girdisine ilişkin olarak standartların sağlanıp sağlanmadığı ve satış tutarı tespit tutanağında yer verilen faturalardaki fiyat farklılığının anlaşılabilmesi amacıyla ihale üzerinde bırakılan istekliden, tevsik edici belgeler ile birlikte açıklama ve söz konusu fatura örneklerinin sunulmasının talep edildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bu faturaların sunulduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından söz konusu iddiasını doğrulayacak kanıtlayıcı nitelikte herhangi bir bilgi veya belge sunulmadığı görülmüştür. 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, düzenlenen belgelerdeki bilgilerin doğruluğundan meslek mensubunun sorumlu olduğu, başvuru sahibi tarafından söz konusu iddialarını destekleyici somut herhangi bir bilgi, belgeye yer verilmediğinden ayrıca bir araştırma yapılarak ilave bilgi ve belge istenilmesine gerek olmadığı anlaşılmakla birlikte ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının ardından idarenin talebi üzerine “C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1)(Nakliye dahil)” girdisine ilişkin sunulan faturaların “e-arşiv fatura” niteliğinde olduğu, bahse konu faturalara ilişkin Gelir İdaresi Başkanlığı internet sitesi üzerinde yapılan sorgulama neticesinde faturaların sistemde kayıtlı olduğunun anlaşıldığı bu bağlamda başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının da yerinde olmadığı görülmüştür.

(e) iddiasına ilişin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında “ŞSY/42” poz numaralı “23cm Sıkışmış kalınlıkta, kırılmış ve elenmiş taş ile astarsız temel üzerine 1 m2 Bitümlü Sıcak Karışım [10cm Bitümlü Sıcak Temel Tabakası (Tip-A), 8 cm Asfalt Betonu Binder Tabakası ve 5 cm aşınma tabakası (Tip-1)] yapılması (İdare malı bitim ile)” iş kalemine ilişkin analiz incelendiğinde, “Doğal gaz (LNG) (Yakıt, Yağ, Benzin karşılığı) (Nakliye Dahil)” girdisi için EPDK tarafından yayımlanan “Türkiye Geneli Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG) Ağırlıklı Ortalama Satış Fiyatı”nın kullanıldığının ifade edildiği, söz konusu fiyat bilgisine yazı ekinde de yer verildiği, ihale ilan tarihi (06.07.2022) dikkate alınarak “Temmuz 2022” dönemi için yayımlanan “16,414249TL/m3” fiyatının esas alındığı, ayrıca ihtiyatlı davranmak amacıyla bu tutarın analizde “16,50TL/m3” olarak dikkate alındığı anlaşılmıştır.

EPDK tarafından yayımlanan “Türkiye Geneli Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG) Ağırlıklı Ortalama Satış Fiyatı”na ilişkin dipnotlarda, fiyatların KDV hariç olduğu, ilgili mevzuat düzenlemeleri çerçevesinde sadece nihai müşterilere yapılan satış fiyatları esas alınarak oluşturulduğu, söz konusu fiyatların ayrıca 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihalelerdeki fiyat farkının hesaplanması amacıyla yayımlandığının ifade edildiği görülmüştür.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlar kapsamında “Doğal gaz (LNG) (Yakıt, Yağ, Benzin karşılığı) (Nakliye Dahil)” girdisinin yer almadığı görülmüş olup, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, EPDK’nın yayımladığı “Türkiye Geneli Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG) Ağırlıklı Ortalama Satış Fiyatı” ile açıklama yapılmasının Tebliğ’in yukarıda aktarılan 45.1.13’üncü maddesinde yer alan “…Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.” açıklama çerçevesinde uygun olduğu anlaşılmıştır.

Netice itibariyle, yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunulan acıkmaların mevzuata uygun olduğu görülmüş olup başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla
Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim