KİK Kararı: 2022/UY.I-1479

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/056
Gündem No : 9
Karar Tarihi : 30.11.2022
Karar No : 2022/UY.I-1479
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Esmanur YEKE,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yalova İl Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1076657 İhale Kayıt Numaralı “Yalova Adnan Menderes Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Çevre Tanzim İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Yalova İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 26.10.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yalova Adnan Menderes Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Çevre Tanzim İşi” ihalesine ilişkin olarak Esmanur Yeke tarafından 16.11.2022 tarih ve 61092 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan aynı tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1311 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin gerekçelerle idarece iptal edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı, ihalenin iptaline ilişkin takdir hakkının idarece hukuka aykırı şekilde kullanıldığı iddia edilmekte ve ihalenin iptali kararının kaldırılması talep edilmektedir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı beşinci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Söz konusu Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde ihalenin idarece iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvurularının yalnızca idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı inceleneceği belirtilmiş, maddenin gerekçesinde de ““Diğer taraftan Kanunun muhtelif maddeleriyle idareye verilen iptal yetkisinin itirazen şikayet incelemesine tabi tutulması idareyi ihale yapmaya zorlamak anlamına geleceğinden ve esasen iptal edilen ihaleden sonra aynı amaçla açılan ihalelerin de idari başvurulara konu edilmesi zaten mümkün olduğundan, idarenin ihalenin iptali işlemlerinin itirazen şikayete konu yapılamayacağına yönelik bir düzenleme öngörülmekte ancak idareye yapılan şikayet üzerine Kanunun 54 üncü maddesi uyarınca idarece ihalenin iptali kararının verilmesi durumunda ise bu kararlara karşı itirazen şikayet başvurusunda bulunabilmesi düzenlenmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir.

Aynı Kanun’un “Bilgi ve belgeleri açıklama yasağı” başlıklı 61’inci maddesinde ihale sürecinde görevli kişilerin yaklaşık maliyeti ifşa edemeyecekleri yönünde emredici hükme yer verilmiştir.

Özetle, mevzuatın lafzı ve amacı bağlamında, Kanun koyucu tarafından ihaleleri sonuçlandırıp sonuçlandırmamak hususunda idarelere geniş bir takdir yetkisi verildiği, her idari işlemde olduğu gibi bu yetkinin sınırının da kamu yararı ve hizmet gerekleri olduğu görülmektedir.

11.11.2022 tarihli ihale komisyonu kararında “…bazı iş kalemleri için piyasadan teklif alınmak suretiyle birim fiyat oluşturulmuştur. Kurumumuzca ihale dokümanı üzerinde ve piyasa şartlarında yapılan incelemede oluşturulan birim fiyatlarının piyasa fiyatları gerçekliği ile örtüşmediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla güncel kamu kurum ve kuruluşları fiyatları esas alınarak yeniden yaklaşık maliyet oluşturularak ihaleye çıkılması komisyonumuzca uygun mütalaa edilmiştir.” ifadelerine yer verilerek ihalenin ihale komisyonu tarafından iptal edildiği, kararın aynı gün ihale yetkilisi tarafından onaylandığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede; yaklaşık maliyetin hazırlanmasıyla görevli idare personelinin idareye sunduğu yazıda “…bazı pozların fiyatlarının, piyasadaki fiyatlarla arasında ciddi farklar olduğu görülmüştür. Daha önceki ihalelerde piyasa fiyatlarının altında kalan bakanlık pozlarının fiyatları ile ihaleye çıkıldığında ihalelere katılımın gerçekleşmediği tarafınızca da fark edilmiştir. Aynı durumun tarafımıza hazırlanması istenen ihalelerde de yaşanmaması için ekli listede belirtmiş olduğum pozların fiyatlarının piyasadan araştırılması gerektiğini düşünmekteyim.” denilerek talepte bulunulduğu, idarece üç firmadan fiyat teklifi alındığı tespit edilmiştir.

İhale onay belgesi eki yaklaşık maliyet cetveli incelendiğinde, 762.224,94 TL tutarındaki yaklaşık maliyetin 632.841,64 TL’sini oluşturan “Lama ve profil demirlerden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” başlıklı 15.550.1202 poz numaralı iş kaleminin kilogram cinsinden birim fiyat bedelinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı güncel birim fiyatlarına göre 41,95 TL olduğu, yaklaşık maliyetin hesabında ise bu tutarın 66,67 TL olarak alındığı görülmüştür. Aynı şekilde, birim fiyatı 143,19 TL olan 15.460.1006 poz numaralı “Naturel-mat eloksallı ısı yalıtımlı alüminyum doğrama imalatı yapılması ve yerine konulması” başlıklı iş kaleminin 298,33 TL; 580,48 TL birim fiyatlı 15.470.1010 poz numaralı kalemin 1.033,33 TL tutarla yaklaşık maliyetin tespitine esas alındığı anlaşılmıştır.

Yaklaşık maliyete ilişkin oluşan tereddüt üzerine, idarece İl Özel İdaresi’nden yaklaşık maliyetin sıhhatine ilişkin tespit yapmak üzere uzman personel görevlendirilmesinin talep edildiği, görevlendirilen personelce hazırlanan raporda “…Yalova Adnan Menderes Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Çevre Tanzim işinin dokümanlarında okul ihata duvarı üzerinde yapılması planlanan demir korkuluk imalatının yüksekliğinin belirtilmediğinden, korkuluğa ait metrajın hesaplanamadığı…yapılan incelemeler neticesinde; EKAP üzerinden indirilen ihale dokümanlarında bulunan…eksiklikler nedeniyle söz konusu iki işin yaklaşık maliyeti hesaplanamamıştır.” ifadelerine yer verildiği, rapor ekinde yer verilen cetvelde yalnızca metrajları tespit edilebilen iş kalemlerinin kamu kurumlarına ait güncel fiyatlarının esas alındığı ve yaklaşık maliyetin 54.435,80 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Ayrıca, idarece gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden; benzer nitelikteki 2022/1078288 İKN’li Yalova Cumhuriyet İlkokulu-Kardelen Ortaokulu-Samanlı İlkokulu Onarım işi, 2022/1075620 İKN’li Yalova Güzel Sanatlar Lisesi Onarım İşi, 2022/1076446 İKN’li Yalova 10000 Okul Projesi Kapsamında 700 Yıl Osmangazi İlkokulu ve Ortaokulu Onarım İşi, 2022/1706329 İKN’li Yalova Esenköy Adnan Kaptan İlk-Ortaokulu ve Çınarcık Firuzan Kınal İlk-Ortaokulu Onarım İşi ihalelerinin idarece aynı mülahazalarla iptal edildiği, idarede yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin hususlarda ve tutarın bazı isteklilerle paylaşıldığı yönünde şüphe oluşması üzerine Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı’ndan müfettiş görevlendirilmesinin talep edildiği görülmüştür.

Sonuç olarak, yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin yukarıda yer verilen bilgiler ve 4734 sayılı Kanun’un beşinci maddesinde yer alan rekabet, eşit muamele, güvenirlik ve gizlilik şeklindeki temel ilkeler ışığında, ihalenin idarece iptali işleminde takdir yetkisinin kullanımında hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.