KİK Kararı: 2022/UY.II-1000

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/040
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 24.08.2022
Karar No : 2022/UY.II-1000
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Şark Organizasyon ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Mezarlıklar Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/580253 İhale Kayıt Numaralı “İstanbul Geneli Köy Mezarlıklarında (5216 Sayılı Yasa, 5747 Sayılı Yasa ve 6360 Sayılı Yasa ile Mahalleye Dönüştürülen Köy ve Beldelerdeki) Revizyon ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Mezarlıklar Dairesi Başkanlığı tarafından 20.07.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İstanbul Geneli Köy Mezarlıklarında (5216 Sayılı Yasa, 5747 Sayılı Yasa ve 6360 Sayılı Yasa ile Mahalleye Dönüştürülen Köy ve Beldelerdeki) Revizyon ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Şark Organizasyon ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti.nin 13.07.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.07.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.07.2022 tarih ve 34748 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.07.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/785 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İşin yürütülmesi için gerekli olan araç ve gereçlere Teknik Şartname’de yer verilmesi gerekmekte iken, idare tarafından Teknik Şartname’de bu yönde düzenleme yapılmadığı, ayrıca bazı araçlara ilişkin model yılının belirtilmediği, bu hususun mevzuata aykırı olduğu,
İdari Şartname’nin 46.1’inci ve Sözleşme Tasarısı’nın 23.4’üncü maddelerinde istenen araç ve iş makineleri için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satır açılmamasının veya hangi gider kalemine dahil edileceğine dair bilgi verilmemesinin sağlıklı teklif fiyatı oluşturmayı engeller ve aşırı düşük teklif sorgulaması aşamalarında telafisi güç sorunlara neden olacak mahiyette olduğu,
Sözleşme Tasarısı’nın 23.4’üncü maddesinde istenen araç ve iş makineleri için günlük km ve/veya çalışma saati ile ilgili bilgi verilmemesinin sağlıklı teklif fiyatı oluşturmayı engeller ve aşırı düşük teklif sorgulaması aşamalarında telafisi güç sorunlara neden olacak nitelikte olduğu,
Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde, işin yürütülmesi sürecinde kullanılmak üzere 6 adet binek aracın yüklenici tarafından sağlanacağı ve bu araçlara ilişkin giderlerin de (yakıt, tamir-bakım, yol/köprü geçiş ücretleri, sigorta, kasko vb.) yüklenici tarafından karşılanacağının düzenlendiği ancak araçların yapacakları ortalama mesafenin belirtilmediği, bu nedenle söz konusu yakıt, lastik, bakım vb. giderlerin öngörülemediği, ayrıca yol/köprü geçiş ücretlerinin de teklif fiyata dahil olduğunun düzenlendiği ancak işin ifası sırasında kaç sefer geçiş yapılacağına ilişkin bir bilgiye yer verilmediği, bu durumun sağlıklı teklif verilmesini engelleyici nitelikte olduğu ve 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiği,
İhale dokümanında yer alan tabela, deney, laboratuvar testleri, diğer idarelerden alınacak izin, proje onayları için adet, tür vs. belirtilmemesinin maliyet çalışması yapmayı ve sağlıklı teklif fiyatı oluşturmayı engeller mahiyette olduğu ve istekliler arasında fırsat eşitliğini ortadan kaldırdığı,
İşin süresi boyunca hangi iş kalemi için azami kaç adet test, laboratuvar deneyi isteneceğinin belirtilmediği, bu durumun sağlıklı teklif oluşturulmasını engellediği,
İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili düzenlemenin net olmadığı, örneğin sağlık raporu için hangi testlerin ve aşıların yapılacağı, kaç saat eğitim verileceği hususlarının belli olmadığı, ayrıca bu giderler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması gerektiği,
İhale dokümanında, işin ifası sırasında zeminden çıkacak olan hafriyatın nakledileceği döküm sahasına ilişkin mesafenin belirtilmediği, bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiği ve sağlıklı teklif oluşturmayı engelleyici nitelikte olduğu,
İşin yürütülmesi sürecinde gerçekleştirilecek kazıdan çıkan çöp, moloz, hafriyatın atılmasına/dökülmesine ilişkin masrafların kim tarafından karşılanacağının net olmadığı, bu durumun istekliler açısından maliyet çalışması yapılmasını ve sağlıklı teklif fiyatı oluşturulmasını engellediği,
İhale dokümanında ihale konusu işin, idarenin yapı denetim görevlilerinin ve teknik ekibinin gözetiminde ve onayı ile yapılacağı belirtilmesine rağmen ihale dokümanında her türlü can ve mal kaybından ve üçüncü şahısların uğrayacağı her türlü zarardan yüklenicinin sorumlu olacağına dair düzenlemelere yer verildiği, ancak asıl işveren konumundaki idarenin sorumluluk almayarak tek taraflı olarak yükleniciyi sorumlu tutmasının mevzuata aykırı olduğu,
Sözleşme Tasarısı’nın 8’nci maddesinde, sözleşme ve ekleri ile bunlar arasındaki öncelik sıralamasının düzenlendiği, ancak 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinde yer alan hüküm dikkate alındığında, proje olmadan ihaleye çıkılmasının mevzuata aykırı olduğu ve istekliler tarafından sağlıklı ve eşit koşullarda teklif oluşturulmasını engellediği,
Yapılacak işin niteliği ve nevi belirtilmiş olmasına rağmen hangi işten ne miktar yapılacağının belirtilmediği, bu durumun maliyet hesaplamasını zorlaştırdığı,
İhale konusu işin süresinin 800 gün olduğu ve işin projesinin bulunmadığı, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan miktarların herhangi bir projeye dayanmaksızın tahminlere dayalı hazırlandığı, ayrıca ihale konusu iş kapsamında gerçekleştirilecek imalatların yapılacağı yerlere ilişkin detaylara yer verilmediği, diğer taraftan belli bir projeye bağlı olmadan ve metraj hesabı yapılmaksızın tahminlere dayalı olarak ihaleye çıkılmasının işin yaklaşık maliyetinin yüksek hesaplanmasına ve buna bağlı olarak da ihalede karşılanması gereken iş deneyim belge tutarının yükselmesine neden olacağı dolayısıyla rekabetin kısıtlanacağı, işin süresinin kısa tutulması halinde buna bağlı olarak imalat miktarları ve yaklaşık maliyetin de düşerek rekabet ortamının sağlanacağı,
İhale dokümanı incelendiğinde, ihalede farklı hizmet ile yapım işlerinin birleştirilmek suretiyle tek bir ihaleye konu edildiği, nitelik itibariyle farklı teknik, mali güç ve organizasyon gerektiren ve hizmet sunucuları farklı olan birden fazla işin birleştirilerek ihaleye çıkılmasının 4734 sayılı Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği ve yaklaşık maliyetin yüksek belirlenmesine neden olunduğu,
İhalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, teklif ile birlikte fiyat dışı unsur dikkate alınarak belirleneceğinin düzenlendiği, bu nedenle idarece hazırlanmış fiyat dışı unsurlara ilişkin gerekçeli açıklama belgesinin ihale onay belgesi ekinde yer alması gerektiği, somut durumda fiyat dışı unsurların belirlenmesine yönelik gerekçeli açıklama belgesi veya bu hususa ilişkin herhangi bir bilgi veya belgenin ihale işlem dosyası muhteviyatında yer almadığı,
Sözleşme Tasarısı’nın 25’inci maddesinde; işin süresinde bitirilmemesi halinde gecikilen her gün için sözleşme bedelinin on binde 3’ü oranında gecikme cezası uygulanacağı yönünde düzenlemeye yer verildiği, 9’uncu maddesinde ise işin süresinin “800 (Sekiz Yüz) gün” olarak ve aynı maddede havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günlerin “0 (sıfır)” şeklinde düzenlendiği, söz konusu düzenleme dikkate alındığında, havanın fen noktasında çalışmaya uygun olmayan gün sayısının “(0) gün” olarak belirlenmesi nedeniyle bu süre zarfında yükleniciye ceza kesilemeyeceğinin anlaşıldığı, Tip Şartname’nin 8’inci maddesinde “geçen takvim günü” için ceza kesileceğinin belirlendiği, takvim gününün çalışılmayan süreleri de kapsadığının açık olduğu, Yüksek Fen Kurulu’nun aksi yönde kararının bulunduğu, Sayıştay Temyiz Kurulu’nun ise havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan günleri için de ceza kesilmesine karar verdiği,
Sözleşme Tasarısı’nın 17’nci maddesinde yer alan işin ve iş yerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenlemeler kapsamında "all risk" sigorta yaptırılmasının zorunlu olduğunun düzenlendiği ancak anılan sigorta bedelinin ihale dokümanında yazılmadığı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu,
Sözleşme Tasarısı’nın 20’nci maddesinde teminat süresinin “12 ay” olarak düzenlendiği, ancak bahse konu Tasarı’nın 9’uncu maddesinde ise işin süresinin “800 gün” olarak yer aldığı, işin süresi dikkate alındığında teminat süresinin “12 ay” olarak belirlenmesinin kamu zararı oluşturacağı ve mevzuata aykırılık teşkil ettiği,
Kesin teminata ilişkin olarak hem İdari Şartname’de hem de ihale dokümanı ekinde yer alan standart formda, teminat mektubunun “süresiz” olacağına yönelik bir düzenleme olmamakla birlikte sürenin idare tarafından işin süresine bağlı olarak belirlenmesi gerektiği, teminat mektubunun süresiz olarak istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu, ayrıca bu husus ile ilgili hem yargı hem de Kamu İhale Kurulu kararlarının olduğu,
İlgili mevzuatı uyarınca isteklilerin ihale tarihi itibariyle yapı müteahhitliği yetki belgesi numarası almış, Yapı Müteahhitliği Bilişim Sistemine (YAMBİS) kayıtlı ve kayıtlarının aktif durumda olduğunu gösteren belgeyi teklif ile birlikte sunmalarının gerektiği ancak ihale dokümanında bu yönde bir düzenleme yapılmadığı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu,
İdare tarafından düzenlenen teknik personel listesi dikkate alındığında, iş sağlığı ve güvenliği kapsamında personel bulundurulması gerekirken idari şartname ve sözleşme tasarısında bu hususa ilişkin düzenleme yapılmadığı,
İhale İlanı ile İdari Şartname’de ihalede uygulanacak sınır değer katsayısının “(N) = 1,20” olarak düzenlendiği ancak Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği dikkate alındığında söz konusu katsayının “(N) = 1,00” olması gerektiği,
İhale dokümanında ihaleye kısmi teklif verilemeyeceğinin düzenlendiği ancak işin tamamı için teklif verileceğine ilişkin düzenlemenin, yeterlik kriteri olarak belirlenen ciro tutarı, bilanço, iş deneyim belgesi tutarı, teminat mektubu tutarı gibi teklif edilen bedele bağlı olan kriterlere ilişkin tutarları da yükselttiği, bu durumun ise ihaleye katılımı ve rekabeti engellediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1, 2, 3 ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinin birinci fıkrasında “İhale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilir. Ancak, söz konusu tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman yeterlik kriteri olarak belirlenemez.” hükmü,

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar” başlıklı 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında “Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici, üstlenmiş olduğu işin önemine ve iş programına uygun olarak, işlerin yapılması için gerekli her türlü makine, araç ve yardımcı tesisleri hazırlamak, her türlü malzemeyi ve işçileri temin etmek ve ihzaratla ilgili tedbirleri almak zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:İstanbul Geneli Köy Mezarlıklarında (5216 Sayılı Yasa, 5747 Sayılı Yasa ve 6360 Sayılı Yasa İle Mahalleye Dönüştürülen Köy Ve Beldelerdeki) Revizyon Ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:RY201635003

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

289 adet iş kaleminden oluşan İstanbul Geneli Köy ve Belde (349 Adet) Mezarlıklarında Revizyon Ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Köy ve Belde Mezarlıkları listesinde belirtilen mahaller” düzenlemesi,

Başvuru konusu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Teknik personel, makine, teçhizat ve ekipman bulundurulması” başlıklı 23’üncü maddesinde “…23.4. Yüklenici, işe başlama tarihinden itibaren aşağıda cinsi, çeşidi, adedi ve kapasitesi belirtilen makine, teçhizat ve ekipmanı iş programına uygun olarak iş yerinde bulundurmak zorundadır.

Cinsi

Çeşidi

Adedi

Kapasitesi

Kamyon

En az 10 m3 yük taşıma kapasiteli

Kamyon

En az 5 m3 yük taşıma kapasiteli

Damperli Kamyon

Asgari 120 Hp gücünde

Kamyonet

Eşya ve yük taşımak üzere

Lastik Tekerlekli Yükleyici

Asgari 92 Hp gücünde Kazıcılı+Kırıcılı

Büyük Ekskavatör

Asgari 140 Hp cünde 4 m3 kepçe kapasiteli

Mini Ekskavatör

Asgari 40 Hp gücünde

Kompaktör

Asgari 9 Hp gücünde titreşimli ve darbeli

El Kompaktörü

Asgari Santrüfüj gücü (kN):8 ve üstü

Helikopter Perdah Makinesi

Asgari 9 Hp gücünde, Bıçak çapı 60 mm ve üstü

Komprasör

Asgari 210 CMF’lik + Hortum ve Tabancalı

Taş Kesme Makinesi

Asgari 5 Hp gücünde

Vibratör

Asgari 3 Hp gücünde

Asfalt Kesme Makinesi

Asgari 8,5 Hp gücünde

Kaynak Makinesi

Asgari 3 Kw (invertör)

Derz Kesme Makinesi

Asgari 12 Hp gücünde

Mobil Beton Pompası

Asgari 400 Hp gücünde”

düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Araç Ekipman Durumuna İlişkin Hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 19. Maddesi uyarınca, iş bu ihale konusu yapım işi kapsamında yüklenici, işe başlama tarihinden itibaren aşağıda cinsi, çeşidi, adedi ve kapasitesi belirtilen makine, teçhizat ve ekipmanı iş programına uygun olarak iş yerinde bulundurmak zorundadır.

Adet

Cinsi

Kapasitesi/Niteliği

Kamyon

En az 10 m3 yük taşıma kapasiteli

Kamyon

En az 5 m3 yük taşıma kapasiteli

Damperli Kamyon

Asgari 120 Hp gücünde

Kamyonet

Eşya ve yük taşımak üzere

Lastik Tekerlekli Yükleyici

Asgari 92 Hp gücünde Kazıcılı+Kırıcılı

Büyük Ekskavatör

Asgari 140 Hp cünde 4 m3 kepçe kapasiteli

Mini Ekskavatör

Asgari 40 Hp gücünde

Kompaktör

Asgari 9 Hp gücünde titreşimli ve darbeli

El Kompaktörü

Asgari Santrüfüj gücü (kN):8 ve üstü

Helikopter Perdah Makinesi

Asgari 9 Hp gücünde, Bıçak çapı 60 mm ve üstü

Komprasör

Asgari 210 CMF’lik + Hortum ve Tabancalı

Taş Kesme Makinesi

Asgari 5 Hp gücünde

Vibratör

Asgari 3 Hp gücünde

Asfalt Kesme Makinesi

Asgari 8,5 Hp gücünde

Kaynak Makinesi

Asgari 3 Kw (invertör)

Derz Kesme Makinesi

Asgari 12 Hp gücünde

Mobil Beton Pompası

Asgari 400 Hp gücünde

7.2. İhale konusu yapım işinde, arazide işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek kusurların düzeltilmesine ilişkin olarak ulaşımı ve iletişimi yüklenici sağlayacaktır. Yüklenici bunun için gerekli olan 6 adet asgari 2020 model olma veya en fazla 50.000 km de olma şartlarından en az birini karşılayan binek araçları iş yerinde bulundurmak zorundadır.

7.3. İhale konusu yapım işinde çalışacak araç ve makine ekipmana ait her türlü giderler, yakıt, tamir-bakım, yol/köprü geçiş ücretleri, sigorta, kasko vb. tüm giderler teklif fiyatına dahildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde yer alan düzenlemelerden, ihale konusu işin, İstanbul genelinde yer alan 349 adet köy ve belde mezarlıklarında revizyon ve çevre düzenlemesi yapım işi olduğu, 20.07.2022 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 4 isteklinin teklif verdiği, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların ihale dokümanına yönelik olduğu görülmüştür.

Başvuru sahibince 1, 2, 3 ve 4’üncü iddialar kapsamında özetle, işin yürütülmesi için gerekli olan araç ve gereçlere Teknik Şartname’de yer verilmediği, söz konusu araç ve iş makineleri için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satır açılmadığı, bahse konu araç ve iş makineleri için günlük km ve/veya çalışma saati ile ilgili bilgi verilmediği, ayrıca işin yürütülmesi sürecinde kullanılacak binek araçlara ilişkin giderlerin net olarak düzenlenmediği, bu kapsamda isteklilerin sağlıklı teklif fiyatı oluşturamayacağı iddia edilmektedir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verileceği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, ihale konusu işte çalıştırılacak olan araç ve ekipman listesine Sözleşme Tasarısı’nın 23.4’üncü maddesi ile Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde yer verildiği görülmüştür.

İşin yürütülmesi için gerekli olan araç ve ekipman listesine Teknik Şartname’de yer verilmesi yönünde bir zorunluluğun bulunmadığı, söz konusu düzenlemelere Sözleşme Tasarısı’nda yer verilmesi gerektiği, incelemeye konu ihalede işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen araç ve ekipmana ilişkin düzenlemelere hem Sözleşme Tasarısı’nda hem de Teknik Şartname’de yer verildiği görülmüş olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibinin, bazı araçlarda model belirtilmemesinin mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddiası incelendiğinde; ihale konusu işte kullanılacak araç ve ekipman için model şartı aranacağına ilişkin mevzuatta bir düzenlemenin olmadığı, idare tarafından da ihale dokümanı kapsamında binek araç hariç ihale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin model şartı getirilmediği, söz konusu araç ve ekipmanın kapasitesi ve niteliğine yönelik düzenlemelere yer verildiği görülmüş olup başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle de yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, ihale konusu işin, köy ve belde mezarlıklarında; çeşitli inşaat, mekanik ve elektrik tesisatı işleri ile yol yapımı ve çevre düzenlemesi işlerini kapsadığı, birim fiyat teklif cetvelinin buna uygun olarak düzenlendiği, ihale dokümanı kapsamında işin gerçekleştirileceği köy ve beldelerin mahallerini belirten listeye de yer verildiği, ihale konusu işte çalıştırılacak olan araç ve ekipman listesinin Sözleşme Tasarısı ile Teknik Şartname’de düzenlendiği, Teknik Şartname’de işin yürütülmesi sürecinde kullanılacak binek araçlara ilişkin düzenlemelere de yer verildiği, bahse konu maddelerde ayrıca söz konusu araç ve makine ekipmana ait her türlü giderin teklif fiyatına dahil olduğunun belirtildiği dikkate alındığında, isteklilerin söz konusu araç ve ekipmanlara ilişkin maliyetleri basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince işin türü, miktarı, işin yapılacağı yer gibi unsurları dikkate alarak kendi tecrübeleri çerçevesinde öngörebileceği, ayrıca bahse konu araçlara ilişkin olarak birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmamasının teklif verilmesine engel teşkil etmediği anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının da yerinde olmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin 5 ve 6’ncı iddialarına ilişkin olarak:

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yapı denetim görevlisinin yetkileri” başlıklı 15’inci maddesinde “…(3) Malzemenin teknik şartnamelere uygun olup olmadığını inceleyip gözden geçirmek için yapı denetim görevlisi istediği şekilde deneyler yapabilir ve ister işyerinde, ister özel veya resmi laboratuarlarda olsun, bu deneylerin giderleri sözleşmesinde başka bir hüküm yoksa yüklenici tarafından karşılanır. Yüklenici, deneylerin işyerinde yapılmasını isterse bunun için gerekli araç ve teçhizatı kendisi temin eder.” açıklaması,

Mezkûr Şartname’nin “Yükleniciye ait giderler” başlıklı 27’nci maddesinde “(1) İşin gerçekleştirilmesi için gerekli ve yüklenicinin yapmak zorunda olduğu bazı işlerin karşılığı olan, aşağıdaki bentlerde gösterilen giderlerin tümü, sözleşme veya eklerinde kimin tarafından ödeneceği belirtilmemiş ve aksine bir hüküm bulunmamakta ise;

…

d) Kabul heyetlerinin gerekli gördüğü durumlarda, yüklenicinin yaptığı işlerle ilgili olarak güven sağlamak için yapılacak bütün teknik deneylerin giderleri,

…

yükleniciye aittir.” açıklaması yer almaktadır.

Diğer taraftan ihale dokümanında tabela, deney ve laboratuvar testlerine yönelik bir düzenlemenin yer almadığı görülmüştür.

İhale dokümanında tabela, deney ve laboratuvar testi istenmesine yönelik herhangi bir düzenlemenin yer almadığı görülmekle birlikte Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda aktarılan maddelerinde yer alan düzenlemeler gereğince, sözleşme tasarısında aksine bir hüküm bulunmadığı sürece söz konusu deneylere ilişkin masrafların yükleniciye ait olduğu, öte yandan basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince, isteklilerin kendi tecrübeleri çerçevesinde, işin türü, miktarı, işin yapılacağı yer gibi unsurları dikkate alarak bahse konu unsurlara ilişkin maliyet öngörebileceği anlaşılmış olup ihale dokümanının mevcut halinin teklif verilmesine engel oluşturmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 7 ve 21’inci iddialarına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde “Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir.

İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.

İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve meslekî eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır.

İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür.

İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir. İşveren vekilinin bu sıfatla işçilere karşı işlem ve yükümlülüklerinden doğrudan işveren sorumludur.

Bu Kanunda işveren için öngörülen her çeşit sorumluluk ve zorunluluklar işveren vekilleri hakkında da uygulanır. İşveren vekilliği sıfatı, işçilere tanınan hak ve yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.

Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez.” hükmü,

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların sağlık ve güvenliğine ilişkin tedbirler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Yüklenici bütün giderleri kendisine ait olmak üzere hizmetinde çalışanlar için, gerek teker teker ve gerekse topluca yaşadıkları ve çalıştıkları yerlerde, yürürlükte olan iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı hükümlerine uygun olarak her türlü sağlık ve güvenlik tedbirlerini almak ve çalışanların bulundukları şartlara göre sağlıklı bir şekilde yiyip içmeleri, dinlenmeleri, yatıp kalkmaları ve yıkanmaları, meslek hastalıklarından korunmaları, hastalık veya bir kaza halinde tedavileri konularında ilgili mevzuat hükümlerine ve idare veya yapı denetim görevlisinin kendisine vereceği talimata uymak zorundadır.

(2) Yüklenici, bütün giderleri kendisine ait olmak üzere, sözleşme konusu işin yürütülmesi sırasında iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı uyarınca alınması zorunlu olan iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tedbirleri almakla yükümlüdür.” açıklaması,

Sözleşme Tasarısı’nın “Teknik personel, makine, teçhizat ve ekipman bulundurulması” başlıklı maddesinde “23.1. Yüklenici, 23.3. maddesi uyarınca, İdareye bildirdiği teknik personelin onaylandığının kendisine bildirildiği tarihten itibaren aşağıda adet ve unvanları belirtilen teknik personeli iş programına göre iş yerinde bulundurmak zorundadır.

Adet

Pozisyonu

Mesleki Ünvanı

Mesleki Özellikleri

Şantiye Şefi

İnşaat Mühendisi

En az 5 Yıl Deneyimli

Şantiye Mühendisi

İnşaat Mühendisi

En az 3 Yıl Deneyimli

Şantiye Mühendisi

İnşaat Mühendisi

En fazla 3 Yıl Deneyimli

Şantiye Mühendisi

Peyzaj Mimarı

En az 3 Yıl Deneyimli

Şantiye Mühendisi

Peyzaj Mimarı

En fazla 3 Yıl Deneyimli

Arazi ve Ofis İşlerinden Sorumlu Mühendis

Harita Mühendisi

En az 3 Yıl Deneyimli

Şantiye Mühendisi

Elektrik Mühendisi

En az 3 Yıl Deneyimli

Şantiye Mühendisi

Elektrik Mühendisi

En fazla 3 Yıl Deneyimli

Şantiye Mühendisi

Makine Mühendisi

En az 3 Yıl Deneyimli

Şantiye Mühendisi

Makine Mühendisi

En fazla 3 Yıl Deneyimli

Tekniker

İnşaat Teknikeri

En az 2 Yıl Deneyimli

Tekniker

Elektrik Teknikeri

En az 2 Yıl Deneyimli

Tekniker

Makine Teknikeri

En az 2 Yıl Deneyimli

23.2. Yüklenici, yukarıda adet ve mesleki unvanı belirtilen teknik personeli idareye süresinde bildirmediği veya iş programına göre iş başında bulundurmadığı takdirde;

Her Bir Şantiye Şefi için

800,00-TL/Gün

Her Bir Şantiye Mühendisi için

700,00-TL/Gün

Her Bir Arazi ve Ofis İşlerinden Sorumlu Mühendis için

700,00-TL/Gün

Her Bir Tekniker için

500,00-TL/Gün

ceza müteakiben düzenlenecek ilk hakedişten kesilir. Bu cezalar, yüklenicinin cezalı çalıştığı süre içerisinde yukarıdaki yükümlülükleri yerine getirmemesi halinde de uygulanır.

23.3. Teknik personelin idareye bildirilmesi ve iş yerinde bulundurulmasıyla ilgili hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümler uygulanır.” düzenlemesi,

Mezkûr Tasarı’nın “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. Yüklenicinin sözleşme konusu işte çalıştıracağı personelle ilgili sorumlulukları ve buna ilişkin şartlarda, Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır.

29.2. Yüklenici, tüm giderleri kendisine ait olmak üzere çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Bu çerçevede; çalışanların iş güvenliği uzmanı, iş yeri hekimi ve zorunlu olması halinde diğer sağlık personeli tarafından sunulan hizmetlerden yararlanması, çalışanların sağlık gözetiminin yapılması, mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hâle getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığının izlenmesi, denetlenmesi ve uygunsuzlukların giderilmesi gibi iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin alınması zorunlu tedbirler yüklenicinin sorumluluğundadır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Teknik personel durumuna ilişkin hususlar” başlıklı maddesinde “6.1. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 19. Maddesi uyarınca, iş bu ihale konusu yapım işi kapsamında yüklenici tarafından işin başında bulundurulması gereken teknik personelin sayı ve nitelikleri aşağıda belirtilmiştir.

Adet

Pozisyonu

Mesleki Unvanı

Mesleki Özellikleri

Şantiye Şefi

İnşaat Mühendisi

En az 5 Yıl Deneyimli

Şantiye Mühendisi

İnşaat Mühendisi

En az 3 Yıl Deneyimli

Şantiye Mühendisi

İnşaat Mühendisi

En fazla 3 Yıl Deneyimli

Şantiye Mühendisi

Peyzaj Mimarı

En az 3 Yıl Deneyimli

Şantiye Mühendisi

Peyzaj Mimarı

En fazla 3 Yıl Deneyimli

Arazi ve Ofis İşlerinden Sorumlu Mühendis

Harita Mühendisi

En az 3 Yıl Deneyimli

Şantiye Mühendisi

Elektrik Mühendisi

En az 3 Yıl Deneyimli

Şantiye Mühendisi

Elektrik Mühendisi

En fazla 3 Yıl Deneyimli

Şantiye Mühendisi

Makine Mühendisi

En az 3 Yıl Deneyimli

Şantiye Mühendisi

Makine Mühendisi

En fazla 3 Yıl Deneyimli

Tekniker

İnşaat Teknikeri

En az 2 Yıl Deneyimli

Tekniker

Elektrik Teknikeri

En az 2 Yıl Deneyimli

Tekniker

Makine Teknikeri

En az 2 Yıl Deneyimli

6.2. Yüklenici firma tarafından idareye bildirilen teknik personeller, işin başında bulundurulacak, bu teknik personellerin dışında teknik personel ihale konusu iş kapsamında çalıştırılmayacak, ancak teknik personel değişikliği yapılacaksa bu iş kapsamında çalıştırılacağı yönünde idareye yazılı bildirimde bulunulacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, ihale konusu işi yürütecek bir isteklinin kendi sorumluluk alanlarına idarenin de dahil edilmesinin beklenemeyeceği, yüklenicinin görev ve sorumluluğu olarak belirtilen kriterlere göre tekliflerin hazırlanması gerektiği, idarenin ihale konusu iş için iş yeri teslimini yapmakla, yüklenicinin de ihale konusu işi ihale dokümanı kriterlerine göre yerine getirmekle yükümlü olduğu, istekli tarafından itirazen şikayete konu edilen hususların işçi sağlığı ve iş güvenliğine yönelik olduğu, yukarıda yer verilen Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 35’inci maddesinde de belirtildiği üzere yüklenicinin bizzat çalıştıracağı personelin haklarına ilişkin yükümlülüklerle sorumlu olduğu, isteklilerin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince, kendi tecrübeleri çerçevesinde, ihale konusu işin niteliğini dikkate alarak bahse konu unsurlara ilişkin maliyet öngörebileceği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan işin yürütülmesi sırasında iş programına göre iş yerinde bulundurulmak istenen teknik personelin belirlenmesinde idarenin takdir yetkisinin bulunduğu açık olup, Sözleşme Tasarısı’nın 23’üncü maddesinde, iş sağlığı ve güvenliği kapsamında çalışacak personele yer verilmemesinin, ihale konusu işte yüklenici tarafından çalıştırılacak personelin iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasına engel nitelikle olmadığı anlaşılmakta bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin 8 ve 9’uncu iddialarına ilişkin olarak:

Teknik Şartneame’nin “Cezai müeyyideler” başlıklı 8’inci maddesinde “…8.1.3 İmalatlar neticesinde ortaya çıkan moloz vb. atıklar mezarlıklardan gününde uzaklaştırılacak, aksi durumda günlük 300,00 TL hak edişten kesilecek ve molozu uzaklaştıracaktır İmalatlar neticesinde ortaya çıkan moloz vb. atıklar döküm yerlerine nakledilecektir. (Bu alanların dışına kaçak döküm yapılmayacaktır). Kaçak döküm yapıldığının tespiti olduğunda döküm yapan her araç başına 1.000,00 TL hakedişten kesilecek ve artıkları yüklenici uzaklaştıracaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale ye ait birim fiyat teklif cetvelinin 285 ve 286 nolu kalemleri aşağıdaki gibidir:

…

285

SNBF.27

Şantiye dışına kamyonla kazı malz. ve moloz nakli

ton

90.668,84

286

SNBF.28

Şantiye içinde kamyonla kazı malz. ve moloz nakli

ton

57.048,96

…

İdare tarafından birim fiyat teklif cetvelinin 285 bolu satırında “SNBF.27 Şantiye dışına kamyonla kazı malz. ve moloz nakli (90.668,84 ton)” ve 286 nolu satırında “SNBF.28 Şantiye içinde kamyonla kazı malz. ve moloz nakli (57.048,96 ton)” iş kalemlerine ve miktarlarına yer verildiği görülmüş olup isteklilerin şantiye içinde ve dışında yapılacak kazı malzemesi ve moloz nakline teklif vereceği anlaşılmış, bu bağlamda başvuru sahibinin, işin yürütülmesi sürecinde gerçekleştirilecek kazıdan çıkan çöp, moloz, hafriyatın atılmasına/dökülmesine ilişkin masrafların kim tarafından karşılanacağının net olmadığı yönündeki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan incelenen ihalenin konusunun, İstanbul Büyükşehir Belediyesi sorumluluğundaki, köy ve belde mezarlıklarında; betonarme çevre ve istinat duvarlarının yapımı, ihata ve istinat taş duvar yapımı, mezarlık ara parsel yolları ve ana yollarının yapımı, her türlü sert zemin, duvar kaplama ve harpuşta yapılması, çevre himaye çiti, demir korkuluk ve ferforje yapılması, bozulmuş mevcut sert zemin, duvar v.b. inşaat imalatların onarımlarının yapılması ve mezarlıklarda çevre düzenlemesi ile bu işler ile bağlantılı olan mekanik ve elektrik tesisatlarının yapılmasından oluştuğu anlaşılmış olup ihale dokümanı kapsamında işin gerçekleştirileceği köy ve beldelere ait mezarlık listesinin yer aldığı görülmüştür.

İdare tarafından, ihale dokümanı kapsamında kazı malzemesi ile molozun döküleceği yerlere ilişkin mesafe bilgilerine yer verilmediği görülmüş olmakla birlikte birim fiyat teklif cetvelinde kazı malzemesi ve moloz naklinin ayrı teklif kalemi olarak belirlendiği ve ihale dokümanı kapsamında işin gerçekleştirileceği mahal bilgilerine yer verildiği, istekliler tarafından işin gerçekleştirileceği şantiye alanından döküm sahasının mesafesinin tespit edilebileceği, ayrıca söz konusu mesafenin, isteklilerin döküm sahası tercihine göre de değişkenlik gösterebileceği, diğer taraftan İdari Şartname’nin 12’nci maddesi uyarınca işin yapılacağı yeri ve çevresini gezmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmenin isteklinin sorumluluğunda olduğu, isteklilerin basiretli tacir sorumluluğuyla işin yapılacağı alanı inceleyerek ve gerek Belediye’ye gerekse özel şahıslara ait ruhsatlı döküm ve depo sahalarını tespit ederek tekliflerine esas nakliye mesafelerini belirleyebileceği, nakliye mesafelerinin olası bir aşırı düşük teklif sorgulamasında idarece verilmesine de engel bulunmadığı, bu çerçevede mevcut düzenlemelerin teklif fiyatı oluşturulmasını engelleyici nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Yüklenici, işyerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu yapım işinin korunmasından 43 üncü madde hükümleri dikkate alınmak şartı ile işe başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar sorumludur. Bu sebeple yüklenici, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 9 uncu maddesi hükümleri dahilinde; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.

…(4) İşin devamı sırasında işyerinde yapılacak çalışmalar nedeniyle, işçilerle çevre halkının kazaya uğramalarını, zarar görmelerini ve işlerde zarar ve hasar meydana gelmesini önleyici tedbirlerin alınmasından da yüklenici sorumlu olup, alınan bütün tedbirlere rağmen, yüklenicinin yaptığı işlerden dolayı üçüncü kişilerin kendilerine veya mallarına zarar verilmesi ihtimaline karşı mali mesuliyet sigortası yaptırmakla da yükümlüdür. Mali mesuliyet sigorta bedeli olarak, bu konuda sigorta şirketlerinin uygulamalarında kullandığı bedeller esas alınır.

…(6) Yüklenicinin sözleşme ile üstlendiği sorumluluk ve yükümlülükler söz konusu sigortalarla sınırlandırılmamış olduğundan, inşaat sigorta poliçelerinin genel şartlarının “Teminat dışında kalan haller” maddesinde belirtilen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın ödemediği bedeller için yüklenici idareden hiçbir talepte bulunamayacağı gibi, işin devamı süresince meydana gelecek kazalardan, bu kazaların sebep olacağı can ve mal kaybından ve üçüncü kişilere verilecek her türlü zararlardan yüklenici doğrudan sorumlu olacaktır. Yüklenici veya alt yüklenicilerin sigorta kapsamı içinde veya dışında kalan hareket ve fiillerinden dolayı meydana gelecek bütün talep ve iddiaların karşılanması yükümlülüğü de yükleniciye aittir.

(7) Yüklenici, kendisinin veya alt yüklenicinin taksirinden, ihmalinden, ağır ihmalinden veya kusurlu herhangi bir hareketinden dolayı idareyi ve idare personelini sorumlu tutamaz.

…(10) İşyeri ve çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması sebebiyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gerekli bütün tedbirleri almak ve yapı denetim görevlileri tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatlara uymak zorundadır. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan araç, gereç ve makinelerle patlayıcı maddelerin yol açabileceği kazalardan korunma usullerini ve tedbirlerini çalışanlara öğretmek zorundadır.

(11) İş ve işyerlerinin korunması konusunda gerek yapı denetimi görevlileri tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.” açıklaması,

Anılan Şartname’nin “Çalışanların sağlık ve güvenliğine ilişkin tedbirler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Yüklenici bütün giderleri kendisine ait olmak üzere hizmetinde çalışanlar için, gerek teker teker ve gerekse topluca yaşadıkları ve çalıştıkları yerlerde, yürürlükte olan iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı hükümlerine uygun olarak her türlü sağlık ve güvenlik tedbirlerini almak ve çalışanların bulundukları şartlara göre sağlıklı bir şekilde yiyip içmeleri, dinlenmeleri, yatıp kalkmaları ve yıkanmaları, meslek hastalıklarından korunmaları, hastalık veya bir kaza halinde tedavileri konularında ilgili mevzuat hükümlerine ve idare veya yapı denetim görevlisinin kendisine vereceği talimata uymak zorundadır.

Aynı Şartname’nin “Çalışanların kazaya uğramaları” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) Yüklenicinin 9 uncu madde hükümlerine göre tedbirler almasına rağmen olabilecek kazalarda, yüklenicinin işçi ve personelinden kazaya uğrayanların tedavilerine ilişkin giderlerle kendilerine ödenecek tazminat yükleniciye aittir. Ayrıca işçi ve personelden iş başında veya iş yüzünden ölenlerin defin giderleri ile ailelerine ödenecek tazminatta yüklenici tarafından karşılanır. Yüklenici bu hususta, yürürlükte bulunan genel hükümlere uyacaktır.” açıklaması,

Sözleşme Tasarısı’nın “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. Yüklenicinin sözleşme konusu işte çalıştıracağı personelle ilgili sorumlulukları ve buna ilişkin şartlarda, Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, ihale dokümanı kapsamında, her türlü can ve mal kaybından ve üçüncü şahısların uğrayacağı her türlü zarardan yüklenicinin sorumlu olacağına dair bir düzenlemeye yer verilmediği görülmüştür.

Diğer taraftan yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, işin devamı süresince meydana gelecek kazalardan, bu kazaların sebep olacağı can ve mal kaybından ve üçüncü kişilere verilecek her türlü zararlardan yüklenicinin doğrudan sorumlu olacağı, isteklilerin bu varsayım altında teklif vermesi gerektiğinin açık olduğu, netice itibariyle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 11, 12, 13 ve 14’üncü iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; “Mal : Satın alınan her türlü ihtiyaç maddeleri ile taşınır ve taşınmaz mal ve hakları,

Hizmet : Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri,

Yapım : Bina, karayolu, demiryolu, otoyol, havalimanı, rıhtım, liman, tersane, köprü, tünel, metro, viyadük, spor tesisi, alt yapı, boru iletim hattı, haberleşme ve enerji nakil hattı, baraj, enerji santrali, rafineri tesisi, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın koruma ve dekapaj gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili tesisat, imalat, ihzarat, nakliye, tamamlama, büyük onarım, restorasyon, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzeri yapım işlerini,

…Ön proje : Belli bir yapının kesin ihtiyaç programına göre; gerekli arazi ve zemin araştırmaları yapılmadan, bilgilerin halihazır haritalardan alındığı, çevresel etki değerlendirme ve fizibilite raporları dahil elde edilen verilere dayanılarak hazırlanan plân, kesit, görünüş ve profillerin belirtildiği bir veya birkaç çözümü içeren projeyi,

…İfade eder.” hükmü,

Mezkûr Kanun’un 5’inci maddesinin ikinci fıkrasında “Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “Bu Kanun kapsamındaki idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için ihaleye çıkılmadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulması zorunludur:

…c) Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. İhale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması zorunludur. Ancak, doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan yapım işlerinde ön veya kesin proje üzerinden, her türlü onarım işleri ile işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerekmesi veya uygulamada imar ve güzergâh değişikliklerinin muhtemel olması nedenleriyle ihaleden önce uygulama projesi yapılamayan, bina işleri hariç, yapım işlerinde ise kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Bu işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımlar için anahtar teslimi götürü bedel, uygulama projesi yapılamayan kısımlarda ise her bir kalem iş için birim fiyat teklif almak suretiyle ihale yapılabilir. Arsa temini, mülkiyet ve kamulaştırma işlemlerinin tamamlanması şartı, baraj ve büyük sulama, içmesuyu isale hattı, enerji nakil hattı, trafo, trafo merkezleri, şalt tesisleri, kaptajlar, su depoları, karayolu, liman ve havaalanı, demiryolu, petrol ve doğalgaz boru hattı projelerinde aranmaz.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhalelerde uyulması zorunlu hususlar” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhaleye çıkılmadan önce ve ihale sürecinde idarelerin aşağıda belirtilen hususlara uymaları zorunludur:

…

d) Doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan hallerde teklif birim fiyat üzerinden ihaleye çıkılması durumunda, bu duruma ilişkin açıklayıcı bilgi ve kanıtlayıcı belgeler; işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etüdü gerektirmesi gerekçesiyle teklif birim fiyat üzerinden ihaleye çıkılmasına karar verilen ihalelerde ise, gerekli arazi ve zemin etütlerinin ihaleden önce yapılamama nedenleri, “Teklif Türünün Belirlenmesine İlişkin Form”da belirtilir. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktarların tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir:

a) Arazi ve zemin etüdünün yapılması; uygulama projesi üzerinden anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde arazi ve zemin etüt çalışmalarının; ön ve/veya kesin proje üzerinden birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise, mümkün olan arazi ve zemin etüt çalışmalarının yapılmış olması zorunludur.

b) Proje zorunluluğu; bina işlerinde uygulama projesi, diğer işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımları için uygulama projesi, yapılamayan kısımları için kesin proje; doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan işler ile ihale konusu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ise ön ve/veya kesin projenin hazırlanması ve yaklaşık maliyetin söz konusu projelere dayanılarak hesaplanması gerekir.

c) Mahal listesi hazırlanması; ön, kesin veya uygulama projelerine dayalı olarak, işin bünyesindeki imalat kalemlerinin adını ve yapılacağı yerleri gösteren ve yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas teşkil eden mahal listeleri hazırlanır.

ç) Metraj listelerinin hazırlanması; ihale konusu işe ait proje ve mahal listelerindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatların hangi kısımda ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla; anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde iş kalemi ve/veya iş grubu, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise iş kalemi şeklinde metraj listeleri düzenlenir.

d) Birim fiyat ve imalat tariflerinin hazırlanması; Ön ve/veya kesin projeye dayalı olarak birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde, idareler, iş kaleminin adını, yapım şartlarını, ölçü yeri ve şeklini, birimini, birim fiyata dahil ve hariç unsurları ihtilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tarifleri hazırlar.

e) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlenir.” hükmü,

“İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 13’üncü maddesinde “(1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı, işin projesini de kapsayan teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.” hükmü,

“Teknik Şartname” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntıları ve şartları ile projesini de kapsayan teknik şartnameler hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teklif ve sözleşme türünün tespitinde uyulması gereken hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılmayacaktır. Arsa temini, mülkiyet ve kamulaştırma işlemlerinin tamamlanması şartı, baraj ve büyük sulama, içmesuyu isale hattı, enerji nakil hattı, trafo, trafo merkezleri, şalt tesisleri, kaptajlar, su depoları, karayolu, liman ve havaalanı, demiryolu, petrol ve doğalgaz boru hattı projelerinde aranmaz.

46.2. İhale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği yapım işleri ile doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan yapım işlerinde ön veya kesin proje üzerinden, her türlü onarım işleri ile işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerekmesi veya uygulamada imar ve güzergâh değişikliklerinin muhtemel olması nedenleriyle ihaleden önce uygulama projesi yapılamayan, bina işleri hariç, yapım işlerinde kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir.

46.3. İdarelerin teklif birim fiyat üzerinden ihaleye çıkılmasını öngördükleri durumlarda; söz konusu usule göre ihaleye çıkılmasına karar verilmesine ilişkin objektif gerekçeleri açık ve net olarak ortaya koymaları ve bu hususu teklif türünün belirlenmesine ilişkin standart formda (Standart Form-KİK001.3/Y) belirtmeleri gereklidir. İşin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etüdü gerektirmesi nedeniyle teklif birim fiyat usulüne göre ihaleye çıkılmasına karar verilen hallerde hangi tür arazi ve zemin etütlerinin işin yapımı aşamasında yapılması gerektiği konusunda detaylı bilgi de standart formun gerekçe bölümünde yazılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:

a) İdari Şartname.

b) Teknik Şartnameler.

c) Sözleşme Tasarısı.

ç) Yapım İşleri Genel Şartnamesi. (İhale dokümanı kapsamında verilmemiştir.)

d) Standart formlar:…

e) 1 adet analiz formatı,

f) Birim Fiyat Poz Tarifleri, Teknik Şartname, Ön Proje, İmalat Detay Kesitler, Köy ve Belde Mezarlıkları Listesi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “İstanbul Geneli Köy Mezarlıklarında (5216 Sayılı Yasa, 5747 Sayılı Yasa ve 6360 Sayılı Yasa ile Mahalleye Dönüştürülen Köy ve Beldelerdeki) Revizyon ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi”, miktarı (fiziki) ve türünün “289 adet iş kaleminden oluşan İstanbul Geneli Köy ve Belde (349 Adet) Mezarlıklarında Revizyon ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi” olarak düzenlendiği,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı maddesinde işin süresinin işyeri teslim tarihinden itibaren “800 (SekizYüz) gün” olarak belirlendiği,

İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde 289 adet iş kaleminin yer aldığı görülmüştür.

İhale işlem dosyası kapsamında yer alan “Teklif türünün belirlenmesine ilişkin form”un incelenmesi neticesinde, ihaleye ön proje esas alınarak çıkıldığı, buna ilişkin gerekçede ise “İstanbul Büyükşehir Belediyesi Mezarlıklar Dairesi Başkanlığı Mezarlıklar Destek Hizmetleri Şuh Müdürlüğü sorumluluk sahası dâhilinde ve denetiminde olan, İstanbul geneli köy mezarlıklarında, yapısal olarak çok fazla eksiklikler bulunmakta olup bu yapısal eksiklilerin giderilmesi hususunda köy\ muhtarlıklarınca İdaremize gelen çok sayıda talep bulunmaktadır. Köy mezarlıklarının uzun yıllar boyunca. İstanbul Büyükşehir Belediyesi görev alanı dışında bulunması, belde ve köy tüzel kişiliklerinin mali güçlerinin yetersiz olması gibi sebepler ile köy mezarlıklarına gerekli yapısal yatırımlar yapılamamış ve bunun sonucunda çok fazla yapısal eksiklikler oluşmuştur. Bu eksikliklerin giderilmesi hususunda; mezarlık sınırlarında dâhili güvenliğin ve temizliğin sağlanabilmesi amacı ile çevre duvarı, demir parmaklık ve tel çit yapımı, eski ve yeni defin alanlarının ana ve ara yollarının bordür ve parke taşları ile her türlü sert zemin döşeme imalatlarının yapılması, musalla taşı, şadırvan, namazgah gibi cenaze hizmetlerinin gerçekleştirileceği alanların oluşturulması, çevre düzenlemelerinin yapılması, altyapı imalatlarının yapılması gibi yapısal çalışmalar gerekmektedir. Köy mezarlıkları sayısının fazla olması ve arazi durumlarının farklı yapılarda bulunması, her köy tüzel kişiliğinin, sorumluluğundaki mezarlık alanlarına farklı farklı yapısal imalat taleplerinin bulunması sebebi ile her köy mezarlığına ilişkin Kesin Proje oluşturulması mümkün olmamaktadır. Bu sebeple ön proje bazında değerlendirmeye alınması, ön proje ve teklif birim fiyat üzerinden ihalesinin yapılması zarureti hâsıl olmuştur” ifadesine yer verildiği görülmüştür.

İhale işlem dosyasında ayrıca, ihale konusu işin ön proje üzerinde ihaleye çıkılmasına ilişkin olarak gerekçe raporunun yer aldığı, söz konusu raporda “İstanbul ili sınırları dâhilindeki mezarlık alanlarının tamamında, köy mezarlıkları da dâhil olmak üzere cenaze defin hizmetleri ve buna bağlı diğer hizmetler, 5216 sayılı Kanun, 5747 sayılı Kanun ve 6360 sayılı Kanun ile İstanbul Büyükşehir Belediyesinin sorumluluğuna geçmiştir. Müdürlüğümüz sorumluluk sahası dâhilinde ve denetiminde hizmet gören İstanbul geneli köy mezarlıklarında, yapısal olarak çok fazla eksiklikler bulunmakta olup bu yapısal eksiklilerin giderilmesi hususunda köy muhtarlıklarınca İdaremize gelen çok sayıda talep bulunmaktadır. Köy mezarlıklarının uzun yıllar boyunca, İstanbul Büyükşehir Belediyesi görev alanı dışında bulunması, belde ve köy tüzel kişiliklerinin mali güçlerinin yetersiz olması gibi sebepler ile köy mezarlıklarına gerekli yapısal yatırımlar yapılamamış ve bunun sonucunda çok fazla yapısal eksiklikler oluşmuştur. Bu eksikliklerin giderilmesi hususunda; mezarlık sınırlarında dâhili güvenliğin ve temizliğin sağlanabilmesi amacı ile çevre duvarı, demir parmaklık ve tel çit yapımı, eski ve yeni defin alanlarının ana ve ara yollarının bordür ve parke taşları ile her türlü sert zemin döşeme imalatlarının yapılması, musalla taşı, şadırvan, namazgah gibi cenaze hizmetlerinin gerçekleştirileceği alanların oluşturulması, çevre düzenlemelerinin yapılması, altyapı imalatlarının yapılması gibi yapısal çalışmalar gerekmektedir.

Yukarıda bahsedilen hususlar doğrultusunda “İstanbul Geneli Köy Mezarlıklarında (5216 Sayılı Yasa, 5747 Sayılı Yasa ve 6360 Sayılı Yasa İle Mahalleye Dönüştürülen Köy Ve Beldelerdeki) Revizyon Ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi” ihalesinin yapılması gerekmektedir. Köy mezarlıkları sayısının fazla olması ve arazi durumlarının farklı yapılarda bulunması, her köy tüzel kişiliğinin, sorumluluğundaki mezarlık alanlarına farklı farklı yapısal imalat taleplerinin bulunması sebebi ile her köy mezarlığına ilişkin Kesin Proje oluşturulması mümkün olmamaktadır. Bu sebeple söz konusu ihalenin ön proje ve teklif birim fiyat üzerinden ihalesinin yapılması gerekmektedir.” ifadelerinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamayacağı, ihale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabileceği, uygulama projesi yapılamayan işlerde her bir kalem iş için birim fiyat teklif almak suretiyle ihale yapılabileceği, idarelerin teklif birim fiyat üzerinden ihaleye çıkılmasını öngördükleri durumlarda; söz konusu usule göre ihaleye çıkılmasına karar verilmesine ilişkin objektif gerekçeleri açık ve net olarak ortaya koymaları ve bu hususu teklif türünün belirlenmesine ilişkin standart formda belirtmeleri gerektiği anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu ihalenin, köy ve belde mezarlıklarında çeşitli inşaat, mekanik ve elektrik tesisatı işleri ile yol yapımı ve çevre düzenlemesi işlerini kapsadığı, idare tarafından başvuruya konu işin ihalesine ilişkin olarak ön projenin hazırlandığı ve bu kapsamda 289 adet iş kaleminden oluşan birim fiyat teklif cetvelinin de oluşturulduğu, idarece ayrıca teklif türünün belirlenmesi sürecinde mevzuatta öngörülen standart form kullanılarak gerekçeli raporun da oluşturulduğu görülmüştür.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve yapılan tespitler bir arada değerlendirildiğinde;

- İncelemeye konu ihaleye ilişkin ön projenin hazırlandığı ve ihale dokümanında yer verildiği, bu bağlamda başvuru sahibinin, ihale konusu işe ilişkin proje olmadan ihaleye çıkıldığı yönündeki iddiasının yerinde olmadığı,

- İdari Şartname’nin 19’uncu maddesinde, isteklilerin tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat şeklinde vereceği düzenlenmiştir. İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde sırasıyla her bir iş kaleminin “İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması”, “Ölçü Birimi” ve “Miktarı” sütunlarına yer verildiği, dolayısıyla hangi iş kaleminden ne kadar gerçekleştirileceği hususunun açık olduğu görülmekte, teklif fiyatlarının idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetveli esas alınarak oluşturulması gerektiği anlaşılmakta olup bu kapsamda başvuru sahibinin, işin niteliği ve nevi belirtilmiş olmasına rağmen hangi işten ne miktar yapılacağının belirtilmediği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı,

- İhale dokümanı kapsamında, ihale konusu işin ön projesi, gerçekleştirilecek iş kalemlerinin yanı sıra işin gerçekleştirileceği mahallere ilişkin listeye de yer verildiği görülmüş olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının da yerinde olmadığı,

- Birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 289 adet iş kalemi incelendiğinde, söz konusu iş kalemlerinin ekseriyetle yapım işi niteliğinde olduğu ve nitelik itibariyle farklı teknik, mali güç ve organizasyon gerektiren mahiyette işler olmadığı, söz konusu iş kalemleri arasında çöp kovası, çiçeklik, çeşme gibi malzemelerin temini ve montaj edilmesi ile çeşitli bitki, fidan ve ağaçların temin edilerek dikilmesine ilişkin iş kalemlerinin de yer aldığı, ihale konusu işin adı (İstanbul Geneli Köy Mezarlıklarında (5216 Sayılı Yasa, 5747 Sayılı Yasa ve 6360 Sayılı Yasa ile Mahalleye Dönüştürülen Köy ve Beldelerdeki) Revizyon ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi) dikkate alındığında söz konusu iş kalemlerinin birlikte ihale edilmesinin, 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer verilen “Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez.” hükmüne aykırılık teşkil etmediği anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 15’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale işlem dosyası” başlıklı 21’inci maddesinde “(1) İdare, ihalesi yapılacak her iş için bir ihale işlem dosyası düzenler. Bu dosyada ihale sürecinin bulunduğu aşamaya göre EKAP üzerinden hazırlanarak çıktısı alınanlar dahil aşağıdaki belgeler yer alır:

a) İhale onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet hesap cetveli.

b) Teklif Türünün Belirlenmesine İlişkin Form.

c) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemenin gerekçelerinin yer aldığı açıklama belgesi…” hükmü,

Mezkûr Yönetmelik’in “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 62’nci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, süre gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti ortadan kaldırıcı bir şekilde belirlenemez.

(4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1. A. Değerlendirme “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacaktır.

A.1. Teklif fiyatı puanlaması

“Teklif fiyatı puanlaması 60 tam puan üzerinden yapılacaktır. Sınır değer ve aşırı düşük teklif değerlendirme işlemleri tamamlandıktan sonra teklifleri reddedilmeyen ve geçerli teklif veren istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı sahibi istekli 60 puan alacak olup, diğer isteklilere ait teklif puanları; TP = (TFmin / TF) x 60 formülü ile hesaplanacaktır. Bu formülde;

TP: Teklif puanı,

TFmin: Sınır değer ve aşırı düşük teklif değerlendirme işlemleri tamamlandıktan sonra teklifleri reddedilmeyen ve geçerli teklif veren istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı,

TF: İsteklinin teklif fiyatı, ifade eder.

A.2. Kalite ve teknik değer nitelik puanlaması

“Kalite ve teknik değer nitelik puanlaması 40 tam puan üzerinden yapılacaktır. Sınır değer ve aşırı düşük teklif değerlendirme işlemleri tamamlandıktan sonra teklifleri reddedilmeyen ve geçerli teklif veren isteklilere ait kalite ve teknik değer nitelik puanlamasına konu iş kalemleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Sıra No

Birim Fiyat Teklif Cetveli Sıra No

İş Kalemi No

(Poz No)

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Puanı

15.150.1003/A

Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 16/20 basınç dayanım sınıfında, gri renkte, normal hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)

0,50

15.150.1004/A

Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 20/25 basınç dayanım sınıfında, gri renkte, normal hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)

3,00

15.160.1001/A

Nervürlü çelik hasırın yerine konulması 1,500-3,000 kg/m2 (3,000 kg/m2 dahil)

0,75

15.160.1003/A

Ø 8- Ø 12 mm nervürlü beton çelik çubuğu, çubukların kesilmesi, bükülmesi ve yerine konulması

2,50

15.160.1004/A

Ø 14- Ø 28 mm nervürlü beton çelik çubuğu, çubukların kesilmesi, bükülmesi ve yerine konulması.

0,50

15.415.1008

5 cm kalınlığında açık renkli traverten levha ile döşeme kaplaması yapılması (5cmx30-40-50cmxserbest boy) (honlu ve cilalı hariç her türlü yüzey işlemli)

0,25

15.420.1002

4 cm kalınlığında mucartalı andezit levha ile döşeme kaplaması yapılması (30cmxserbest boy)

0,25

15.435.1004/A

6 cm yüksekliğinde normal çimentolu buhar kürlü beton parke taşı ile döşeme kaplaması yapılması (her ebat, renk ve desende)

0,50

15.435.1005/A

8 cm yüksekliğinde normal çimentolu buhar kürlü beton parke taşı ile döşeme kaplaması yapılması (her ebat, renk ve desende)

0,50

15.435.1203/A

50 x 20 x 10 cm boyutlarında normal çimentolu buhar kürlü beton bordür döşenmesi (pahlı, her renk)

0,50

15.435.7002

Doğal granit parke taşı (10*10 cm) ile döşeme kaplaması yapılması (yol, meydan, park, kaldırım ve benzeri yerlerde)

0,25

15.540.1112

Demir yüzeylere iki kat antipas, iki kat sentetik boya yapılması

0,25

17.2149/A

KUMLAMALI RENKLİ BETON PARKE TAŞI İLE DÖŞEME YAPILMASI (H=6 CM)

1,50

17.2149/B

KUMLAMALI RENKLİ BETON PARKE TAŞI İLE DÖŞEME YAPILMASI (H=8 CM)

1,00

188

43.665.1082

2.63 M.YÜKSEKLİĞİNDE B.A.DİREKLİ KAFES TELLE HİMAYE ÇİTİ YAPIMI

1,00

193

48.450.1002

Normal Çimentolu ve Pürüzlü Yüzeyli Mermer Pirinçli Suni Taş Sıva (Taraklı Mozaik) Yapılması

0,75

195

52.170.1001

Ahşaptan yapılan seri kalıp

0,50

196

52.170.1002

Düz yüzeyli beton ve betonarme kalıbı

0,50

197

52.170.1003

Pleymutla düz yüzeyli beton ve betonarme kalıbı

1,00

200

74.090.0010

ÇEŞİTLİ DEMİR İMALATI VE YERİNE KONULMASI

3,00

204

KGM/17.002/K-H

OCAK TAŞI İLE MOLOZ TAŞ İNŞAAT (HAZIR BETON HARCI İLE)

1,00

205

KGM/17.031/K

OCAK TAŞI İLE ÇAPLANMIŞ MOLOZ TAŞ İNŞAAT

0,50

211

KGM/3362/A

50x20x10 cm BOYUTLARINDA KUMLAMALI RENKLİ BAHÇE BORDÜRÜ DÖŞENMESİ

1,00

212

KGM/3365/A

70x30x15 cm BOYUTLARINDA KUMLAMALI RENKLİ YOL BORDÜRÜ DÖŞENMESİ

0,50

214

KMZR.01

5-8 CM KALINLIĞINDAKİ DOĞAL KAYRAK TAŞI İLE HARÇLI ZEMİN DÖŞEME KAPLAMA YAPILMASI

0,50

216

KMZR.03

2-3 CM KALINLIĞINDAKİ DOĞAL KAYRAK TAŞI İLE DUVAR KAPLAMASI YAPILMASI

1,00

217

KMZR.04

RENKLİ CEPHE KAPLAMA TUĞLASI İLE KAPLAMA YAPILMASI (215x65x15 mm)(Kırmızı)

0,50

218

KMZR.05

3-5 CM KALINLIĞINDA DOĞAL GEBZE TAŞI İLE DUVAR KAPLAMASI YAPILMASI ( Muhtelif Ebatlarda )

1,00

231

KMZR.18

KOMPOZİT PANELDEN SUNDURMA GÖLGELİK YAPILMASI VE YERİNE MONTAJI

0,50

234

KMZR.21

BETON ÇİÇEKLİK TEMİNİ VE YERİNE MONTAJI

0,50

243

KMZR.30

CUPRESSUS SEMPERVIRENS (MEZARLIK SERVİ) (Boy 150-175 cm) TEMİNİ

2,00

248

KMZR.35

ROSA SPP. (GÜL) (Boy 40-60 cm) TEMİNİ

2,00

258

KMZR.45

MEVSİMLİK ÇİÇEK (MUHTELİF) TEMİNİ

1,25

260

KMZR.47

DÖRTLÜ KARIŞIM TOPRAĞIN TEMİNİ

1,50

262

KMZR.49

MEZARLIKLARDA 40 CM ÇAPINDA 50 cm DERİNLİĞİNDE FİDAN ÇUKURU AÇILMASI VE TOPRAKLI FİDAN DİKİMİ

2,00

266

KMZR.53

MEZARLIKLARDA MEVSİMLİK ÇİÇEK (MUHTELİF) DİKİMİ

1,25

285

SNBF.27

Şantiye dışına kamyonla kazı malz. ve moloz nakli

1,00

287

V.0711/A

İşlenerek dekore edilmiş demir ile lama ve profil demirler kullanılarak parmaklık, korkuluk v.b.dekoratif imalat yapılması ve yerine konulması

3,00

TOPLAM

40,00

Söz konusu her bir iş kalemi için; istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranı; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %80 - %120 aralığında (%80 ve %120 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için yukarıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir. İsteklilerin teklifleri %80 - %120 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır. Kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır.

A.3.Toplam puan

Toplam puan, teklif fiyat puanı ile kalite ve teknik değer nitelik puanının toplamıdır.

A.4. Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli

Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli;

FDTF = (ETF x 100) / TTP formülü ile hesaplanacaktır.

Bu formülde;

FDTF: İsteklinin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli,

ETF: Toplam puanı en yüksek istekliye ait teklif bedeli,

TTP: İsteklinin toplam puanı,

ifade eder."

B. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif: Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli (FDTF) en düşük olan istekliye ait teklif bedelidir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından, itirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece hazırlanmış fiyat dışı unsurlara ilişkin gerekçeli açıklama belgesinin ihale onay belgesi ekinde yer almadığı iddia edilmektedir.

Yönetmelik’in yukarıda aktarılan maddelerinde, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemenin gerekçelerinin yer aldığı açıklama belgesinin hazırlanacağı ve ihale onay belgesinin ekinde yer alacağı hüküm altına alınmıştır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, incelemeye konu ihalede dikkate alınacak fiyat dışı unsurlara yönelik gerekçeli açıklama belgesinin yer aldığı görülmüş olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 16’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29’uncu maddesinin birinci fıkrasında “İşin veya kısmi kabul öngörülen hallerde iş kısımlarının, sözleşmede belirlenen bitim tarihinde veya süre uzatımı verilmiş ise süre uzatımına göre belirlenen tarihte tamamlanıp geçici kabule hazır hale getirilmemesi durumunda, gecikilen her gün için sözleşmesinde öngörülen günlük gecikme cezası uygulanır. Cezalı çalışma süresi; varsa süre uzatımları da dahil yüklenicinin sözleşmeye göre işi bitirmesi gereken tarih ile geçici kabul itibar tarihi arasında geçen süredir. Sözleşmenin idarece feshedilmesi halinde ise bu süre; 4735 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasına göre sözleşmenin feshedilmiş sayılacağı tarih dikkate alınarak belirlenir. Cezalı çalışma süresince işyerinde havanın fen noktasından çalışılmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri için de gecikme cezası uygulanır.” açıklaması,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin eki Tip Sözleşme Tasarısının “İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. Sözleşmeninimzalandığı tarihten itibaren ................... (rakam ve yazıyla) ................... gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır.

9.2. Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren ....gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez.

9.3. …………………

9.4. Bu işyerinde havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günler............................ tarihleri arasındaki ….(rakam ve yazıyla) ……gündür. Ancak, işin bitiminde bu devre dikkate alınmaz ve İdare Yükleniciden teknik şartları yerine getirerek işi tamamlaması için bu dönemde çalışmasını isteyebilir. Zorunlu nedenlerle ertesi yıla sari hale gelen işlerde, çalışmaya uygun olmayan devre, ödenek durumuna ve imalatın cinsine göre dikkate alınır.

9.5.Yüklenicinin sözleşmede belirlenmiş olan süre içinde yer teslimi için hazır bulunmaması halinde bu durum idare tarafından görevlendirilen yapı denetim görevlisinin de bulunduğu komisyon tarafından süre bitiminde tutanak altına alınır ve işin süresi başlar.” açıklaması,

Tip Sözleşme Tasarısı’nın “Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır.

25.2. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için ilk sözleşme bedelinin ……… (rakam ve yazıyla) ……..oranında gecikme cezası uygulanır.

25.3. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

25.4. Gecikme cezaları ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın Yükleniciye yapılacak hakediş ödemelerinden kesilir. Bu cezaların hakediş ödemelerinden karşılanamaması halinde Yükleniciden ayrıca tahsilat yapılır.

25.5. Kısmi kabul öngörülmeyen işlerde işin tamamının bitirilmemesi halinde, günlük gecikme cezası sözleşme bedeli üzerinden alınır.

25.6. Kısmi gecikme cezası uygulanan işlerde, işin tamamının süresinde bitirilmemesi halinde gecikme cezası işin bitirilmeyen kısımları için uygulanır. Bu durumda sözleşme bedelinin tamamı üzerinden gecikme cezası uygulanmaz.

25.7. Gecikme halinde uygulanacak cezalar dahil sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı, hiçbir durumda, ilk sözleşme bedelinin %15'ini geçemez. Toplam ceza tutarının, ilk sözleşme bedelinin %15'ini geçmesi durumunda, bu orana kadar uygulanacak cezanın yanı sıra 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” açıklaması,

İncelemeye konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 (Beş ) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır.

9.2. Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 800 (SekizYüz) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez.

9.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

9.4. Bu işyerinde havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günler - - - tarihleri arasındaki 0 (sıfır) gündür. Ancak, işin bitiminde bu devre dikkate alınmaz ve İdare Yükleniciden teknik şartları yerine getirerek işi tamamlaması için bu dönemde çalışmasını isteyebilir. Zorunlu nedenlerle ertesi yıla sari hale gelen işlerde, çalışmaya uygun olmayan devre, ödenek durumuna ve imalatın cinsine göre dikkate alınır.

9.5. Yüklenicinin sözleşmede belirlenmiş olan süre içinde yer teslimi için hazır bulunmaması halinde bu durum idare tarafından görevlendirilen yapı denetim görevlisinin de bulunduğu komisyon tarafından süre bitiminde tutanak altına alınır ve işin süresi başlar.” düzenlemesi,

“Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır.

25.2. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için ilk sözleşme bedelinin % 0,03 (on binde üç ) oranında gecikme cezası uygulanır.

25.5. Kısmi kabul öngörülmeyen işlerde işin tamamının bitirilmemesi halinde, günlük gecikme cezası sözleşme bedeli üzerinden alınır.

25.7. Gecikme halinde uygulanacak cezalar dahil sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı, hiçbir durumda, ilk sözleşme bedelinin % 15'ini geçemez. Toplam ceza tutarının, ilk sözleşme bedelinin % 15'ini geçmesi durumunda, bu orana kadar uygulanacak cezanın yanı sıra 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde; sözleşme tasarısı ile uygulamada ortaya çıkan çelişkili değerlendirmeler olduğu yönünde bir genel durum değerlendirmesinde bulunulmaya çalışıldığı, sözleşme tasarısının kamu ihale mevzuatına aykırılığı yönünde net bir iddiaya yer verilmediği görülmekle birlikte itirazen şikayet dilekçesinde bahsi geçen Tip (İdari) Şartname’nin 8’inci maddesinin, ihalenin yabancı isteklilere açıklığını, Sözleşme Tasarısı’nın 8’inci maddesinin ise sözleşmenin içeriği ve eklerini düzenlediği, söz konusu maddelerin ceza kesilecek gün sayısı ile ilgisinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

İdarece hazırlanan Sözleşme Tasarısı’nın Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin eki Tip Sözleşme Tasarısı’na uygun olduğu, basiretli tacirin ihale üzerinde kalması halinde işi süresi içerisinde bitirmesi gerektiğini bilerek teklif vermesi gerektiği, işin süresinde yerine getirilmemesi halinde uygulanacak cezanın hangi süre üzerinden hesaplanacağı hususunun işin yürütülmesi aşamasına ilişkin olduğu açıktır. Bununla birlikte Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 29’uncu maddesinin birinci fıkrasında havanın fen noktasından çalışılmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri için de gecikme cezası uygulanacağı açıkça belirtildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 17’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Yüklenici, işyerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu yapım işinin korunmasından 43 üncü madde hükümleri dikkate alınmak şartı ile işe başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar sorumludur. Bu sebeple yüklenici, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 9 uncu maddesi hükümleri dahilinde; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.

(2) Sigortaya esas alınacak bedeller, işin kendisi için sözleşme bedeli, her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ve benzeri için ise piyasa rayiçlerine göre hesaplanan bedellerdir. Ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dahil) poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılması zorunludur.

(3) Sigorta poliçesinde; idare işveren sıfatıyla, yüklenici işi gerçekleştiren sıfatıyla yer almalı, alt yüklenicilerin vereceği zararların da teminat kapsamı dahilinde olduğu belirtilmelidir. Kıymetlerin sigortalanmasında aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınarak muafiyet ve koasürans uygulamalarına yer verilebilir:

(a) Tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranı azami % 2’dir.

(b) Deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranı azami %20’dir. Bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmaz.

(4) İşin devamı sırasında işyerinde yapılacak çalışmalar nedeniyle, işçilerle çevre halkının kazaya uğramalarını, zarar görmelerini ve işlerde zarar ve hasar meydana gelmesini önleyici tedbirlerin alınmasından da yüklenici sorumlu olup, alınan bütün tedbirlere rağmen, yüklenicinin yaptığı işlerden dolayı üçüncü kişilerin kendilerine veya mallarına zarar verilmesi ihtimaline karşı mali mesuliyet sigortası yaptırmakla da yükümlüdür. Mali mesuliyet sigorta bedeli olarak, bu konuda sigorta şirketlerinin uygulamalarında kullandığı bedeller esas alınır.

(5) Sigortalara ilişkin poliçelerin, idarenin yazılı izni dışında; genişletilmiş bakım devresi teminatı hariç, poliçenin geçici kabul tarihinden önce iptal edilemeyeceği ve süresinin kısaltılamayacağı, genişletilmiş bakım devresi teminatının ise kesin kabul tarihinden önce iptal edilemeyeceği hükmünü taşıması ve ilk hakediş raporunun düzenlenip tahakkuka bağlanmasından önce idareye verilmesi gerekir. Aksi halde hakediş tutarı ve öngörülmüş ise avans ödenmez. Sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair sigortacıdan alınacak bir belgenin her hak edişin tahakkuka bağlanmasından önce idareye sunulması zorunludur.

(6) Yüklenicinin sözleşme ile üstlendiği sorumluluk ve yükümlülükler söz konusu sigortalarla sınırlandırılmamış olduğundan, inşaat sigorta poliçelerinin genel şartlarının “Teminat dışında kalan haller” maddesinde belirtilen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın ödemediği bedeller için yüklenici idareden hiçbir talepte bulunamayacağı gibi, işin devamı süresince meydana gelecek kazalardan, bu kazaların sebep olacağı can ve mal kaybından ve üçüncü kişilere verilecek her türlü zararlardan yüklenici doğrudan sorumlu olacaktır. Yüklenici veya alt yüklenicilerin sigorta kapsamı içinde veya dışında kalan hareket ve fiillerinden dolayı meydana gelecek bütün talep ve iddiaların karşılanması yükümlülüğü de yükleniciye aittir.

(7) Yüklenici, kendisinin veya alt yüklenicinin taksirinden, ihmalinden, ağır ihmalinden veya kusurlu herhangi bir hareketinden dolayı idareyi ve idare personelini sorumlu tutamaz.

(8) Sözleşmenin feshi veya tasfiye halinde bu sigortalar; fesih veya tasfiye olur tarihinden başlamak üzere iş, yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ait sigorta giderleri idare tarafından karşılanır.

(9) Şehir ve kasaba sınırları dışındaki iş yerlerinde güvenlik ve düzenin sağlanması için idare tarafından verilen talimata yüklenici uymak zorundadır.

(10) İşyeri ve çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması sebebiyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gerekli bütün tedbirleri almak ve yapı denetim görevlileri tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatlara uymak zorundadır. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan araç, gereç ve makinelerle patlayıcı maddelerin yol açabileceği kazalardan korunma usullerini ve tedbirlerini çalışanlara öğretmek zorundadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin eki Tip Sözleşme Tasarısının “İşin ve iş yerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 17’nci maddesinde “17.1. Yüklenici; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı, Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümler çerçevesinde “all risk” sigorta yaptırmak zorundadır.

17.1.1..…….18.1

17.2. Yüklenici, işin geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin

a) Yüklenicinin sözleşme şartları dahilindeki yükümlülükleri kapsamında eksik ve kusurların giderilmesi amacıyla yaptığı çalışmalar sırasında sigortalı kıymetlere verdiği zarar ve ziyanlar,

b) Bakım devresi esnasında ortaya çıkan ve inşaat devresinde yüklenicinin sorumlu olduğu bir nedene dayanan ziyan ve hasarlara

karşı genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.

17.3. Yüklenicinin iş ve iş yerinin korunması ve sigortalanması ile ilgili sorumlulukları konusunda Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümler uygulanır.” açıklaması,

17.1.1’inci maddeye ilişkin yer verilen “18.1” numaralı dipnotta “(1) Yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde, idarece sigorta kapsamında değişiklik yapılmasının öngörülmesi halinde aşağıdaki metne yer verilecek ve sigorta kapsamından çıkartılacak riskler belirtilecektir.

“17.1.1 Aşağıdaki risk/riskler sigorta kapsamına dâhil değildir.

………”

(2) Yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde, idarece sigorta kapsamında değişiklik yapılmasının öngörülmemesi halinde madde metnine “17.1.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” yazılacaktır.” açıklaması,

İhaleye ilişkin Sözleşme Tasarısı’nın “İşin ve iş yerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 17’nci maddesinde “17.1. Yüklenici; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı, Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümler çerçevesinde "all risk" sigorta yaptırmak zorundadır.

17.1.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

17.2. Yüklenici, işin geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin,

b) Bakım devresi esnasında ortaya çıkan ve inşaat devresinde yüklenicinin sorumlu olduğu bir nedene dayanan ziyan ve hasarlara

karşı genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.

17.3. Yüklenicinin iş ve iş yerinin korunması ve sigortalanması ile ilgili sorumlulukları konusunda Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümler uygulanır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemelerinden, yüklenicinin iş ve iş yerinin korunması ve sigortalanması ile ilgili sorumlulukları konusunda Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlerin uygulanacağı, yüklenici tarafından işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırılmasının zorunlu olduğu, sigortaya esas alınacak bedeller noktasında, işin kendisi için sözleşme bedeli, her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ve benzeri için ise piyasa rayiçlerine göre hesaplanan bedellerin esas alınacağı, anılan düzenlemelerde ayrıca uygulanabilecek muafiyet oranı, koasürans oranına ilişkin de oranlara yer verildiği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “İşin ve iş yerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 17’nci maddesinde yer verilen düzenlemelerin Tip Sözleşme Tasarısı ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde yer alan düzenlemeler ile uyumlu olduğu görülmüş olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 18’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Teminat süresi” başlıklı 42’nci maddesinde “(1) Geçici kabul ile kesin kabul tarihi arasında geçecek süre teminat süresidir. Yapım işlerinde teminat süresi, sözleşmesinde aksine bir hüküm yoksa on iki aydan az olamaz. Ancak sözleşme kapsamında yapım işiyle birlikte ifası istenen montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım-onarım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait teminat ve/veya garanti süreleri işlerin özelliğine göre arttırılabilir veya eksiltilebilir. Bu süreler sözleşme veya eklerinde belirtilir.

(2) İşin sözleşmede öngörülen bitim tarihinden önce bitirilmesi ve iş bitim tarihini beklemeksizin işin kabulünün yapılması halinde, teminat süresi geçici kabul itibar tarihinden itibaren başlar. Geçici kabulde tespit edilen kusur ve eksikliklerin verilen sürede giderilmemesi halinde teminat süresi bu kusur ve eksikliklerin tamamlanması üzerine geçici kabul tutanağının onaylandığı tarihten itibaren başlar.

(3) Kısmi geçici kabulü yapılan müstakil kullanıma elverişli bölümlerin teminat süresi kısmi geçici kabul tarihinden itibaren başlar ve teminat süresi sonunda işin tümünün kesin kabulünün yapılması için şartlar oluşmamış ise, kısmi geçici kabulü yapılmış iş kısmının teminat süresi sona erer.” açıklaması,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin eki Tip Sözleşme Tasarısının “Teminat süresi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Teminat süresi ….ay olup,20 bu süre geçici kabul itibar tarihinden başlar.” açıklaması,

20.1’inci maddeye ilişkin yer verilen “20” numaralı dipnotta “Teminat süresi, Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre İdarece belirlenerek buraya yazılacaktır.” açıklaması,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 (Beş ) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır.

Anılan Tasarı’nın “Teminat süresi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Teminat süresi 12 ay olup, bu süre geçici kabul itibar tarihinden başlar.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Sözleşme Tasarısı’nın 20’nci maddesinde teminat süresinin “12 ay” olarak düzenlendiği, ancak bahse konu Tasarı’nın 9’uncu maddesinde ise işin süresinin “800 gün” olarak yer aldığı, işin süresi dikkate alındığında teminat süresinin “12 ay” olarak belirlenmesinin kamu zararı oluşturacağı ve mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddia edilmektedir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda aktarılan maddesinde, teminat süresinin, geçici kabul ile kesin kabul tarihi arasında geçecek süre olduğu, yapım işlerinde teminat süresinin, sözleşmesinde aksine bir hüküm yoksa on iki aydan az olamayacağı düzenlenmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nda, işyeri teslim tarihinden itibaren 800 (SekizYüz) gün içinde işin tamamlanarak geçici kabule hazır hale getirileceğinin düzenlendiği, anılan Tasarı’da ayrıca teminat süresinin 12 ay olduğu ve bu sürenin geçici kabul itibar tarihinden başlayacağının düzenlendiği görülmüş olup, söz konusu tasarıda işin tamamlanma süresi ile teminat süresine ilişkin yer verilen düzenlemelerin birbiri ile çelişmediği ve mevzuata aykırılık teşkil etmediği, bu bağlamda başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 19’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Teminatlar” başlıklı 56’ncı maddesinde “(6) Kesin teminat mektuplarının süresi, ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.” hükmü,

Mezkûr Yönetmelik’in ekinde yer alan “KİK023.2/Y Kesin Teminat Mektubu” standart formunun 2 numaralı dipnotunda, kesin teminat mektubunun süresine ilişkin olarak “Bu süre, 4735 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine göre Yapım İşleri İhalelerinde kesin kabul tutanağının onaylandığı tarih dikkate alınarak idare tarafından belirlenen süreden daha kısa olamaz.” açıklaması,

İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. Kesin teminat

10.1.1. Yüklenici,..................................................... (rakam ve yazıyla) kesin teminat vermiştir.

10.1.2. Teminatın, teminat mektubu şeklinde verilmesi halinde; kesin teminat mektubunun süresi ../../.... tarihine kadardır. Kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kesin kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır.” düzenlemesi,

İhale dokümanı ekinde yer alan kesin teminat mektubu standart formunda, teminat süresine ilişkin kısım “…Bu teminat mektubu …../…../…. tarihine kadar geçerli olup, bu tarihe kadar elimize geçecek şekilde tarafınızdan yazılı tazmin talebinde bulunulmadığı takdirde hükümsüz olacaktır. 4734 sayılı Kanun’un 34 üncü maddesi uyarınca, bu teminat mektubu her ne suretle olursa olsun haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.” şeklinde yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde; kesin teminata ilişkin olarak ihale dokümanında ve doküman ekinde yer alan standart formda süre belirtilmediği, söz konusu sürenin idare tarafından işin süresine bağlı olarak belirlenmesi gerektiği, mevcut doküman düzenlemeleri ile teminat mektubunun süresiz olarak istenilmesinin anlaşıldığı ve bu durumun mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemelerinden, kesin teminat mektuplarının süresinin, ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirleneceği anlaşılmaktadır. Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı ile ihaleye ait kesin teminat mektubu standart formunda söz konusu süre kısmının “…../…../…. tarihine kadar” şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Aktarılan mevzuat düzenlemeleri ve yapılan tespitler bir arada değerlendirildiğinde, kesin teminat mektuplarının süresinin, ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirleneceği ancak başvuruya konu ihalede söz konusu sürenin belirlenmediği görülmüş olmakla birlikte, ihale dokümanı kapsamında, kesin teminat mektubunun süresiz olacağına yönelik bir düzenlemenin yer almadığı, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde yer verilen işin süresi ile 20’nci maddesinde yer verilen teminat süresi dikkate alınarak kesin teminat süresinin öngörülebileceği, bu çerçevede idare tarafından söz konusu sürenin belirlenmemesinin, ihaleye katılımı engellemediği ve isteklilerce teklif fiyatlarının sağlıklı şekilde oluşturulmasını engeller nitelikte olmadığı, söz konusu eksikliğin sözleşme imzalanması sürecinde tamamlanabileceği anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin 20’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.

…

İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

…

e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının hazırlanması” başlıklı 14’üncü maddesinde “… (2) İdare tarafından ihale ve/veya ön yeterlik dokümanının hazırlanmasında, bu Yönetmelik ekinde yer alan; tip şartnameler, standart formlar, tip sözleşme, Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve Kurum tarafından yayımlanan diğer mevzuat esas alınır.” hükmü,

“İdari şartname” başlıklı 15’inci maddesinde “(1) İdare, uygulayacağı ihale usulüne ilişkin bu Yönetmelik ekinde yer alan tip idari şartnameyi esas alarak idari şartnamesini hazırlar. Tip idari şartnamede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine göre 4734 sayılı Kanun, 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(2) İdare, tip idari şartnamelerde düzenlenmeyen ve işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.” hükmü,

“Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “… (2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirilmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur …” hükmü,

“Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “ … (4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapı müteahhitliği yetki belgesi numarası” başlıklı 53.4’üncü maddesinde “53.4.1. İdarelerce, mevzuatı gereği yapı ruhsatı alınması gereken yapım işlerinin ihalelerinde, ön yeterlik veya idari şartnamenin katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin maddesinin “İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin” istenilmesine ilişkin bendinde, “yapı müteahhitliği yetki belgesi numarası”na yer verilmesi gerekmektedir.

53.4.2. Bu durumda, aday veya isteklilerin son başvuru veya ihale tarihi itibariyle ilgili mevzuatı uyarınca yapı müteahhitliği yetki belgesi numarası almış, Yapı Müteahhitliği Bilişim Sistemine (YAMBİS) kayıtlı ve kayıtlarının aktif durumda (belge numaralarının iptal edilmemiş) olması şartı aranacak olup, ilgili mevzuatında tanımlanan yetki belge grubu ve diğer hususlar yönüyle değerlendirme yapılmayacaktır.

53.4.3. İdarece;

a) Son başvuru veya ihale tarihi itibariyle tüm aday veya isteklilerin,

b) İhale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce, ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin,

c) Sözleşmenin imzalanacağı tarihte ihale üzerinde kalan isteklinin,

YAMBİS’e kayıtlı olduklarının ve kayıtlarının aktif durumda olduğunun EKAP üzerinden veya https://yambis.csb.gov.tr internet adresinden teyit edilerek, buna ilişkin belgelerin ihale işlem dosyasında saklanması gerekmektedir.” açıklaması,

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin “Yapı ruhsatı gerekmeyen inşai faaliyetler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) Basit tamir ve tadiller, balkonlarda yapılan açılır kapanır katlanır cam panel uygulamaları, korkuluk, pergola, çardak/kameriye ve benzerlerinin yapımı ile bölme duvar, bahçe duvarı, duvar kaplamaları, baca, saçak, çatı ve benzeri elemanların tamiri ve pencere değişimi ruhsata tabi değildir. Ayrıca iç mekânların tasarımına dair iç mekân projesi değişikliği ile taşıyıcı sistemi ve yangın güvenliğini etkilemeyen mahal listesi değişiklikleri de ruhsata tabi değildir

(2) Taşıyıcı sistemi etkilememek ve 634 sayılı Kanun uyarınca muvafakat alınmak kaydıyla; binalarda enerji kimlik belgesi sınıfı en az "C" olacak şekilde mesleki yeterlilik sertifikalı uygulayıcılar tarafından yapılacak ısı yalıtımı uygulamaları ile binanın kendi ihtiyacı için yapılacak güneş kaynaklı yenilenebilir enerji sistemleri ruhsata tabi değildir. Bunlara ait uygulama projelerinin hazırlanması ve fenni mesuliyetin üstlenildiğine dair taahhütname ile birlikte ilgili idareye sunulması, binanın projesindeki mimari görünüşlere bağlı kalınması ve idaresinden izin alınması zorunludur.

(3) Yapı ruhsatı başvurusu yapılan bir parselde, mimari projenin ilgili idaresince onaylanmasını müteakip, fenni mesul ve iş güvenliği sorumluluğunun üstlenilmesi, uygulamaların şantiye şefi tarafından yürütülmesi, yapı sahibi ve müteahhidi tarafından yapı ruhsatı alınmadan yapının inşasına başlamayacağına dair noter taahhütnamesi verilmesi kaydıyla, ruhsatı veren idarenin uygun görüşü ile kazı izni verilebilir. Bu iznin verilebilmesi için sorumluluğun üstlenildiğine dair hususun da fenni mesul ve şantiye şefi taahhütname ve sözleşmelerinde yer alması zorunludur. Ancak, kazı sahasında kazık, palplanş, istinat duvarı ve benzeri uygulamaların olması durumunda, bu yapıların projelerinin onaylanması ve ruhsatlandırılması zorunludur.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinin düzenlenmesine yönelik 9 numaralı dipnotta “İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgeler, bu bentte sayılacak, aksi halde “i) Bu bent boş bırakılmıştır” yazılacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

i) Bu bent boş bırakılmıştır …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; ihale dokümanının isteklilere talimatları da içeren idari şartnamelerden, yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgilerden oluştuğu, idareler tarafından ihale dokümanının hazırlanmasında, şikâyete konu ihale için Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan; tip şartnameler, standart formlar, tip sözleşme, Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve Kurum tarafından yayımlanan diğer mevzuatın esas alınması gerektiği, idarelerce yeterlik değerlendirmesinde kullanılacak olan bilgi veya belgelerin ise ihale dokümanında ve ihale ilanında belirtilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, idarelerce, mevzuatı gereği yapı ruhsatı alınması gereken yapım işlerinin ihalelerinde, İdari Şartname’nin katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin maddesinin “İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin” istenilmesine ilişkin bendinde, “yapı müteahhitliği yetki belgesi numarası”na yer verilmesi gerektiği, ihale dokümanında bu yönde düzenleme bulunması durumunda isteklilerin ihale tarihi itibariyle ilgili mevzuatı uyarınca yapı müteahhitliği yetki belgesi numarası almış, Yapı Müteahhitliği Bilişim Sistemine (YAMBİS) kayıtlı ve kayıtlarının aktif durumda (belge numaralarının iptal edilmemiş) olması şartının aranacağı, ilgili mevzuatında tanımlanan yetki belge grubu ve diğer hususlar yönüyle değerlendirme yapılmayacağı, idarelerce Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.4.3’üncü maddesinde belirtilen zamanlarda, anılan Tebliğ’in söz konusu maddesinde belirtilen ilgililerin YAMBİS’e kayıtlı olduklarının ve kayıtlarının aktif durumda olduğunun EKAP üzerinden veya “https://yambis.csb.gov.tr” internet adresinden teyit edileceği ve buna ilişkin belgelerin ihale işlem dosyasında saklanması gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale dokümanının incelenmesinden, her ne kadar ihale kapsamında yapı ruhsatı gerektiren işlerin olabileceği anlaşılsa da, yapı müteahhitliği yetki belgesinin başvuruya konu ihalede yeterlik kriteri olarak düzenlenmemesinin ihaleye katılımı engellemediği ve isteklilerce teklif fiyatlarının sağlıklı şekilde oluşturulmasını engeller nitelikte olmadığı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 22 ve 23’üncü iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir...” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Mezkûr Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

…

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikayet başvurusu usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmadan önce aday veya istekliler ile istekli olabileceklerin şikayete yol açan durumların farkına vardığı veya farkına varmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün içinde ihaleyi yapan idareye yapılır.

(2) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, düzeltme ilanı yapılan hallerde düzeltme ilanının yayımlandığı tarihi, gazetelerde veya bültende birden fazla yayımlanan ilanlar arasında çelişki olması halinde son ilan tarihini,

…

izleyen günden itibaren başlar.

(3) Kanunun 13 üncü maddesinin (b) bendinin (2) ve (3) numaralı alt bentleri uyarınca ilanın Kamu İhale Bülteninde yayımlanmasının zorunlu olduğu hallerde, ilanın Kamu İhale Bülteninde yayım tarihi, aynı bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca işin ve/veya ihalenin yapılacağı yerde yayımlanması zorunlu olan ilanlarda ilk yayımlanan gazetedeki yayım tarihi ikinci fıkranın (a) bendindeki ilk ilan tarihi olarak esas alınır.

(4) Diğer yandan, Kanunun “EK MADDE 1” hükmü uyarınca Elektronik Kamu Alımları Platformu, Kurum tarafından kurulduktan sonra, işin ve/veya ihalenin yapılacağı yerde yayımlanması zorunlu olan ilanların aynı zamanda Elektronik Kamu Alımları Platformunda da yayımlanması halinde, ilanın Elektronik Kamu Alımları Platformunda yayım tarihi ilk ilan tarihi olarak kabul edilecektir.” açıklaması,

İhaleye ait ilanın 9 ve 14’üncü maddelerinde “…9. İstekliler tekliflerini, Her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat şeklinde verilecektir. İhale sonucu, üzerine ihale yapılan istekliyle birim fiyat sözleşme imzalanacaktır. Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.

…

” 14. Diğer hususlar: İhalede Uygulanacak Sınır Değer Katsayısı (N) : 1,20 Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinde, şikayet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı, ilanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresinin ilk ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ilanların EKAP üzerinde yayımlanması halinde, ilanın EKAP’ta yayım tarihinin ilk ilan tarihi olarak kabul edileceği düzenlenmiştir.

Başvuru sahibi tarafından 22 ve 23 nolu iddiaları kapsamında yer verilen iddiaları incelendiğinde;

- İhalede uygulanacak sınır değer katsayısının “(N) = 1,20” olarak değil “(N) = 1,00” olması gerektiğinin iddia edildiği, söz konusu hususun ihale ilanının 14’üncü maddesinde düzenlendiği,

- İhalenin kısmi teklife kapalı olmasının rekabeti engellediği yönündeki iddiasına ilişkin olarak ise, söz konusu hususun ihale ilanının 9’uncu maddesinde düzenlendiği görülmüştür.

İhaleye ait ilan tarihinin 21.06.2022 tarihi olduğu, bu kapsamda ilanda yer alan söz konusu düzenlemelere ilişkin olarak ilanın yayım tarihini takip eden 10 gün içinde (01.07.2022 tarihi mesai bitimine kadar) idareye şikâyet başvurusunda bulunulabileceği ancak başvuru sahibi tarafından idareye şikâyet başvurusunun bu tarihten sonra (13.07.2022 tarihinde) yapıldığı görülmüş olup söz konusu iddiaların süre yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2022/UY.II-1000

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin