KİK Kararı: 2022/UY.I-250 (16 Şubat 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/009
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 16.02.2022
Karar No : 2022/UY.I-250 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Proyol İnşaat Tic. Ltd. Şti. -Örensan İnşaat Elektrik Nak. İş Mak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/325492 İhale Kayıt Numaralı “Kahramanmaraş-Çağlayancerit Yolu Km:0+000-7+136,27(G)/7+972,63(İ) -14+300 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Bsk'lı Üstyapı İşleri Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 27.07.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kahramanmaraş-Çağlayancerit Yolu Km:0+000-7+136,27(G)/7+972,63(İ) -14+300 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Bsk'lı Üstyapı İşleri Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Proyol İnşaat Tic. Ltd. Şti. -Örensan İnşaat Elektrik Nak. İş Mak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 27.12.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.12.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.01.2022 tarih ve 641 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.01.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/17 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarenin 12.10.2021 tarihli birinci kesinleşen ihale kararında sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının kendi malı olarak belgelendirilen 210 HP ekskavatörün motor gücünün 210 hp olmaması gerekçesiyle uygun görülmediği, anılan karar içerisinde söz konusu ekskavatörün Türkiye distribütörü ile yapılan yazışma sonucunda aracın motor gücünün 210 HP'den düşük olduğunun tespit edildiğinin belirtildiği, söz konusu ihale kararının mevzuata uygun olmadığı yönünde yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda Kurul tarafından 24.11.2021 tarihli ve 2021/UY.I-2113 sayılı düzeltici işlem kararının alındığı, anılan karar içeriğinde idarenin resmi belge niteliğindeki araç tescil belgesi ile ilgili araştırmasını ve yazışmalarını belgeyi düzenleyen Diyarbakır ve Sanayi ve Ticaret Odası ile yapması gerektiğinden bahsedildiği, ancak idarenin 15.12.2021 tarihli ikinci kesinleşen ihale kararında Kurulun kararına aykırı olarak açıklamalarının yine teklif edilen ekskavatörün motor gücünün 210 HP altında olduğu gerekçesiyle uygun görülmediğinin belirtildiği, idarenin söz konusu kararının hem 24.11.2021 tarihli ve 2021/UY.I-2113 sayılı Kurul kararına hem de mevzuata uygun olmadığı,

2. İdarenin 15.12.2021 tarihli ikinci kesinleşen ihale kararında, 12.10.2021 tarihli ilk kararında yer almayan başka bir gerekçe ile de açıklamanın uygun görülmemesi gerektiğine ilişkin karar alındığı, söz konusu kararda kendi malı olarak istenen ekskavatörün kova kapasitesinin analizde istenen 2 ½ Yd3 kapasitesinde olduğunu kanıtlayan belgelerin aşırı düşük teklif açıklaması içerisinde sunulmadığı gerekçesiyle açıklamanın uygun görülmediği, ancak aşırı düşük teklif sorgulama yazısında anılan kapasiteyi tevsik edici belgelerin sunulmasının istenilmediği, açıklama içerisinde SMMM onaylı olarak sunulan raporlarda kova kapasitesinin belirtildiği, idarenin kararının yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “…(3) İsteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

(4) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile isteklinin kendi malı sayılır.

(5) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı “Kahramanmaraş-Çağlayancerit Yolu Km:0+000-7+136,27(G)/7+972,63(İ) -14+300 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları Ve Bsk'lı Üstyapı İşleri Yapım İşi” şeklinde belirtilmiştir.

12.10.2021 tarihli ihale komisyonu kararının incelenmesi neticesinde, elektronik teklif verilmesine imkân tanınan şikâyete konu ihaleye 37 isteklinin katıldığı, idare tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif bedeli sunmuş olan 13 istekliden teklif bileşenlerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, süresi içerisinde yalnızca başvuru sahibi ve Acarmak İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Osman Acar İnşaat Gıda Enerji San. ve Tic Ltd. Şti. iş ortaklığı tarafından açıklama sunulduğu, Acarmak İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Osman Acar İnşaat Gıda Enerji San. ve Tic Ltd. Şti. iş ortaklığı tarafından sunulan açıklama içerisinde belgelendirilen birim fiyatların teklif edilen birim fiyatların üzerinde olduğu gerekçesiyle, başvuru sahibinin açıklamasının ise 210 HP gücünde araca ilişkin sunulan belgelerden kullanılacak aracın 210 HP gücünden az olduğu ve betona ilişkin fiyat teklifi alınan yerin işin yapılacağı yere 180 km’den uzak olmadığına ilişkin belgenin sunulmadığı gerekçeleriyle uygun görülmediği tespit edilmiş olup, ihalenin Zirve Ada İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Erdem Altyapı Proje İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından söz konusu kesinleşen ihale kararının mevzuata uygun olmadığı yönünde yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine Kurul tarafından 24.11.2021 tarihli ve 2021/UY.I-2113 sayılı düzeltici işlem kararı alındığı, anılan kararın sonuç kısmında idarenin aşırı düşük teklif açıklamasını uygun bulmama gerekçelerinin yerinde bulunmadığı, başvuru sahibi tarafından açıklama içerisinde sunulan 210 HP gücündeki ekskavatörün teknik niteliklerine ilişkin konunun iş makinası tescil belgesini düzenleyen Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası ile yazışma yapılarak netleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Söz konusu Kurul kararı sonrasında idarece alınan 15.12.2021 tarihli ikinci ihale komisyonu kararı içeriğinde, 2021/UY.I-2113 sayılı Kurul kararı gereği Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası’ndan, başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması içerisinde kullanılan 647245 seri ve SMT290A5C00BH1310 şase nolu Sumitomo SH300-5 ekskavatöre ilişkin tescile esas olan motor gücü ile yine tescile esas olan üretici veya yetkili satıcı tarafından düzenlenmiş olan teknik belgenin ilgili iş makinasının ilk tescili ve daha sonraki satış sonrası düzenlenen tescile esas olan tüm teknik belgelerinin talep edildiği, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası tarafından istenilen bilgilerin gönderildiği, söz konusu belgelerin içeriğinden söz konusu ekskavatörün 34-00-11-0263 plaka ile bilgi sisteminde kayıtlı olduğu, oda kayıtlarında motor gücünün 210 HP olduğu, ilk tescilinin İstanbul Ticaret Odası tarafından gerçekleştirildiği, ilk tescile esas olan evrakların İstanbul Ticaret Odası’ndan talep edilerek yazı ekinde gönderildiği, ekskavatörün Türkiye’ye ithalatının Çukurova Ziraat Endüstri ve Tic. A.Ş. tarafından yapıldığına ilişkin gümrük beyannamesinin gönderildiği, İstanbul Ticaret Odası’nda ilk tescile esas olan teknik belgenin de gümrük beyannamesini veren Çukurova Ziraat Endüstri ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlendiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyası içeriğinde, idarenin Sumitomo marka ekskavatörün Türkiye Distribütörü olan TSM Global Turkey Mak. San. ve Tic. A.Ş. ile yapmış olduğu yazışmaların da yer aldığı, idarenin 06.09.2021 tarihli ve 550388 sayılı yazısında “Bölge müdürlüğümüzce yapılan bir ihaleye ilişkin olarak Örensan İnş. Elk. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. firması Sumitomo SH300-5 marka paletli hidrolik ekskavatör için ekte göndermiş olduğumuz Teknik Belge’yi sunmuştur.

Sunulan Teknik Belgenin tarafınızca düzenlenip düzenlenmediği, eğer düzenlenmişse motor gücünün doğruluğunun tarafımıza ivedilikle bildirilmesinin rica ederim.” ifadesine yer verildiği, TSM Global Turkey Mak. San. ve Tic. A.Ş.nin 10.09.2021 tarihli ilk cevabi yazısında “Örensan İnş. Elk. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. firmasının tarafınıza sunmuş olduğu teknik belge tarafımızca verilmiş olup, belgede belirtilen motor gücü (2000 devir/dk için) doğrudur.

Not: Belgenin güncel halinde motor çıkış gücü (SAEJ1995 NET) standartlarına göre 1800 devirde 154 kW olarak güncellenmiştir.” ifadesine yer verildiği, TSM Global Turkey Mak. San. ve Tic. A.Ş. 16.09.2021 tarihli bir yazı daha hazırladığı ve anılan yazı içerisinde “ Firmamız Japon menşeli Sumitomo Ekskavatörlerinin Türkiye Distribütörü ve Tek Yetkili satıcısıdır.

Firmamız satmış olduğu ekskavatörler için tescil belgesi (ruhsat) esas olmak üzere teknik belge düzenleyip vermektedir.

Sumitomo SH300-5 modelli ekskavatörümüzün motor etiketi üzerinde yer alan motor gücü 161 kW’dır. Net motor gücü 145 kW olup bu makinayı satın alan firmaların talepleri üzerine düzenlenen bazı teknik belgelerde motor gücünün kW’den HP/BG/PS’ye çevrilmesinde kullanılan katsayıdan dolayı farklılıklar oluşmuştur. Bu nedenlerle, Sumitomo SH300-5 modelli ekskavatörün kimi belgelerde 209 HP/BG/PS kimilerinde 210 HP/BG/PS olarak küsüratsız düzenlendiği aşağıya ya da yukarı bir rakama yuvarlandığı tespit edilmiştir.

Örensan İnş. Elk. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. firmasının tarafınıza sunmuş olduğu teknik belge tarafımızca verilmiş olup düzenlediğimiz belgede de bu şekilde yanlış hesaplama yapılmıştır. Buna istinaden 10.09.2021 tarihli cevap yazımızda da aynı hata yapılmıştır.

Aşağıda dönüştürücü katsayıları yer almaktadır. Tüm değerler değişik standartlara göre makinenin beygir gücünü vermektedir. Değerlendirmelerin bu bilgi doğrultusunda dikkate alınmasını arz ederiz.

ISO 143396 standardına göre 154 kW x 1,341 oran: 206,514 (Horse Power- beygir gücünü ifade eder.)

DIN standardına göre 154 kW x 1.3596216173039 oran: 209,381 (Pferde Starke –Beygir gücünü ifade eder)” ifadesinin yer aldığı tespit edilmiş olup; ekskavatörün Türkiye distribütörünün aracın motor gücüne ilişkin düzenlenmiş olan teknik belgede hata yapıldığı ve 210 HP olmadığının kabul edildiği anlaşılmıştır.

Ayrıca, 12.10.2021 tarihli birinci ihale komisyonu kararı içerisinde yer almayan bir gerekçe ile daha açıklamanın uygun bulunmadığının belirtildiği, 10.120.1004 poz nolu analiz girdisinde kova kapasitesinin 2 ½ YD3 olması gerektiği belirtildiği halde istekli tarafından sunulan gerek teknik belge gerekse tescil belgesi içerisinde bu teknik kriterin karşılandığına ilişkin bir belgelendirmenin yapılmaması durumunun da mevzuata uygun olmadığından bahsedildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesi üzerine ihaleyi yapan idareden 10.01.2022 tarihli ve E.2021/486 sayılı Kurum yazısı ile ihale işlem dosyası talep edilmiş olup idare 11.01.2021 tarihli 695314 sayılı yazı ekinde istenilen bilgi ve belgeleri Kuruma göndermiştir. Söz konusu belgeler incelendiğinde, 15.12.2021 tarihli ikinci ihale komisyonu kararı içeriğinde yer alan Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası ile yapılan yazışmaların Kuruma gönderilmediği tespit edilmiş olup söz konusu eksik belgeler idarenin 28.01.2022 tarihli ve 713408 sayılı yazısı ile Kuruma gönderilmiştir.

İdarenin 28.01.2022 tarihli yazısı içeriğinde, şikâyete konu ihale öncesinde yapılan 2021/305732 İKN’li bir başka ihale kapsamında başvuru sahibi iş ortaklığında özel ortak olarak bulunan Örensan İnş. Elek. İş Mak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aynı ekskavatörü açıklamasında sunmasından dolayı Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası ile yazışmalar yapıldığı, mevcut ihale kapsamında yeniden bir yazışma yapılmadığı ve yapılmış olan yazışmalar esas alınarak ihalenin sonuçlandırıldığı ifade edilmiştir.

İdarenin Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası ile yapmış olduğu yazışmalar incelendiğinde, 23.11.2021 tarihli ve 637879 sayılı yazısı ile açıklamalara konu edilen Sumitomo marka ekskavatörün ruhsatta yer alan motor gücünün HP olarak bildirilmesinin istenildiği, akabinde 24.11.2021 tarihli ve 639230 sayılı yazısında ekskavatörün Türkiye Distribütörü ile yapılan yazışmalarda 210 HP gücün hatalı olarak teknik belgeye işlendiğine ilişkin bilgileri de sunarak, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası’ndan sunulan bilgiler ışığında ekskavatörün motor gücü ve kova kapasitesinin tespitinin yapılarak ve gerekli bilgiler ile birlikte kendilerine gönderilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odasının 01.12.2021 tarihli ve 6153 sayılı yazısında, ekskavatörün motor gücünün bilgi sistemleri programlarında 210 HP olarak yer aldığı, ilk tescilinin İstanbul Ticaret Odası tarafından yapılmış olması nedeniyle ilk tescil işleminden sonra teknik bilgilerde değişiklik yapma yetkilerinin bulunmadığından teknik bilgilerin ilk tescilinden sonra aynen devam ettiği, ilk tescile esas evrakların İstanbul Ticaret Odası’ndan talep edilerek yazı ekinde idareye gönderildiği anlaşılmıştır.

İdare, söz konusu belgelerin yanında, Karayolları 2.Bölge Müdürlüğü’nün İzmir Makine Mühendisleri Odası ile yapmış olduğu yazışmaları içerisinde yer alan bilgileri de kesinleşen ihale kararını alırken göz önünde bulundurmuş olup anılan belge içeriğinde de 154 kW olan motor gücünün 206,517 HP veya 209,381 PS olarak hesaplanması gerektiği belirtilmiştir.

Kurulun 24.11.2021 tarihli ve 2021/UY.I-2113 sayılı düzeltici işlem kararının idareye tebliği sonrasında Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası ile herhangi bir yazışma yapılmamasına karşılık, başka bir ihale için Örensan İnş. Elek. İş Mak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı aynı ekskavatöre ilişkin yapmış olduğu yazışmaları esas alarak ikinci ihale komisyonunu aldığı tespit edilmiştir.

Ancak, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası’nın cevabi yazıları incelendiğinde, yazı içeriğinde “…34-00-11-0263 plakalı iş makinesinin Bilgi Sistemi Programında Odamız tarafından yapılan inceleme sonucunda motor gücünün 210 bg olduğu ve ilk tescilinin İstanbul Ticaret Odası tarafından gerçekleştirildiği ilk tescil işleminden sonra teknik bilgilerde değişiklik yapma yetkimiz bulunmadığından teknik bilgiler ilk tescilden sonra aynen devam etmektedir. İlk tescile esas evraklar İstanbul Ticaret Odasından talep edilmiş evraklarının örnekleri ekte tarafınıza gönderilmiştir.” ifadesine yer verildiği, söz konusu yazı içeriğinde şikayet konusu durumu açıklığa kavuşturacak bir bilgi veya beyan verilmediğinden, iddianın karşılanabilmesi adına aracın ilk tescilinin yapıldığı İstanbul Ticaret Odası’ndan 03.02.2022 tarih ve E-2022/2086 sayılı Kurum yazısı ile gerekli bilgi ve belgeler talep edilmiştir.

İstanbul Ticaret Odası’nın 07.02.2022 tarihli ve 84329644/13269 sayılı yazısı içerisinde “…2-) Odamız tarafından Deniz Finansal Kiralama A.Ş. adına tescili yapılan “34-00-11-0263” plaka nolu sumitomo marka, 2010 model, SH300-5 tipi, SMT290A500BH1310 şasi ve 6HK15443150 motor nolu ekskavatörün motor gücü aracın ilk tescil işlemi gerçekleştirildiği zaman teknik belgede 154 Kw-1800 dv/dk olarak belirtilmiştir. İş makinası tescil belgesinde motor gücü 210 HP olarak yazılmıştır. (O tarihlerde motor gücü 1,36 ile çarpılarak hesaplanmaktaydı.)

Ancak, sanayi envanterinin bir kolunu oluşturan iş makinaları envanterinin ile tescil bilgilerinin Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından sağlıklı bir şekilde tutulabilmesi ve odaların tescil işlemlerinin ortak veri tabanı programında yürütülebilmesini teminen TOBB Yazılım Müdürlüğünce İş Makinaları Bilgi Sistemi (İMBS) adı altında bir tescil programı geliştirilmiş olup, bütün odalar bu program üzerinden tescil işlemlerini yürütmektedirler.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yazılım Müdürlüğünce hazırlanan İMBS tescil programında iş makinelerine ait motor gücü birimi beygir gücü (BG) olarak tanımlanmıştır. Bu itibarla, odalara yapılan tescil başvuru işlemlerinde, BG dışındaki tüm motor güç birimleri odalarca BG’ye dönüştürülmek suretiyle İMBS tescil programına eklenmektedir. (Bu sistemle motor gücü otomatik olarak 1,34 olarak dönüştürülmektedir.

3-) Diğer taraftan, “34-00-11-0263” plaka nolu iş makinesinin tescil işlemleri 11.01.2011-24.05.2017 tarihleri arasında odamız tarafından gerçekleştirildiğinden, o tarih aralığında motor gücünde herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.” ifadelerine yer verildiği anlaşılmıştır.

İstanbul Ticaret Odası’nın cevabi yazısı incelendiğinde, aracın ilk tescilinin 11.01.2011 yılında kendilerince yapıldığının belirtildiği, sonraki süreçte aracın satış işlemlerine ve başka illerdeki ticaret odalarında yapılan tescil işlemlerine ilişkin bilgilere yer verildiği, anılan aracın kendilerine sunulan teknik belgelerinde motor gücünün 154 kW (1800 devir/dakika) olarak belirtildiği, aracın tescil tarihinde kW-HP değişim katsayısının 1,36 olarak esas alındığı ve bu gerekçe ile 210 HP olarak tescil belgesine yazıldığı, ancak mevcut durumunda Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yazılım Müdürlüğü’nce hazırlanan İş Makinaları Bilgi Sistemi (İMBS) programında motor gücünün beygir gücü olarak tanımlandığı, kilovat güç biriminin beygir gücüne otomatik olarak 1,34 katsayısı ile dönüştürüldüğünün ifade edildiği anlaşılmıştır.

İstanbul Ticaret Odası’nın cevabi yazısı içerisinde yer alan bilgiler doğrultusunda, 154 kW motor gücünün ilk olarak 1,36 katsayısı ile çarpılması durumunda sonucun 209,44 HP olacağı, güncel işlemlerde ise İMBS tarafından otomatik olarak kullanılan 1,34 katsayısı ile çarpılması durumunda ise 206,36 HP olacağı, idarenin İzmir Makine Mühendisleri Odasından almış olduğu görüşte kullanılan 1,341 katsayısı ile çarpılması durumunda ise 206,514 HP olacağı anlaşılmış olup her halükarda ihale dokümanında belirlenmiş olan 210 HP değerinin karşılanamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

İstanbul Ticaret Odası ile yapılan yazışmalar sonucunda, ilk tescil işleminde kullanılan katsayının hatalı olduğu, dönüştürme katsayısının ISO standardına göre 1,341 olması gerektiği, kendisine verilen yetki ile resmi belge niteliğindeki iş makinası tescil belgelerini düzenleyen İstanbul Ticaret Odası’nın da bu dönüştürme işlemindeki farklılığı kabul ettiği, mevcut durumda aracın motor gücünün olması gereken katsayısı ile çarpıldığında 210 HP gücü sağlamayacağının yazı içerisinde belirtildiği anlaşıldığından ve bu durumun aracın Türkiye distribütörü ile idarenin yapmış olduğu yazışmalar içeriğinde doğrulandığı tespit edildiğinden, başvuru sahibi tarafından açıklama içerisinde kullanılan ekskavatörün ihale dokümanında istenilen 210 HP motor gücü karşılamadığı gerekçesiyle açıklamanın uygun görülmeyerek reddedilmesi işleminde mevzuata aykırılık tespit edilmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.14’üncü maddesinde “Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

15.12.2021 tarihli ikinci ihale komisyonu kararı içeriğinde, 10.120.1004 poz nolu analiz girdisinde ekskavatörün kova kapasitesinin 2 ½ YD3 olması gerektiği belirtildiği halde başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması içeriğinde kullanılan Sumitomo marka paletli ekskavatörün kova kapasitesinin istenilen kapasitede olduğuna ilişkin ilgili teknik belgelerin sunulmadığı ifade edilmiş olup başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu gerekçe ile de uygun bulunmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.

İdarenin başvuru sahibine EKAP üzerinden göndermiş olduğu 16.08.2021 tarihli ve 528906 sayılı aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı içeriğinde, Tebliğ’in 45.1.13.17’nci maddesine uygun olarak, açıklama istenilen analiz girdilerinde istenilen iş makinalarını kendi malı olarak tevsik etmeleri durumunda analizlerde belirtilen teknik özellikleri gösteren üretici/satıcı firmaların yetkililerince onaylanmış belgelerin de sunulmasının talep edildiği anlaşılmıştır.

2200/P poz nolu iş kalemi içerisinde yer alan 10.120.1004 poz nolu analiz girdisi incelendiğinde, ekskavatörün motor gücünün 210 HP olması ve kova kapasitesinin ise 2 ½ Yd3 olması gerektiğinin açıkça belirtildiği anlaşılmış olup başvuru sahibi iddiasında SMMM onaylı raporların içerisinde ekskavatörün kova kapasitesinin 2 ½ Yd3 şeklinde belirtildiği ve idarenin bu belgeleri esas alarak kova kapasitesinin karşılandığına karar vermesi gerektiği ifade edilmiş olsa da idarenin 16.08.2021 tarihli aşırı düşük teklif sorgu yazısının bu kısmına süresi içerisinde bir başvurusu olmadığından, başvuru sahibinin kendi malı olan ekskavatörün istenilen bu iki özelliği karşıladığını gösteren üretici/satıcı firmalardan alınmış onaylı teknik belgeleri sunmasının gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından Sumitomo marka paletli ekskavatöre ilişkin sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde, SMMM onaylı demirbaş raporuna, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenmiş olan iş makinası tescil belgesine ve ekinde ekskavatörün Türkiye Distribütörü TSM Global Turkey Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş olan teknik belgeye yer verildiği anlaşılmış olmakla birlikte söz konusu tescil belgesi ile teknik belge içerisinde ekskavatörün kova kapasitesine ilişkin bir bilginin yer almadığı tespit edilmiştir.

Teknik belge ekinde ayrıca bir ataşman teknik belgesinin sunulduğu, anılan belgenin hangi araca veya makinaya ilişkin sunulduğunun belirtilmediği, söz konusu ataşman teknik belgesi içerisinde kova kapasitesinin “2,5 Yd3 (1,91 m3)” olarak belirtildiği, söz konusu belgenin alt kısmında firma adı olarak “Adem Çelik Makine Metal İnşaat Otomotiv İthalat İhracat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi” ünvanının yer aldığı tespit edilmiş olmakla birlikte anılan ataşman teknik belgesinin başvuru sahibi iş ortaklığını oluşturan ortaklardan biri adına düzenlenmediği, kendi malı olarak sunulan Sumitomo marka ekskavatöre ilişkin olduğunu belirten herhangi bir ifadenin açıklama içerisinde yer almadığı ve başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesi içerisinde de söz konusu ataşman teknik belgesine yönelik herhangi bir atıfta bulunulmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde anılan belge içeriğinde kendi malı olarak sunulan Sumitomo marka ekskavatörün kova kapasitesine ilişkin verilerin yer almadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda yapılan hukuki yorum ve tespitler neticesinde, idarenin 16.08.2021 tarihli aşırı düşük teklif sorgu yazısı gereğince isteklilerin kendi malı olan iş makinalarının istenilen teknik özelliklerini gösterir üretici/satıcı onaylı teknik belgeleri sunmalarının zorunlu olduğu, başvuru sahibi tarafından ekskavatörün kova kapasitesini gösteren üretici/satıcı onaylı bir teknik belge sunulmadığı anlaşılmış olup idare tarafından açıklamanın bu gerekçe ile uygun görülmemesi işleminin yerinde olduğu ve başvuru sahibinin anılan iddiasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.