KİK Kararı: 2022/UY.I-561 (27 Nisan 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/024
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 27.04.2022
Karar No : 2022/UY.I-561
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İkiesenler İnşaat Orman ve Orman Ürünleri Otomotiv Servis Taşımacılığı Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İznik Orman İşletme Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/138868 İhale Kayıt Numaralı “İznik Orman İşletme Müdürlüğü İznik Orman İşletme Şefliği 110 Kod No’lu Çınarcık-Eskibağlar Sırtı B Tipi 6+600 Km Yeni Orman Yolu Yapımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İznik Orman İşletme Müdürlüğü tarafından 17.03.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İznik Orman İşletme Müdürlüğü İznik Orman İşletme Şefliği 110 Kod No’lu Çınarcık-Eskibağlar Sırtı B Tipi 6+600 Km Yeni Orman Yolu Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak İkiesenler İnşaat Orman ve Orman Ürünleri Otomotiv Servis Taşımacılığı Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 01.04.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.04.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.04.2022 tarih ve 17951 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.04.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/382 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale uhdesinde bırakılan Jura Yapı Enerji Mak. San. Tic. A.Ş tarafından ihaleye AIV grubu iş deneyim belgesi sunulduğu, sunulan iş deneyim belgesinin ihale konusu işin yapım tekniğini ve uzmanlığını içermediği, dolayısıyla söz konusu belgenin ihale komisyonunca kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu İhaleye katılımda yeterlik kuralları başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

… b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

1. İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler,

2. İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler…’’ hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinden “…b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri,…” hükmü,

Bahsi geçen Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

…

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

…” hükmü,

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinin 1’inci maddesinde “4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilen yapım işleri ihalelerinde, idareler tarafından işin niteliğine uygun ve rekabeti sağlayacak şekilde benzer iş belirlemesi yapılmasına esas olmak üzere (Ek-1)’de yer alan “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi” oluşturulmuştur. Bu listede “altyapı işleri”, “üstyapı (bina) işleri”, “sıhhi tesisat ve mekanik tesisat işleri”, “elektrik işleri” ve “elektronik ve iletişim işleri” olmak üzere beş ana başlık ve bu başlıkların altında çeşitli yapım işlerinden oluşan gruplar düzenlenmiştir. İdareler, ihale edecekleri yapım işinin “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi”nde yer alan iş gruplarından hangisine dâhil olduğunu tespit edecekler ve bu grubu esas almak suretiyle ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda benzer iş belirlemesi yapacaklardır.” açıklaması,

Bahsi geçen Tebliğ’in 2’nci maddesinde “ Yapım işlerinde benzer işlerin belirlenmesinde ve değerlendirilmesinde aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

2.1. Ayrıştırma yapılmak suretiyle herhangi bir grupta sayılan işlerden bazıları seçilerek benzer iş tespit edilmeyecektir. Örneğin; “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde yer alan AIV Grubundaki 2, 3 ve 4 nolu işler benzer iş sayılacaktır.” şeklinde bir belirleme yapılamayacaktır.

2.2. İhale konusu işin içinde bulunduğu gruba atıf yapılabileceği gibi işin niteliğine göre birden fazla gruba da atıf yapılabilecektir. Örneğin; “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde yer alan AII Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde bir belirleme yapılabileceği gibi, “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde yer alan AIX veya AX Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde belirleme de yapılabilecektir. Bu durumda, aday veya isteklilerin belirtilen gruplardan herhangi birine ait iş deneyimlerini gösteren belgelerini sunmaları yeterli kabul edilecektir.

…

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 48 inci maddesinin ikinci fıkrasında “İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Buna göre, birden fazla gruptan işleri içeren iş deneyim belgelerinde, belgeye konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olması halinde belge tutarının tamamı dikkate alınır. Örneğin; esaslı unsuru AV Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı) olan ve kapsamında köprü ve tünel yapımı da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin; köprü ve tünel yapımı içermeyen bir karayolu işi ihalesine sunulması halinde, köprü ve tünel yapımına ilişkin tutar ayrıştırılmayacak ve belge tutarının tamamı değerlendirmeye alınacaktır. Aynı şekilde, esaslı unsuru AXVIII Grup: Saha İşleri olan ve kapsamında BIII grubu bir bina inşası da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin; bina inşası içermeyen bir rekreasyon alanı yapım işi ihalesine sunulması halinde, BIII grubu bina yapımına ilişkin tutar ayrıştırılmayacak ve belge tutarının tamamı değerlendirmeye alınacaktır.

İş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe ilişkin olmaması halinde ise, sadece ihale konusu işe veya benzer işe uygun nitelikteki işler değerlendirmeye alınır. Örneğin, esaslı unsuru AVIII Grup: Barajlar olan ve kapsamında santral binası, ulaşım yolları, derivasyon ve enerji tünelleri inşası da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin AII grubuna giren bir tünel yapımı ihalesine sunulması halinde, derivasyon ve enerji tünelleri yapımına ilişkin tutar belge tutarından ayrıştırılmak suretiyle değerlendirmeye alınacaktır.

…” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: İznik Orman İşletme Müdürlüğü İznik Orman İşletme Şefliği 110 Kod Nolu Çınarcık-Eskibağlar Sırtı B Tipi 6+600 km Yeni Orman Yolu Yapımı İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde):

d) Kodu:

e) Miktarı:İznik Orman İşletme Müdürlüğü İznik Orman İşletme Şefliği 110 Kod Nolu Çınarcık-Eskibağlar Sırtı B Tipi 6+600 km Yeni Orman Yolu Yapımı İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İznik Orman İşletme Müdürlüğü İznik Orman İşletme Şefliği 110 Kod Nolu Çınarcık-Eskibağlar Sırtı B Tipi Yeni Orman Yolu” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

…

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 50'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği ekinde bulunan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde yeralan (A) Alt Yapı İşleri-V. Grup İşler Karayolu İşleri ( Altyapı + Üstyapı )

7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar: Orman Mühendisliği

…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Serdar Sürücü tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun mesleki ve teknik yeterliğe ait bilgiler satırının “EKAP’ta kayıtlı olan iş deneyim belgesi” bölümünde “2017/358-2140277-1-1” sayısına yer verildiği, söz konusu sayı ile EKAP üzerinden yapılan sorgulamada “İller Bankası A.Ş. Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı” tarafından 16.05.2018 tarihinde Serdar Sürücü adına düzenlenmiş, ihale konusu işin “Kovancılar (Elazığ) İçmesuyu İnşaatı Yapım işi, İKN 2017/358” olduğu, 15.05.2018 kabul tarihli iş bitirme belgesine ulaşıldığı, diğer yandan anılan belgenin uygulanan yapı tekniği satırında “Borulu İmalatlar, Sanat Yapıları, Elektrik ve Mekanik İşleri Yapılması, Belgeye konu işin esaslı unsuru: A/III Grubu İşler, Su İsale Hatları” ve ayrıca “Belge Tutarı” satırında ise “Belge tutarının iş grupları itibariyle dağılımı: A/III Grubu İşler, Su İsale Hatları (%100)” şeklinde bilgilerin yer aldığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin beyan etmiş olduğu iş deneyim belgesinin AV grubu işlere ilişkin olmadığı, dolayısıyla değerlendirme dışı bırakılması gerektiği gerekçesiyle idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından şikâyet başvurusunun “İdare tarafından hazırlanan İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde benzer iş tanımı Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği ekinde bulunan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde yer alan (A) Alt Yapı İşleri - V. Grup İşler Karayolu İşleri ( Altyapı + Üstyapı)” şeklinde düzenlenmiş olup burada yapılan düzenlemede (A) Alt Yapı İşleri ile V. Grup İşler arasında kullanılan kısa çizgi (-) işareti Türk Dil Kurumunun internet sayfasında yer alan noktalama işaretlerinin açıklama kısmında yapılan inceleme sonucu; Kısa Çizgi işaretinin (-) arasında ve ile ila, ...-den ...- e anlamlarını vermek için kelimeler veya sayılar arasında kullanıldığı yazılmaktadır. Buna göre; idari şartnamede yazılmış olan kısa çizgi (-) işaretinin (ve) anlamı içermesi nedeni ile A grubu işlerin tamamının benzer iş olarak kullanılabileceği...’’ gerekçesiyle reddedildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen ihale dokümanı düzenlemelerinden, istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 50'sinden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının gerektiği, ayrıca İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde “ (A) Alt Yapı İşleri-V. Grup İşler Karayolu İşleri ( Altyapı + Üstyapı )”nın benzer iş olarak belirlendiği görülmektedir.

Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliğ’in 2’nci maddesinde kural olarak, ayrıştırma yapılmak suretiyle herhangi bir grupta sayılan işlerden bazıları seçilerek benzer iş tespit edilmeyeceği, örneğin; AIV Grubundaki 2, 3 ve 4’nolu işlerin benzer iş olacağı şeklinde ihale dokümanında düzenleme yapılamayacağı, diğer yandan, ihale konusu işin içinde bulunduğu gruba atıf yapılabileceği gibi işin niteliğine göre birden fazla gruba da atıf yapılabileceği, örneğin; “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde yer alan AII Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde bir belirleme yapılabileceği gibi, “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde yer alan AIX veya AX Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde belirleme de İdari Şartname’de yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yapılan Tebliğ açıklamasından, ihale konusu işte benzer işe ilişkin olarak yapılan düzenlemelerde idarelere sınırsız bir yetki alanı tanınmadığı, idarelerin söz konusu Tebliğ’in Ek (1) kısmında yer alan tabloda belirtilen benzer iş grupları işlerini ihale konusu işin sınırları çerçevesinde kalmak suretiyle belirlenmesinin mevzuata aykırı olmayacağı, ancak ihale konusu işte benzer işin A, B vb. grupların tamamını ihtiva edecek şekilde bir düzenleme yapılmasının Tebliğ’in lafzına aykırı olacağı, diğer yandan tüm grupları kapsayacak şekilde benzer iş düzenlemesi yapılmasının ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik göstermeyeceği, aynı veya benzer inşaat tekniği kapsamayacağı, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri karşılamasının mümkün olmayacağı değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, idare tarafından yapılan “ Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği ekinde bulunan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde yer alan (A) Alt Yapı İşleri-V. Grup İşler Karayolu İşleri ( Altyapı + Üstyapı )” düzenlemesinde (A) Alt Yapı İşleri-V. Grup İşler Karayolu İşleri ( Altyapı + Üstyapı ) işlerin ifade edildiği, söz konusu ifadede benzer işlerin karayolu işleri ile sınırlı olduğunun anlaşıldığı, belirtilen ifadeden AI, II, III, IV ve V grubu işlerin benzer iş kapsamında olduğu manasının çıkarılamayacağı, Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.2’nci maddesi uyarınca birden fazla gruba da atıf yapılabilmesi için açık bir şekilde atıf yapılan grupların örnekte verildiği gibi aralarına “veya” ibaresi konulmak suretiyle belirtilmesi gerektiği değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Jura Yapı Enerji Makine San. Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirilme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.