KİK Kararı: 2022/UY.I-1234

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/047
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 12.10.2022
Karar No : 2022/UY.I-1234
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Cengiz YILDIZ,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bursa Büyükşehir Belediyesi Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/562496 İhale Kayıt Numaralı “2022/4 İznik İlçesi Muhtelif Kırsal Mahallelerde Altyapı İnşaatı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bursa Büyükşehir Belediyesi Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 27.06.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2022/4 İznik İlçesi Muhtelif Kırsal Mahallelerde Altyapı İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Cengiz Yıldız’ın 12.09.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.09.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.09.2022 tarih ve 51487 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.09.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1056 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale komisyonunun 19.07.2022 tarihli kararı ile ihalenin kendi üzerlerinde bırakıldığı, sözleşme imzalamak üzere gerekli belgeleri idareye sundukları, ancak idare tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 10'uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (e) bendi gerekçe gösterilerek adli sicil kayıt belgesindeki arşiv kaydı nedeniyle sözleşme imzalanmadığı ve geçici teminatlarının gelir kaydedildiği, adli sicil kaydının bulunduğu, ancak cezanın ertelenmesi nedeniyle 1 yıl denetimli serbestlik kararı alındığı, bu nedenle hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı bulunmadığı ve mesleki faaliyetten ötürü hüküm giyilmediği, bu nedenle idarece tarafları ile sözleşme imzalanmaması akabinde geçici teminatlarının gelir kaydedilmesine ilişkin kararların mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen.

…

h) Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen.

i) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan.

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.

…

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü bulunmaktadır.

Diğer taraftan, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeyi imzalamaması” başlıklı 69’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, Kanunun 10’uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58’inci maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı da hüküm altına alınmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 17’nci maddesinde açıklandığı görülmüş olup, bu kapsamda “4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (e) bendine ilişkin olarak, 17.5. 1/1/2003 tarihinde yürürlüğe giren 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (e) bendinde ihale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen isteklilerin ihale dışı bırakılacağı, 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak idarelerce veya mahkeme kararıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan veya örgütlü suçlardan veyahut kendi ülkesinde ya da yabancı bir ülkede kamu görevlilerine rüşvet verme suçundan dolayı hükümlü bulunanların doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamayacakları hüküm altına alınmıştır.

17.5.1. Mesleki faaliyete ilişkin mahkumiyet kararının kapsamı:

17.5.1.1 Adalet Bakanlığı Adli Sicil İstatistik Genel Müdürlüğüne bağlı birimlerden alınacak adli sicil istatistik bilgilerini içeren belgeden veya gerekçeli mahkumiyet kararından, asli veya feri ceza olarak, 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 11, 25 ve 35 inci maddelerinde tanımlandığı şekliyle “muayyen bir meslek ve sanatın tatili icrası”na ilişkin süreli ya da süresiz mahkumiyet hali, 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasının (e) bendi kapsamında değerlendirilecektir.

17.5.1.2 İhale dışı bırakma, ancak yargı kararıyla “tatili icrasına hükmedilen meslek ve sanat”la sınırlı olmak üzere uygulanabilir.

17.5.1.3 Adalet Bakanlığı Adli Sicil İstatistik Genel Müdürlüğüne bağlı birimlerden alınacak adli sicil istatistik bilgilerini içeren belgeden veya gerekçeli mahkumiyet kararından yalnızca, “mesleki faaliyetin yürütülmesinden kaynaklanan mahkumiyet hali”, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (e) bendi kapsamında değerlendirilecektir. Bu nedenle idarelerin, 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasının (e) bendinin uygulamasında, mahkumiyet kararlarının mesleki faaliyetten kaynaklanıp kaynaklanmadığını göz önünde bulundurması gerekmektedir.

17.5.2. Süre:

17.5.2.1. İdarelerce isteklilerin haklarında mesleki faaliyetlerinden dolayı kesinleşmiş mahkumiyet kararının bulunduğunun tespit edilmesi halinde, son başvuru ve/veya ihale tarihinden önceki beş yıllık sürenin başlangıcı olarak Mahkemece verilen hükmün kesinleştiği tarih esas alınacaktır.

17.5.2.2. 4734 sayılı Kanuna göre yapılan ihalelerde istekliler hakkında son başvuru ve/veya ihale tarihinden önceki beş yıl içinde mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı mercilerince verilmiş mahkûmiyet kararı bulunması halinde, bu durumdaki isteklilerin 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale dışı bırakılmaları gerekmektedir.

17.5.3. Belgelerin temin edileceği yerler:

17.5.3.1. Yerli istekliler yönünden:

17.5.3.1.1. İsteklinin gerçek kişi olması halinde; son başvuru ve/veya ihale tarihinden önceki beş yıl içinde mesleki faaliyetleri ile ilgili mahkumiyet kararına ilişkin belgeler Adalet Bakanlığı, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne bağlı birimlerden alınacaktır.

…

17.5.3.2.1. İsteklinin gerçek kişi olması halinde; 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen suçlara ve 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (e) bendine ilişkin adli sicil kayıtlarını,

i- T.C. Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne bağlı birimlerden,

ii- Uyruğunda bulundukları ülke mevzuatı uyarınca bu ülkelerin yetkili makamlarından,

Almaları gerekmektedir.

…

17.5.3.2.3. Söz konusu belgeler, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi dördüncü fıkrası (e) bendinde ve 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen suçlara ilişkin ceza ve mahkumiyet kararlarına ilişkin ve ülkeleri mevzuatında paralellik taşıyan belge niteliğinde olması halinde kabul edilecektir.

…

17.6. İhale üzerinde kalan isteklilerin kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında sayılan durumlarda olmadığına dair belgeleri sözleşmeden önce sunamaması

17.6.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “İhale dışı bırakılma” başlıklı maddelerinde; İhale üzerinde kalan istekliden, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu ve bu belgelerin, ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerektiği hükme bağlanmıştır.

17.6.1.1. İhale üzerinde kalan gerçek veya tüzel kişi isteklinin ya da ortak girişimin ortaklarından en az birinin yabancı istekli olması durumunda, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olunmadığına dair belgelerin sunulması ile sözleşmenin imzalanmasına ilişkin diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesi için idare tarafından sözleşmeye davet yazısının tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yirmiiki gün süre verilmesi gerekmektedir. İdarelerce sözleşmeye davet amacıyla kullanılan “Üzerine İhale Yapılan İsteklinin Sözleşmeye Davet Edilmesine İlişkin Formda”, ihale üzerinde kalan isteklinin yerli veya yabancı istekli olması durumu dikkate alınarak on günlük ya da yirmiiki günlük sürenin seçilmesi gerekmektedir.

17.6.2. İhale üzerinde kalan isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihi itibarıyla 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeleri veya kesin teminatı vermemesi ya da sözleşme imzalamaması durumunda, Kanunun 44 üncü maddesi hükümlerine göre, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının, ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilecektir.

17.6.2.1. Anılan belgelerin isteklilerin son başvuru ve/veya ihale tarihindeki durumunu göstermesi gerektiğinden, isteklilerin ilgili idarelere (vergi daireleri, sosyal güvenlik il müdürlükleri vb.) yaptığı başvurularda bu belgeleri ihale tarihindeki durumlarını gösterecek şekilde istemeleri, adı geçen idarelerin de isteklilerin ihale tarihindeki durumunu gösterecek şekilde belgeleri düzenleyerek vermeleri gerekmektedir.

17.6.3. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentleri gereğince, ihaleye katılan isteklinin teklifinin başka bir sebeple değerlendirme dışı bırakılıp bırakılmadığı, bu isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olup olmadığı veya ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, isteklilerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlarının bulunduğunun anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi, ancak haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerekmektedir.

17.6.4. İhale üzerinde kalmasına rağmen süresi içinde sözleşme imzalamaya gelmeyenlerin ise Kamu İhale Kanununun 44 üncü maddesi gereğince geçici teminatının gelir kaydedilmesi ve anılan Kanunun 58 inci maddesi uyarınca kamu ihalelerinden yasaklanması gerekmektedir. Bu çerçevede; sözleşme imzalamaya davet edilen istekli tarafından taahhüt edilen hususlara ilişkin yukarıda belirtilen belgelerin sözleşme imzalama süresi içinde sunulmaması halinde, bu istekli hakkında 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar” kapsamında değerlendirme yapılacak ve ayrıca anılan Kanunun 44 üncü maddesi gereğince geçici teminatı gelir kaydedilecektir. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerine ilişkin belgelerin ihale üzerinde kalan istekli tarafından ilgili yerlerden temin edilerek süresi içerisinde ihaleyi yapan idareye sunulması ve bu belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içerdiğinin anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, sonradan ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi, fakat haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerekmektedir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Başvuruya konu “2022/4 İznik İlçesi Muhtelif Kırsal Mahallelerde Altyapı İnşaatı Yapım İşi” ihalesinin 24.06.2022 tarihinde gerçekleştirildiği, 19.07.2022 tarihli onaylanan ihale komisyonu kararına göre ihaleye 13 isteklinin teklif sunduğu ve ihalenin teklif fiyatları ile fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmesi sonucu en yüksek puanı alan başvuru sahibi Cengiz Yıldız üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İhalenin başvuru sahibi Cengiz Yıldız üzerinde bırakılması sonrasında anılan isteklinin 16.08.2022 tarihinde sözleşmeye davet edildiği, sözleşmeye davet yazısında “ihale tarihinde 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadıklarına yönelik belgeleri vermek ve diğer yasal yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle sözleşmenin imzalanması gerektiği” hususlarına yer verildiği,

Başvuru sahibi tarafından sunulan belgelerin idarece incelenmesi neticesinde Cengiz YILDIZ’a yönelik 2 farklı adli sicil kaydının olduğunun tespiti üzerine idarenin Hukuk Müşavirliğine görüş sorularak adı geçen istekliye ait adli sicil kayıtlarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 17.5’inci maddesine göre istekli ile sözleşme imzalanmasına engel nitelikte olup olmadığının değerlendirilmesinin talep edildiği,

İdarenin Hukuk Müşavirliğinin verdiği 26.08.2022 tarihli görüş yazısında “…adli sicil kaydı incelendiğinde Cengiz YILDIZ’ın Bursa 16. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2017/162E.2019/562K. sayılı ilamı ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359’uncu maddesinde yer alan Vergi Usul Kanunu’na muhalefet suçundan 4 kez, 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı görülmekte ve bu cezanın halihazırda kesinleşip kesinleşmediğine ilişkin ihale üzerinde kalan istekliden istenen evraklar doğrultusunda cezaların 13.01.2022 tarihinde kesinleşmiş olduğu ve infaz aşamasına geçildiği anlaşılmaktadır…. Söz konusu cezaların suçun mahiyeti itibariyle mesleki faaliyetin icrasından kaynaklanmış olabileceği ve suça ilişkin hükmün ihale tarihinden önceki 5 yıl içerisinde verilmiş olduğu anlaşılmıştır…” şeklinde, söz konusu cezaların sözleşme imzalamaya engel nitelikte olduğunun değerlendirilmesi üzerine, idarece başvuru sahibi istekli ile sözleşme imzalanmadığı, geçici teminatının gelir kaydedilerek ihalenin iptal edilmesine karar verildiği görülmüştür.

İhale işlem dosyasında yer alan Bursa 16. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2017/162E.2019/562K. sayılı mahkeme kararında “Yılbank Hafriyat Petrol İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin Müdürü olarak 2010, 2011, 2012 ve 2013 yılları hesaplarına ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde şirketin her 4 yılda da sahte fatura kullandığının tespit edilmiş olması nedeniyle sahte fatura kullanma fiilini işleyen Cengiz YILDIZ hakkında Vergi Usul Kanunu’nun 359/b maddesi hükmüne istinaden işlem yapılmak üzere aynı Kanun’un 367.maddesi hükmü gereğince kamu davası açılması için 2015-A-1006/74 sayılı Vergi Suçu Raporu’nda … Cengiz YILDIZ’ın 2010, 2011-2012-2013 yıllarında şirketin müdürü olduğu, anılan yılların defterlerine kayıt ettiği motorin alış faturalarının içeriklerinin gerçeğe uygun olmadığı belirtilmiştir…. sanıkların sahte fatura ve yanıltıcı belge kullanmak suretiyle vergi ziyaına sebep oldukları…mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu uyarınca Eser Çelik’e Cengiz YILDIZ’ın müdürü olduğu Yılbank Hafr. Petrol Ltd. Şti.’nin 23.05.2011 tarihinde 120.134,00 TL, 21.07.2011 tarihinde 100.000,00 TL, 24.08.2011 tarihinde 80.000,00 TL, 23.06.2011 tarihinde 100.000,00 TL …. olmak üzere toplam 591.543,10 TL‘lik ödeme yaptığı, … motorin alımlarına yönelik ödeme belgelerini ibraz edemediği, vergi raporunda ayrıca banka kanalıyla yapılan ödemelerin tekrar iade alındığına dair bir tespitin olmadığı,

…

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-A-a) Sanık Cengiz Yıldız’ın 2010 yılı vergi döneminde sahte fatura kullanmak suretiyle 213 sayılı Vergi Usul Kanununa muhalefet suçunu işlediği anlaşılmakla, 213 sayılı Kanunun 359/b-1 maddesi uyarınca suçun işleniş biçimi, suçun işlendiği yer ve zaman, suç konusunun önem değeri, failin amaç ve saiki nazara alınarak alt sınırdan takdiren 3 YIL HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA,

b) Sanığın eylemini aynı suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik ancak yakın zamanlarda birden fazla işlediği anlaşıldığından TCK’nın 43/1 maddesi uyarınca eylem sayısı dikkate alınarak sanığa verilen cezadan artırım yapılmasının olayın özelliklerine ceza adaleti ve hakkaniyete uygun düşeceği kanaati ile sanığın cezasından takdiren ¼ oranında artırım yapılarak 3 YIL 9 AY HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA

c) Sanığın fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki olumlu davranışları dikkate alınarak, tayin edilen cezadan TCK’nın 62. Maddesi uyarınca takdiren 1/6 oranında indirim yapılarak 3 YIL 1 AY 15 GÜN HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA,

d) Sanığın cezasından başkaca yasal veya takdiri indirim veya artırım yapılmasına yer olmadığına,

e) Sanığın kasten işlemiş olduğu suçtan dolayı hapis cezasına mahkumiyetinin sonucu olarak Anayasa Mahkemesinin TCK’nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin 24/11/2015 tarihinde yürürlüğe giren 08/10/2015 gün ve 2014/140 Esas 2015/85 Karar sayılı kararı gözetilmek suretiyle TCK’nın 53/1. Maddesinde belirtilen haklardan YOKSUN BIRAKILMASINA, aynı maddenin 2. ve 3. fıkrası uyarınca 1-c bendindeki hak yoksunluğunun şartlı tahliye tarihine kadar, diğer hak yoksunluklarının cezanın infazı tamamlanıncaya kadar UYGULANMASINA,

f) Sanığın aldığı cezanın miktarı itibariyle koşulları oluşmadığından CMK’nın 231. ve TCK’nın 50. ve 51. Maddelerinin uygulanmasına yer olmadığına,”

… şeklinde her bir iddia edilen takvim yılı (2010,2011,2012 ve 2013) ve faturalara yönelik tespitlerin yapılarak 04.12.2019 tarihinde karar alındığı, mahkeme kararının da 13.01.2022 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddia ettiği cezanın ertelenmesi nedeniyle 1 yıl denetimli serbestlik kararı alınan adli sicil kaydının ise 11.09.2017 tarihinde kesinleşen Bursa 8. Asliye Ceza Mahkemesinin E:2016/103 K:2017/239 sayılı “taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma” suçu olduğu görülmüş, idare tarafından görüş alınarak kendisiyle sözleşmenin imzalanmaması ve geçici teminatının gelir kaydedilmesi ve ihalenin iptali ile neticelenen adli sicil kaydının başvuru sahibinin iddia ettiği adli sicil kaydı dışındaki Bursa 16. Asliye Ceza Mahkemesi’nin E: 2017/162 K:2019/562 sayılı kararına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359’uncu maddesine göre Vergi Kaçakçılığı Suçu, vergi kanunlarına göre tutulan veya düzenlenen ve saklanma/ibraz mecburiyeti bulunan defter ve kayıtların, fatura veya diğer belgelerin hukuka aykırı olarak düzenlenmesi, kullanılması, tahrif edilmesi, yok edilmesi; bu evrak ve kayıtlarda hesap ve muhasebe hileleri yapılması ile meydana gelen vergi suçları olarak tanımlanmaktadır.

Uygulamada vergi kaçakçılığı suçları arasında en çok rastlanılan suç tipi sahte fatura düzenleme veya kullanma (naylon fatura) suçu olup, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359’uncu maddesinde sahte belgenin tanımı yapılmıştır. Buna göre; gerçek bir muamele veya durum olmadığı hâlde bunlar varmış gibi düzenlenen belge, sahte belge olarak değerlendirilmektedir.

Başvuru sahibi Cengiz Yıldız’ın idareye ibraz ettiği belgeler ve alınan görüşler idarece değerlendirilerek, adli sicil kaydının vergi suçlarından olan sahte belge kullanma ve düzenleme suçu olarak kabul edildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır: … e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen.” hükmüne yer verilmiş olup, Tebliğ’in 17.5.1.3’üncü maddesine göre mahkûmiyet kararında mesleki faaliyetten dolayı feri ceza verilip verilmediğinden bağımsız olarak asli cezanın mesleki faaliyet kapsamında olup olmadığının irdelenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Somut olaya ilişkin yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve ihale işlem dosyasında yer alan mahkeme kararları ve görüş yazıları dikkate alındığında, başvuru sahibi Cengiz Yıldız’ın Bursa 16. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 04.12.2019 tarihli E: 2017/162 K:2019/562 sayılı kararı ile 2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarına ait zincirleme suç işlediği, 4 kez 2 yıl 6 ay ceza aldığı, sahte belge düzenleme ve kullanma suçundan aldığı cezaların 13.01.2022 tarihinde kesinleştiği,

İncelenmekte olan ihale tarihinin 27.06.2022 olduğu, ihale tarihinden önceki 5 yıl içinde cezanın kesinleştiği anlaşılmış olup, Mahkeme kararında “TCK’nın 53/1. Maddesinde belirtilen haklardan Yoksun Bırakılmasına” karar verildiği, ayrıca 2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarında Yılbank Hafriyat Petrol İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin müdürü olduğu dönemde gerçekleştirdiği faaliyet konusuna yönelik ticari faaliyetler nedeniyle anılan yıllara ait vergi döneminde mazot/motorin alış faturalarında sahte belge kullanıldığı tespitlerinin yapıldığı, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359’uncu maddesinde yer alan Vergi Kaçakçılığı suçlarından olan Sahte Fatura Düzenleme ve Kullanma Suçu’nun ticari faaliyetten kaynaklı mesleğin icrasına ilişkin olduğu, bu nedenle verilen mahkumiyet kararlarının mesleki faaliyetten kaynaklandığı şeklinde değerlendirilmesi gerektiği,

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanunu'nun 10'uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (e) bendi hükmü ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 17.6.3’üncü madde açıklamaları çerçevesinde, idarece, yukarıda belirtilen gerekçeler ile ihale üzerinde bırakılan Cengiz Yıldız’la sözleşme imzalanmaması ve anılan isteklinin geçici teminatının gelir kaydedilmesi işlemlerinin mevzuata uygun olduğu, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.