KİK Kararı: 2022/UY.I-254 (16 Şubat 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/009
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 16.02.2022
Karar No : 2022/UY.I-254
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Antsu Müh. Mim. İnş. Eml. Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş. - Ark Su İnş. Pro. Müh. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 13. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/463584 İhale Kayıt Numaralı “Antalya-Serik Kırkgeçit Göleti İkmali Tamamlama İşi”

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 13. Bölge Müdürlüğü tarafından 13.09.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Antalya-Serik Kırkgeçit Göleti İkmali Tamamlama” ihalesine ilişkin olarak Antsu Müh. Mim. İnş. Eml. Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş. - Ark Su İnş. Pro. Müh. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 06.01.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 26.01.2022 tarih ve 3827 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.01.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/114 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasına ilişkin işlemlerin açık hata barındırdığı, hukuka açıkça aykırı şekilde düzenlenen açıklama isteme yazılarına göre isteklilerin açıklamalarının hukuka uygun şekilde değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, söz konusu yazıda açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerine liste halinde yer verilmediği, bazı iş kalemleri bakımından açıklanması istenilen girdilerin, hatalı şekilde diğer iş kalemlerinde açıklanmasının istenilmediği, yine açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri belirlenirken temel girdilere kadar ayrıştırma yapılması gerektiği, bu işlemlerin sağlıklı şekilde yapılmamasının isteklilerin açıklama yapmalarını fiilen imkânsız hale getirdiği, aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasına ilişkin işlemlerin hukuka uygun şekilde yeniden yapılması gerektiği,

2. İhale komisyonu kararındaki gerekçeler açısından, ilgili bilgi ve belgelerin üçüncü kişilerden alındığı ve ticari sır niteliğini haiz olduğu, dolayısıyla diğer kişilere açıklanması halinde suç işlenmiş olacağı, bu nedenle bilgi teyit edilmeksizin açıklamalarının uygun bulunmamasının hukuka aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

…

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükümlerine yer verilmiştir.

İdarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin son yazının 30.09.2021 tarihinde başvuru sahibine gönderildiği ve başvuru sahibince süresi içerisinde açıklamaların sunulduğu, başvuru sahibi tarafından ayrıca 08.10.2021 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunularak iddia konusu hususların dile getirildiği, idarece bu başvuru hakkında bir karar alınmadığı, başvuru sahibince de işbu başvuru haricinde Kamu İhale Kurumu’na herhangi bir itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan hususlar çerçevesinde; aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin yazıya yönelik şikâyet başvurusunun 08.10.2021 tarihinde yapıldığı, bu başvuru hakkında idarece karar alınmadığından karar verme süresinin bitimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği, başvuru sahibince ise bu süre geçtikten sonra 26.01.2022 tarihinde başvuruda bulunulduğu, bu nedenle birinci iddia bakımından başvurunun süre yönünden reddinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür…” açıklamalarına yer verilmiştir.

İhale komisyonu kararı incelendiğinde, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı ve teklifinin reddedildiği görülmektedir.

Açıklamaların uygun bulunmama gerekçeleri; BF-01 ve BF-03 poz numaralı iş kalemleri bakımından sunulan, “elektrikli kapsül”e ilişkin fiyat teklifi eki tutanaktaki yurt içi satışlar toplam miktarının ihale konusu işte kullanılması öngörülen miktarın en az 1/20’sini karşılamaması; “portland çimento”ya ilişkin fiyat teklifinde ise birim fiyat ile teklif tutarı üzerinde onaysız düzeltme yapılmış olması hususları olarak belirtilmiştir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; “elektrikli kapsül 2,5 m” için fiyat teklifi ve eki satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, tutanaktaki satış miktarının 2.200 adet olduğu; BF-01 ve BF-03 poz numaralı iş kalemleri kapsamında kullanılması öngörülen toplam miktarın 127.340,55 adet, bu miktarın 1/20’sinin ise 6.367,03 adet olduğu, dolayısıyla 2.200 adetlik miktarın bu miktarı karşılamadığı; “portland çimento”ya ilişkin fiyat teklifinde ise birim fiyat tutarı üzerinde el ile düzeltme yapıldığı tespit edilmiştir.

Netice itibarıyla, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilme gerekçelerinin yerinde olduğu, kaldı ki başvuru sahibinin bu gerekçelerin yerinde olmadığına dair açık bir iddiasının da bulunmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda alıntılanan açıklamaları çerçevesinde, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleriyle açıklama yapılan hallerde, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından düzenlenmiş tutanakların da sunulması gerektiği, söz konusu tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan meslek mensubunun sorumlu olduğu, ihale komisyonlarınca gerek görülen hallerde bahse konu belgelere ilişkin araştırma yapılması, belgelerdeki bilgilerin teyit edilmesi imkânı bulunmakla birlikte, sunulan belgelerde tespit edilen aykırılıklara yönelik olarak tereddütlü bir durum bulunmadığından bu yola başvurulmasına gerek olmadığı sonucuna varılmış ve ikinci iddia yerinde görülmemiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 18'inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.