KİK Kararı: 2022/UY.I-397 (23 Mart 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/018
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 23.03.2022
Karar No : 2022/UY.I-397
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Çağlar Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/898804 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 15Bölge Müdürlüğü 151 (Kastamonu), 157 (Ilgaz) ve 158 (Çankırı) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım Yapım Ve Onarımı İle Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü tarafından 28.01.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü 151 (Kastamonu), 157 (Ilgaz) ve 158 (Çankırı) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım Yapım ve Onarımı İle Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Çağlar Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş.nin 07.02.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.02.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.02.2022 tarih ve 8090 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.02.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/196 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’de yer alan çift kabinli kamyonet, CTP ve trafik ekip araçları, acil durum ekip aracı (ön süpürgeli), damperli kamyon ve yol kontrol aracı gibi maliyet oluşturan ekipmanlara anahtar teslim alt analizlerinde yer verilmediği,

Söz konusu birim fiyatlar Çevre ve Şehircilik Bakanlığının rayiç pozlarından oluşturulmuş olsa bile alt analizlerinde çift kabinli kamyon-kamyonet, ön süpürgeli veya CTP takma aparatlı kamyonların özellikleri ile birim fiyat alt analizlerinde yer alan rayiç ekipmanların özelliklerinin örtüşmediği, piyasa araştırılması yapıldığında kurum rayiçleri ile idarenin belirlediğini düşündüğümüz (model, özellik, üst yapı, aparat, kabin, taşıma kapasitesi belirtilen) sözleşme sonunda kadar bulundurulacak anahtar teslim araçların edinim fiyatlarında önemli derecede fiyat farkı bulunduğu,

Ayrıca analizlerde 1 km için belirlenen rayiç sayıları ile şartnamede belirtilen araç sayılarının birbiriyle örtüşmediği, 1 km için oluşturulan adet fiyatlı araçlar toplam yol ağıyla çarpılarak toplam araç sayısına ulaşıldığında şartnamedeki araç sayıları ile uyumsuzluk olduğu, bu kapsamda oluşturulan alt analizlerin yaklaşık maliyetin düşük çıkmasına neden olduğu, özel poz oluşturulması gereken maliyet bileşenleri varken, makine parkı teknik özellikleriyle uyumsuz alt analizlerle yaklaşık maliyet hesabı yapmanın firmaları geri dönülmez zararlara uğratacağı, cezai muayedesi düzenlenen bu araçların yaklaşık maliyete özel poz olarak yansımamasının mevzuata aykırı olduğu, Şartnamenin devamında 19 adet ekip oluşturulduğu yine bu ekip sayısı için gerekli asgari personel sayısı ile anahtar teslim götürü bedel kısımda yer alan alt analizler bu personel sayılarının uyuşmadığı,

2. Sözleşme Tasarısı’nın 33.28’inci maddesinde istenilen aracın maliyetlerinin yaklaşık maliyet oluşturulurken hesaba katılmadığı, akaryakıt maliyetinin ise km sınırı olmadan verildiği bu durumun ciddi maliyetler oluşturacağı,

3. KGM/SÜP: (Yol Sathının, Bordür ve Otokorkuluk Dipleri ile Tretuvarların Makine ve Elle Süpürülmesi) söz konusu pozun uygulanması ile ilgili mobil çalışmalarda ayrı bir trafik ekibinin gerektiği, mobil (hareketli) uygulamalar için Karayolları Genel Müdürlüğü Tesisler ve Bakım Dairesi Başkanlığının 6.5.2019 tarih, 11784315-175.01/E.198286 sayılı yazısına göre ve Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarında Trafik İşaretleme Standartları’nın 4.1.b maddesinde mobil çalışmalar başlıklı kısmında düşük hızlarda yapılan çalışmalarda çalışma aracının arkasında 1 adet işaretleme kamyonu bulunması gerektiğinin anlatıldığı, söz konusu poza ait en az 1 adet operatörü ve yakıtı ile birlikte eklenmesi gerektiği, süpürme pozuna ait alt analizlerinde bu güvenliği sağlayacak maliyet kalemlerinin yaklaşık maliyet hesaplarına eklenmediği,

4. Karayolları Teknik Şartnamesi, Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği ve İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatları açısından “Trafik İşaretleme Malzemelerinin Temini, İşaretlemenin Yapılması ve Emniyet Tedbirlerinin Alınması” başlıklı “KGM/5050/K” km üzerinden hesaplanması gereken Karayolları Genel Müdürlüğü 2012 sonrasında hiçbir fiyat analizinde yer almadığı, analiz fiyatının kamu kurum ve kuruluşlarının (KGM) birim fiyat kitaplarında yayınladığı ve Birim Fiyat Tarifleri ve Özel Teknik Şartnamelerinde yer almasına rağmen yaklaşık maliyet hesabına söz konusu maliyet bileşeninin yansıtılmadığı, bu sebeple yaklaşık maliyetin eksik hesaplandığı ve tekliflerinin yaklaşık maliyetin üzerinde kaldığı,

5. İhaleye teklif veren ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olabilecek isteklilerin tamamının teklif dosyası kapsamında yer alan iş deneyim belgelerini, bilanço bilgilerini, geçici teminatlarını ve teklif mektubu ile eki cetvellerinin Kamu İhale Kanunu’na aykırı şekilde sunulduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasında “…Yaklaşık maliyet: İhale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, katma değer vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini… ifade eder.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

…

b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler,

c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,

…

d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri,

esas alınır.

(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Teknik şartname” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında “(1) İşin teknik ayrıntıları ve şartları ile projesini de kapsayan teknik şartnameler hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü 151 (KASTAMONU), 157 (ILGAZ) ve 158 (ÇANKIRI) Şube Şeflikleri yollarında rutin yol bakım yapım ve onarımı ile kar ve buzla mücadele işlerinin yapılması

b) Yatırım proje no'su/kodu: 2020E04-152892-152915 (15. Bölge Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapılması)

c) Miktarı (fiziki) ve türü: Rutin yol bakım onarım işleri (338 Km BSK ,618 Km Sathi Kaplama) ile kar ve buzla mücadele işleri ve (birim fiyat teklif cetvelindeki miktarlar kadar).

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:151. (Kastamonu),157. (Ilgaz) ve 158. (Çankırı) Şube Şefliği Bakım Ağında Bulunan Yollar” düzenlemesi,

Özel Teknik Şartname’nin “151. (Kastamonu), 157. (Ilgaz) ve 158. (Çankırı) Şube Şeflikleri Kgm/Bakım “Muhtelif Bakım ve Trafik Güvenliği İşlerinin Yapılması” İşi İçin Sözleşme Süresi Boyunca Bulundurulacak Makina Parkı Çizelgesi” başlıklı bölümünde “Aşağıda yer alan makine, ekipman ve personelin işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar eksiksiz olarak işyerinde bulundurması zorunludur.

S.

No

Cinsi Ve Çeşidi

Kapasitesi/Özelliği

Asgari Model Yılı

Miktar (Adet)

151. Şube

157. Şube

158. Şube

Toplam

1

CTP Ekibi ve Trafik Ekibi Araçları (Çift Kabinli Kamyon)

Açık Kasalı - CTP ve Trafik Levha Direği Çakma-Sökme Aparatı monteli (Hidrolik tahrikli)

2013

1

2

1

4

2

Yol Bakım Ekibi Araçları(Çift Kabinli Kamyon / Çift kabinli kamyonet)

Kamyon: En az 7000 CC / Çift Kabinli Asgari 7.500 kg taşıma kapasiteli, açık kasalı

2013

1

2

1

12

Kamyonet: En az 1900 CC / Açık Kasalı / min 1.500 kg istiap haddi/ kasa uzunluğu min 2.00 m

3

3

2

3

Acil Durum Ekip Aracı- Çift Kabinli Kamyonet

Ön süpürgeli En az 1900 CC / Açık Kasalı / min 1.500 kg istiap haddi/ kasa uzunluğu min 2.00 m

2013

1

1

1

3

4

Yol Kontrol Aracı (Pikap veya panel veya otomobil)

En az 1500 CC

2017

3
(En az 1 tanesi 4x4 pikap)

3
(En az 1 tanesi 4x4 pikap)

3
(En az 1 tanesi 4x4 pikap)

9

…

Trafik ve CTP Ekip Araçlarında Bulunacak Çakma Aparatlarının Teknik Özellikleri

• Min 90 hp gücünde, net ağırlığı min 4.500 kg, azami yüklü ağırlığı max 9.000 kg olan açık kasalı kamyon üzerine monte edilebilir tip olacaktır...” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “151. (Kastamonu), 157. (Ilgaz) ve 158. (Çankırı) Şube Şeflikleri Kgm/Bakım “Muhtelif Bakım ve Trafik Güvenliği İşlerinin Yapılması” Asgari Ekip ve Personel Sayısı” başlıklı bölümünde “

S.N.

Sınıfı

Ekip Sayısı

Her 1 Ekipteki Asgari İşçi Sayısı (Sürücü Dahil)

Toplam İşçi Sayısı

151. Şube

157. Şube

158. Şube

Toplam

1

Yol Bakım Ekipleri

4

5

3

12

4

48

2

CTP ve Trafik Ekibi

1

2

1

4

4

16

3

Acil Durum Ekibi (2 Vardiya)

1

1

1

3

6

18

3 Şube Şefliği Genel Toplam

82

Not: Yüklenicinin iç hizmetlerini ve genel hizmetlerini yürütmek amacıyla çalıştırdığı, muhasebeci, aşçı, tamirci, bekçi, temizlikçi vb. personelleri ihale dosyasında belirtilen asgari personel sayısına dahil değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece Sözleşme Süresi Boyunca Bulundurulacak Makina Parkı Çizelgesi’nde yüklenicinin 4 adet Çift Kabinli Kamyon, 12 adet Çift Kabinli Kamyon/Kamyonet, 3 adet Çift Kabinli Kamyonet ve 9 adet Pikap veya panel veya otomobil bulundurmasının istendiği tespit edilmiştir.

Yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde, işin anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan kısmına konu KGM/Bakım poz numaralı iş kalemi analizinde, bu kısım bakımından Özel Teknik Şartname’de istenilen “kamyon” girdisi içeren iş kalemlerine yer verildiği anlaşılmıştır.

Yaklaşık maliyet hesabının mevzuata uygun şekilde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan birim fiyatlar kullanılarak oluşturulduğu ve inşaat maliyet endeksi kullanılarak güncellendiği tespit edilmiştir. İdarece yaklaşık maliyet hesaplanırken kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan birim fiyatların alt analizlerinde yer alan makine ekipmanların teknik özelliklerinin, idarenin işin yürütülmesi esnasında yükleniciden bulundurmasını talep ettiği makine ekipmanların teknik özellikleriyle birebir aynı olmasının mümkün olmayabileceği, kaldı ki söz konusu teknik özelliklerin birebir aynı olmamasının yaklaşık maliyetin yanlış ya da eksik hesaplandığı anlamına gelmeyeceği değerlendirilmiştir.

Öte yandan, Özel Teknik Şartname’de sözleşme kapsamında yükleniciden istenilen araç ve personel sayıları belirlenmiş olmakla beraber, yaklaşık maliyet hesaplanırken ihale konusu işin yapım işi olması nedeniyle söz konusu araç ve personel maliyetlerinin ayrıca hesaplanması yerine ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerinin tespit edildiği ve bu iş kalemleri analizlerindeki araç ve işçilik girdileri üzerinden söz konusu maliyetlerin hesaba katılmış olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen hususlar çerçevesinde; işin anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan kısmına ilişkin yaklaşık maliyet hesaplanırken CTP ekibi ve trafik ekibi araçları, yol bakım ekibi araçları ve ön süpürgeli acil durum ekip aracına karşılık gelen “kamyon” girdisinin hesaba katıldığı; kamyon girdi fiyatı belirlenirken kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış rayiç fiyatlarından faydalanıldığı; idarece Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 17’nci maddesi uyarınca işin teknik ayrıntıları ve şartları Özel Teknik Şartname’de belirlenerek sözleşme kapsamında talep edilen araç ve personel nitelik ve sayılarının düzenlendiği; bununla birlikte ihale konusu işin niteliği gereği, yaklaşık maliyet oluşturulurken Yönetmelik’in 10’uncu maddesi çerçevesinde kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat analizlerinin kullanıldığı ve söz konusu analizlerin istenilen araç ve personele ilişkin girdileri içerisinde barındırdığı; yaklaşık maliyetin yukarıda yer verilen tanımı gereği bir bedel öngörüsü yapılabilmesi amacıyla analizlerde “1 birim” işin yapılması için hesaba katılan işçilik ve araç girdi miktarlarının, işin teknik şartnamesinde sözleşmenin uygulanması aşamasına yönelik olarak yer verilen ve öngörüye dayalı olmaksızın kesinlik arz eden sayılarla kıyaslanmasının uygun olmadığı; netice itibarıyla Özel Teknik Şartname’nin de yaklaşık maliyetin de mevzuat çerçevesinde hazırlanmış olduğu; bu nedenlerle iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinin “Araç Temini” başlıklı 33.28’inci alt maddesinde “Kamu İhale Genel Tebliğinin 49.1 maddesine göre, işlerin yapılması süresince işleri denetlemek amacıyla, kontrollük işlerinde kullanılmak üzere işe başlama tarihinden itibaren 15 gün içinde kontrollük teşkilatı için İdarenin emrine 1 adet binek araç yüklenici tarafından hazır bulundurulacaktır.

Süresi işin başlama tarihinde başlar ve geçici kabul tarihine kadar devam eder. Araç 2020 model ve üzeri, 4 kişi taşıma kapasiteli, en az 1490 cc motor hacminde, dizel ve otomatik olacaktır. Araç, İdarenin belirleyeceği saat ve zaman dilimlerinde km sınırı olmaksızın hizmet verecek ve her türlü işletme masrafı (sürücü ücreti, yakıt, bakım, tamir, sigorta, yedek parça, vergi vs. diğer tüm giderler) yükleniciye ait olacaktır.

Bu aracın işletme masraflarının bedeli kar ve genel masraflar içerisinde değerlendirilecek olup ayrıca bir bedel ödenmeyecektir. Araç sürücüsü, 55 yaşından gün almamış ve en az 3 yıllık sürücü belgesine sahip olacaktır. Taahhüdün yerine getirilmesi süresince vuku bulacak kaza, üçüncü şahıslara verilebilecek zarar, can ve mal kaybı gibi her türlü zararlardan yüklenici doğrudan sorumlu olacaktır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan düzenleme çerçevesinde, yüklenici tarafından temin edilecek binek aracın her türlü işletme masrafının yükleniciye ait olduğu ve bu masrafların kâr ve genel giderler içerisinde değerlendirileceği anlaşılmaktadır.

Yaklaşık maliyet hesaplanırken her bir iş kalemi için %25 oranında kâr ve genel gider öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan hususlar göz önünde bulundurulduğunda, şikâyet konusu binek araca ilişkin maliyetlerin kâr ve genel giderler içerisinde yaklaşık maliyete yansıtılmış olduğu anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinin “Trafiğe Geçit Temini, İşaretler ve Bariyerler” başlıklı 33.8’inci alt maddesinde “ Yer tesliminden geçici kabule kadar geçen süre boyunca yüklenici trafiğe geçit vermekle yükümlüdür.

Trafik işaretlemesinin yapılması ve emniyet tedbirlerinin alınmasından, hasar gören veya yıkılan uyarı ve bilgi levhalarına müdahalede bulunulmaması veya gecikilmesi nedeni ile vuku bulacak kazalardan ve kazaların sebep olacağı zararlardan, can ve mal kayıplarından 3. şahıslara karşı doğrudan yüklenici sorumludur. Maruz kalınabilecek her türlü hasar ve zarar, hukuksal ve parasal tüm sorumluluklar yükleniciye aittir.

Projelerde gösterildiği veya Yapı Denetim Görevlisi tarafından yazılı emir verildiği takdirde, servis yolu yapımı suretiyle geçit sağlanır.

Bu servis yolu (Tip-1 servis yolu) için yapılacak işler ihale konusu esas yola ait işlerin aynı olduğundan, bu işlere ait ölçü ve ödemeler esas yola ait ölçü ve ödemeler üzerinden yapılır. Tip-1 servis yollarında yapılacak bakım ve işletme masrafları tamamen yükleniciye ait olup, bunlar için ayrıca bir bedel ödenmez. Yüklenici gerek servis yollarında ve gerek ihale konusu yapım işlerinin etkisi altındaki yollarda trafiğin tam bir emniyetle cereyan etmesinden sorumludur.

Yapı Denetim Görevlisinin yazılı emri dışında yapılacak işlere ait her türlü masraf yükleniciye aittir. Bunlar hakkında herhangi bir talepte bulunulamaz.

Ancak bu yolların karla kapanması halinde, gerekli kar mücadelesini yapması ve geçidi sağlaması yükleniciye yüklenmeyecektir.

Yüklenici, işçinin, halkın, trafiğin ve inşaatın emniyetini sağlamak için yolları bariyer, tehlike işaretleri ışık tertibatı ve diğer gerekli her türlü işaretlerle ve bekçilerle teçhiz edecek, bunların işletilmesini ve bakımını yürütecektir.

Yüklenici bunu temin için gerekli eleman ve malzemeyi her an hazır bulunduracaktır.

Gerek trafiğe kapalı olan ve gerek kayıt altında açık olan yollarda, emniyet tedbirleri, kesin olarak en ciddi şekilde ele alınacak ve bariyer, uzak mesafelerden (inşaat veya ihzarat sahasının en az 500 m. öncesinden) göze çarpacak ikaz ve işaret levhaları ve kırmızı ışık tertibatı kullanılacaktır.

Ayrıca, yol kavşakları, servis yolları, kaplamanın bittiği ve başladığı yerler işaret levhalarıyla belirtilecektir. Bütün tedbirler, işaret levha ve araçları Karayolları Genel Müdürlüğü standart tiplerine ve yayınlanacak genelgelere uygun olacaktır.

Gece lambaları güneşin batışından doğuşuna kadar ve sisli havalarda devamlı olarak yanık tutulacaktır.

Bütün bu işlere ait her türlü sorumluluk yükleniciye aittir.” düzenlemeleri,

İhale dokümanı kapsamındaki KGM/SÜP poz numaralı “Yol Sathının, Bordür ve Otokorkuluk Dipleri ile Tretuvarların Makine ve Elle Süpürülmesi” başlıklı iş kalemine ilişkin birim fiyat tarifinde “Yol sathının, bordür ve otokorkuluk dipleri ile tretuvarların üzerindeki her nevi malzemenin elle veya makine ile kazılması, süpürülerek temizliğinin yapılması çıkan tüm malzemenin araçlara yüklenmesi, İdarenin uygun göreceği bir yere çevre kirliliğine sebep olmayacak şekilde taşınması ve düzgün şekilde boşaltılarak depo veya serilerek tesviye edilmesi, trafik tanzim işaretleri ile gerekli trafik güvenliğinin alınması, her türlü yatay ve düşey taşımalar, tüm malzeme nakilleri, bu işler için lüzumlu her tür işçilik, malzeme, makine, alet ve edevat masrafları ile müteahhit karı ve genel masraflar.” düzenlemesi yer almaktadır.

İtirazen şikâyet başvurusu ekinde yer verilen Karayolları Genel Müdürlüğü Tesisler ve Bakım Dairesi Başkanlığının taşra teşkilatına gereği için bildirdiği 06.05.2019 tarihli ve E.198286 sayılı yazısında “Bölge Müdürlüğünce yol bakım ve onarım kapsamında, emanet veya ihaleli olmak üzere özellikle düşük hızda hareket eden süpürge, arazöz vb. araçlar ile yapılan çalışmalarda; “Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarında Trafik İşaretleme Standartlarında” yer alan “Hareketli (Mobil) Çalışmalara” uygun şekilde vakumlu süpürge ve bakım kamyonu arkasında örneğe uygun boyutta ve şekilde ışıklı uyarı sistemi bulundurulmalı ve yeterli işaretleme ekibi ile birlikte görevlendirilmeleri sağlanmalıdır…” hususları ifade edilmiştir.

Yaklaşık maliyet içerisindeki KGM/SÜP poz numaralı iş kalemi analizi incelendiğinde, iddia konusu ilave araca girdi olarak yer verilmediği tespit edilmiştir.

Karayolları Genel Müdürlüğü internet sayfasından ulaşılan Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarında Trafik İşaretleme Standartları’nın 4.1/(b) maddesi incelendiğinde; çalışmanın cinsine göre bir veya daha fazla sayıda aracın çalışabileceğinin öngörüldüğü, tek araç kullanılacak ise görüş mesafesinin yeterli olduğu ve sorun çıkma olasılığının düşük olduğu zamanların tercih edilmesi gerektiğinin belirtildiği, nitekim örneklere ilişkin resimlerin bazısında tek aracın bulunduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan hususlar çerçevesinde, iddia konusu edilen ilave kamyonun her çalışmada bulundurulmasının zorunlu olmadığı, görüş mesafesi ve sorun çıkma olasılığı dikkate alınarak bu konuda karar verildiği, dolayısıyla bu kararın işin yapılacağı yer ve güzergâhı belirleyen idarenin takdirinde olduğu, bu nedenlerle yaklaşık maliyet hesabında iddia konusu maliyetin idarece muhtemel ve belirsiz olması sebebiyle öngörülmemesinin yaklaşık maliyetin hatalı olduğu sonucunu doğurmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “İhale dokümanını oluşturan belgeler” başlıklı 8.2’nci maddesinde “8.2.1. İşin, birim fiyat teklif alınan kısımları için ihale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir,

1-Yapım İşleri Genel Şartnamesi

2-İdari Şartname,

3-Sözleşme Tasarısı,

4-Birim Fiyat Tarifleri,

5-Mahal Listesi,

6-Özel Teknik Şartname,

7-Genel Teknik Şartname,

8-Ön / Kesin Projeler,

9-Açıklamalar (varsa),

10-Diğer Ekler.

8.2.2. İşin, anahtar teslim götürü bedel teklif alınan kısımları için ihale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir,

1 - Yapım İşleri Genel Şartnamesi

2 - İdari Şartname,

3 - Sözleşme Tasarısı,

4 - Uygulama Projesi,

5 - Mahal Listesi,

6 - Özel Teknik Şartname,

7 - Genel Teknik Şartname,

8 - Açıklamalar (varsa),

9 - Diğer Ekler.

8.3. Varsa, zeyilnameler ait oldukları dokümanın öncelik sırasına sahiptir.” düzenlemesi,

Özel Teknik Şartname’nin “Yüklenici tarafından yapılacak işler” başlıklı 2’nci bölümünün “Rutin yol bakım ve onarım işlerinin yapılması” başlıklı 2.1’inci maddesinde “…Acil İşaretleme ve Müdahale: Şube Şefliklerinin bakım ağına dahil yolların tamamı üzerinde meydana gelebilecek olası trafik kazası, çökme, heyelan, sel, vb. durumlarda yol kapanmalarında acil olarak idare tarafından verilecek malzemeler ile işaretleme ve müdahale işleridir. Sözleşme süresince 24 saat esasına göre Acil durumlar için gerekli ve yeterli araç, gereç, personel bulundurulacaktır.” düzenlemesi,

Özel Teknik Şartname’nin “Yüklenici tarafından yapılacak işler” başlıklı 2’nci bölümünün “Rutin yol bakım ve onarım işlerinin yapılması ile ilgili diğer hususlar” başlıklı 2.3’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında “Yüklenici ekiplerinin çalışmalarında; trafik işaretlemeleri için gerekli trafik levhaları ve sinyalizasyon ekipmanları yüklenici tarafından temin edilecek, işaretlemeler yapılacak ve emniyet tedbirleri alınacaktır.” düzenlemesi,

KGM/Bakım poz numaralı “Muhtelif Bakım ve Trafik Güvenliği İşlerinin Yapılması” başlıklı iş kaleminin birim fiyat tarifinde “… 5. Yeni ağa alınan veya yapım çalışması olup trafiğe açılacak kesimlerde kaplama üstü bilgi levhaları hariç her türlü yeni trafik işaretlemesinin idare malı levhalarla yapılması ile yollardaki mevcut levhaların bakımı, yıkanması, hasarlı olanların idare malı levhalarla değiştirilmesi. (Trafik Güvenliği Başmühendisliğinin projeli çalışmaları hariç), otokorkuluk reflektörlerinin bakımı, yıkanması, görünürlüğünün sağlanması, hasarlı olanların idare malı malzeme ile değiştirilmesi,

…

8. Olası trafik kazası, yolda yabancı madde bulunması, çökme, heyelan, olumsuz hava şartları vb. yol ve trafik güvenliğini etkileyen hallerde ve yol kapanmalarında trafik güvenliğinin sağlanması ile acil işaretleme ve müdahalelerin yapılması, gerektiğinde ışıklı ikaz işaretlerinin konulması, Acil Durum ekipleri Şube Şefliğinin yol ağının tamamında ilk müdahalede bulunacaktır.

…

14. Trafik emniyeti için yapılan işaretleme işinde lüzumlu her türlü idare malı levha, bariyer, flaşör, delinatör, yol butonu, uyarı dikmeleri, trafik konisi, şerit düzenleme-bölme butonu gibi trafik güvenliği elemanlarının ve bunlar için gerekli malzemenin ve diğer lüzumlu görülecek işaret levha ve malzemelerin, kullanılacağı yerlere taşınması, dikilmesi, konulması, bakımının (Kontrol, düzeltme, temizleme, eskilerini yenileri ile değiştirme) yapılması, çalışma hızına ve yerine göre yerlerinin değiştirilmesi, lüzumlu yerlerde insanlı ve işaretli her türlü, emniyet tedbirlerinin alınması suretiyle trafik işaretlemesinin yapılması ve trafik emniyetinin sağlanması,…” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim fiyat teklif ile yapılacak işlere ilişkin iş kalemlerine ait birim fiyat tariflerinin “Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar” bölümünde aşağıdaki ibareler bulunmaktadır:

“trafik tanzim işaretleri ile gerekli trafik güvenliğinin alınması”

“trafik işaret ve ışıkları ile her türlü güvenlik tedbirinin alınması giderleri”

“her türlü güvenlik tedbirinin alınması giderleri”

Yaklaşık maliyet hesabına esas analizler incelendiğinde, iddia konusu KGM/5050/K poz numaralı “Trafik İşaretleme Malzemelerinin Temini, İşaretlemenin Yapılması ve Emniyet Tedbirlerinin Alınması” iş kalemine girdi olarak yer verilmediği tespit edilmiştir.

Özel Teknik Şartname’nin 2.3’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında trafik işaretlemeleri için gerekli trafik levhaları ve sinyalizasyon ekipmanlarının yüklenici tarafından temin edileceği belirtilmiş olmakla beraber, Özel Teknik Şartname’nin 2.1’inci maddesinde acil işaretleme ve müdahale işleri kapsamında malzemelerin idare tarafından verileceğinin belirtildiği, yine yukarıda alıntılanan birim fiyat tariflerinde trafik işaretleme malzemelerinin yüklenici tarafından temin edileceğine ilişkin bir düzenleme getirilmediği, Sözleşme Tasarısı’nın 8.2’nci maddesi uyarınca da sözleşmenin uygulanmasında ihale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralamasında birim fiyat tariflerinin teknik şartnamelerden önce geldiği, dolayısıyla Özel Teknik Şartname’nin farklı yöndeki 2.3’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının değil birim fiyat tariflerinin esas alınması gerektiği, bu nedenlerle “trafik işaretleme malzemelerinin temini”nin ve bu doğrultuda KGM/5050/K poz numaralı “Trafik İşaretleme Malzemelerinin Temini, İşaretlemenin Yapılması ve Emniyet Tedbirlerinin Alınması” iş kaleminin yaklaşık maliyet hesabında öngörülmeyebileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

…

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü bulunmaktadır.

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü mevcuttur.

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği yönlerinden sırasıyla incelenir…” hükmü vardır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde ise “(1) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında itirazen şikayet başvuru dilekçesinde yer verilmesi gereken asgari bilgiler, beşinci fıkrasında ise dilekçeye eklenmesi gereken zorunlu belgeler sayılmıştır.

…

(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin söz konusu iddiasında idareye yapmış olduğu şikâyet başvurusunda ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından teklif dosyası kapsamında yer alan iş deneyim belgelerini, bilanço bilgilerini, geçici teminatlarını ve teklif mektubu ile eki cetvellerini Kamu İhale Kanunu’na aykırı şekilde sunulduğunu, Kuruma yapmış olduğu itirazen şikâyet başvurusunda ise kendisi dahil bütün istekliler tarafından teklif dosyası kapsamında yer alan iş deneyim belgelerini, bilanço bilgilerini, geçici teminatlarını ve teklif mektubu ile eki cetvellerini Kamu İhale Kanunu’na aykırı şekilde sunulduğu iddia edilmiştir.

Başvuru sahibi söz konusu iddiasında teklifi geçerli olan bütün isteklilerin teklif dosyaları kapsamında yer alan iş deneyim belgelerini, bilanço bilgilerini, geçici teminatlarını ve teklif mektubu ile eki cetvellerini Kamu İhale Kanunu’na aykırı şekilde sunulduğunu iddia etmekte olup söz konusu belgelerin hangi yeterlik kriterlerinin hangi yönlerden sağlanmadığına yönelik şikayet ve itirazen şikayet dilekçelerinde herhangi bir ifadeye yer vermediği görülmüştür.

Yukarıda aktarıldığı üzere, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesi ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde bulunan hükümlere göre, dilekçelerde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillere yer verilmesi gerekmekte; aynı hususa ilişkin olarak İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında yapılan açıklamada ise başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği, işlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmelik’in 8’inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluğun başvurana ait olacağı ifade edilmektedir.

Kamu İhale Kurumu’nun görev ve yetkileri 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile belirlenmiş olup, bu görevler arasında ihale komisyonunun yerine geçip tüm yeterlik değerlendirmesini idare adına yapma görevi yer almamaktadır. Kurum tarafından yapılacak incelemenin, başvuru sahibinin iddiasında konusu ettiği hususlarla ve idarenin bu yöndeki beyanlarıyla sınırlı olması ve Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmaması sebebiyle, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dâhilinde incelemiş olduğu iddia konusu hususların tüm isteklileri kapsayacak şekilde Kurum tarafından yeniden incelenmesi talebini içeren söz konusu başvurunun, 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuata uygun bir başvuru olarak nitelendirilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesi ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan hükme göre şikâyet ve itirazen şikâyet dilekçelerinde “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller”e yer verilmesi zorunlu olduğundan ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında yapılan açıklamaya göre de başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiğinden, başvuru sahibinin iddiasının genel nitelikli Kanuna aykırılık talebi şeklinde olduğu; aykırılık sebepleri ve dayanakları ortaya konulmadığından bu iddia bakımından inceleme yapılamayacağı, bu haliyle tüm tekliflerin yeniden incelenmesi sonucunu doğurduğu anlaşılan başvuru sahibinin iddiasının reddi gerektiği neticesine ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.