KİK Kararı: 2022/UY.II-1105

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/043
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 14.09.2022
Karar No : 2022/UY.II-1105
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yüksel İnşaat A.Ş. - Makimsan Asfalt Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/417030 İhale Kayıt Numaralı “Buca Onat Tüneli İkmal İnşaatı ve (0+62,885 - 0+880,00) ile (3+450,00 - 4+200,00) Km Arası Bağlantı Yollarının Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 19.08.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Buca Onat Tüneli İkmal İnşaatı ve (0+62,885 - 0+880,00) ile (3+450,00 - 4+200,00) Km Arası Bağlantı Yollarının Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Yüksel İnşaat A.Ş. - Makimsan Asfalt Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 20.09.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.09.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.10.2021 tarih ve 45678 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.10.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Kamu İhale Kurulunun 24.08.2022 tarihli ve 2022/MK-276 sayılı kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1618-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Deha Altyapı Anonim Şirketi - Feza Taahüt Anonim Şirketi İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, Şöyle ki;

- Söz konusu istekliye gönderilen analiz formatında inşaat atığı malzemenin döküm sahasına götürülmesi için 32 km mesafeye yer verildiği, istekli tarafından nakliye mesafesi değiştirilerek 29 km üzerinden açıklama yapıldığı, kazının depoya nakli işleminde taşıma mesafesinin yaklaşık maliyette 32 km alındığı, ancak istekli tarafından taşıma mesafesinin düşürülerek açıklama yapıldığı, depo yerinin belediyenin ruhsatlı döküm alanı olduğu ve belediyece öngörülen mesafesinin 32 km olması nedeniyle istekli tarafından bu döküm sahasının değiştirilmesinin mümkün olmadığı, isteklinin döküm sahasını değiştirmesine izin veren bir mevzuat hükmü bulunmadığı,

İdarece şikayete verilen cevapta, ihale üzerinde bırakılan isteklinin nakliye mesafesini değiştirdiğinin ve 29 km üzerinden açıklama yaptığının kabul edildiği, nakliye mesafesini değiştirmesine dayanak olarak yeni döküm sahası “Haydar Madencilik Hafriyat Toprağı, İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi” bilgilerinin sunulduğunun belirtildiği, anılan şirkete ait Güzelbahçe’de bulunan tesisin tünel uzaklığının yaklaşık 55 km olduğu, diğer tesisin adresinin ise Buca İlçesi Yıldız Mahallesi’nde bulunduğu, bu tesise tünel imalatından çıkan inşaat artığının kabul edilmesinin mümkün olmadığı,

Sözleşme Tasarısı’nın 33.2’nci maddesinde “Hafriyat malzemesi ve inşaat/yıkıntı atıklarının yasal döküm alanlarına yönlendirilmesi için kullanılan araçlarda takip cihazı bulunması ve Belediyemizden ‘ Hafriyat Toprağı, İnşaat/Yıkıntı Atıkları Taşıma İzin Belgesi’ alınmış olması zorunlu olup takip cihazı ve izin belgesi bulunmayan araçların çalıştırılmayacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından belediyenin döküm sahası listesinde yer alan “14- Haydar Madencilik Hafriyat Toprağı, İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi İşleten Firma: Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. Tel. No: (0533) 778 80 91 (0532) 208 71 08 Adres: Buca İlçesi, Yıldız Mahallesi, 1012 ada 37 parsel” numarası ile TKGM Parsel Sorgulama Yapıldığında arazinin tarla niteliğinde tarım arazisi olduğu,

Arazinin çevresinin orman arazisi olduğu dikkate alındığında söz konusu alana inşaat artığı malzemenin dökülmesi mümkün olmayıp, ancak bitkisel toprak dökümüne izin verilmesinin mümkün olduğu,

Tarım arazilerinin inşaat döküm alanına dönüştürülmesi mümkün olmayıp, adı geçen firmaya İzmir Tarım İl Müdürlüğünce verilmiş bir izin veya onay bulunmamakta, “Haydar Madencilik Hafriyat Toprağı, İnşaat/Yıkıntı Atıklan Geri Kazanım Tesisi” adı altında Buca İlçesi Yıldız Mahallesi 1012 A. 37 P. için verilmiş ÇED olumlu raporu da bulunmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin tünel kazısından elde edeceği inşaat atığı malzemenin nebati toprak niteliğinde olmadığından ormanlık alana dökülmesi Tarım ve Orman Bakanlığı İzmir İl Müdürlüğü tarafından kendine verilmiş bir izin veya ruhsatın bulunmadığı,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin döküm sahası olarak gösterdiği alanın ruhsat ve izinleri incelendiğinde, tünel kazısından çıkan taşların bu alana dökülmesinin mümkün olmadığı gibi, Haydar Madenciliğin bu alana tünel kazısından çıkan inşaat atığı taş malzemeyi kabul etme yetkisinin de bulunmadığı,

İdarece şikayete verilen cevapta; ihale üzerinde bırakılan isteklinin Buca ilçesindeki “Haydar Madencilik Hafriyat Toprağı, İnşaat/Yıkıntı Atıkların Geri Kazanım Tesisi”ne tünel kazısından çıkan malzemeleri dökeceğini kabul etmiş ise de, şirketin internet sitesinde ruhsatlı geri kazanım tesisinin Güzelbahçe’de olduğu, Buca’da tesis açma çalışmalarının devam ettiğinin belirtildiği, bu nedenle, ruhsata bağlanmamış tesise ruhsat verileceği garanti olmayan tünel kazısından çıkan malzemenin döküleceğinin belirtilmesi ve bu açıklamanın kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

İdarece şikayete verilen cevapta; ihale üzerinde bırakılan isteklinin nakliye güzergahındaki Konak ve Bornova Belediyelerinden Ek-2 belgesi aldığı ve belgede 700.000 m3 hafriyatın depolama tesisine kabulünün uygun görüldüğünün ifade edildiği,

Sözleşme Tasarısı’nın 33.2’nci maddesinin yönlendirdiği İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin inşaat atığı döküm sahaları içerisinde adı geçen Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin Konak ve Bornova belediyeleri sınırları içerisinde döküm sahasının bulunmadığı,

Adı geçen ilçe belediyelerinin vermiş olduğu EK.2 belgesindeki 700.000 m3’lük hafriyat taşıma izninin depolama için kabul belgesi anlamına gelmeyeceği, ancak ilçe sınırları içerisinden hafriyat kamyonlarına izin veren bir belge olduğu, 700.000 m3’lük hafriyatın depolanmasına izin veren bir belge olmadığı,

İdarece şikâyete verilen cevapta; “...700.000 m3 hafriyatın depolama tesisine kabulünün uygun görüldüğü...” belirtildiği, “Haydar Madencilik Hafriyat Toprağı, İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi”nin depolama alanı olarak kullanılması mümkün olmadığı, “Hafriyat Toprağı, İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi” olarak kullanılan sahanın depolama sahası olarak kullanılmasının mümkün olmadığı,

Çift yönlü tünel imalatından çıkan malzemenin de geri dönüştürülmesi mümkün olmadığı gibi, çıkan her malzemenin de inşaat atığı olarak değerlendirilmesi ve geri kazandırılmasının mümkün olmadığı,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin döküm sahası ve depolama tesisi olarak gösterdiği alanın ihale konusu işin büyüklüğü dikkate alındığında depolama ve döküm sahası olarak kullanılmasının mümkün olmadığı,

İhale konusu işin süresi dikkate alındığında tünel imalatından çıkan malzemenin günlük olarak dönüştürülüp, tekrar alandan sevk edilmesinin mümkün olmadığı,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin döküm ve depolama sahası olarak gösterdiği alanın “Hafriyat Toprağı, İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi” olduğundan tünel imalatından çıkan malzemenin geri dönüştürülmesinin mümkün olmadığı,

İhale doküman ekinde istekliler ile paylaşılan, “T63 Buca Tüneli Jeolojik Plan-Profil 15.01.2021 Rev002” numaralı paftada görüleceği üzere ana yol km 2+400 ila 3+340 arası kiltaşı-siltaşı ardalanması, km: 3+340 ila 3+500 arası tamamen ayrışmış kil formasyonunda olup, yumuşak ve zayıf zemin kazı klası olan C3 klasına girdiği, bu kısımlarda yapılan kazılardan çıkan kazı malzemesinin herhangi bir amaçla geri dönüştürülmesinin imkânsız olduğu, km 2+400 m3 ile km 3+500 arası kazı miktarı 240.000 m3 olup bu miktarın keşif miktarının %43.63’üne tekabül ettiği,

Ayrıca tünelin geri kalan kısmının W3 derecede orta ayrışmış, R2 derece zayıf dayanımlı kireçtaşı olup C2 ve B3 kazı klasına girdiği, ayrışmış ve bozuşmuş bir jeolojik yapıya sahip olan bu malzemelerin de geri dönüştürülmesinin mümkün olmadığı ve depolanması gerektiği,

Genel olarak tünel kazısı yapılacak olan formasyonda masif taş kütleleri bulunmamasından ötürü, kazıdan çıkan malzemenin kırılarak geri kazanılmasının düşünülmesinin akla ve bilime aykırı olduğu,

- İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının teklifinin aşağıdaki nedenlerle ihale dışı bırakılması gerektiği, BFİ.047 Kazının Depoya Nakli iş kaleminde idarece verilen analiz formatında nakliye formülü ile açıklama yapılması istenmiş, istekli tarafından fiyat teklifi ile açıklama yapılmış olup, nakliye formülü yerine fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

- İdarece ihale üzerinde bırakılan istekliyi koruyucu tarzda malzeme yoğunluğu 1,6 ton/m3 olarak belirlenmiş ise de Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan teknik kriterlere göre moloz taşı niteliğindeki tünel açma imalatından çıkan malzemenin yoğunluğunun 1,8 ton/m3 olarak belirlenmesi gerekirken 1,6 ton/m3 olarak belirlenmesi ve istekliye avantaj sağlanmasının ihale mevzuatına ve karayolları teknik kriterlerine aykırı olduğu,

- Hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıkları bertaraf bedeli (KDVhariç) (Yoğunluk 1,6 ton/m3 kabul edilmiştir.) analiz girdisi için İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından belirlenen 2020 ve 2021 yılı atık bedeli (KDV hariç) 5,5 TL/Ton olup bu fiyatın altında bedel öngörülmesi mümkün olmayıp, bu bedelin altında analiz girdi bedeli öngören isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Söz konusu bedelin, resmi rayiç olduğu, bu alanda başka faaliyette bulunan özel şirketler olmadığından fiyat teklifi ile açıklama yapılması mümkün olmadığı,

Bu nedenle, 5,5 TL/Ton’un altında açıklama yapan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

- BFİ.086 Ibo Bulonu Tesis Edilmesi (Her şey Dâhil) iş kaleminde istekli tarafından fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, isteklinin “Tünel kesit alanı 50m2 üzerinde olan elektrik motor gücü 2x75Kw veya elektrik motor gücü 3x75Kw ya kadar üç kollu elektrik hidrolik kontrollü delici" iş makinası için fiyat teklifi ile açıklama yapmasının mümkün olmadığı, resmi rayici olan söz konusu makinanın fiyat teklifi ile açıklanmasının mümkün olmadığı,

İsteklinin kendi malı olarak yaptığı açıklamanın ise kabulünün mümkün olmadığı, zira, isteklinin kendi malı makine ile analizde öngörülen makinanın teknik özellikleri aynı olmayıp, teknik özellik yönünden uyumlu olmayan makine ile açıklama yapılmasının Tebliğ’e aykırı olduğu,

- Ibo bulonu R-32N analiz girdisi için fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı, söz konusu fiyat teklifinin gerçeği yansıtmadığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak gösterilen 2021 yılı 1. ve 2. dönem firma satışlarının ortalaması 48-50 TL mertebesinde olduğu, en düşük alınabilecek Ibo bulonu fiyatının 38,4 TL olduğu, istekinin bu iş kalemi için teklif edeceği fiyatın 184,32 TL’nin altında olamayacağı,

İsteklinin teklif fiyatına göre tam puan alabilmesi için bu iş kalemi için teklif edebileceği en yüksek birim fiyatın 174,00 TL olduğu, isteklinin tam puan aldığı düşünüldüğünde, teklif ettiği fiyatın üzerinde maliyeti olan isteklinin açıklamasının bu nedenle reddedilmesi gerektiği,

EK-O-5 ve EK-O-6 belgelerinde dayanak gösterilen faturalardaki Ibo bulonunun nitelik olarak “R-32N” olmadığı, diğer standartlardaki Ibo Bulonu satışlarının “R-32N” gibi gösterilerek Ek-O5 ve Ek-O-6 belgesi düzenlenmesinin mevzuata aykırı olduğu, analizde belirtilen Ibo bulonunun fiyatını tevsik etmeyen söz konusu Ek-O5 ve Ek-O-6 belgeleri ile fiyat teklifi nedeniyle isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

- Analizde Ibo bulonunun “R-32N” olarak tanımlandığı, isteklinin fiyat teklifine dayanak gösterdiği faturalardaki Ibo blonunun “R- 32N” sınıf blon olmadığı, Ibo Blonun “R32L, R32N/20, R32N/18,5, R32S R32SS” gibi sınıfları olduğu, “R-32N” ye göre daha düşük maliyetli blon satışlarını gösteren fatura bedelleri esas alınarak düzenlenen EK-O5 ve EK-O-6 belgelerinin şikayete konu ihale analiz girdi fiyatının açıklayıcı belge olarak kullanılmasının mümkün olmadığı, bir başka anlatımla herhangi bir blon fiyatına göre değil “R-32N” blon fiyatını gösteren bedellerin esas alınarak fiyat teklifinin dayanağı EK-O5 ve EK-O-6 düzenlenmesi gerekirken, tüm blon fiyatlarının karması üzerinden düzenlenen EK-O5 ve EK-O-6 belgelerinin fiyat teklifini tevsik edici belge olarak kullanılmasının mümkün olmadığı,

• BFİ.091 Tünelde 3,5” çapında çelik boru ile kendinden delen süren yapılması (Her şey Dahil) iş kalemine ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, istekli tarafından söz konusu iş kalemindeki “3,5" 4,00 mm özel çelik boru” analiz girdisi için fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı, fiyat teklifi veren firmanın daha önce “3,5" 4,00 mm özel çelik boru” imal etmediği ve satışının da bulunmadığı, bu nedenle, özel imalat süreci gerektiren ve projeye özgü olarak üretilen söz konumu çelik boruyu üretmeyen ve satmayan firmanın vermiş olduğu fiyat teklifinin “3,5" 4,00 mm özel çelik boru” bedelini tevsik etmesinin mümkün olmadığı, “3,5" 4,00 mm özel çelik boru” bedelinin rayici bulunmadığı, bu durumda fiyat teklifi veren firmanın söz konusu çelik boruyu üretmesi ve satması gerektiği, sunulan fiyat teklifi ve eki belgelerdeki çelik borunun teknik nitelik olarak analizde öngörülen çelik boruyla uyumlu olmadığı, isteklinin teklifinin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesinde “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi; ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.” açıklamasının bulunduğu, söz konusu Tebliğ maddesi uyarınca, aşırı düşük teklif açıklaması sunan ve uygun görülen isteklilerden teklif açıklamalarında iş makineleri için teklif kullanmış olanların tekliflerinin uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

- Aşırı düşük sorgularında; tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanlara (iş makinesi) ilişkin açıklamalarda fiyat teklifi kullanılması durumunda, ilgili tekliflerde belirtilen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanların (iş makinelerinin) özellikleri ile idarenin yaklaşık maliyeti hesaplarken kullanmış olduğu ilgili tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanların (iş makinelerinin) özelliklerinin birebir aynı özelliklerde olması gerektiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunan ve uygun görülen isteklilerin tekliflerini verirken sunmuş oldukları fiyat tekliflerinde bu tür bir uyumsuzluğun olup olmadığının kontrol edilerek, olması durumunda, ilgili teklifi veren/sunan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla sunulan iş yönetme belgesinin mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

- İdari Şartname’nin 7.6.1’inci maddesinde "Yapım işlerinde benzer iş grupları tebliğinde yer alan A/II grubu Tünel İşleri veya bu gruba ait tamamlama ve ikmal işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, sunulan iş yönetme belgesinin A/II grubu tünel iş bitirme belgesi olmadığı, birden çok iş grubunu bünyesinde barındıran söz konusu iş deneyim belgesinin ayrıştırılması gerektiği, esas itibariyle karayolu ve baraj niteliğine sahip olan belgenin içeriğindeki A/II tünel imalatı kapsamındaki imalatların çıkarılması ve ayrıştırılması gerektiği,

- İhale konusu işe mühendislik diploması ile katılacak kişilerin "İnşaat Mühendisliği” olarak tanımlandığı, iş yönetme belgesi kullanılan kişi metalürji mühendisi olduğundan söz konusu iş yönetme belgesi ile ihaleye katılmasının mümkün olmadığı,

- İş yönetme belgesi kullanılan ilgilinin görevi süresi boyunca, işin % 80’lik bölümünde yönetim görevinde bulunmadığı, TCDD Genel Müdür Yardımcısı olarak görev yaptığı süre boyunca sözleşmelerin uygulanmasında ve hakedişlerin imzalanmasında görevli olmadığı için bu dönemde gerçekleştirilen işlerden iş yönetme belgesi alması ve ihalelerde iş deneyimini tevsik edici belge olarak kullanmasının mümkün olmadığı,

- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinde “...Bu belge sahiplerinin kuracakları veya ortak olacakları tüzel kişilerin ihaleye girebilmesinde en az bir yıldır tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip olması ve bu sürede bu Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olması, bu şartların her ihalede aranması ve teminat süresi sonuna kadar muhafaza edilmesi zorunludur...” düzenlemesi yer almakta olup iş yönetme belgesi kullanılan ilgilinin bu şartı sağlamadığı,

- İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin birden fazla sözleşmenin birleştirilmesi ile oluşturulmuş iş deneyim belgeleri olduğu, sözleşmenin devamı sırasında ilave işler ilave kontratlarla asıl işe dâhil edilmiş olup, sözleşmenin dayanağı ana sözleşme ve ek sözleşmelerin belgeyi düzenleyen kurumdan teyidi gerektiği, 4734 sayılı Kanun’un 10. maddesi anlamında tek sözleşmeye dayalı olarak düzenlemediği,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan bilanço bilgilerinin, İdari Şartname’de istenilen yeterlik kriterlerini karşılamadığı, özellikle kısa vadeli banka borçlarının uzun vadeli olarak gösterildiği, rasyolar hesaplanırken mevzuata aykırı olarak yuvarlama yapıldığı, ayrıca Merkez Bankası’ndan sorgulandığında söz konusu şirketlerin kısa vadeli banka borçlarının bilançoda gösterilenden daha fazla olup, 2020 yılında bankalara ödenmesi gereken borcun tamamının kısa vadede gösterilmediği, uzun vadeli banka borcu olarak gösterildiği,

Anılan istekliler tarafından gelir tablolarının mevzuatta öngörülen şekilde sunulmadığı, faturaların danışmanlık işinden elde edilmiş faturalar olduğu, yapımla ilgili hizmet işinden elde edilen faturaların yapım gelirini tevsik edici belge olarak kullanılmasının mümkün olmadığı,

4. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun eksik doldurulduğu, yeterlik bilgileri tablosundaki yeterliğe ilişkin bilgiler ile istekliler tarafından sunulan yeterlik belgelerinin farklı olduğu,

Yeterlik bilgileri tablosundaki isteklilere ait ortaklığın, ortaklar ve temsile yetkili kişilere ilişkin son durumunu gösteren bilgiler ile şirketlere ait Ticaret Sicil Gazetesi bilgilerinin uyumlu olmadığı, son durumu gösteren Ticaret Sicil Gazetesi bilgilerinin doğru şekilde beyan edilmediği,

Ortaklığın son durumunu gösteren belgeler ile hazirun cetveli, ortaklık pay defteri gibi belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesi kapsamında belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulmadığı,

5. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan teminat mektubu beyanları ile ibraz edilen teminat mektubu bilgilerinin aynı olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale süreci içerisinde başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 20.10.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1907 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği,

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 18. İdare Mahkemesinin 10.02.2022 tarihli ve E:2022/191, K:2022/245 sayılı kararı üzerine alınan 23.03.2022 tarihli ve 2022/MK-106 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 20.10.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1907 sayılı kararının 1’inci iddiasında yer verilen “...ancak belediye sınırları içindeki hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri ile depolama sahalarına izin vermek ve gerektiğinde bu izni iptal etmekle il belediye mücavir alanı içerisinde il ve ilçe belediyeleri, büyük şehirlerde büyükşehir belediyeleri, büyükşehir belediyeleri dışında ise ilçe belediyelerinin sorumlu olduğu, depolama tesisine ilişkin olarak Makimsan Asfalt Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin bilgi talebine İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Atık Yönetimi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen cevap yazısında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kazıdan çıkan hafriyatın nakli için kullanılacağının belirtildiği, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti adına düzenlenmiş “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi”nde yer alan tesisin depo olarak kullanılamayacağının ifade edildiği, ihaleyi gerçekleştiren İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından şikayet başvurusuna verilen cevap yazısında söz konusu tesisin uygun bulunduğunun belirtildiği, dolayısıyla bahse konu tesise ilişkin bir tereddüttün oluştuğu, ilgili tesise ilişkin ihaleyi yapan idarenin farklı bir biriminin vermiş olduğu karar ile ihaleyi gerçekleştiren biriminin vermiş olduğu kararın çelişkiye sebep olduğu, verilecek kararın ihalenin sonucuna etki edeceği anlaşıldığından, idarenin bu tesisin depolama amacıyla kullanılmasına ilişkin bir hukuki engel olup olmadığına ilişkin gerekli araştırmayı yaparak karar alması gerektiği sonucuna varılmıştır.” kısmı ile “… Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kazıdan çıkan hafriyatın nakli için kullanılacağının belirtildiği İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti adına düzenlenmiş “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi”nde yer alan tesisin depo olarak kullanılıp kullanılamayacağına ilişkin idarece gerekli araştırma yapıldıktan sonra karar verilmesi,…” kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince ihale üzerinde bırakılan Deha Altyapı Anonim Şirketi - Feza Taahüt Anonim Şirketi İş Ortaklığı’na ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verildiği anlaşılmıştır.

Anılan Mahkeme kararına ilişkin yapılan temyiz incelemesi sonucunda Danıştay Onüçüncü Dairesinin 09.05.2022 tarihli ve E:2022/1809, K:2022/1955 sayılı kararı ile davanın kısmen reddi, kısmen incelenmeksizin reddi; dava konusu işlemin kısmen iptaline yönelik Ankara 18. İdare Mahkemesinin 10/02/2022 tarihli ve E: 2022/191, K: 2022/245 sayılı kararının davanın reddi ile incelenmeksizin reddine ilişkin kısımlarının onanmasına, Mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle onanmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu karar üzerine alınan 24.08.2022 tarihli ve 2022/MK-276 sayılı Kurul kararı ile esas incelemesi başvuru sahibinin “ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kazıdan çıkan hafriyatın nakli için kullanılacağının belirtildiği İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti adına düzenlenmiş “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi”nde yer alan tesisin depo olarak kullanılamayacağı” iddiası ile sınırlı yapılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…Hafriyat Toprağı: İnşaat öncesinde arazinin hazırlanması aşamasında yapılan kazı ve benzeri faaliyetler sonucunda oluşan toprağı,

İnşaat Atıkları: Konut, bina, köprü, yol ve benzeri alt ve üst yapıların yapımı esnasında ortaya çıkan atıkları,

Yıkıntı Atıkları: Konut, bina, köprü, yol ve benzeri alt ve üst yapıların tamiratı, tadilatı, yenilenmesi, yıkımı veya doğal bir afet sonucunda ortaya çıkan atıkları,

…ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Genel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “Hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıklarının yönetimine ilişkin genel ilkeler şunlardır;

a) Atıkların kaynağında en aza indirilmesi esastır.

b) Bu atıkların yönetiminden sorumlu kişi, kurum/kuruluşlar, atıkların çevre ve insan sağlığına olabilecek zararlı etkilerinin azaltılması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdürler.

c) Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının geri kazanılması ve özellikle alt yapı malzemesi olarak yeniden değerlendirilmesi esastır.

d) Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının karıştırılmaması esastır.

e) Sağlıklı bir geri kazanım ve bertaraf sisteminin oluşturulması için atıkların kaynağında ayrılması ve "seçici yıkım" esastır.

f) Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atığı üreticileri, atıklarının bertarafı için gerekli harcamaları karşılamakla yükümlüdürler.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Bakanlığın Görev ve Yetkileri” başlıklı 6’ncı maddesinde “Bakanlık;

a) Bu Yönetmelik kapsamında yer alan atıkların yönetimine ilişkin program ve politikaları saptamak, Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik işbirliği ve koordinasyonu sağlamak ve gerekli idari tedbirleri almakla,

b) Geri kazanılmış ürünlerin kullanımını özendirmekle,

c) Bu Yönetmelik kapsamında yer alan atıkların oluşumundan bertarafına kadar yönetimlerini kapsayan bütün faaliyetlerin kontrolünü ve denetimini yapmakla yükümlüdür.” hükmü,

“Belediyelerin Görev ve Yetkileri” başlıklı 8’inci maddesinde “İl belediye mücavir alanı içerisinde il ve ilçe belediyeleri, büyük şehirlerde büyükşehir belediyeleri, büyükşehir belediyeleri dışında ise ilçe belediyeleri,

a) Hafriyat toprağı, inşaat/yıkıntı atıkları ile doğal afet atıklarının toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması ve bertarafı ile ilgili yönetim planı hazırlamakla,

b) Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri sahaları ile depolama sahalarını belirlemek, kurmak/kurdurtmak ve işletmek/işlettirmekle,

c) Depolama sahası yerinin seçimi, inşaatı veya işletilmesi sırasında çevre ve insan sağlığını olumsuz etkilemeyecek şekilde gerekli tedbirleri almak veya aldırtmakla,

d) Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması, taşınması ve bertaraf bedelini belirlemekle,

e) Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları için toplama, taşıma hizmeti verecek firmaların adresleri ve telefon numaraları ile nakliye bedellerini halkın bilgileneceği şekilde ilan etmekle,

f) Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması ve bertarafı faaliyetlerini denetlemekle,

g) Belediye sınırları içindeki hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri ile depolama sahalarına izin vermek ve gerektiğinde bu izni iptal etmekle,…” hükmü,

“Genel Esaslar” başlıklı 13’üncü maddesinde “Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının, üretici ve taşıyanları tarafından belediyelerin veya mahallin en büyük mülki amirinin gösterdiği ve izin verdiği geri kazanım ve depolama tesisleri dışında denizlere, göllere, akarsulara veya herhangi bir yere dökülmesi ve dolgu yapılması yasaktır.

Faaliyetleri sonucu hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının üretimine neden olacak özel veya resmi kişi, kurum ve kuruluşlar; bu atıkların üretilmesinden önce ilgili belediyeye/mahallin en büyük mülki amirine başvurarak gerekli izinleri almak, atıklarını bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre bu mercilerin göstereceği geri kazanım/depolama sahasına taşınmasını sağlamakla yükümlüdürler. Bununla ilgili işlemler 23’üncü maddede belirtilen esaslara göre yapılır.” hükmü,

“Hafriyat Toprağının Tekrar Kullanılması ve Geri Kazanılması” başlıklı 26’ncı maddesinde “ Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının öncelikle kaynağında azaltılması, ayrı toplanması, tekrar kullanılması ve geri kazanılması esastır.

Hafriyat sırasında, bitkisel toprak ayrı olarak toplanır. Bitkisel toprak park, bahçe, yeşil alan yapımında rekreasyon amacıyla kullanılacak ve kesinlikle depolama sahasına gönderilmeyecektir.

Bitkisel toprak dışındaki hafriyat toprağı ise öncelikle dolgu, rekreasyon, katıatık depolama alanında günlük örtü ve benzeri amaçla kullanılacak, tekrar kullanımlarının mümkün olmaması durumunda depolanarak bertaraf edilecektir.

Kimyasal/pişebilirlik özelliklerinin uygun olması durumunda yüksek miktarlardaki hafriyat toprağı çimento sanayiinde kil hammaddesi olarak öncelikle kullanılacaktır.” hükmü,

“İnşaat/Yıkıntı Atıklarının Geri Kazanılması” başlıklı 27’nci maddesinde “Doğal kaynakların korunması, sürdürülebilir üretim, depolanacak atık miktarının azaltılması ve ekonomik değer yaratılması amacıyla inşaat/yıkıntı atıklarının geri kazanılması esastır. Yüksek kaliteli geri kazanım ürünleri elde edilmesi ve maliyetlerin azaltılması amacıyla atıkların oluştukları yerlerde ayrılması gerekmektedir.

Geri kazanılamayan inşaat/yıkıntı atıkları gerekli ayrıştırma ve boyut küçültme yapıldıktan sonra Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği’nde belirtilen esaslara göre katı atık depolama alanında günlük örtü malzemesi olarak kullanılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmelikte geçen;

…

b) Atık: Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde tanımlanan tüm madde veya malzemeyi,

…

f) Düzenli depolama tesisi (DDT): Atıkların oluştuğu tesis içinde geri kazanım, ön işlem veya bertarafa gönderilmek üzere geçici depolandığı birimler, atığın geri kazanım veya ön işleme tabi tutulmak amacıyla üç yıldan daha kısa süreli ara depolandığı tesisler ile atığın bertaraf işlemine tabi tutulmak üzere bir yılı geçmeyecek şekilde ara depolandığı tesisler hariç olmak üzere atıkların yeraltı veya yer üstünde belirli teknik standartlara göre bertaraf edildiği sahaları,

…

m) Lot: Düzenli depolama tesisinin etkin kullanılması amacıyla nihai dolum hacmi belirli, altyapısı bu Yönetmelik hükümlerine göre inşa edilmiş olan düzenli depolama tesisi bölümlerini,

… ifade eder.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Düzenli depolama tesislerinin sınıflandırılması” başlıklı 5’inci maddesinde “… (1) Düzenli depolama tesisleri aşağıdaki şekilde sınıflandırılır:

a) I. sınıf düzenli depolama tesisi: Tehlikeli atıkların depolanması için gereken altyapıya sahip tesis.

b) II. sınıf düzenli depolama tesisi: Belediye atıkları ile tehlikesiz atıkların depolanması için gereken altyapıya sahip tesis.

c) III. sınıf düzenli depolama tesisi: İnert atıkların depolanması için gereken altyapıya sahip tesis.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Lisans başvurusu” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) Düzenli depolama tesisleri için tesisin bulunduğu belediyeden usulüne göre alınmış izin veya ruhsat üzerine Bakanlıktan lisans alınması zorunludur. Bu amaçla;

a) Düzenli depolama tesisi kurmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, öncelikle kuracakları tesisin bu Yönetmelik ve diğer hukuki ve teknik düzenlemelerde istenen şartları yerine getirebileceğini gösterir, mali fizibiliteyi de içeren ve Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen atık yönetim planıyla uyumlu olduğunu gösterir raporu, Bakanlığa sunmakla ve uygun görüş almakla yükümlüdür.

b) Çevresel etki değerlendirmesi süreci olumlu olarak tamamlanan ve uygulama projesi Bakanlıkça onaylanan tesisin inşaatı, uygulama projesi ve teknik şartnamesine uygun olarak Bakanlığın belirlediği usulde denetlenerek tamamlanır.

c) İnşaat süresince Bakanlığa sunulacak denetleme raporları ve işletme planı Bakanlıkça onaylanan tesis, Düzenli Depolama Tesisi Proje Onay Belgesi ile Bakanlığa Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre geçici faaliyet belgesi için müracaat eder. Geçici faaliyet izni süresi içerisinde Bakanlığa sunulacak izleme raporları ve kapatma planı ile lisans müracaatı değerlendirilir.” hükmü yer almaktadır.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2010/16 sayılı Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğe İlişkin Genelge’nin 27’nci maddesinde “Hafriyat Toprağı İnşaat ve Yıkıntı Atıkları Yönetmeliği Madde 26’ya göre “Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının öncelikle kaynağında azaltılması, ayrı toplanması, tekrar kullanılması ve geri kazanılması esastır.” Hafriyat toprağı öncelikle dolgu, rekreasyon, katı atık depolama alanında günlük örtü ve benzeri maksatlarla kullanılır. Bu kapsamda hafriyat toprağı için, Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik’in Madde 2 – (2) (b) bendi gereğince alan ıslahı, restorasyon veya dolgu maksatlı ve düzenli depolama tesislerinde inşaat maksatlı kullanımında, Yönetmelik hükümleri uygulanmaz. Ancak, inşaat ve yıkıntı atıkları öncelikle geri kazanılır; düzenli depolanacak ise, Yönetmeliğin hükümlerine uyulmak zorundadır.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…

45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

…

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.

…

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca, yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler

2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Buca Onat Tüneli İkmal İnşaatı ve (0+62,885 - 0+880,00) ile (3+450,00 - 4+200,00) Km Arası Bağlantı Yollarının Yapılması

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 923

d) Kodu:

e) Miktarı:

2270 Metre Çift Tüp Tünel ve 1570 Metre Yol İmalatları Yapılması - Yapım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Buca/İzmir” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1,00

48.2 Yollarda yapılacak kazı çalışmaları Büyükşehir Belediyesi Aykome (Alt Yapı Koordinasyon Müdürlüğü) Uygulama Yönetmeliği'ne göre yapılacaktır.

48.3 Hafriyat malzemesi ve inşaat/yıkıntı atıklarının yasal döküm alanlarına yönlendirilmesi için, kullanılan araçlarda takip cihazı bulunması ve Belediyemizden " Hafriyat Toprağı, İnşaat/Yıkıntı Atıkları Taşıma İzin Belgesi " alınmış olması zorunlu olup takip cihazı ve izin belgesi bulunmayan araçlar çalıştırılmayacaktır. (Yasal döküm alanlarına, belediyemizin; https://www.izmir.bel.tr/tr/HafriyatTopragiInsaat-yikintiAtiklarininBertarafi/293/93 internet adresinden ulaşılabilir.)

48.4 Bu işin yapım aşamasında" Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesi Aranması Hakkında Yönetmelik " hükümleri uygulanacaktır.

48.5 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile kanun kapsamında yayınlanan yönetmeliklere ve tebliğlere uygun olarak yüklenicinin ve alt yüklenicilerin gerekli önlemleri alarak yapım, bakım ve onarım çalışmaları yapması zorunludur. Bu bağlamda yüklenici tarafından inşaat sahasına giriş çıkışları kontrol altına almak, can ve mal güvenliğini sağlamak amacıyla ekte detaylandırıldığı şekilde şantiye sahasının etrafı 2 m yüksekliğinde kutu profil karkas üzerine OSB pano monte edilerek ve daha sonra üzerine İdarenin vereceği görsel dokümanlar basılarak hazırlanan panolarla komple çevrilmek suretiyle iş süresince gerekli tedbirler alınacak ve giderleri yükleniciye ait olacaktır.

48.6 Kontrollük hizmetlerinin yerine getirilebilmesi amacıyla yüklenici tarafından 5 ve 5 yaşından küçük 8(SEKİZ) adet araç temin edilecektir. Araçların her türlü masrafı yakıt, tamir, şoför vb. giderleri yükleniciye aittir. Araçların bulundurulmaması halinde her bir araç için günlük 250,00 -TL (iki yüz elli Türk Lirası) ceza kesilecektir.

48.7 Ekonomik Açıdan En Avantajlı Teklifin Belirlenmesi

A. Değerlendirme teklif fiyatı ile kalite ve teknik değer nitelik olmak üzere iki kısımda yapılacaktır.

A.l. Teklif fiyatı puanlaması

Teklif fiyatı puanlaması 50 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı sahibi istekli 50 puan alacak olup, diğer isteklilere ait teklif puanları;

TFP = (TFmin x 50) / TF formülü ile hesaplanacaktır.

Bu formülde;

TFP: Teklif puanı,

TFmin: Geçerli teklifler içinden istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı,

TF: İsteklinin teklif fiyatı, ifade eder.

A.2. Kalite ve teknik değer nitelik puanlaması

Kalite ve teknik değer nitelik puanlaması 50 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren isteklilere ait kalite ve teknik değer nitelik puanlamasına konu iş kalemleri Madde 35 de ki tabloda gösterilmiştir.

A.2.1. Söz konusu iş kalemleri için isteklilerce teklif edilen tutarların toplam tekliflerine oranının; her bir iş kalemi için belirlenen minimum ve maksimum teklif oranları aralığında (minimum ve maksimum oranlar dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için Madde 35 deki tabloda yer alan puanlar verilecektir.

A.2.2. Teklif oranları hesaplanırken yuvarlama yapılmayacaktır.

A.2.3. İsteklilerin teklif oranları, belirlenen minimum ve maksimum teklif oranları dışında kalıyorsa o iş kalemleri için puan alamayacaklardır.

A.2.4. Kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır.

A.3. Toplam puan (TP)

Toplam puan, teklif fiyat puanı (TFP) ile kalite ve teknik değer nitelik puanının (FDP) toplamıdır.

A.4. Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli;

FDTF = (ETF x 100) / TP formülü ile hesaplanacaktır.

Bu formülde;

FDTF: İsteklinin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedelini,

ETF: Toplam puanı en yüksek istekliye ait teklif bedelini,

TP: İsteklinin toplam puanını

ifade eder.

B. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli en düşük olan istekliye ait teklif bedelidir.

Sınır Değer Katsayısının Altyapı İşlerinde N=1,00 olarak uygulanması' Resmi Gazete'nin 20 Şubat 2020 tarihli ve 31045 sayılı nüshasında yayınlanarak 20 Şubat 2020 tarihi itibari ile yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim fiyat teklif almak suretiyle 19.08.2021 tarihinde gerçekleştirilen başvuru konusu ihalede 68 adet doküman indirildiği, ihaleye 25 isteklinin katıldığı, 10.09.2021 onay tarihli ihale komisyon kararından, ihalenin Deha Altyapı Anonim Şirketi-Feza Taahhüt Anonim Şirketi İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Özkar İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin’de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdarece sınır değerin altında teklif sunan isteklilere 31.08.2021 tarihinde EKAP üzerinden “Aşırı Düşük Açıklama Talebi” konulu yazının gönderildiği, söz konusu yazıda “19.08.2021 tarihinde gerçekleştirilen “Buca Onat Tüneli İkmal İnşaatı ve (0+62,885 - 0+880,00) ile (3+450,00 - 4+200,00) Km Arası Bağlantı Yollarının Yapılması” ihalesinde 4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi ile idari şartnamenin 33. maddesi gereğince teklifiniz aşırı düşük olarak saptanmıştır.

Yazımız ekinde listelenen aşırı düşük sorgulamaya esas iş kalemlerine ait, ekteki analiz formatlarına uygun analizlerinizin; Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45. maddesi kapsamında ve belgelere dayalı olarak düzenlenmesi, herhangi bir tereddüte mahal verilmemesi adına tüm fiyat tekliflerinize ait meslek mensubunca onaylı EK-O.5, EK-O.6, EK-O.7 ve EK-O.8 numaralı tutanakların da açıklamanız ekinde sunulması ve üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alındığının belgelendirilmesi suretiyle;

08.09.2021 tarih, saat 17:30’a kadar idaremize sunulması için bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.

Ekler:

Aşırı düşük sorgulamasına esas iş kalemleri listesi ve girdi cinsleri belirtilen analiz örnekleri (11 sayfa)” ifadelerine yer verildiği,

Söz konusu yazı ekinde açıklama istenecek iş kalemleri listesi ve açıklama istenen ve istenmeyen girdiler listesinin eklendiği anlaşılmıştır.

Yine idarece sınır değerin altında teklif sunan isteklilere 02.09.2021 tarihinde EKAP üzerinden “Aşırı Düşük Açıklama Düzeltilmesi” konulu yazının gönderildiği, söz konusu yazıda “31.08.2021 tarihinde gönderilen açıklama talebimiz ekindeki BFİ.047 poz numaralı kazının depoya nakli iş kaleminin analizindeki " Hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıkları bertaraf bedeli" girdisinin birimi sehven metreküp olarak yazılmıştır. Doğrusu ton olacaktır.

Düzeltilmiş analiz formatı ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi rica ederim.” ifadelerine yer verildiği, söz konusu yazı ekinde “BFİ.047 kazının depoya nakli” iş kalemine ilişkin düzeltilmiş analiz formatının isteklilere gönderildiği görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklama talebi kapsamında isteklilere gönderilen yazıda,

- BFİ.047 - Kazının Depoya Nakli

- BFİ.070 - C 30/37 Hazır Beton Harcı İle Demirli Beton Yapılması

- BFİ.079 - Yeni Avusturya Tünel Açma Yöntemine Göre Her Türlü Zemin Sınıfında Tünel Kazısı Yapılması

- BFİ.080 - Tünelde Püskürtme Betonu Yapılması (Her şey Dahil) (C30/37 Betonu İle)

- BFİ.086 - Ibo Bulonu Tesis Edilmesi (Her şey Dahil)

- BFİ.089 - Tünel Nihai Beton Kaplamasının Yapılması (C 30/37 hazır beton harcı ile)

- BFİ.091 - Tünelde 3,5'' Çapında Çelik Boru İle Kendinden Delen Süren yapılması (Her şey Dahil)

- BFİ.098 - Betonarme İçin Ø 8 - Ø 12 mm.lik İnce Nervürlü Çelik Temini ve İşçiliği

- BFİ.099 - Betonarme İçin Ø 14 - Ø 32 mm.lik Kalın Nervürlü Çelik Temini ve İşçiliği

- BFİ.100 - Çelik İksa Yapılması (Herşey Dâhil)

İş kalemlerinin açıklanması istenen iş kalemleri olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından “BFİ.047 - Kazının Depoya Nakli” iş kalemi için açıklama kapsamında “Hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıkları bertaraf bedeli (KDV hariç) (Yoğunluk 1,6 ton/m3 kabul edilmiştir.)” analiz girdisi için İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı İnşaat Atıkları Şube Müdürlüğü tarafından yayımlanmış gelir tarifesinin sunulduğu, sunulan tarifede yer alan “Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıkları Bertaraf Bedeli”nin kullanıldığı, söz konusu fiyatın 5,50 TL/ton olduğu, hesaplamalara KDV tutarı hariç 4,6610 TL/ton olarak dahil edildiği, kazıdan çıkan hafriyatın nakli için İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti adına düzenlenmiş “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi”nde yer alan tesisin kullanılacağının belirtildiği, bu tesise ilişkin olarak Konak ve Bornova Belediye Başkanlıkları tarafından düzenlenmiş Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıkları Taşıma ve Kabul Belgeleri’nin sunulduğu, bahse konu belgelerin yetkili kişiler tarafından imzalandığı, belgelerde nakliyede kullanılacak araçlara liste halinde yer verildiği, ayrıca söz konusu tesisine İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından belediyenin internet sayfasında açıklanan “Atıkların Toplanma ve Depolama Alanları” listesinde yer aldığı, açıklamada malzemenin nakli için kullanılacak tesise ait mesafelerin işin yapılacağı yere göre değişik gösterdiğinin belirtildiği (13 km, 17 km, 15 km ve 21 km) buna ilişkin mesafeleri gösteren uydu görüntülerinin sunulduğu, ancak iş kaleminde yer alan kazı nakline ilişkin fiyatın 29 km üzerinden hesaplandığı görülmüştür.

Yüksel İnşaat A.Ş. - Makimsan Asfalt Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından, incelemeye konu itirazen şikayet başvurusuna 11.10.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan ek bir belgenin sunulduğu, söz konusu yazının ekinde İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Atık Yönetimi Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenmiş 08.10.2021 tarihli ve 393884 sayılı yazının yer aldığı, Makimsan Asfalt Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş.ye hitaben yazılan bahse konu yazıda “İlgi yazınızda “Buca Tünet İkmal İnşaatı ve (62,885-0+880,00) ile 3+450,00-4+200,00) km arası Bağlantı Yollarının Yapılması İhalesi”ne firmanızca katılım sağlandığı belirtilmekle birlikte, söz konusu tünel imalatından çıkacak 650.000 m3 kazı malzemesinin Buca İlçesi, Yıldız Mahallesi 1012 ada 37 parsel faaliyet gösteren tesiste depolanmasının uygun olup olmadığına dair tarafınıza bilgi verilmesi istenmektedir.

Buca İlçesi, Yıldız Mahallesi, 1012 ada 37 parselde Belediyemizce izinlendirilen ve faaliyet konusu “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım” olan tesiste sadece geri kazanım faaliyeti yürütülmektedir.

Bu kapsamda, söz konusu ihale kapsamında çıkacak olan kazı malzemesinin Buca İlçesi, Yıldız Mahallesi, 1012 ada 37 parsel bulunan tesiste depolanması uygun değildir…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

28.09.2021 tarihli itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 20.10.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1907 sayılı Kurul kararı ile “…Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kazıdan çıkan hafriyatın nakli için kullanılacağının belirtildiği İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti adına düzenlenmiş “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi”nde yer alan tesisin depo olarak kullanılıp kullanılamayacağına ilişkin idarece gerekli araştırma yapıldıktan sonra karar verilmesi,… bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi” yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği görülmüştür.

Söz konusu Kurul kararının “ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kazıdan çıkan hafriyatın nakli için kullanılacağının belirtildiği İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti adına düzenlenmiş “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi”nde yer alan tesisin depo olarak kullanılıp kullanılamayacağına ilişkin idarece gerekli araştırma yapıldıktan sonra karar verilmesi,…” yönündeki düzeltici işlem kararı çerçevesinde, 24.11.2021 onay tarihli ikinci ihale komisyonu kararında, Deha Altyapı Anonim Şirketi’nin 25.10.2021 tarihli başvurusu üzerine İzmir Büyükşehir Belediyesi Atık Yönetimi Daire Başkanlığı’nın taraflarına da dağıtımlı olarak gönderilen cevabi yazıda, hafriyatın bu tesiste bertarafının uygun olduğuna ilişkin görüş verildiğinin ifade edildiği,

İhale işlem dosyası kapsamında yer verilen, Yapım İhaleleri Daire Başkanlığı’na ve Deha Altyapı Anonim Şirketi’ne dağıtımlı olarak gönderildiği anlaşılan söz konusu yazı içeriğinde “İlgi yazıda, Yapım İhaleleri Dairesi Başkanlığımızca ihale edilen “Buca Onat Tüneli İkmal İnşaatı ve (0+62,885 - 0+880,00) ile 3+450,00 - 4+200,00) Km Arası Bağlantı Yollarının Yapılması” yapım işi tünel imalatları ile çeşitli kazı işlerinden çıkacak olan toplam 700.000 m3 kazı (hafriyat toprağı) malzemesinin Buca İlçesi, Yıldız Mahallesi, 1012 ada 37 parsele dökümünün kabulüne yönelik ilgili ilçe belediyelerinden “Atık Taşıma ve Kabul Belgesi (EK-2 Belgesi)” alındığı belirtilmekte olup, ihalenin uhdenizde kalması durumunda Firmanızın tünel inşaatı ve çeşitli kazı işlerinden peyderpey çıkacak hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının geri kazanımının sağlanmak üzere döküm ve bertaraf edilmesi konusunda hukuki bir sorumluluk ve cezai işlemle karşılaşmamanız için Buca İlçesi Yıldız Mahallesi 1012 ada 37 parselde bulunan ve idaremizce uygun görülen hafriyat toprağı, inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisine kabulü hakkında gerekli yazının tarafınıza verilmesi istenmektedir.

18.03.2004 tarihli ve 25406 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği'nin “Belediyelerin Görev ve Yetkileri” başlıklı 8. Maddesi (g) bendi gereğince; hafriyat toprağı sahalarına ve hafriyat toprağı, inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesislerine Belediyemizce izin verilmektedir. Bu kapsamda; Belediyemizce izinlendirilen hafriyat toprağı sahaları (hafriyat toprağı depolama ve dolum sahaları), hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri mevcuttur.

İlgi yazınızda bahsi geçen; Buca İlçesi, Yıldız Mahallesi, 1012 ada 37 parselinde bulunan tesis, Belediyemizce 17.03.2020 tarihinde Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. adına “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi” olarak izinlendirilmiştir.

İlgili Yönetmeliğin 5.maddesi (c) bendinde “Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının geri kazanılması ve özellikle alt yapı malzemesi olarak yeniden değerlendirilmesi esastır.” hükmü yer almaktadır.

Bu kapsamda, hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının geri kazanımı ile ülke ekonomisine katkı sağlaması hususlarında göz önüne alınarak; İdaremizce ihalesi yürütülen söz konusu yapım işi kapsamında oluşan hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının Buca İlçesi, Yıldız Mahallesi, 1012 ada 37 parselinde bulunan “Haydar Madencilik Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi”ne, faaliyeti kapsamında yönlendirilmesi ve bertarafının sağlanması uygun görülmektedir.” şeklinde değerlendirmelerin yer aldığı tespit edilmiştir.

İhaleye ilişkin (24.11.2021) onay tarihli olarak alınan ikinci ihale komisyonu kararında “Söz konusu KİK kararında belirtilen hususlar ihale komisyonunca değerlendirilerek;

Hafriyatın, Buca ilçesi, Yıldız Mahallesi, 1012 ada 37 parselde bulunan Haydar Madencilik Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi’nde bertaraf edilip edilmeyeceği hususuyla ilgili olarak; 25.10.2021 tarihinde Deha Altyapı A.Ş tarafından Atık Yönetimi Dairesi Başkanlığı’na yapılan başvuru ile tünel inşaatı ve çeşitli kazı işlerinden peyderpey çıkacak toplam 700.000 m3 hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının söz konusu tesise kabulü hakkında onay istenmesi sonrasında Atık Yönetimi Dairesi Başkanlığı tarafından tarafımıza da dağıtımlı olarak gönderilen yazıda "...Bu kapsamda, hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının geri kazanımı ile ülke ekonomisine katkı sağlaması hususlarında göz önüne alınarak; İdaremizce ihalesi yürütülen söz konusu yapım işi kapsamında oluşan hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının Buca İlçesi, Yıldız Mahallesi, 1012 ada 37 parselinde bulunan "Haydar Madencilik Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi"ne, faaliyeti kapsamında yönlendirilmesi ve bertarafının sağlanması uygun görülmektedir." denilmek suretiyle hafriyatın bu tesiste bertaraf edilmesi hususuna uygun görüş verilmiştir. Dolayısıyla isteklinin aşırı düşük açıklamasının bu kapsamda uygun olduğuna karar verilmiştir.

Daha sonra, 01.11.2021 tarih ve E.434681 sayılı yazı ile ihale üzerinde bırakılan Deha Altyapı Anonim Şirketi - Feza Taahhüt Anonim Şirketi İş Ortaklığı’ndan; aşırı düşük açıklama cevabı için sunmuş olduğu Ek-0.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nda yer verilen R-32N İbo bulonuna ait faturalar ile pilot ortak Deha Altyapı Anonim Şirketi tarafından yeterlik bilgileri tablosunun iş hacmine ilişkin kısmında beyan edilen 2020 yılına ilişkin yapım işleri faturalarının, mali müşavir onaylı olarak 08.11.2021 Pazartesi günü mesai bitimine kadar tarafımıza gönderilmesi istenmiştir. 08.11.2021 Tarih ve E.449083 sayılı cevabi yazı ekinde sunulan Ek-0.6 satış tutarı tespit tutanağına ait ağırlıklı ortalama birim satış tutarının tespitinde esas alınan faturalar incelendiğinde faturaların; R-32N sınıfındaki İbo Bulona ait olduğu, mali müşavir tarafından onaylandığı, eksiksiz ve Ek-0.6 satış tutarı tespit tutanağı ekinde listelenenler ile birebir aynı olduğu teyit edilmiştir.

Pilot ortak Deha Altyapı Anonim Şirketi tarafından sunulan iş hacmine ilişkin belgeler kapsamındaki yapım işlerine ait faturalar incelendiğinde; faturalarda mali müşavir onayının bulunduğu, Yapım işleri ihaleleri uygulama yönetmeliğinin 37. maddesine göre güncelleme yapıldığında güncellenmiş fatura tutarının 64.894.040,75 TL olduğu ve isteklinin mali yeterlilik kriterlerini sağladığı tespit edilmiştir.” değerlendirmelerine yer verilerek ihalenin yeniden Deha Altyapı Anonim Şirketi-Feza Taahhüt Anonim Şirketi İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

Özkar İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından 06.12.2021 ve 20.12.2021 tarihli olmak üzere iki adet itirazen şikayet başvurusu yapıldığı, anılan başvurular üzerine Kurulca alınan 23.02.2022 tarihli ve 2022/UY.II-298 sayılı ve 23.02.2022 tarihli ve 2022/UY.II-299 sayılı kararlarda söz konusu iddia çerçevesinde inceleme yapılmıştır.

Bu kapsamda uyuşmazlığın çözülebilmesi için depolama alanı olarak gösterilen tesisin sınırları içinde bulunduğu Buca Belediye Başkanlığı’na 06.01.2022 tarihinde gönderilen Kurum yazısında “…Bu çerçevede, 2021/417030 İhale Kayıt Numaralı “Buca Onat Tüneli İkmal İnşaatı ve (0+62,885 - 0+880,00) İle (3+450,00 - 4+200,00) Km Arası Bağlantı Yollarının Yapılması” işiyle ilgili Kurumumuza yapılan başvuruya ilişkin olarak aşağıda yer verilen hususlarda açıklamanıza ve dayanak bilgi ve belgelere ihtiyaç duyulmuştur.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında kazıdan çıkan hafriyatın nakli ve depolanması için İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi”nde yer alan tesisin kullanılacağının belirtildiği, söz konusu belgede tesis adresi olarak “Yıldız Mahallesi, Çipro Mevkii, 1012 ada 37 parsel Buca/İZMİR” adresine yer verildiği anlaşılmıştır.

Ayrıca, anılan istekli tarafından bu tesise ilişkin olarak Konak ve Bornova Belediye Başkanlıkları tarafından düzenlenmiş Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıkları Taşıma ve Kabul Belgeleri'nin sunulduğu tespit edilmiştir.

Söz konusu tesisin, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı internet sayfasında “Atıkların Toplanma ve Depolama Alanları” listesinde yer aldığı görülmüştür.

İhaleye katılan ve Kurumumuza itirazen şikâyet başvurusunda bulunan diğer bir istekli tarafından iddialarına dayanak olmak üzere yaptığı başvuruya cevaben İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Atık Yönetimi Dairesi Başkanlığı tarafından 08.10.2021 tarihli ve 393884 sayılı olarak kendisine verilen yazı içeriğinde “İlgi yazınızda “Buca Tünel İkmal İnşaatı ve (62,885-0+880,00) ile 3+450,00-4+200,00) km arası Bağlantı Yollarının Yapılması İhalesi”ne firmanızca katılım sağlandığı belirtilmekle birlikte, söz konusu tünel imalatından çıkacak 650.000 m3 kazı malzemesinin Buca İlçesi, Yıldız Mahallesi 1012 ada 37 parsel faaliyet gösteren tesiste depolanmasının uygun olup olmadığına dair tarafınıza bilgi verilmesi istenmektedir.

Buca İlçesi, Yıldız Mahallesi, 1012 ada 37 parselde Belediyemizce izinlendirilen ve faaliyet konusu “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım” olan tesiste sadece geri kazanım faaliyeti yürütülmektedir.

Bu kapsamda, söz konusu ihale kapsamında çıkacak olan kazı malzemesinin Buca İlçesi, Yıldız Mahallesi, 1012 ada 37parsel bulunan tesiste depolanması uygun değildir...” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Diğer taraftan ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan başvuruya İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Atık Yönetimi Dairesi Başkanlığı tarafından 25.10.2021 tarihli ve 426145 sayılı olarak verilen cevabi yazı içeriğinde ise “İlgi yazıda, Yapım İhaleleri Dairesi Başkanlığımızca ihale edilen “Buca Onat Tüneli İkmal İnşaatı ve (0+62,885 - 0+880,00) ile 3+450,00 - 4+200,00) Km Arası Bağlantı Yollarının Yapılması” yapım işi tünel imalatları ile çeşitli kazı işlerinden çıkacak olan toplam 700.000 m3 kazı (hafriyat toprağı) malzemesinin Buca İlçesi, Yıldız Mahallesi, 1012 ada 37 parsele dökümünün kabulüne yönelik ilgili ilçe belediyelerinden “Atık Taşıma ve Kabul Belgesi (EK-2 Belgesi)” alındığı belirtilmekte olup, ihalenin uhdenizde kalması durumunda Firmanızın tünel inşaatı ve çeşitli kazı işlerinden peyderpey çıkacak hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının geri kazanımının sağlanmak üzere döküm ve bertaraf edilmesi konusunda hukuki bir sorumluluk ve cezai işlemle karşılaşmamanız için Buca İlçesi Yıldız Mahallesi 1012 ada 37 parselde bulunan ve idaremizce uygun görülen hafriyat toprağı, inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisine kabulü hakkında gerekli yazının tarafınıza verilmesi istenmektedir.

18.03.2004 tarihli ve 25406 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği'nin “Belediyelerin Görev ve Yetkileri” başlıklı 8. Maddesi (g) bendi gereğince; hafriyat toprağı sahalarına ve hafriyat toprağı, inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesislerine Belediyemizce izin verilmektedir. Bu kapsamda; Belediyemizce izinlendirilen hafriyat toprağı sahaları (hafriyat toprağı depolama ve dolum sahaları), hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri mevcuttur.

İlgi yazınızda bahsi geçen; Buca İlçesi, Yıldız Mahallesi, 1012 ada 37 parselinde bulunan tesis, Belediyemizce 17.03.2020 tarihinde Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. adına “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi” olarak izinlendirilmiştir.

İlgili Yönetmeliğin 5.maddesi (c) bendinde “Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının geri kazanılması ve özellikle alt yapı malzemesi olarak yeniden değerlendirilmesi esastır.” hükmü yer almaktadır.

Bu kapsamda, hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının geri kazanımı ile ülke ekonomisine katkı sağlaması hususlarında göz önüne alınarak; İdaremizce ihalesi yürütülen söz konusu yapım işi kapsamında oluşan hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının Buca İlçesi, Yıldız Mahallesi, 1012 ada 37 parselinde bulunan “Haydar Madencilik Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi ”ne, faaliyeti kapsamında yönlendirilmesi ve bertarafının sağlanması uygun görülmektedir. ” şeklinde değerlendirmelerin yer aldığı tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında kazıdan çıkan hafriyatın nakli ve depolanması için kullanılacağı belirtilen İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenmiş “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi”ni haiz ve Belediyeniz sınırları içinde yer aldığı anlaşılan tesisin faaliyet konusunun ne olduğu, ilgili mevzuatı ve izin/ruhsatlandırılması kapsamında hangi faaliyetlerde bulunabileceği (hafriyat toprağı/inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanımı ve/veya bertarafı ve/veya depolanması vb.), söz konusu tesisin şikâyete konu ihalede tünel inşaatı ve çeşitli kazı işlerinden çıkacak hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının depolama alanı olarak kullanılıp kullanılamayacağı ve izni ve özellikleri itibariyle buna uygun olup olmadığı hususlarında ilgili mevzuatı çerçevesinde gerekçeli açıklamalarınıza ve dayanak bilgi ve belgelere ihtiyaç duyulmaktadır.” hususlarına yer verilmek suretiyle bilgi ve belge talebinde bulunulduğu,

Buca Belediye Başkanlığı tarafından 13.01.2022 tarihinde Kuruma gönderilen 12.01.2022 tarihli ve 5299 sayılı cevabi yazıda “İlgi yazınız ile, 2021/417030 İhale Kayıt Numaralı “Buca Onat Tüneli İkmal İnşaatı ve (0+62,885 - 0+880,00) İle (3+450,00 - 4+200,00) Km Arası Bağlantı Yollarının Yapılması” işiyle ilgili, ilgi yazınız içeriği hususlar hakkında açıklamalarımızın, bilgi ve belgelerin tarafınızca onaylı örneklerinin tarafınıza iletilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Müdürlüğümüz teknik ekiplerince, Buca İlçesi Yıldız Mahallesi 1012 ada 37 parsel taşınmaz 11/01/2022 tarihinde yerinde incelenmiş olup; taşınmaz üzerinde Haydar Mad. San. Tic. Ltd. Şti. ait hafriyat depolama ve geri dönüşüm tesisi olarak (malzeme, personel, araç ve ekipman) faal durumda olduğu tespit edilmiş olup, İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'nın yasal döküm ve hafriyat bertaraf sahası sıfatına sahip olduğu tesis ilgililerince tarafımıza beyan edilmiştir. Gözlemsel incelemeler ile yapılan değerlendirmemizde, saha içerisinde yer alan malzemenin beyanlar ile uyumlu olduğu, geri dönüşüm sonucu oluşan malzemenin teknik altyapı çalışmalarında kullanılmaya hazır durumda olduğu, bununla birlikte tesisin birçok kurum, kuruluş ve özel sektör firmaları ile çalışması nedeni ile yığıntı malzemenin kime ait olduğunun belirlenmesinin mümkün olmadığı belirlenmiştir.

Keşif gününe ait görseller yazımız ekinde sunulmuş olup, Müdürlüğümüz arşivinde konu ile ilgili başkaca bir bilgi/belge/kayıt bulunmamaktadır.” değerlendirmelerinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Gerek idarece gerekse Kurum tarafından “…ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kazıdan çıkan hafriyatın nakli için kullanılacağının belirtildiği İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti adına düzenlenmiş “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi”nde yer alan tesisin depo olarak kullanılıp kullanılamayacağına ilişkin…” yapılan yazışmalar sonucunda, söz konusu hususun netleştirilememesi üzerine, uyuşmazlığın çözülebilmesi için tekrar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na yazılan yazı ile “…İhale konusu yapım işi kapsamında yer alan “BFİ.047 - Kazının Depoya Nakli” iş kalemi için İdarece hazırlanan birim fiyat tarifinde “Tünel içi ve dışında yapılan tüm kazıların ve geçici dolguların idarece belirtilen “Hafriyat Toprağı Sahaları”na nakli, döküm bedeli,...” ifadelerine yer verildiği, söz konusu iş kaleminin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında açıklanması istenen bir iş kalemi olarak belirlendiği ve “BFİ.047 - Kazının Depoya Nakli” iş kalemi için hazırlanan analizde “Hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıkları bertaraf bedeli” ve “Kazının nakli F= K x (0.0014 x M + 0.02) - 0.0034 x K” analiz girdilerine yer verildiği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında kazıdan çıkan hafriyatın nakli ve depolanması için İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti adına düzenlenmiş “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi”nde (Ek-3) yer alan tesisin kullanılacağının belirtildiği, söz konusu belgede tesis adresi olarak “Yıldız Mahallesi, Çipro Mevkii, 1012 ada 37 parsel Buca/İZMİR” adresine yer verildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında kazıdan çıkan hafriyatın nakli ve depolanması için kullanılacağı belirtilen İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenmiş “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi”ni haiz tesisin ilgili mevzuatı ve izin/ruhsatlandırılması kapsamında hangi faaliyetlerde bulunabileceği (hafriyat toprağı/inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanımı ve/veya bertarafı ve/veya depolanması vb.), söz konusu tesisin “BFİ.047 - Kazının Depoya Nakli” iş kalemi birim fiyat tarifi ve analizi içeriğine uygun şekilde kazı işlerinden çıkacak hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının dökülmek veya depolanmak suretiyle bertaraf alanı olarak kullanılıp kullanılamayacağı ve izni ve özellikleri itibariyle buna uygun olup olmadığı, söz konusu alanın ihale konusu iş kapsamında peyderpey ortaya çıkacak 656.000 metreküp hafriyat toprağı, inşaat, yıkıntı atıklarının dökülme, depolama ve/veya bertarafına uygun olup olmadığı hususlarında ilgili mevzuatı çerçevesinde gerekçeli açıklamalarınıza ve dayanak bilgi ve belgelere ihtiyaç duyulmaktadır.

Anılan hususlara ilişkin açıklamalarınızın ve bilgi ve belgelerin tarafınızca onaylı örneklerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (b) bendinde yer alan “Kurum, görevlerinin yerine getirilmesinde resmi ve özel bütün kurum, kuruluş ve kişilerden belge, bilgi ve görüş isteyebilir. Belge, bilgi ve görüşlerin istenilen süre içinde verilmesi zorunludur.” hükmü gereğince en geç beş (5) iş günü içinde Kurumumuza gönderilmesi gerekmektedir.” hususlarına yer verilmek suretiyle bilgi ve belge talebinde bulunulduğu,

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından 10.02.2022 tarihinde Kuruma gönderilen bila tarihli ve 2879628 sayılı cevabi yazıda “İlgi yazı ile Kurumunuza yapılan bir itiraz başvurusuna istinaden; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında kazıdan çıkan hafriyatın nakli ve depolanması için İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti adına düzenlenmiş "Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi"nde yer alan tesisin kullanılacağının belirtildiğinden, söz konusu belgede tesis adresi olarak "Yıldız Mahallesi, Çipro Mevkii, 1012 ada 37 parsel Buca/İZMİR" adresine yer verildiğinden bahisle, söz konusu tesisin ilgili mevzuatı ve izin/ruhsatlandırılması kapsamında hangi faaliyetlerde bulunabileceği (hafriyat toprağı/inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanımı ve/veya bertarafı ve/veya depolanması vb.), tesisin "BFİ.047 - Kazının Depoya Nakli" iş kalemi birim fiyat tarifi ve analizi içeriğine uygun şekilde kazı işlerinden çıkacak hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının dökülmek veya depolanmak suretiyle bertaraf alanı olarak kullanılıp kullanılamayacağı ve izni ve özellikleri itibariyle buna uygun olup olmadığı, söz konusu alanın ihale konusu iş kapsamında peyderpey ortaya çıkacak 656.000 metreküp hafriyat toprağı, inşaat, yıkıntı atıklarının dökülme, depolama ve/veya bertarafına uygun olup olmadığı hususlarında açıklamalarımıza ve dayanak bilgi ve belgelere ihtiyaç duyulduğu belirtilerek konuya ilişkin görüşümüz talep edilmektedir.

Hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarının çevreye zarar vermeyecek şekilde öncelikle kaynakta azaltılması, toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması, değerlendirilmesi ve bertaraf edilmesine ilişkin teknik ve idari hususlar ile uyulması gereken genel kurallar, 18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hafriyat Toprağı İnşaat ve Yıkıntı Atıkları Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Yönetmeliğin 5inci maddesi (d) bendinde "Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının karıştırılmaması esastır." hükmü yer almakta olup öncelikle hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarının karıştırılmadan yönetilmesi gerekmektedir.

Bilindiği üzere; 18/03/2004 tarihli ve 25406 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği'nin depolamaya ilişkin olarak düzenlenen 10, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42’ nci maddelerinin 26/03/2010 tarih ve 27533 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle bağlantılı olarak yürürlükten kaldırılması sebebiyle 2010/16 sayılı Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğe İlişkin Bakanlığımız Genelgesi çerçevesinde hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıkları yönetimi uygulamalarında uyulacak esaslar belirlenmiştir. Söz konusu Genelge'nin 27'nci maddesinde hafriyat toprağının öncelikle dolgu, rekreasyon, katı atık depolama alanında günlük örtü ve benzeri maksatlarla kullanılması, bu kapsamda hafriyat toprağı için, Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğin 2'nci maddesi ikinci fıkrası (b) bendi gereğince alan ıslahı, restorasyon veya dolgu maksatlı ve düzenli depolama tesislerinde inşaat maksatlı kullanımında, Yönetmelik hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir.

Bakanlığımız 2010/16 sayılı Genelgesi'nin 28'inci maddesinde hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıkları geri kazanım tesislerinin kurulması, geri kazanımının sağlanamaması durumunda bertarafı ile ilgili tüm süreç açıklanmış olup, Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği kapsamında, hafriyat toprağının, alan ıslahı, restorasyon veya dolgu maksatlı kullanımına izin vermeye yetkili kurumlar, yapılacak başvuruları incelemek ve sonuçlandırmak maksadıyla başvuru sahibi tarafından anılan Genelge'nin 20’nci ve 29’uncu maddesinde belirtildiği şekilde atık yönetim planı ile uyumlu olduğunu gösteren raporu Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne sunarak uygun görüş alır ve izin verilen tesisler için Genelgenin Ek-2'sinde verilen Hafriyat Toprağı Sahası/Geri Kazanım Tesis Belgesi düzenlenir.

İnşaat ve yıkıntı atıklarının geri kazanımı ile ilgili olarak 09.10.2021 tarihli ve 31623 sayılı Resmî Gazetede Atık Ön İşlem ve Geri Kazanım Tesislerinin Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine, bu atıklar düzenli depolanacak ise Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğin hükümlerine uyulması gerekmektedir.

Bu bağlamda; hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarının karıştırılmadan yönetilmesi gerekliliğinden aynı işletmede farklı alanlarda yönetimi sağlanabilmekle birlikte (hafriyat toprağı döküm sahası, geri kazanım tesisi ve inşaat yıkıntı atıkları için III. Sınıf düzenli depolama tesisi vb.), aynı lotta depolama yapılması uygun görülmemektedir.” değerlendirmelerinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinde “Hafriyat Toprağı” inşaat öncesinde arazinin hazırlanması aşamasında yapılan kazı ve benzeri faaliyetler sonucunda oluşan toprağı, “İnşaat Atıkları” konut, bina, köprü, yol ve benzeri alt ve üst yapıların yapımı esnasında ortaya çıkan atıklar, “Yıkıntı Atıkları” ise konut, bina, köprü, yol ve benzeri alt ve üst yapıların tamiratı, tadilatı, yenilenmesi, yıkımı veya doğal bir afet sonucunda ortaya çıkan atıklar olarak tanımlanmıştır. Aynı Yönetmeliğin 5’inci maddesinde hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının geri kazanılması ve özellikle alt yapı malzemesi olarak yeniden değerlendirilmesinin ve hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının karıştırılmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır.

Söz konusu Yönetmelik’te belediyelerin görev ve yetkileri 8’inci maddede düzenlenmiş olup bunlar arasında hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri sahaları ile depolama sahalarını belirlemek, kurmak/kurdurtmak ve işletmek/işlettirmek, hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması, taşınması ve bertaraf bedelini belirlemek, belediye sınırları içindeki hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri ile depolama sahalarına izin vermek ve gerektiğinde bu izni iptal etmek görevleri de sayılmıştır. Bu çerçevede Yönetmeliğin 13’üncü maddesi uyarınca hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının, üretici ve taşıyanları tarafından belediyelerin veya mahallin en büyük mülki amirinin gösterdiği ve izin verdiği geri kazanım ve depolama tesisleri dışında denizlere, göllere, akarsulara veya herhangi bir yere dökülmesi ve dolgu yapılması yasaklanmış olup, faaliyetleri sonucu hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının üretimine neden olacak özel veya resmi kişi, kurum ve kuruluşların; bu atıkların üretilmesinden önce ilgili belediyeye/mahallin en büyük mülki amirine başvurarak gerekli izinleri almak, atıklarını bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre bu mercilerin göstereceği geri kazanım/depolama sahasına taşınmasını sağlamakla yükümlü oldukları, bununla ilgili işlemlerin söz konusu Yönetmeliğin 23’üncü maddesindeki belirtilen esaslara göre yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Yönetmeliğin 26’ncı maddesinde hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının öncelikle kaynağında azaltılması, ayrı toplanması, tekrar kullanılması ve geri kazanılmasının esas olduğu, bitkisel toprak dışındaki hafriyat toprağının öncelikle dolgu, rekreasyon, katı atık depolama alanında günlük örtü ve benzeri amaçla kullanılacağı, tekrar kullanımlarının mümkün olmaması durumunda depolanarak bertaraf edileceği; 27. maddesinde ise inşaat/yıkıntı atıklarının geri kazanılması faaliyeti kapsamında doğal kaynakların korunması, sürdürülebilir üretim, depolanacak atık miktarının azaltılması ve ekonomik değer yaratılması amacıyla inşaat/yıkıntı atıklarının geri kazanılmasının esas olduğu, yüksek kaliteli geri kazanım ürünleri elde edilmesi ve maliyetlerin azaltılması amacıyla atıkların oluştukları yerlerde ayrılması gerektiği, geri kazanılamayan inşaat/yıkıntı atıklarının gerekli ayrıştırma ve boyut küçültme yapıldıktan sonra Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği’nde belirtilen esaslara göre katı atık depolama alanında günlük örtü malzemesi olarak kullanılabileceği düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede; Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıkları depolama sahalarının yer seçimi, inşası ve işletilmesine ilişkin esasların düzenlendiği altıncı bölümü altındaki 34 ila 42. maddelerinin 26/3/2010 tarih ve 27533 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik ile ilga edildiği anlaşılmıştır.

Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğin 4’üncü maddesinde Atık, (Atık Yönetimi Yönetmeliğine atıfla) üreticisi veya fiilen elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişi tarafından çevreye atılan veya bırakılan ya da atılması zorunlu olan herhangi bir madde veya materyal; Düzenli depolama tesisi (DDT), atıkların oluştuğu tesis içinde geri kazanım, ön işlem veya bertarafa gönderilmek üzere geçici depolandığı birimler, atığın geri kazanım veya ön işleme tabi tutulmak amacıyla üç yıldan daha kısa süreli ara depolandığı tesisler ile atığın bertaraf işlemine tabi tutulmak üzere bir yılı geçmeyecek şekilde ara depolandığı tesisler hariç olmak üzere atıkların yeraltı veya yer üstünde belirli teknik standartlara göre bertaraf edildiği sahaları; Lot, Düzenli depolama tesisinin etkin kullanılması amacıyla nihai dolum hacmi belirli, altyapısı bu Yönetmelik hükümlerine göre inşa edilmiş olan düzenli depolama tesisi bölümleri şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Yönetmelik’in 5’inci maddesinde düzenli depolama tesislerinin bu Yönetmeliğin Ek-2’sinde yer alan sınır değerlere göre I, II ve III üncü sınıf olarak sınıflandırılacağı; 11’inci maddesinde ise düzenli depolama tesisleri için tesisin bulunduğu belediyeden usulüne göre alınmış izin veya ruhsat üzerine Bakanlıktan lisans alınmasının zorunlu olduğu, bu amaçla; düzenli depolama tesisi kurmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerin, öncelikle kuracakları tesisin bu Yönetmelik ve diğer hukuki ve teknik düzenlemelerde istenen şartları yerine getirebileceğini gösterir, mali fizibiliteyi de içeren ve Atık Yönetimi Yönetmeliğinde belirtilen atık yönetim planıyla uyumlu olduğunu gösterir raporu, Bakanlığa sunmakla ve uygun görüş almakla yükümlü oldukları hükme bağlanmıştır. Söz konusu Yönetmeliğin dört, beş ve altıncı bölümlerinde ise Düzenli Depolama Tesislerinin İnşaatı, Düzenli Depolama Tesislerinin İşletilmesi ve Atık Kabul Kriterleri, İşletme Sırasında ve Kapatma Sonrasında Kontrol ve İzleme Süreci başlıkları altında teknik düzenlemelerin hüküm altına alındığı görülmüştür.

2010/16 sayılı Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğe İlişkin Genelge incelendiğinde Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıkları Yönetimi’ne ilişkin esasların 27. maddesi altında; “Hafriyat Toprağı İnşaat ve Yıkıntı Atıkları Yönetmeliği Madde 26’ya göre “Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının öncelikle kaynağında azaltılması, ayrı toplanması, tekrar kullanılması ve geri kazanılması esastır.” Hafriyat toprağı öncelikle dolgu, rekreasyon, katı atık depolama alanında günlük örtü ve benzeri maksatlarla kullanılır. Bu kapsamda hafriyat toprağı için, Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik’in Madde 2 – (2) (b) bendi gereğince alan ıslahı, restorasyon veya dolgu maksatlı ve düzenli depolama tesislerinde inşaat maksatlı kullanımında, Yönetmelik hükümleri uygulanmaz. Ancak, inşaat ve yıkıntı atıkları öncelikle geri kazanılır; düzenli depolanacak ise, Yönetmeliğin hükümlerine uyulmak zorundadır.” açıklamaları yapılmıştır.

İncelemeye konu ihalede uyuşmazlığa konu açıklama istenen iş kalemi "BFİ.047 Kazının Depoya Nakli" iş kalemi için idare tarafından düzenlenen analizde analiz girdilerinin "Hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıkları bertaraf bedeli (KDV hariç) (Yoğunluk 1,6 ton/m3 kabul edilmiştir.)" ve "Kazının nakli F= K x (0 0014 x M + 0.02) - 0.0034 x K" belirlendiği, taşıma mesafesinin de 32 km saptandığı, söz konusu iş kaleminin birim fiyat tarifinin “Tünel içi ve dışında yapılan tüm kazıların ve geçici dolguların idarece belirtilen “Hafriyat Toprağı Sahalarına” nakli, döküm bedeli, müteahhit karı ve genel giderler dahil 1 m3 fiyatıdır” şeklinde tanımlandığı görülmektedir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ise aşırı düşük teklif açıklamalarında bir avantajlı koşul olarak nakliye mesafesi düşürülerek kazıdan çıkan hafriyatın nakli için İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş "Hafriyat Toprağı ve İnşaat ve Yıkıntı Atıkları, Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi"ni haiz tesisin kullanılacağının gösterildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar ihale komisyonu kararına esas teşkil eden İzmir Büyükşehir Belediyesi Atık Yönetimi Dairesi Başkanlığı’nın 25.10.2021 tarih ve 426145 sayılı yazısında “…yapım işi kapsamında oluşan hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının Haydar Madencilik Hafriyat Toprağı ve İnşaat ve Yıkıntı Atıkları, Geri Kazanım Tesisine yönlendirilmesi ve bertarafının sağlanmasının uygun olduğu…” görüşüne yer verilse de, yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü’nün görüş yazısında ilgili mevzuatı uyarınca yapılan değerlendirmeler doğrultusunda; hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarının karıştırılmadan yönetilmesi gerektiği, hafriyat toprağının öncelikle dolgu, rekreasyon, katı atık depolama alanında günlük örtü ve benzeri maksatlarla kullanılması, bu kapsamda hafriyat toprağı için, Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğin 2'nci maddesi ikinci fıkrası (b) bendi gereğince alan ıslahı, restorasyon veya dolgu maksatlı ve düzenli depolama tesislerinde inşaat maksatlı kullanımında, Yönetmelik hükümlerinin uygulanmayacağı, inşaat ve yıkıntı atıklarının geri kazanımı ile ilgili olarak Atık Ön İşlem ve Geri Kazanım Tesislerinin Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine, bu atıklar düzenli depolanacak ise Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğin hükümlerine uyulması gerektiği, dolayısıyla hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarının karıştırılmadan yönetilmesi gerekliliğinden hareketle aynı lotta depolama yapılmasının uygun olmadığının anlaşıldığı, bu durumda ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarına dayanak teşkil eden tesisin geri kazanım tesisi niteliğinde olduğu ve Bakanlık görüşü çerçevesinde ihaleye konu işte çıkacak hafriyatın nakli ve depolanmasına uygun nitelikte olmadığı değerlendirildiğinden aşırı düşük teklif açıklamasının bu gerekçeyle reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Deha Altyapı Anonim Şirketi-Feza Taahhüt Anonim Şirketi İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmekle birlikte, anılan isteklinin teklifinin 23.02.2022 tarihli ve 2022/UY.II-298 sayılı ve 23.02.2022 tarihli ve 2022/UY.II-299 sayılı Kurul kararları ile değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşıldığından itirazen şikâyet başvurusunun reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca ihale üzerinde bırakılan Deha Altyapı Anonim Şirketi-Feza Taahhüt Anonim Şirketi İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmekle birlikte, anılan isteklinin teklifinin 23.02.2022 tarihli ve 2022/UY.II-298 sayılı ve 23.02.2022 tarihli ve 2022/UY.II-299 sayılı Kurul kararları ile değerlendirme dışı bırakıldığından “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan Deha Altyapı Anonim Şirketi-Feza Taahhüt Anonim Şirketi İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak yargı kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda “ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kazıdan çıkan hafriyatın nakli için kullanılacağının belirtildiği İzmir Büyükşehir Belediye lığı tarafından Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti adına düzenlenmiş “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi”nde yer alan tesisin depo olarak kullanılamayacağı” iddiasının esası incelendiğinde;

Uyuşmazlık konusu ihalenin, “Buca Onat Tüneli İkmal İnşaatı ve (0+62,885 - 0+880,00) İle (3+450,00 - 4+200,00) Km Arası Bağlantı Yollarının Yapılması” işi olduğu, kesinleşen ihale kararında Deha Altyapı Anonim Şirketi-Feza Taahhüt Anonim Şirketi İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

“BFİ.047 - Kazının Depoya Nakli” iş kalemi için taşıma mesafesinin idarece 32 km olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama kapsamında kazıdan çıkan hafriyatın nakli için İzmir Büyükşehir Belediye lığı tarafından Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti adına düzenlenmiş “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi”nde yer alan tesisin kullanılacağının belirtildiği, ilgili tesisin adresinin “Yıldız Mahallesi, Çipro Mevkii, 1012 ada 37 parsel Buca/İzmir”, kapasitesinin “1000 ton/gün” olarak belirtildiği, söz konusu tesise ilişkin İzmir Büyükşehir Belediye lığı internet sayfasından temin edilen “Atıkların Toplanma ve Depolama Alanları” listesine açıklama kapsamında yer verildiği, bahse konu tesise ilişkin olarak Konak ve Bornova Belediye lıkları tarafından düzenlenmiş Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıkları Taşıma ve Kabul Belgelerinin sunulduğu, bahse konu belgelerin yetkili kişiler tarafından imzalandığı, belgelerde nakliyede kullanılacak araçlara liste halinde yer verildiği, bahse konu belgede üretilecek atık miktarının “700.000 m3”, üretilecek atığın cinsinin “hafriyat toprağı” ve “Yukarıda üretileceği yer, tahmini miktarı, taşıyıcısı de depolama geri kazanım tesisi belirtilen atığın taşınması ve depolama/geri kazanım tesisine kabulü uygundur.” ifadelerine yer verildiği, ayrıca açıklamada malzemenin nakli için kullanılacak tesise ait mesafelerin işin yapılacağı yere göre değişik gösterdiğinin belirtildiği (13 km, 17 km, 15 km ve 21 km) buna ilişkin mesafeleri gösteren uydu görüntülerinin sunulduğu, ancak iş kaleminde yer alan kazı nakline ilişkin fiyatın 29 km üzerinden hesaplandığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde sınır değerin nasıl belirleneceği, sınır değerin altındaki isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının nasıl istenileceği, isteklilerin açıklamalarını nasıl yapacakları ve yapılan açıklamaların nasıl değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir…” açıklaması yer almaktadır.

Diğer yandan, Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin “Genel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde, “Bakanlığın Görev ve Yetkileri” başlıklı 6’ncı maddesinde, “Belediyelerin Görev ve Yetkileri” başlıklı 8’inci maddesinde, “Hafriyat Toprağının Tekrar Kullanılması ve Geri Kazanılması” başlıklı 26’ncı maddesinde ve Çevre ve şehircilik Bakanlığı’nın 2010/16 sayılı Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğe İlişkin Genelge’nin 27’nci maddesinde, hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıklarının yönetimine ilişkin genel ilkelerin, ilkelerin gereğinin yerine getirilmesinde il belediye mücavir alanı içerisinde il ve ilçe belediyeleri, büyük şehirlerde büyükşehir belediyeleri, büyükşehir belediyeleri dışında ise ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları ve bu atıkların tekrar kullanılması ve geri kazanılmasında izlenecek yol ve ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’ne göre belediye sınırları içindeki hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri ile depolama sahalarına izin vermek ve gerektiğinde bu izni iptal etmekle büyük şehirlerde büyükşehir belediyeleri sorumlu tutulmuştur. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından kazıdan çıkan hafriyatın nakli için kullanılacağının belirtildiği İzmir Büyükşehir Belediye lığı tarafından Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti adına düzenlenmiş “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi” incelendiğinde; söz konusu belgenin gerek adından, gerekse açıklama kısmında yer verilen “Yukarıda firma adı ile özellikleri yazılı geri kazanım tesisine Hafriyat toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği gereğince kira süresince geçerli olmak üzere Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi verilmiştir.” ifadesinden hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıklarının karıştırılmadan yönetilmesine uygun alt yapıya sahip olduğu anlaşılmaktadır. İhaleyi yapan idareye bağlı İzmir Büyükşehir Belediyesi Atık Yönetimi Daire lığı tarafından da oluşan hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının Buca İlçesi, Yıldız Mahallesi, 1012 ada 37 parselinde bulunan “Haydar Madencilik Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi”ne, faaliyeti kapsamında yönlendirilmesi ve bertarafının sağlanmasının uygun görüldüğü, ayrıca Buca Belediye lığı’nca da Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait Buca İlçesi Yıldız Mahallesi 1012 ada 37 parsel taşınmazın hafriyat depolama ve geri dönüşüm tesisi olarak (malzeme, personel, araç ve ekipman) faal durumda olduğu, İzmir Büyükşehir Belediyesi lığı'nın yasal döküm ve hafriyat bertaraf sahası sıfatına sahip olduğu görülmüştür.

Yapılan tüm bu incelemeler ve araştırma çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan Buca İlçesi, Yıldız Mahallesi, 1012 ada 37 parselinde bulunan “Haydar Madencilik Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi”nin hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarının karıştırılmadan yönetilmesi faaliyetini yürütmek üzere farklı alanlarının olmadığına, söz konusu tesisin hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarının karıştırılmadan yönetilmesi için uygun alt yapıya sahip olmadığına, bu bağlamda söz konusu tesisin BFİ.047 “Kazının Depoya Nakli” iş kaleminin birim fiyat tarifinde yer verilen “Tünel içi ve dışında yapılan tüm kazıların ve geçici dolguların idarece belirtilen “Hafriyat Toprağı Sahaları”na nakli, döküm …” faaliyetinin, anılan iş kalemi için hazırlanan analizde yer verilen “Hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıkları bertaraf …” faaliyetinin gerçekleştirilmesine uygun bir tesis olmadığına dair bir tespite ulaşılamadığından, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından “BFİ.047. Kazının Depoya Nakli” iş kalemine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.15’inci maddesinde yer verilen “…kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etme…” açıklamasına uygun olarak, nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerektiğinden ve bu hususu da İzmir Büyükşehir Belediye lığı tarafından Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti adına düzenlenmiş “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi”ni sunmak suretiyle belgelendirdiğinden “BFİ.047. Kazının Depoya Nakli” iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye analiz girdisi maliyetini idarenin analiz formatında belirlediği 32 yerine 29 km üzerinden hesaplamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığa konu ihalede, yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda ihale üzerinde bırakılan Deha Altyapı Anonim Şirketi-Feza Taahhüt Anonim Şirketi İş Ortaklığının “BFİ.047 - Kazının Depoya Nakli” iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunduğundan teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunun “itirazen şikayet başvurusunun reddine” ilişkin kararına katılmıyorum.

FARKLI GEREKÇE

İnceleme konusu ihalede,

24.08.2022 tarihli ve 2022/MK-276 sayılı Kurul kararı ile esas incelemesi başvuru sahibinin “ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kazıdan çıkan hafriyatın nakli için kullanılacağının belirtildiği İzmir Büyükşehir Belediye lığı tarafından Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti adına düzenlenmiş “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi”nde yer alan tesisin depo olarak kullanılamayacağı” iddiası ile sınırlı yapılan inceleme neticesinde, Kurul çoğunluğunca, Deha Altyapı Anonim Şirketi-Feza Taahhüt Anonim Şirketi İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmekle birlikte, anılan isteklinin teklifinin 23.02.2022 tarihli ve 2022/UY.II-298 sayılı ve 23.02.2022 tarihli ve 2022/UY.II-299 sayılı Kurul kararları ile değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşıldığından, “itirazen şikâyet başvurusunun reddine,” karar verilmiştir.

Uyuşmazlık konusu ihalede, 28.09.2021 tarihli itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 20.10.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1907 sayılı Kurul kararı ile “…Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kazıdan çıkan hafriyatın nakli için kullanılacağının belirtildiği İzmir Büyükşehir Belediye lığı tarafından Haydar Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti adına düzenlenmiş “Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi”nde yer alan tesisin depo olarak kullanılıp kullanılamayacağına ilişkin idarece gerekli araştırma yapıldıktan sonra karar verilmesi,… bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi” yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, idarece anılan Kurul Kararının uygulanmasını teminen yapılan değerlendirmeler neticesinde, ihalenin yeniden Deha Altyapı Anonim Şirketi-Feza Taahhüt Anonim Şirketi İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, anılan ihaleye ilişkin olarak; Özkar İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından 06.12.2021 ve 20.12.2021 tarihli olmak üzere iki adet itirazen şikayet başvurusu yapıldığı, anılan başvurular üzerine Kurulca alınan 23.02.2022 tarihli ve 2022/UY.II-298 sayılı ve 23.02.2022 tarihli ve 2022/UY.II-299 sayılı kararlarda da söz konusu iddia çerçevesinde inceleme yapıldığı görülmektedir.

Anılan kararlarda, incelemeye esas olmak üzere, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğünün 10.02.2022 tarihli ve cevabi yazısı ile, hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarının karıştırılmadan yönetilmesi gerektiği, hafriyat toprağının öncelikle dolgu, rekreasyon, katı atık depolama alanında günlük örtü ve benzeri maksatlarla kullanılması, bu kapsamda hafriyat toprağı için, Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğin 2'nci maddesi ikinci fıkrası (b) bendi gereğince alan ıslahı, restorasyon veya dolgu maksatlı ve düzenli depolama tesislerinde inşaat maksatlı kullanımında, Yönetmelik hükümlerinin uygulanmayacağı, inşaat ve yıkıntı atıklarının geri kazanımı ile ilgili olarak Atık Ön İşlem ve Geri Kazanım Tesislerinin Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine, bu atıklar düzenli depolanacak ise Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğin hükümlerine uyulması gerektiği, dolayısıyla hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarının karıştırılmadan yönetilmesi gerekliliğinden hareketle aynı lotta depolama yapılmasının uygun olmadığının anlaşıldığı, bu durumda ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarına dayanak teşkil eden tesisin geri kazanım tesisi niteliğinde olduğu ve Bakanlık görüşü çerçevesinde ihaleye konu işte çıkacak hafriyatın nakli ve depolanmasına uygun nitelikte olmadığı değerlendirildiğinden aşırı düşük teklif açıklamasının bu gerekçeyle reddi gerektiği kararı verilmiştir.

Diğer yandan, başvuruya konu ihale kapsamında, bahse konu analiz girdisinin işin yapımında ortaya çıkan hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının bertarafı için iş sahasından uzaklaştırılması ve depolanması işi olduğu, dolayısıyla, ihale konusu işin yerine getirilmesinde temin edilecek (kum, çakıl, stabiliz vb.) yapı malzemelerine ilişkin bir analiz girdisi olmadığıdır. Şayet işin yerine getirilmesi için temin edilecek malzeme (kum, çakıl, stabiliz vb.) söz konusu olsa o zaman Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.15. maddesine göre aşırı düşük açıklaması yapılması beklenmesi gerekecekken, tam tersi inşaat alanından uzaklaştırılıp depolanacak atık malzemeler söz konusu olduğundan aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2. maddesinin uygulanması gerektiği ve söz konusu madde gereğince de, idarece anılan nakliye mesafesi için yaklaşık maliyet hesabında da esas alınan mesafenin kullanılması gerektiği, bu itibarla Tebliğin 45.1.2. maddesine göre zaten belgelendirme istenemeyeceği ve idarece verilen mesafe üzerinden açıklama yapılması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının bu şekliyle de uygun olmadığı değerlendirilmektedir.

24.08.2022 tarihli ve 2022/MK-276 sayılı Kurul kararı üzerine yapılan iş bu esas incelemede, nakliye mesafesine konu alanın atık dökümüne uygun olup olmadığı araştırılarak karar verilmesi gerektiğinden ve Çevre Şehircilik Bakanlığının verdiği cevapla o alanın döküm için kullanılamayacağı belirtildiğinden, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2. maddesinin uygulanması gerektiği ve söz konusu madde gereğince de, idarece anılan nakliye mesafesi için yaklaşık maliyet hesabında da esas alınan mesafenin kullanılması gerektiği yönündeki görüşümüz devem etmekle beraber, döküm yapılması mevzuat gereği mümkün olmayan yere ilişkin nakliye mesafesinin uygunluğunun raporda tartışılmasına da gerek kalmamıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalarla birlikte, Kurulun “itirazen şikayetin reddine” ilişkin kararına katılıyoruz.