KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/047
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 12.10.2022
Karar No : 2022/UY.II-1251 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İlba Mimarlık İnşaat Turizm Nakliyat Ticaret Sanayi Limited Şirketi - İn-Sel İnşaat Mimarlık Turizm Nakliyat Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/444147 İhale Kayıt Numaralı “Adıyaman-Recep İçmesuyu İsale Hattı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesi Başkanlığı tarafından 14.10.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Adıyaman-Recep İçmesuyu İsale Hattı” ihalesine ilişkin olarak İlba Mimarlık İnşaat Turizm Nakliyat Ticaret Sanayi Limited Şirketi -İn-Sel İnşaat Mimarlık Turizm Nakliyat Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı’nın 22.08.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.09.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.09.2022 tarih ve 48045 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.09.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/970 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Danıştay Onüçüncü Dairesi’nin 04.04.2022 tarihli ve E:2022/652, K:2022/1396 sayılı kararı sonrasında alınan 29.06.2022 tarihli ve 2022/MK-209 sayılı karar üzerine alınan 11.08.2022 tarihli ihale komisyonu kararı ile Mst Altyapı İnş. Taah. Tur. Tic. A.Ş.-Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın (Mahkeme kararıyla ihale üzerinde bırakılan istekli) yeni gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalelere katılmaktan yasaklanmasına karar verildiği, ancak 11.08.2022 tarihli ihale komisyon kararında belirtilen gerekçelere ek olarak aşağıda belirtilen gerekçelerle de Mst Altyapı İnş. Taah. Tur. Tic. A.Ş.-Arges İnş. Taah. Tur. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’na ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönünde karar alınması gerektiği,

Şöyle ki;

1. İdare tarafından Mst Altyapı İnş. Taah. Tur. Tic. A.Ş.-Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’na ve kendilerine teklif mektup sürelerinin dolduğu ve tekliflerinin geçerli olup olmadığının sorulduğu, yine geçici teminat mektubunun 03.12.2022 tarihine kadar uzatılmasının istenildiği, kendileri tarafından tekliflerinin geçerli olduğu belirtilerek geçici teminat mektubunun idareye yasal süresi içinde teslim edildiği, ancak söz konusu istekli tarafından tekliflerinin geçerli olduğu belirtilmesine rağmen idareye geçerli geçici teminat mektubunu sunmayacaklarının ve sözleşmeye davet edilmeleri durumunda kesin teminat sunulacağının beyan edildiği, bunun üzerine de idare tarafından anılan istekli tarafından geçici teminat mektubu sunulmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

Ayrıca mevzuat, Kurul kararları ve mahkeme içtihadı gereğince, teminat mektubunun geçerlilik süresi sona ermesine rağmen teminat süresini yenilemeyen veya yeni bir teminat mektubu sunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, anılan istekli tarafından usule uygun sunulmuş bir teklif bulunmadığından, söz konusu ihale kapsamında alınacak yeni komisyon kararlarına karşı şikâyet ve itirazen şikâyet yollarına başvuru yapma hakkının bulunmadığı, şikâyet yollarına başvurmuş olmasının hukuka aykırılık teşkil ettiği ve dolayısıyla şikâyetin öncelikle bu nedenle reddedilmesi gerektiği,

2. Mst Altyapı İnş. Taah. Turz. Tic. A.Ş.-Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’na ait aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik, idarenin belirlediği aykırılıklara ek olarak tespit edilen aykırılıkların 22.09.2021 tarih ve 2021/UY.II-1756 sayılı kararda tespit edildiği, ancak 22.09.2021 tarih ve 2021/UY.II-1755 sayılı karar ile söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak teklifi değerlendirme dışı bırakıldığından, 22.09.2021 tarih ve 2021/UY.II-1756 sayılı kararda herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığından itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verildiği, ancak gelinen noktada Danıştay’ın bozma kararı sonrasında “açıklama isteminin reddedilmiş olması nedeniyle işlem yapılmasına gerek olmadığı” durumunun ortadan kalktığı, bu açıdan söz konusu kararın uygulanması gerektiği, mevcut durum dikkate alındığında Kamu İhale Kurulu’nun o tarih itibarıyla herhangi bir işlem yapılmasına gerek görülmediği belirtilen 22.09.2021 tarihli, 2021/UY.II-l756 sayılı kararının uygulanarak, kararda yer verilen tespitler ve “bu gerekçe ile de aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği” gerekçesi çerçevesinde Mst Altyapı İnş. Taah. Tur. Tic. A.Ş - Arges İnş. Taah. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’na ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, şöyle ki;

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan bedellerin değerlendirilmesi gerektiği, istekli tarafından sunulan belgelerin içerik olarak hesaplamaları yapıldığında, idarenin yaklaşık maliyetlerine uygun olduğu imajının verildiği, ancak sunulan belgelerin ilgili üçüncü kişilerden (ilgili şirketlerden) alınmadığı, zira söz konusu iş ortaklığının üçüncü kişilerden alınmış gibi fiyatları tutanağa bağladığı ve ayrıca yüzeysel incelemeden geçmesi için bu tutanaklarda idarenin maliyetlerine uygun bedellerin gösterildiği, söz konusu belgelerin anılan iş ortaklığı tarafından düzenlendiği, 22.09.2021 tarih ve 2021/UY.II-1756 sayılı kararında yer alan işçilik hesaplamalarının bu çerçevede ele alınması gerektiği,

3. Mst Altyapı İnş. Taah. Turz. Tic. A.Ş.- Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan evraklarda gerçeğe aykırı sahte beyan ve belgelerin yer aldığı, başka bir deyişle belgeler üzerinde suç teşkil eden hukuka aykırılıklar olduğu ve dolayısıyla söz konusu iş ortaklığının teklifinin bu hususlar doğrultusunda da değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, anılan iş ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması dosyası incelendiğinde;

Açıklanması gereken iş kalemlerinden biri olan R-15 Poz No’lu kalemin maliyetini tevsik etmek amacı ile dosyanın ekinde sunulan belgenin Adıyaman Belediyesi Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü Hafriyat Denetim Şube Müdürlüğü tarafından verildiğinin öne sürüldüğü, belge üzerinde savunmanın mahiyetini değiştirecek maddi tutarların yer aldığı, belgenin altında belgeyi onaylayan sıfatı ile B.B Yardımcısı Mithat Töken isminin açıldığı, ancak kendisinin belge üzerinde imzasının bulunmadığı, bahse konu belge üzerinde yer alan Çağrı Merkezi Numarası (0416 216 17 20 No’lu) konu ile ilgili bilgi alınmak üzere arandığında; ilgili belediyenin geçmişte ve günümüzde Hafriyat Denetim Şube Müdürlüğü adı altında bir müdürlüğü olmadığı bilgisine ulaşıldığı, bunun üzerine ise konu ile ilgili birim olarak Fen İşleri Müdürlüğü’nden bilgi alındığı ve söz konusu belgenin üzerindeki rakamların gerçeği yansıtmadığı ve belgenin belediye tarafından düzenlenmediği, belge üzerinde zorunlu olarak bulunması gereken tarih ve sayı gibi idari işlem unsurlarının bulunmadığı ve dolayısıyla anılan belgenin aşırı düşük teklif açıklamasının verilebilmesi adına tasarlanıp düzenlendiği, savunma rakamlarına göre uygun fiyatlar yazılarak yanıltıcı belge olarak aşırı düşük teklif açıklamasında kullanıldığı, R-26 numaralı pozu açıklayan maliyet tespit tutanakları ve teklif tutanaklarının yargı mercilerini yanıltmak amacıyla dava konusu edildiği ve mahkemenin aldığı kararları etkilemiş olduğu,

Anılan belgenin maliyeti tevsik etmek amacı ile Adıyaman Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü Hafriyat Denetim Şube Müdürlüğü tarafından verildiğinin iddia edildiği, ancak belgenin Adıyaman Belediyesi’nde bulunmadığı, belgenin anılan iş ortaklığı tarafından düzenlendiği, düzenlemenin açıklama isteminin yeterli olduğuna karar verilmesi amacıyla idarece belirlenen yaklaşık maliyetler esas alınarak yapıldığı, bu kapsamda işin içeriğinde idarenin yaklaşık maliyetlerine uygun olduğu değerlendirmesinin yapılmasının anlamsız olduğu, zira belgenin açıklama isteminin kabulü amacıyla yaklaşık maliyet göz önünde bulundurularak istekli tarafından hazırlandığı,

Tekin Boru San. ve Tic. A.Ş. tarafından 11.11.2020 tarihinde düzenlendiği görülen fiyat teklifi ve eki maliyet tespit tutanaklarında aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik olarak birim fiyatların Hatay 6’ncı Noterliği tarafından 27.12.2019 tarihinde 54440 sayısı ile onaylanan Envanter Defteri’nde kayıt olduğu, ilgili şirketin 2020 yılı 3’üncü dönem geçici vergi beyanname döneminde beyan edilen tutarlar ile örtüştüğünü “Nuri Çevik” isimli meslek mensubunun beyan ettiği, bu belgelere ilgili şirketin ve meslek mensubunun imza attığı, söz konusu meslek mensubunun anılan şirketin yasal defterlerine ve muhasebe kayıtlarına hakim olması gerektiği için şirketle aralarında ilgili yıllara ait SMMM Sözleşmesi olmasının ve TÜRMOB’a bildirilmesinin gerektiği, bahse konu şirketin T.C Noterlik makamları tarafından onaylanmış olan Envanter Defteri’nin talep edilmesinin gerektiği ve üzerinde yapılan düzeltmelerin Vergi Dairesi tarafından tespit edilmesinin mümkün olduğu, çünkü ilgili döneme ait vergi beyannamesi incelendiğinde aşırı düşük teklif sorgulamasında kullanılan birim fiyatların ilgili kayıtlarda aslını yansıtmadığının görüleceği,

Yeo Teknoloji Enerji ve Endüstri A.Ş tarafından 16.07.2021 tarihinde düzenlendiği görülen fiyat teklifi ve eki maliyet tespit tutanaklarında aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik olarak sunulan birim fiyatların İstanbul Kartal 10’uncu Noterliği tarafından 27.12.2019 tarihinde 35004 sayısı ile onaylanan Envanter Defteri’nde kayıt olduğu ve ilgili şirketin 2020 yılı 3’üncü dönem geçici vergi beyanname döneminde beyan edilen tutarlar ile örtüştüğünü “Mehmet Özbek” isimli meslek mensubunun beyan ettiği, bu belgelere ilgili şirketin ve meslek mensubunun imza attığı, söz konusu meslek mensubunun anılan şirketin yasal defterlerine ve muhasebe kayıtlarına hakim olması gerektiği için şirketle aralarında ilgili yıllara ait SMMM Sözleşmesi olmasının ve TÜRMOB’a bildirilmesinin gerektiği,

Şöyle ki yaptıkları araştırmalar neticesinde; bahse konu şirketin İstanbul merkezli olduğu, yurtiçi ve yurtdışında faaliyet gösteren ve teknik kapasitesi yüksek borsa üzerinden halka arz olduğu, birçok personel çalıştıran bir kuruluş olduğunun tespit edildiği ve ayrıca bu kapasitede bir şirketin “Anafartalar Mah. Rüzgârlı Cad. Onaran Han No:28/401 Nolu Ulus/ANKARA” adresinde 40 m2 bir ofiste faaliyetine devam eden “6715 Oda Sicil Nolu Mehmet Özbek” tarafından şirketin uzaktan muhasebe kayıtlarını tutmasının ve bu yasal defterlere hâkim olmasının ticaretin olağan işleyişine aykırı olduğu, ilgili meslek mensubunun söz konusu şirket ile bir bağının olup olmadığının sorgulanması gerektiği,

Ayrıca ilgili meslek mensubu ile yapılmış olan telefon görüşmesinde Yeo Teknoloji Enerji ve Endüstri A.Ş. adında bir mükellefinin olup olmadığının sorulduğu, cevap da ise böyle bir mükellefin olmadığının sözlü olarak beyan edildiği, dolayısıyla bahse konu şirketin T.C Noterlik makamları tarafından onaylanmış olan Envanter Defteri’nin talep edilmesinin gerektiği ve üzerinde yapılan düzeltmelerin Vergi Dairesi tarafından tespit edilmesinin mümkün olduğu, ilgi döneme ait vergi beyannamesi incelendiğinde, aşırı düşük teklif sorgulamasında kullanılan birim fiyatların ilgili kayıtlarda aslını yansıtmadığının ve bu kalemlere ilişkin satışlarının olmadığının görüleceği ve yine ilgili maliyet tespit tutanağını ve fiyat teklifleri incelendiğinde bahse konu ihalenin adı yerine farklı bir işin ismine düzenlendiğinin görüleceği,

Arkoç Metal İletişim Vana Pik Döküm İnş. San ve Tic. A.Ş. tarafından 14.07.2021 tarihinde düzenlendiği görülen fiyat teklifi ve eki maliyet tespit tutanaklarında aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik olarak birim fiyatların İstanbul/Konya 11. Noterliği tarafından 27.12.2019 tarihinde 26028 sayısı ile onaylanan Envanter Defteri’nde kayıt olduğu ve ilgili şirketin 2020 yılı 3’üncü dönem geçici vergi beyanname döneminde beyan edilen tutarlar ile örtüştüğünü “Murat Şen” isimli meslek mensubunun beyan ettiği, bu belgelere ilgili şirketin ve meslek mensubunun imza attığı, söz konusu meslek mensubunun anılan şirketin yasal defterlerine ve muhasebe kayıtlarına hakim olması gerektiği için şirketle aralarında ilgili yıllara ait YMM Sözleşmesi olmasının ve TÜRMOB’a bildirilmesinin gerektiği,

Bununla birlikte yaptıkları araştırmalar neticesinde; bahse konu şirketin Konya merkezli olduğu, yurtiçinde faaliyet gösterdiği ve bünyesinde birçok personel çalıştıran bir kuruluş olduğunun tespit edildiği ve ayrıca bu kapasitede bir şirketin “Kızılırmak Mah. 1433. Sk. 37/18 No Çankaya/ANKARA” adresinde faaliyetine devam eden “06104570 Ruhsat Nolu Murat Şen” tarafından şirketin uzaktan muhasebe kayıtlarını tutmasının ve bu yasal defterlere hâkim olmasının ticaretin olağan işleyişine aykırı olduğu, ilgili meslek mensubunun söz konusu şirket ile bir bağının olup olmadığının sorgulanması gerektiği,

Ayrıca, ilgili meslek mensubu ile yapılmış olan telefon görüşmesinde Arkoç Metal İletişim Vana Pik Döküm İnş. San ve Tic. A.Ş. adında bir mükellefinin olup olmadığının sorulduğu, cevap da ise böyle bir mükellefin olmadığının sözlü olarak beyan edildiği, bahse konu şirketin T.C Noterlik makamları tarafından onaylanmış olan Envanter Defteri’nin talep edilmesinin gerektiği ve üzerinde yapılan düzeltmelerin Vergi Dairesi tarafından tespit edilmesinin mümkün olduğu, ilgi döneme ait vergi beyannamesinin incelendiğinde aşırı düşük teklif sorgulamasında kullanılan birim fiyatların ilgili kayıtlarda aslını yansıtmadığının, bu kalemlere ilişkin satışlarının ve üretimlerinin olmadığının görüleceği,

Söz konusu şirket tarafından verildiği ifade edilen teklif içerisinde “Küresel Vana” birim fiyatlarının bildirildiği, ancak anılan şirket ile yapılan görüşmede “Küresel Vana” üretimlerinin olmadığı, ayrıca envanter kayıtlarında daha önce herhangi bir şekilde alış ve satışlarının bulunmadığının belirtildiği, küresel vana üretimi ve alış satışı olmayan bir firmadan küresel vana satış teklifi alınmasının, bu kapsamda satış tutanağı tespit formu düzenlenmesinin ve aşırı düşük teklif açıklama yazısında söz konusu belgenin sunulmasının hukuka aykırı olduğu ve ayrıca bu durumun evrakta sahtecilik ve ihaleye fesat karıştırma suçlarının unsurlarını oluşturduğu,

Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuat uyarınca yapılabileceği, isteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belge olarak üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerini sunabileceği, üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-0.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-0.6) düzenleneceği, meslek mensubunun ise Yeminli Mali Müşavirler (YMM) veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler (SMMM) olduğu ve bu bakımdan, fiyat teklifi ile satış tutarı tespit tutanağının hazırlanması, imzalanması ve kaşelenmesinin “serbest muhasebeci” tarafından yapılamayacağı,

Sahtelik içeren bu belgeleri sunan Mst Altyapı İnş. Taah. Tur. Tic. A.Ş - Arges İnş. Taah. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’na ait teklifin bahsi geçen açık aykırılıklar nedeniyle de değerlendirme dışı bırakılması, belgelerden suç teşkil ettiği anlaşılanlar yönünden de ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulması ve dolayısıyla söz konusu hususları da içeren yeni bir ihale komisyon kararının alınması gerektiği,

4. Mst Altyapı İnş. Taah. Tur. Tic. A.Ş - Arges İnş. Taah. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük açıklaması kapsamında sunulan belgelerin suç niteliğinde olduğu, ilgililer hakkında yasaklama yazısının yazılmasının ve suç duyurusunda bulunulmasının gerektiği, başka bir deyişle anılan iş ortaklığının aşırı düşük teklif savunmasında yer alan bilgi ve belgelerin gerçeği yansıtmadığı, bir suç organizasyonu içerisinde sahte olarak hazırlandığının açıkça ortada olduğu, ilgililerin resmi evrakta sahtecilik, ihaleye fesat karıştırma, mühürde sahtecilik suçlarına sebebiyet veren fiillerinin cezalandırılması gerektiği,

İhale süreci içerisinde idareye, anılan İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif savunması içerisinde sunulan belgelerin geçersizliğine ilişkin kendileri tarafından başvuruların yapıldığı, idare tarafından iddiaların incelenmesi adına hukuki görüş alınmak üzere konunun Kurumun Hukuk Birimine iletildiği, Hukuk Müşavirliği’nin değerlendirmesinde “…Adıyaman Belediye Başkanlığı adına düzenlenen sahte belgenin verildiği hususunun dikkate alınarak karar alınmasının uygun olacağı düşünülmektedir.” ifadelerine yer verildiği, bunun üzerine alınan 11.08.2022 tarihli ihale komisyon kararında da “…isteklinin ihalelere katılmadan yasaklanmasına ve gerekli hukuki işlemlerin başlatılmasına karar verilmiştir.” ifadelerinin bulunduğu, dolayısıyla idarenin Hukuk Müşavirliği ve 11.08.2022 tarihli komisyon kararı uyarınca fiilleri suç teşkil ettiği görülen ve haklarında yasaklama dahil tüm gerekli işlemler yürütülecek olan iş ortaklığının şikayet başvurularının kabul edilemeyeceği ve anılan ihalenin söz konusu suç ve fiilleri işleyen isteklinin üzerinde bırakılamayacağı,

Mst Altyapı İnş. Taah. Tur. Tic. A.Ş - Arges İnş. Taah. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile aşırı düşük teklif savunmasında yer alan belgeleri imza eden şirket yetkilileri ve meslek mensuplarının suç işleme ve ihaleye hile karıştırma noktasında birlikte hareket ettikleri sabit olduğundan, ilgililer hakkında savcılık soruşturması yürütülmesi gerektiği, anılan iş ortaklığının ihale konusu işe devam etme olanağı bulunmadığından söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve anılan iş ortaklığı tarafından yapılacak şikayet başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği ve dolayısıyla belirtmiş oldukları hususlarda inceleme yapılarak ihale komisyonu kararının yeniden tesis edilerek düzeltilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 32’nci maddesinde “Tekliflerin geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilir. İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “…32 nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) Tekliflerin geçerlilik süresi; tekliflerin tahmini değerlendirme süresi, şikayete ilişkin süreler, ihale kararının onaylanması ile sözleşme imzalanmasına kadar geçecek süre ve benzeri hususlar dikkate alınarak belirlenir ve bu süre ihale dokümanında belirtilir.

(2) İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Teminatlar” başlıklı 56’ncı maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teklif geçerlilik süresinin dolmasından sonra sözleşme yapılması” başlıklı 16.7’nci maddesinde “Kesinleşen ihale kararı bildirildikten sonra şikayet başvurusunda bulunulması veya dava açılması nedeniyle ihale sürecinin uzaması sonucunda; teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında öngörülen süre kadar uzatıldığı ve bu sürenin de dolduğu, buna rağmen sözleşmenin imzalanamadığı durumlarda; İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yer alan sözleşmenin imzalanması ile ilgili hükümlere göre, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile kabul etmeleri şartıyla, sözleşme imzalanabilir. İdarece bu durumda ihale üzerinde kalan istekliye sözleşme imzalayıp imzalamayacağı hususu sorulmaksızın sadece teklif geçerlilik süresinin dolduğu gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmemesi gerekmektedir. Ancak tekliflerin geçerlilik süresinin dolmuş olması nedeniyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu bulunmadığından, sözleşmeyi imzalamayan istekliler hakkında geçici teminatın irat kaydedilmesine ve yasaklamaya ilişkin hükümler uygulanmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Geçici teminat mektuplarının süresi” başlıklı 18.2’nci maddesine “4734 sayılı Kanunun 35 inci maddesindeki; “Bu Kanun kapsamında bankalarca verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kurum yetkilidir. 4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesine göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır.” hükmü ile ilgili olarak, geçici teminat mektuplarındaki sürenin idareler tarafından, teklif geçerlik süresinden itibaren 30 günden daha uzun süreli olarak belirlenip belirlenemeyeceği konusunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İdare, 4734 sayılı Kanunun 35 inci maddesini esas alarak, teklif geçerlilik süresinin bitimi tarihine 30 gün eklemek suretiyle bulduğu tarihi idari şartnamenin “geçici teminat” başlıklı maddesine yazacaktır. Tip idari şartnamelerin geçici teminata ilişkin maddeleri gereğince geçici teminat olarak sunulan teminat mektubunda geçerlilik tarihi belirtilmeli ve bu tarih, idari şartnamede öngörülen tarihten önce olmamalıdır. Bu çerçevede, asgari süreyi karşılayan veya asgari sürelerden daha uzun süreleri içerir geçici teminat mektuplarının geçerli kabul edilmesi gerekmektedir. Ayrıca, süresiz geçici teminat mektupları da kabul edilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Adıyaman-Recep İçmesuyu İsale Hattı

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2019K05-93203

d) Kodu:

e)Miktarı: Recep İçmesuyu Grubu içerisinde yer alan belde/köy/mezraların içmesuyu ihtiyacının Değirmen Kaynaklarından karşılanmasına için yaklaşık 80 km isale hattı ve gerekli sanat yapıları inşa edilecektir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Adıyaman ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde “24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 120-YüzYirmi (rakam ve yazıyla) takvim günüdür.

24.2. İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı serbest bırakılır/iade edilir.

24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.

24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olarak EKAP üzerinden yapılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici teminat verilmesi zorunludur.

26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 12.03.2021 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

14.10.2020 tarihinde elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalede 22.12.2020 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin Mst Altyapı İnş. Taah. Turz. Tic. A.Ş. (Eski Unvanı Tam Er İnş. Taah. Turz. Tic. A.Ş.)-Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, İlba Mimarlık İnş. Turz. Nakl. Tic. San. Ltd. Şti.-İn-Sel İnş. Mimarlık Turz. Nakl. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Bahse konu ihale komisyonu kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda Kamu İhale Kurulu tarafından alınan 17.02.2021 tarihli ve 2021/UY.II-411 sayılı kararla idarece teklif tutarı sınır değer tutarının altında olan istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine karar verildiği ve idarece 17.03.2021 tarihinde sınır değerin altında bulunan istekliden tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve 14.04.2021 tarihli ihale komisyonu kararında anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak ihalenin anılan Mst Altyapı İnş. Taah. Turz. Tic. A.Ş. (Eski Unvanı Tam Er İnş. Taah. Turz. Tic. A.Ş.)-Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, İlba Mimarlık İnş. Turz. Nakl. Tic. San. Ltd. Şti. - İn-Sel İnş. Mimarlık Turz. Nakl. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Anılan ihale komisyonu kararı üzerine yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda Kamu İhale Kurulu tarafından alınan 02.06.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1107 sayılı kararla idarece teklif fiyatı sınır değerin altında olan istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi kararının verildiği, idarece 09.07.2021 tarihinde sınır değerin altında bulunan istekliden tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu istekli tarafından idarece verilen sürede aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu, yapılan değerlendirme sonucunda alınan 13.08.2021 tarihli ihale komisyonu kararında Mst Altyapı İnş. Taah. Turz. Tic. A.Ş. (Eski Unvanı Tam Er İnş. Taah. Turz. Tic. A.Ş.) - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı için değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin İlba Mimarlık İnş. Turz. Nakl. Tic. San. Ltd. Şti. - İn-Sel İnş. Mimarlık Turz. Nakl. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

13.08.2021 tarihli ihale komisyonu kararına karşı Mst Altyapı İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Anonim Şirketi-Arges İnşaat Taahhüt Turizm ve Sanayi Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 22.09.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1755 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılmış olan İlba Mimarlık İnş. Turz. Nakl. Tic. San. Ltd. Şti.-İn-Sel İnş. Mimarlık Turz. Nakl. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 03.09.2021 tarihinde her ne kadar değerlendirme dışı bırakılmış olsa da, Mst Altyapı İnş. Taah. Tur. Tic. A.Ş. - Arges İnş. Taah. Tur. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının başka gerekçelerle de uygun bulunmaması gerektiğine yönelik iddiaları ile Kamu İhale Kuruluna İtirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş ve 22.09.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1756 numaralı Kamu İhale Kurul Kararında “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Bunun üzerine, ihale konusu işin yapılması için idare ile başvuru sahibi İlba Mimarlık İnş. Turz. Nakl. Tic. San. Ltd. Şti.-İn-Sel İnş. Mimarlık Turz. Nakl. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı arasında 21.10.2021 tarihinde sözleşme imzalandığı görülmüştür.

İlerleyen süreçte, Mst Altyapı İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Anonim Şirketi-Arges İnşaat Taahhüt Turizm ve Sanayi Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 22.09.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1755 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 18. İdare Mahkemesi’nin 16.12.2021 tarihli ve E:2021/2151, K:2021/2296 sayılı kararında davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz incelemesi sonucunda ise Danıştay Onüçüncü Dairesinin 04.04.2022 tarihli ve E:2022/652, K:2022/1396 sayılı kararında “1.Temyize konu Mahkeme kararının, davacının itirazen şikâyet dilekçesinde aşırı düşük teklif açıklaması için beş iş gününden az ve makul olmayan bir süre verildiği itirazının 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca süre yönünden reddine ilişkin kısım bakımından davanın reddine yönelik kısmı incelendiğinde:

İdare ve vergi mahkemelerinin nihaî kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın anılan kısımları usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2.Temyize konu Mahkeme kararının, davacıların teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına dair işleme karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin kısmı incelendiğinde:

Davacıların oluşturduğu iş ortaklığı tarafından, idarece açıklanması istenilen R-26 poz numaralı “Enerji Temin İşleri ve SCADA Merkezi Kurulmasına” ait iş kaleminin alt girdilerinden "SCADA Yazılımı Proje ve Şartnamesine Uygun (Yüklü Programların Lisansı ile Birlikte Komple)" girdisi ile "RTU Yazılımı Tüm Tesisin Kumandasını Sağlayacak Şekilde Programlanması, Bu programın RTU'ye Yüklenmesi ve Kopyasının CD Ortamında Teslimi" girdisinin maliyetini tevsik etmek üzere 20/11/2020 tarihli YEO Elektrik Otomasyon A.Ş.den alınmış fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu belgede özel poz no’lu, malzeme adı "SCADA Yazılımı Proje ve Şartnamesine Uygun (Yüklü Programların Lisansı ile Birlikte Komple)" için birim fiyatın 200.000-TL, "RTU Yazılımı Tüm Tesisin Kumandasını Sağlayacak Şekilde Programlanması, Bu programın RTU'ye Yüklenmesi ve Kopyasının CD Ortamında Teslimi" girdisinin ise 19.000-TL olduğu, bahse konu fiyat teklifinin ekinde Ek-0.5 Maliyet Tutarı Tespit Tutanağının sunulduğu, anılan tutanakta ise "SCADA Yazılımı Proje ve Şartnamesine Uygun (Yüklü Programların Lisansı ile Birlikte Komple)" girdisine yönelik maliyet bileşenlerine yer verilmesine karşın toplam birim maliyet tutarı kısmında "RTU Yazılımı Tüm Tesisin Kumandasını Sağlayacak Şekilde Programlanması, Bu programın RTU'ye Yüklenmesi ve Kopyasının CD Ortamında Teslimi" ifadesinin yer aldığı ve tutanağın altındaki tarihin "20/11/202" şeklinde yazıldığı, söz konusu belgelerin bunları imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından kaşelenerek imza altına alındığı görülmektedir.

Davacılar tarafından aşırı düşük telif açıklamaları kapsamında YEO Elektrik Otomasyon A.Ş.den alınarak sunulan fiyat teklifi incelendiğinde, bu teklifin 20/11/2020 tarihli olduğu, serbest muhasebeci malî müşavir tarafından düzenlenen fiyat teklifi üzerinde yer alan: "Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 20/11/2020 tarih ve (1) ve (2) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim" ifadesinden bu teklif içeriğinde -1- ve -2- sayılı maliyet tespit tutanaklarına atıf yapıldığı ve anılan tutanakların 20/11/2020 tarihli fiyat teklifine ilişkin olarak sunulduğu hususunun fiyat teklifinden anlaşılabildiği görülmektedir.

Öte yandan -2- sayılı Ek-0.5 maliyet tutarı tespit tutanağının "SCADA Yazılımı Proje ve Şartnamesine Uygun (Yüklü Programların Lisansı ile Birlikte Komple)" girdisine yönelik maliyet bileşenlerine yer verilmesine karşın toplam birim maliyet tutarı kısmında "RTU Yazılımı Tüm Tesisin Kumandasını Sağlayacak Şekilde Programlanması, Bu programın RTU'ye Yüklenmesi ve Kopyasının CD Ortamında Teslimi" ifadesinin yer aldığı sabit olmakla beraber davacılar tarafından "RTU Yazılımı Tüm Tesisin Kumandasını Sağlayacak Şekilde Programlanması, Bu programın RTU'ye Yüklenmesi ve Kopyasının CD Ortamında Teslimi" girdisi ile ilgili olarak -1- sayılı Ek-0.5 maliyet tutarı tespit tutanağının hâlihazırda sunulmuş bulunduğu, burada toplam birim maliyet tutarının 17.519,00-TL olarak belirtildiği ve bu tutarın fiyat teklifinin de aynı girdi ile ilgili olarak teklif edilen bedelin altında olduğu görülmektedir.

Bu durumda -2- sayılı Ek-0.5 maliyet tutarı tespit tutanağının maliyet tutarı kısmında sehven -1- sayılı Ek-0.5 maliyet tutarı tespit tutanağı ile aynı konu yazılmış olsa da söz konusu tutanağa 20/11/2020 tarihli fiyat teklifinde atıf yapıldığı, bu tutanakta yer alan 161.496-TL toplam maliyet tutarının fiyat teklifindeki 200.000-TL bedelin altında ve bu haliyle bununla uyumlu olduğu görülmüştür.

Sonuç olarak davacılar tarafından sunulan -1- ve -2- sayılı Ek-0.5 maliyet tutarı tespit tutanaklarındaki söz konusu hatalar, bunların 20/11/2020 tarihli fiyat teklifinde yer alan hangi girdiyi açıkladıkları hususunda bir belirsizliğe yol açacak nitelikte olmadığından, dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka uygunluk, anılan kısım yönünden davanın reddine ilişkin Mahkeme kararında ise hukukî isabet bulunmamıştır.” gerekçesiyle Mahkeme kararının aşırı düşük teklif açıklaması için beş iş gününden az ve makul olmayan süre verildiği iddiası yönünden davanın reddine ilişkin kısmının onanmasına, Mahkeme kararının davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünden davanın reddine ilişkin kısmının bozulmasına, bozulan kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Mahkeme kararının gereğini teminen Kamu İhale Kurulu tarafından 29.06.2022 tarihli ve 2022/MK-209 sayılı Kararı alınmış olup, söz konusu kararda “1- Kamu İhale Kurulunun 22.09.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1755 sayılı kararında yer alan başvuru sahibinin “R-26 poz numaralı “Enerji Temin işleri ve SCADA merkezi kurulması” iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik değerlendirmeleri içeren kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararı üzerine idare tarafından 11.08.2022 tarihli ihale komisyonu kararı alındığı söz konusu kararda “…Komisyonumuz tarafından Kurul Kararı gereğince MST Altyapı İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Anonim Şirketi-Arges İnş. Taah. Tur. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan R-26 poz numaralı “Enerji Temin işleri ve SCADA merkezi kurulması iş kalemine ait açıklamalar uygun bulunarak İsteklinin teklifi değerlendirmeye alınmıştır. MST Altyapı İnş. Taah. Tur. Tic. A.Ş.- Arges İnş. Taah. Tur. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi, İlba Mimarlık İnş. Tur. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.-İn-Sel İnş. Mim. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın da ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olması öngörülerek İsteklilerden tekliflerinin geçerli olup olmadığı ve tekliflerinin geçerli olması halinde geçici teminatlarının İdareye sunulması istenmiştir. MST Altyapı İnş. Taah. Tur. Tic. A.Ş.-Arges İnş. Taah. Tur. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından ise tekliflerinin geçerli olduğu bildirilen yazı süresi içerisinde İdareye sunulmuştur. İstekli yazısında bu aşamada geçici teminat sunmayacaklarını sözleşmeye davet edilmeleri durumunda kesin teminat sunacaklarını beyan etmiştir. İlba Mimarlık İnş. Tur. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.-İn-Sel İnş. Mim. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından tekliflerinin geçerli olduğunu belirten resmi yazı ve geçerli geçici teminat mektubu süresi içinde İdareye sunulmuştur.

MST Altyapı İnş. Taah. Tur. Tic. A.Ş.-Arges İnş. Taah. Tur. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında Kamu İhale Kurulunun 2021/UY. 11-1756 sayılı kararında belirtildiği üzere, R-26 Enerji Teinin İşleri ve SCADA Merkezi Kurulması iş kalemine ait alt girdilerin fiyatını tevsik etmek üzere fiyat teklifinin ekinde sunulan satış tutarı tespit tutanağında hesaplama hatasının yapıldığının tespit edilmesi (Örn: yazılım mühendisi birim işçilik maliyeti (70 TL/sa X 90 sa/TL=1100) olarak hesaplamıştır.) ve süresi içinde İdareye geçerli geçici teminat sunulmadığı için İsteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Diğer yandan bu süreç içerisinde İdareye MST Altyapı İnş. Taah. Tur. Tic. A.Ş.- Arges İnş. Taah. Tur. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif savunması içerisinde sunulan belgelerin geçersizliğine/gerçekliğine ilişkin iddiaların yer aldığına ilişkin başvuruda bulunulması üzerine İdare tarafından iddialardan birinin incelenmesi adına yazışmalar yapılarak konu ile ilgili hukuki görüş alınmıştır…. Komisyonumuzca 09.08.2022 tarihli oturumunda; yukarıda detaylandırılan değerlendirme sürecinin sonucunda Hukuk Müşavirliğinin görüşünde yer verilen sahte belge verildiğine dair tespiti de dikkate alınarak Kamu İhale Kanunun, Yasak fiil veya davranışlar başlıklı 17inci maddesi "İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:...c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek...Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır. ” hükmü çerçevesinde MST Altyapı İnş. Taah. Tur. Tic. A.Ş.-Arges İnş. Taah. Tur. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın tariflenen yasak fiil veya davranışlarda bulunduğu tespit edilmiş olup; aynı Kanunun İhalelere katılmaktan yasaklama başlıklı 58inci maddesinin; “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir.” hükmü gereğince isteklinin ihalelere katılmadan yasaklanmasına ve gerekli hukuki işlemlerin başlatılmasına; Adıyaman- Recep İçmesuyu İsale Hattı işine ait ihalenin, ihaleye katılan ve yeterli görülen istekliler arasında ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren İlba Mimarlık İnş. Tur. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.-İn-Sel İnş. Mim. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının üzerine bırakılmasına karar verilmiştir.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

İdare tarafından İdari Şartname kapsamında teklif geçerlilik süresinin ihale tarihinden itibaren 120 takvim günü olarak belirlendiği görülmüştür.

29.06.2022 tarihli ve 2022/MK-209 sayılı Kurul Kararı üzerine alınan 11.08.2022 tarihli ihale komisyonu kararında Mst Altyapı İnş. A.Ş.-Arges İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan R-26 poz numaralı “Enerji Temin işleri ve SCADA merkezi kurulması iş kalemine ait açıklamalar uygun bulunarak isteklinin teklifinin değerlendirmeye alındığı ve ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerden tekliflerinin geçerli olup olmadığı ve tekliflerinin geçerli olması halinde geçici teminatlarının idareye sunulmasının istenildiği, bu kapsamda MST Altyapı İnş. Taah. Tur. Tic. A.Ş.-Arges İnş. Taah. Tur. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından tekliflerinin geçerli olduğunu bildirilen yazının süresi içerisinde idareye sunulduğu, ancak bu aşamada geçici teminat sunmayacaklarını sözleşmeye davet edilmeleri durumunda kesin teminat sunacaklarının beyan edildiği, İlba Mimarlık İnş. Tur. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.-İn-Sel İnş. Mim. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından ise tekliflerinin geçerli olduğunu belirten resmi yazı ve geçerli geçici teminat mektubunun süresi içinde idareye sunulduğunun belirtildiği görülmüştür.

İdare tarafından Kurumumuza gönderilen belgeler incelendiğinde, 29.07.2022 tarihinde EKAP üzerinden Mst Altyapı İnş. A.Ş-Arges İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’na tebliğ edilen “Başvuru İşlemleri ve Tutanaklar” konulu yazıda “"Adıyaman-Recep İçmesuyu İsale Hattı" işi ihalesi kapsamında Kamu İhale Kurulu'nun 2022/MK-209 Karar No'lu kararı ile "1- Kamu İhale Kurulunun 22.09.2021 tarihli ve 2021/UY.11-1755 sayılı kararında yer alan başvuru sahibinin "R-26 poz numaralı "Enerji Temin işleri ve SCADA merkezi kurulması" iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik değerlendirmeleri içeren kısmının iptaline, 2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun'un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine," hükmü verilmiş olup; düzeltici işlem belirlenmesi adına; geçerlik süresi dolmuş olan teklif mektubunuzun 03.11.2022 tarihine kadar uzatıldığına ilişkin resmi yazının ve en az 03.12.2022 tarihine kadar geçerli Geçici Teminat Mektubunuzun en geç 04.08.2022 tarihine kadar İdaremize iletilmesi hususunda gereğini rica ederim.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Mst Altyapı İnş. A.Ş-Arges İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından idareye yazılan 04.08.2022 tarihli yazıda “Kamu İhale Genel Tebliğinin “Teklif geçerlilik süresinin dolmasından sonra sözleşme yapılması” başlıklı 16.7 maddesinde… hükümleri ile somutlaştırılmıştır. Bu maddede sözleşmeye davet edilen isteklinin sözleşme imzalamayı kabul etmesinden söz edilmekle birlikte teklif geçerlilik süresinin ve buna bağlı olarak da teminat mektubunun süresinin uzatılmasından bahsedilmemektedir.

Daha önce İdarenize gönderdiğimiz 26.07.2022 tarihli ve 29238 yevmiye numaralı İhtarnamede İş Ortaklığımızın sözleşmeyi imzalama iradesinde olduğu ve ivedilikle sözleşmeye davet edilmemiz gerektiği kesin bir şekilde tarafınıza bildirilmişti. Aynı İhtarnamemizde Danıştay ve akabinde Kamu İhale Kurumu tarafından verilen kararların gereğinin yapılmayarak ihale sürecine dair yaptığınız ilave incelemelere dair haklarımızın saklı tutulduğu da ifade edilmiştir.

Bu minvalde; teklifimizin halen geçerli olduğunu ve sözleşme imzalama irademizin bulunduğunu, tarafınızca da hukukun gereğine uygun olarak hareket edilerek İş Ortaklığımızın sözleşmeye davet edilmesinin akabinde %6 oranındaki kesin teminat mektubunun İdarenize ivedilikle sunulacağını bilgilerinize arz ederiz” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Anılan istekli tarafından teklif geçerlilik süresinin uzatılmasına yönelik yazıya istinaden belirlenen süreye uygun bir geçici teminat sunulmadığı, bu hususun yukarıda yer verilen 04.08.2022 tarihli yazıda ve şikâyet ile itirazen şikâyet dilekçelerinde de ikrar edildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 55’inci maddesinden, ihtiyaç halinde teklif geçerlilik süresinin teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabileceği anlaşılmaktadır. Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.7’nci maddesinde teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında öngörülen süre kadar uzatıldığı ve bu sürenin de dolduğu, buna rağmen sözleşmenin imzalanamadığı durumlarda ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin kabul etmesi halinde sözleşmenin imzalanabileceği açıklanmaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi tarafından teklif geçerlilik süresinin uzatılmasına yönelik yazıya istinaden belirlenen süreye uygun yeni bir geçici teminat sunulmadığı, 29.07.2022 tarihinde EKAP üzerinden anılan iş ortaklığına tebliğ edilen “Başvuru İşlemleri ve Tutanaklar” konulu yazıda açıkça geçerlilik süresi 03.12.2022 tarihinden sonra olmamak üzere geçici teminat mektubu temin edilmesi gerektiğinin ifade edildiği, ilgili yazıya istinaden anılan iş ortaklığı tarafından herhangi bir şikâyet yoluna başvurulmadığı, bu açıdan belirtilen süreye uygun geçici teminat mektubunun sunulması gerektiği hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmekle birlikte, idarece halihazırda söz konusu gerekçeyle anılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde idari işlem tesis edildiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının konusunun kalmadığı değerlendirilmiştir. Dolayısıyla Kamu İhale Kurulu tarafından bu yönde karar alınmasına gerek bulunmamaktadır.

2. Başvuru sahibinin 2, 3 ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır: …

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:…c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

…

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir.

İhale sırasında veya sonrasında bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmezler.

Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırkbeş gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmi Gazetede yayımlanmak üzere en geç onbeş gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bu kararlar Kamu İhale Kurumunca izlenerek, kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olanlara ilişkin siciller tutulur.

İhaleyi yapan idareler, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İsteklilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 59’uncu maddesinde “Taahhüt tamamlandıktan ve kabul işlemi yapıldıktan sonra tespit edilmiş olsa dahi, 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlardan Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil eden fiil veya davranışlarda bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile o işteki ortak veya vekilleri hakkında Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre ceza kovuşturması yapılmak üzere yetkili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Hükmolunacak cezanın yanısıra, idarece 58 inci maddeye göre verilen yasaklama kararının bitiş tarihini izleyen günden itibaren uygulanmak şartıyla bir yıldan az olmamak üzere üç yıla kadar bu Kanun kapsamında yer alan bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan mahkeme kararıyla 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlarla birlikte yasaklanırlar.” hükmü yer almaktadır.

İdari şartname’nin “İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İsteklilerin, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmaması gerekmektedir. Anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu durumlarında değişiklik olan istekli, İdareye derhal bilgi verecektir. İhale üzerinde kalan istekli ise sözleşmenin imzalanmasından önce, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgeleri verecektir.

10.2. Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

10.3. 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiası ve 3’üncü iddiasında yer alan “Mst Altyapı İnş. Taah. Turz. Tic. A.Ş.- Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan evraklarda gerçeğe aykırı sahte beyan ve belgelerin yer aldığı, başka bir deyişle belgeler üzerinde suç teşkil eden hukuka aykırılıklar olduğu ve dolayısıyla söz konusu iş ortaklığının teklifinin bu hususlar doğrultusunda da değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, anılan iş ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması dosyası incelendiğinde;

Açıklanması gereken iş kalemlerinden biri olan R-15 Poz No’lu kalemin maliyetini tevsik etmek amacı ile dosyanın ekinde sunulan belgenin Adıyaman Belediyesi Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü Hafriyat Denetim Şube Müdürlüğü tarafından verildiğinin öne sürüldüğü, belge üzerinde savunmanın mahiyetini değiştirecek maddi tutarların yer aldığı, belgenin altında belgeyi onaylayan sıfatı ile B.B Yardımcısı Mithat TÖKEN isminin açıldığı, ancak kendisinin belge üzerinde imzasının bulunmadığı, bahse konu belge üzerinde yer alan Çağrı Merkezi Numarası (0416 216 17 20 No’lu) konu ile ilgili bilgi alınmak üzere arandığında; ilgili belediyenin geçmişte ve günümüzde Hafriyat Denetim Şube Müdürlüğü adı altında bir müdürlüğü olmadığı bilgisine ulaşıldığı, bunun üzerine ise konu ile ilgili birim olarak Fen İşleri Müdürlüğü’nden bilgi alındığı ve söz konusu belgenin üzerindeki rakamların gerçeği yansıtmadığı ve belgenin belediye tarafından düzenlenmediği, belge üzerinde zorunlu olarak bulunması gereken tarih ve sayı gibi idari işlem unsurlarının bulunmadığı ve dolayısıyla anılan belgenin aşırı düşük teklif açıklamasının verilebilmesi adına tasarlanıp düzenlendiği, savunma rakamlarına göre uygun fiyatlar yazılarak yanıltıcı belge olarak aşırı düşük teklif açıklamasında kullanıldığı, R-26 numaralı pozu açıklayan maliyet tespit tutanakları ve teklif tutanaklarının yargı mercilerini yanıltmak amacıyla dava konusu edildiği ve mahkemenin aldığı kararları etkilemiş olduğu,

Anılan belgenin maliyeti tevsik etmek amacı ile Adıyaman Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü Hafriyat Denetim Şube Müdürlüğü tarafından verildiğinin iddia edildiği, ancak belgenin Adıyaman Belediyesi’nde bulunmadığı, belgenin anılan iş ortaklığı tarafından düzenlendiği, düzenlemenin açıklama isteminin yeterli olduğuna karar verilmesi amacıyla idarece belirlenen yaklaşık maliyetler esas alınarak yapıldığı, bu kapsamda işin içeriğinde idarenin yaklaşık maliyetlerine uygun olduğu değerlendirmesinin yapılmasının anlamsız olduğu, zira belgenin açıklama isteminin kabulü amacıyla yaklaşık maliyet göz önünde bulundurularak istekli tarafından hazırlandığı,” iddiası kapsamında yapılan incelemede;

22.09.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1756 sayılı kararda R-15 Poz No’lu iş kaleminin maliyetini tevsik etmek amacı ile sunulan belgenin sahteliğine ilişkin açıkça bir iddiada bulunulmadığı, Kurumun başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlarla sınırlı inceleme yaptığı, 22.09.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1756 sayılı Kurul kararına ve söz konusu belgenin geçersizliğine/gerçekliğine yönelik Kuruma tebliğ edilmiş yargı kararı bulunmadığı, dolayısıyla 22.09.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1756 sayılı kararın R-15 Poz No’lu iş kalemine yönelik iddialarla ilgili kısımlarının hukuken geçerli olduğu ve varlığını koruduğu hususları dikkate alınarak, Adıyaman Belediyesi tarafından verildiği iddia edilen belgenin geçersizliğine/gerçekliğine yönelik inceleme aşağıda yer almaktadır.

MST Altyapı İnş. Taah. Tur. Tic. A.Ş.-Arges İnş. Taah. Tur. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; açıklama istenecek analiz girdisi olarak belirlenen depo döküm bedelinin maliyetini tevsik etmek üzere Adıyaman Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü Hafriyat Denetim Şube Müdürlüğü’nden alınmış olan belgenin sunulduğu, belgede hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıklarının hafriyat depolama sahası ve rekreasyon alanlarında bertaraf edilmesi ücretlerine yer verildiği, belgenin altında B.B. Yardımcısı Mithat Töken isminin yer aldığı, ancak söz konusu kişiye ait imzanın belge üzerinde yer almadığı görülmüştür.

11.08.2022 tarihli ihale komisyonu kararında, söz konusu belgenin geçersizliğine/gerçekliğine ilişkin şikâyet başvurusu üzerine gerekli yazışmalar yapılarak konu ile ilgili hukuki görüş alındığı ve değerlendirme sürecinin sonucunda söz konusu belgenin sahte belge olduğunun tespiti dikkate alınarak, MST Altyapı İnş. Taah. Tur. Tic. A.Ş.-Arges İnş. Taah. Tur. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın Kamu İhale Kanunu’nun Yasak fiil veya davranışlar başlıklı 17’inci maddesinde yer alan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğundan anılan istekli hakkında ihalelere katılmaktan yasaklama işlemlerinin başlatılmasına karar verildiği görülmüştür.

Yapılan inceleme kapsamında, Adıyaman Belediye Başkanlığı’ndan konuya ilişkin 23.09.2022 tarihli ve E.20609 sayılı yazı ile bilgi istenilmiş olup,(Ek:7 sf.69) Adıyaman Belediye Başkanlığı’nın 28.09.2022 tarihli ve E.52471 sayılı yazısında “İlgi tarih ve sayılı yazınıza istinaden; yazı ekinde gönderilen ve Belediyemize ait olarak sunulan belge incelenmiş olup, Belediyemiz bünyesinde İmar ve Şehircilik Müdürlüğü Hafriyat Denetim Şube Müdürlüğü adı altında herhangi bir birim olmadığından söz konusu belge kurumumuza ait değildir. Ayrıca Belediyemizin hafriyat birim fiyatı ile ilgili herhangi bir rayiç bedeli tablosu ve resmi belgesi bulunmamaktadır.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan Kanun hükümlerinden; sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek şeklindeki davranışların yasak fiil ve davranışlar arasında sayıldığı, söz konusu durumların tespiti halinde isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı ve ihalelere katılıma ilişkin yasaklanma yaptırımının uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Adıyaman Belediye Başkanlığı’nın yukarıda yer verilen yazısından görüleceği üzere söz konusu belgenin Adıyaman Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenmediği, Adıyaman Belediye Başkanlığı bünyesinde İmar ve Şehircilik Müdürlüğü Hafriyat Denetim Şube Müdürlüğü gibi bir birimin olmadığı hususları dikkate alındığında, bahse konu belgenin sahte belge hükmünde olduğu sonucuna varılmış olup, idarece halihazırda söz konusu gerekçeyle anılan istekli hakkında idari işlem tesis edildiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının konusunun kalmadığı değerlendirilmiştir. Dolayısıyla Kamu İhale Kurulu tarafından bu yönde karar alınmasına gerek bulunmamaktadır.

Başvuru sahibinin yukarıda yer verilen iddiası dışında yer alan iddiaları kapsamında yapılan incelemede;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler... ” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır..." hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) idareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür... ” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,… izleyen günden itibaren başlar…” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, idarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvuru süresinin, şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden başladığı, bu itibarla iddia edilen hususlara yönelik bu tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde ihaleyi yapan idareye başvuruda bulunulması gerektiği, aksi halde başvurunun süre kurallarına uygun olmaması nedeniyle başvurunun süre yönünden reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

Bu çerçevede başvuru sahibi isteklinin, Mst Altyapı İnş. Taah. Tur. Tic. A.Ş - Arges İnş. Taah. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin hangi gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığını öğrendiği/ farkına varıldığı tarihin EKAP üzerinden kendilerine gönderilen 13.08.2021 ihale komisyonu kararı olduğu göz önünde bulundurulduğunda, anılan isteklinin teklifinin ek gerekçelerle de değerlendirme dışı bırakılması yönünde iddia ettiği hususlara ilişkin bu tarihten itibaren on gün içerisinde idareye başvuruda bulunması gerektiği, ancak bu süre geçtikten sonra 22.08.2022 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmış olup anılan iddianın süre yönünden de reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.