KİK Kararı: 2022/UY.I-690

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/031
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 08.06.2022
Karar No : 2022/UY.I-690
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Nil Yapı Mal. ve İnş. Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Yol Yapım Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/411442 İhale Kayıt Numaralı “MBB Sınırları İçerisinde Bulunan Muhtelif Cd - Bulvar ve Sokaklarda Altyapı, Sanat Yapıları, Katlı Kavşak (H O Merzeci - Nevit Kodallı Cd Kesişimi, Turgut Özal Bulvarı - H O Merzeci Bulv Kesişimi) Köprü (Tarsus Berdan Çayı Üzeri) ve Yol Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Yol Yapım Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı tarafından 17.08.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “MBB Sınırları İçerisinde Bulunan Muhtelif Cd - Bulvar ve Sokaklarda Altyapı, Sanat Yapıları, Katlı Kavşak (H O Merzeci - Nevit Kodallı Cd Kesişimi, Turgut Özal Bulvarı - H O Merzeci Bulv Kesişimi) Köprü (Tarsus Berdan Çayı Üzeri) ve Yol Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Nil Yapı Mal. ve İnş. Tic. A.Ş.nin 24.09.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.10.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.10.2021 tarih ve 46901 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.10.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Kamu İhale Kurulunun 11.05.2022 tarihli ve 2022/MK-164 sayılı kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1661-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. MB008, MB009, MB018, MB026, MB027 iş kalemleri dışında kalan ve teklif fiyat nitelik puanlamasında dikkate alınan 14 iş kaleminin birim fiyatlarının, ilişkili olduğu ve referans alındığı kamu kurumu analizleri ve birim fiyatlarına göre çok yüksek belirlendiği,

2. MB008, MB009, MB018, MB026, MB027 iş kalemleri dışında kalan ve teklif fiyat nitelik puanlamasında dikkate alınan 14 iş kaleminin hiçbir teknik gerekçe olmaksızın yüksek şekilde hazırlanmış olan birim fiyatlar referans alınarak yapılan puanlamanın da yanlış ve hatalı olduğu, bazı isteklilerin tavan puana yakın puan almasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

3. Kamu ihalelerinde şeffaflığın ve tarafsızlığın sağlanabilmesi için ihale öncesi hazırlık işlemleri yapan istekilerin ihalelere katılmalarının önlenmesi gerektiği, ihaleye çıkılmadan önce ihale dokümanı kapsamında yer alan bazı projeleri hazırlayan ve aynı zamanda mevcut ihaleye teklif veren Özmert İnşaat Bet. Mad. Nak. İth. İhr. Tic. ve San. AŞ. ve Hi-Ka Nakliye İnş. Taah. Mad. Tur. Pet. Ürü. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak haklarında yasaklama işlemi tesis edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale süreci içerisinde başvuru konusu ihaleye ilişkin olarak 11.11.2021 tarihli ve 2021/UY.I-2036 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verildiği görülmüştür.

Anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 09.03.2022 tarihli ve E:2022/451, K:2022/927 sayılı kararı üzerine alınan 11.05.2022 tarihli ve 2022/MK-164 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “1-Kamu İhale Kurulunun 11.11.2021 tarihli ve 2021/UY.I-2036 sayılı kararının birinci iddia ile ilgili kısmının iptaline,

2-Anılan Danıştay kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin birinci iddiasının esasının incelenmesine” karar verildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu Kurul kararı üzerine başvurunun esas incelemesi birinci iddia ile sınırlı yapılmıştır. Bu kapsamda yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktarların tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir:

…

d) Birim fiyat ve imalat tariflerinin hazırlanması; Ön ve/veya kesin projeye dayalı olarak birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde, idareler, iş kaleminin adını, yapım şartlarını, ölçü yeri ve şeklini, birimini, birim fiyata dâhil ve hariç unsurları ihtilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tarifleri hazırlar. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler,

c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,

ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,

d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri,

esas alınır.

(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.” hükmü,

Başvuruya konu ihalede iş kalemleri bazında teklif fiyat nitelik puanlamasında 19 adet iş kaleminin kullanıldığı, başvuru sahibi tarafından söz konusu 19 iş kalemi arasından 14 iş kalemine yönelik iddiasında açıkça aşağıdaki 8 adet iş kalemine yönelik iddialarda bulunulduğu anlaşılmıştır.

-MB/012 “Asfalt Betonu Binder Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı İle) (İdare Malı Bitüm)” iş kaleminin; KGM/6300, KGM/4269, KGM/4436, KGM4269, KGM/4378, KGM/4398, KGM4438, Katyonik Asfalt Emülsiyonu, Yapıştırıcı Nakli, Konkasör Arası Nakliye, Agreganın Plente Nakli girdileri kullanılarak 151,34 TL/Ton,

-MB/014 “Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı İle) Tip-1 (İdare Malı Bitüm)” iş kaleminin; KGM/4378, KGM/4438, KGM/4398, KGM/6400-1, KGM/4436, KGM/4269, Katyonik Asfalt Emülsiyonu, Katyonik Asfalt Nakli, Konkasör Arkası Nakliye, Agreganın Plente Nakli girdileri kullanılarak, 153,50 TL/Ton,

-MB/016 “İki Tabaka Astarlı Bitümlü Sathi Kaplama Yapılması (Tip-1 + Tip-3) (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı İle) (İdare Malı Bitüm ve Astar)” iş kaleminin; KGM/6560, KGM4381, KGM4382, KGM/4358, Konkasör Arkası Nakliye, Mıcırın Serim Yerine Nakli, Bitümün Serim Yerine Taşınması girdileri kullanılarak 6.738,44 TL/Da,

-MB/021 “Prefabrik Beton Parke İmali ve Yerine Döşenmesi (8 Cm Kalınlıkta) (Nakliye Dahil)” iş kaleminin; KGM/7501, Parke, Kaba Yonu Taşı Nakli girdileri kullanılarak 107,98TL/m2,

-MB/063 “Köprülerde ve Heyelanlı Bölgelerde Q 100 Cm Çapında Her Boyda Yerinde Dökme Kazık Yapılması (30/37 Hazır Beton Harcı İle) (Kazı Nakli Dahil)” iş kaleminin; KGM/16.072/HR, Kazı ve Moloz Nakli, Döküm Alanlarına Hafriyat Dökülmesi Karşılığı girdileri kullanılarak 966,58 TL/Mt,

-MB/064 “Köprülerde ve Heyelanlı Bölgelerde Q 120 Cm Çapında Her Boyda Yerinde Dökme Kazık Yapılması (30/37 Hazır Beton Harcı İle) (Kazı Nakli Dahil)” işe kaleminin; KGM/16.073/HR, Kazı Nakli, Döküm Alanlarına Hafriyat Dökülmesi Karşılığı girdileri kullanılarak 1.251,79 TL/Mt,

-MB/070 “Q8-Q12 Mm Nervürlü Beton Çelik Çubuğu, Nakli, Çubukların Kesilmesi, Bükülmesi ve Yerine Konulması, İş Yerine Nakli Dahil” iş kaleminin; Demir Kesme ve Bükme Makinasının 1 Saatlik Ücreti, Soğuk Demirci Ustası, Beton Çelik Çubuğu (Proforma Fatura), Soğuk Demirci Usta Yardımcısı, Düz İşçi, Soğuk Demirci Usta Yardımcısı, 1 Ton Her Cins Betonarme Demiri, Profili, Lama Demiri İle Saçların Taşıtlara Yükleme, Boşaltma ve İstifi, Demirin Nakli girdileri kullanılarak 9.534,20 TL/Ton,

-MB/071 “Q14-Q32 Mm Nervürlü Beton Çelik Çubuğu, Nakli, Çubukların Kesilmesi, Bükülmesi ve Yerine Konulması İş Yerine Nakli Dahil” iş kaleminin; Demir Kesme ve Bükme Makinasının 1 Saatlik Ücreti, Soğuk Demirci Ustası, Soğuk Demirci Ustası Yardımcısı, Düz İşçi, Düz İşçi, 1 Ton Her Cins Betonarme Demiri, Profili, Lama Demiri İle Saçların Taşıtlara Yükleme, Boşaltma ve İstifi, Beton Çelik Çubuğu (Proforma Fatura), Demir Nakli girdileri kullanılarak 9.388,66 TL/Ton olarak hesaplandığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerinin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sıralaması olmaksızın kullanılabileceği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında ve fiyatların tespitinde idarelere seçimlik hakların tanındığı, idarece söz konusu seçenekler arasından herhangi birinin veya birkaçının kullanılabileceği, başvuru sahibi tarafından yukarıda aktarılan iş kalemlerinde benzer nitelikteki kamu kurum ve kuruluşları birim fiyatları ile yaklaşık maliyetin tespitine yönelik kurgusal bir yöntem oluşturularak idarece yaklaşık maliyetin yüksek belirlendiği iddia edilmekteyse de, idare tarafından bazı iş kalemlerinde aynı bazı iş kalemlerinde ise farklı kamu kurum ve kuruluşları birim fiyatları ile rayiçler kullanılarak yukarıdaki paçal iş kalemlerinin oluşturulduğu, paçal iş kalemleri içerisindeki aynı veya farklı iş kalemlerinde kullanılan miktar ve mesafe bilgilerinin farklılık gösterdiği, kaldı ki başvuru sahibinin paçal iş kalemlerinin analizlerinin birim fiyat tariflerine uygun olmadığına yönelik iddiasının da bulunmadığı hususları dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.