SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2022/UY.I-1118

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar No

2022/UY.I-1118

Karar Tarihi

14 Eylül 2022

İhale

2022/527840 İhale Kayıt Numaralı "Zonguldak-Ere ... Kesimlerinde Heyelan Islahı Yapım İşi" İhalesi


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/043
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 14.09.2022
Karar No : 2022/UY.I-1118
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Datco Yapı Gayrimenkul Değerleme Hizmetleri İnşaat Nakliyat Hafriyat Turizm Metal Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/527840 İhale Kayıt Numaralı “Zonguldak-Ereğli-4 Bölge Hududu Yolunun Muhtelif Kesimlerinde Heyelan Islahı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü tarafından 05.07.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Zonguldak-Ereğli-4 Bölge Hududu Yolunun Muhtelif Kesimlerinde Heyelan Islahı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Datco Yapı Gayrimenkul Değerleme Hizmetleri İnşaat Nakliyat Hafriyat Turizm Metal Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 15.08.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.08.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.08.2022 tarih ve 42701 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.08.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/853 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

  1. Açıklama kapsamında sunulan analizlerin, ihale dokümanı kapsamında yer alan ve açıklanması istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz formatına uygun olmadığı, analiz girdi miktarlarının değiştirildiği,

  2. Açıklama kapsamında sunulan analizlerde aritmetik hata yapıldığı, açıklama istenmeyen analiz girdilerine 0,01 TL fiyat teklif edildiği, bu nedenle yuvarlamadan ve aritmetik hatalardan kaynaklanan hesaplama hatalarının düzeltilmesi durumunda düzeltilmiş fiyatların teklif edilen birim fiyatların üzerinde kaldığı,

  3. Açıklama istenilen ve istenilmeyen bazı analiz girdilerinin toplam bedelinin 0,00 TL olarak hesaplamaya dahil edildiği,

  4. Açıklama kapsamında sunulan analizlerde ihale ilan tarihinde (14.06.2022) geçerli olan Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2022/2 fiyatları ile değil, 2022/1 fiyatları ile savunma verildiği,

  5. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanmış rayiçlerle (2022/2) ilgili listeye yer verilmediği,

  6. Açıklamaları kapsamında sunulan analiz girdilerinde yer alan işçilik bedellerinin, ihale ilan tarihinde geçerli olan 2022 yılı güncel saatlik asgari ücretin altında olduğu,

  7. Açıklamaları kapsamında esas alınan motorin fiyatının EPDK il bazında günlük yayımlanan ve ihale ve ilan tarihi arasında geçerli olan akaryakıt fiyatlarının altında olduğu, mazotun litre/kg dönüşümünde yoğunluğunun 0,820-0,845 kg/lt olarak esas alınmadığı,

  8. Açıklanması istenilen “ Köprülerde veya heyelanlı bölgelerde 0 100 cm çapında her boyda yerinde dökme kazık yapılması (C 30/37 Hazır beton harcı ile)”, “ Köprülerde veya heyelanlı bölgelerde 0 120 cm çapında her boyda yerinde dökme kazık yapılması (C 30/37 Hazır beton harcı ile) ” ve “ Her çapta yuvarlak demir ve nervürlü çeliğin; zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği ” iş kalemlerinin analizlerinde bulunan nakliye girdisindeki formülde bulunan “ 10.110.1003-Her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı ” değerinin 750,00 olarak alınması gerekirken 530,00 olarak alındığı,

  9. “Köprülerde veya heyelanlı bölgelerde 0 100 cm çapında her boyda yerinde dökme kazık yapılması (C 30/37 Hazır beton harcı ile)” ve “ Köprülerde veya heyelanlı bölgelerde0 120 cm çapında her boyda yerinde dökme kazık yapılması (C 30/37 Hazır beton harcı ile) iş kalemlerinin analizinde yer alan fore kazık iş makinesinin;

a) Amortisman giderinin fiyat teklifi ile açıklamasının mevzuata aykırı olduğu,

b) Söz konusu iş makinesinin edinim bedeli veya kayıtlı değeri üzerinden açıklama yapılabilmesi için makinenin isteklinin amortisman defterine kayıtlı olması ve edinim bedelleri ile kaydi değerlerinin ilgili mevzuata göre düzenlenen belgelerle tevsik edilmesinin gerektiği, ancak belgelendirme yapılmadan açıklama yapıldığı, ayrıca söz konusu makinelerin asgari güç, kapasite değerleri ile teknik özelikleri bakımından birim fiyat tarifleri ve analizde istenen özeliklere haiz olduğunun belgelendirilmesi gerektiği, ancak bu hususun belgelendirilmediği, sadece ruhsat ya da demirbaş veya amortisman defteri ya da meslek mensubu raporu ile bu tevsikin yapılmasının mümkün olmadığı, isteklinin avantajlı koşulu olarak sunduğu kendi malı iş makinesinin istenilen özellikte olduğunun teknik bilgileri içeren araç projesi ya da yetkili satıcı beyanı vb. belgelerin de ayrıca sunulması gerektiği,

c) Kendi malı olan ve amortisman süresini dolduran bahse konu iş makinesinin saatlik ücretlerinin sıfır (0) olarak alındığı, ancak anılan makineye ait amortisman bedeli sıfır olsa dahi eskimiş araçların yedek parça, tamir, bakım, sermaye faizi, sigorta ,nakil, montaj, demontaj giderlerinin sıfır (0) olarak kabul edilemeyeceği, bahse konu giderlere tekabül eden makine katsayısı ile makinenin güncel resmi rayicinin çarpımı kadar bir tutarın söz konusu girdilerin asgari bedeli olarak dikkate alınması gerektiği, ancak bu giderlerin dikkate alınmadığı, yapılan açıklamada kendi malı makinelerde teknik özellik ve kapasitenin sağlandığının belgelendirilmesi gerektiği, ancak belgelendirmenin yapılmadığı,

  1. “Beton çelik çubuğu, nervürlü Q 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” ve “Beton çelik çubuğu, nervürlü Q 14-32 mm (S420, B420B-C, B500B-C) ” analiz girdilerinin fiyat teklifi ile açıklanmış olması sebebiyle;

a) Fiyat tekliflerini veren firmadan teklife konu alanda faaliyet gösterdiğine dair belgelerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmadığı,

b) Fiyat tekliflerinin yetkili kişiler tarafından imzalanmadığı,

c) Fiyat teklifleriyle birlikte fiyat tekliflerinin dayanağı olarak düzenlenen Ek-O.5 numaralı maliyet tespit tutanakları veya Ek-O.6 numaralı satış tutarı tespit tutanaklarının, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gerektiği, Ek-O.5 numaralı maliyet tespit tutanakları veya Ek-O.6 numaralı satış tutarı tespit tutanaklarının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmadığı,

d) Fiyat teklifleri ve fiyat tekliflerinin dayanağı olarak düzenlenen Ek-O.5 numaralı maliyet tespit tutanakları ve Ek-O.6 numaralı satış tutarı tespit tutanaklarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer alan standart formlara aykırı şekilde düzenlendiği,

e) Ek-O.6 numaralı satış tutarı tespit tutanağında ağırlıklı ortalama birim satış tutarının hesabında esas alınan faturalara ilişkin bilgilere yer verilmediği,

f) Ek-O.6 numaralı satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinin üçüncü fıkrasında açıklanan hususlara riayet edilmesi gerektiği, ancak fiyat teklifleri ve fiyat tekliflerinin dayanağı Ek- O.6 numaralı satış tutarı tespit tutanaklarının bu hususlara uygun düzenlenmediği ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi açıklamalarına aykırı olduğu,

g) Fiyat teklifi alınan malzemeler için nakliye ve malzeme bedelinin ayrı ayrı hesaplanmadığı, fiyat teklifi alman malzemenin temin yeri ile iş yeri arasındaki nakliyelerin fiyat tekliflerine dâhil edilmediği,

h) Fiyat tekliflerinin dayanağı olarak düzenlenen Ek-O.5 numaralı maliyet tespit tutanakları ve Ek-O.6 numaralı satış tutarı tespit tutanaklarının son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olmadığı,

  1. Bilanço oranlarının İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde istenen oranları karşılamadığı, sunulan bilançolarda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmediği, bilanço veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuata göre düzenlenmiş ve SM, SMMM veya YMM ya da vergi dairesince onaylanmış olması gerektiği, ancak bu onayların yapılmadığı, anılan hususa yönelik olarak sunulan belgelerin standart forma uygun olmadığı,

  2. İş hacmini gösteren belgelerin İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde belirtilen kriterleri sağlamadığı, gelir tablosu ve/veya taahhüt altında yapımı devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının ve/veya taahhüt altında yapımı devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının ve/veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren belgelerin (faturalar vb.) SM, SMMM veya YMM ya da vergi dairesi tarafından onaylanmış suretlerinin sunulmadığı,

  3. İş deneyim belgesinin İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesi düzenlemelerine uygun olmadığı, iş deneyim belgesi sahibinin iş deneyim belgesini hak ettiği belirtilen iş yerinde işin %80’lik bölümünde sürekli sigortalı olarak görünmediği, aynı anda birden fazla iş yerinde sigortalı olarak göründüğü, dolayısıyla işin denetim ve yönetim görevlerini kesintisiz olarak sağlamadığı, sigortalı olarak göründüğü günler baz alındığında belge tutarının düşeceği, belge sahibi ile aynı iş yerinde çalışan diğer belge almaya hak kazanan kişilerin oranlarının ve belge tutarı hesaplamalarının hatalı yapıldığı, dolayısıyla anılan isteklinin teklifinin iş deneyim belgesi tutarının ihalede iş deneyimine ilişkin olarak aranılan yeterlik kriterini karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

  4. İş deneyim belgesinin İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde belirtilen “A-V Grubu (Karayolu İşleri)” iş bitirmesi olmadığı ve ihale konusu iş veya benzer iş kapsamındaki tanımları karşılamadığı, yeterlik bilgileri tablosuna eklenen iş bitirmedeki benzer sayılan iş kalemleri tutarlarının asgari iş deneyim tutarlarını karşılamadığı ve iş deneyim belgesinin geçerlilik süresinin ihale ilan tarihinden itibaren geriye doğru 15 (on beş) yıl süreyi aştığı,

  5. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu ortaklık tespit belgesinin YMM veya SMMM tarafından onaylı olmaması ve iş bitirme belgesi kullanılan ortağın “Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olduğu ” ibaresinin ortaklık tespit belgesinde bulunmadığı,

  6. İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinde belirtildiği üzere “ Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.” düzenlemesinin yer aldığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, EKAP’ta kayıtlı yönetimindeki görevliler listesi ve ortaklık oranlarında hatalı olduğu, bu bilgilerin güncel durumu yansıtmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

  1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

  1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

  2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

  3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırılır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve açık ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b) ve (c) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

(6) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde, “…45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir…” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinin ikinci fıkrasında, “Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

İdare tarafından 25.07.2022 tarihli ve E.22392947-755.02/884282ADS-4 sayılı yazı ile aşırı teklifi sınır değerin altında kalan tek istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği yazı ekinde açıklama istenen üç iş kalemine ilişkin miktarları belirtilen analizler ile açıklama istenen ve istenmeyen analiz girdileri listesinin verildiği,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, açıklama istenen üç iş kalemine ilişkin idarece belirlenen analizlerde yer alan miktarlarla aynı olacak şekilde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinde yapılan düzenlemeye uygun olarak aşırı düşük açıklamasını sunduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır..

  1. Başvuru sahibinin 2 ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından önemli teklif bileşeni olarak belirlenen S/02 poz numaralı “Köprülerde veya heyelanlı bölgelerde Ø 100 cm çapında her boyda yerinde dökme kazık yapılması (C 30/37 Hazır beton harcı ile) (Kullanılan her türlü malzeme ve nakli ile foraj kazısı nakli dahil)” ile S/03 poz numaralı “Köprülerde veya heyelanlı bölgelerde Ø 120 cm çapında her boyda yerinde dökme kazık yapılması (C 30/37 Hazır beton harcı ile) (Kullanılan her türlü malzeme ve nakli ile foraj kazısı nakli dahil)” iş kalemleri ve S/06 poz numaralı “Her çapta yuvarlak demir ve nervürlü çeliğin; zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği” iş kalemine ait analiz girdi fiyatları oluşturulurken anılan istekli tarafından, idare tarafından verilen miktar ve birim fiyat çarpım sonucunun virgülden sonra iki haneye yuvarlanarak yazıldığı, açıklama istenmeyecek analiz girdilerinin birim fiyatları için 0,01 TL fiyat verildiğinden, küçük miktarlı analiz girdi miktarları ile çarpımı sonucunda virgülden sonra iki haneye yuvarlanması sonucunda 0,00 TL olarak hesaplandığı iş kalemine ait analiz girdi tutarının kümülatif toplamda da etkisinin olmadığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 39’uncu maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde, analiz girdi tutarının hesaplanması sırasında oluşan rakamların yuvarlanmasında isteklilere virgülden sonra iki hane veya fazlasını kullanabilme tercihi verildiğinden, söz konusu istekli tarafından 0,01 TL olarak verilen birim fiyatların fiyat verilmemiş olarak değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla söz konusu istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde aritmetik hata yapılmadığı, istekli tarafından yapılan açıklamalarda açıklama istenilmeyen analiz girdisinin birim fiyatına bedel öngörülmesinin yeterli olduğu sonucuna ulaşıldığından, başvuru sahibinin ikinci ve üçüncü iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 4 ve 5'inci iddialarına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde “…45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…” açıklaması yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yukarıda yer alan Tebliğ açıklamasına uygun olarak, istenilen iş kalemlerinin analizlerinde yer alan açıklanması istenilen bütün girdilere yönelik birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu, sunulan analizler ile yardımcı ve/veya alt analizler incelendiğinde, analiz girdilerinde T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından belirlenerek yayımlanmış ihale tarihinde geçerli birim fiyatların kullanıldığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin dördüncü ve beşinci iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde “…45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz…” açıklaması yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yukarıda yer alan Tebliğ açıklamasına uygun olarak, ihale tarihinde geçerli saatlik asgari ücret kullanıldığı görüldüğünden, başvuru sahibinin altıncı iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında motorin fiyatını açıklamak için T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış ihale tarihinde geçerli birim fiyat kullanıldığı, bu itibarla başvuru sahibinin yedinci iddiasının mesnetsiz olduğu anlaşıldığından, bahse konu iddia yerinde görülmemiştir.

  1. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde “…45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir …” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından önemli teklif bileşeni olarak belirlenen S/02 poz numaralı “Köprülerde veya heyelanlı bölgelerde Ø 100 cm çapında her boyda yerinde dökme kazık yapılması (C 30/37 Hazır beton harcı ile) (Kullanılan her türlü malzeme ve nakli ile foraj kazısı nakli dahil)” ile S/03 poz numaralı “Köprülerde veya heyelanlı bölgelerde Ø 120 cm çapında her boyda yerinde dökme kazık yapılması (C 30/37 Hazır beton harcı ile) (Kullanılan her türlü malzeme ve nakli ile foraj kazısı nakli dahil)” iş kalemlerinin analizlerinde yer alan nakliye bedelinin ve nakliye bedelinin hesabında kullanılan formülde bulunan motorlu araç taşıma katsayısının idare tarafından açıklama istenilmeyen analiz girdisi olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında şikâyete konu analiz girdileri için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama sunması gerekmediğinden, başvuru sahibinin sekizinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 9 ve 10’uncu iddialarına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde yer alan açıklamasına uygun olarak, fore kazık makinesi ile ilgili olarak ihale tarihinde geçerli Karayolları Genel Müdürlüğünce belirlenen rayiç bedelinin kullanıldığı,

Ayrıca anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi kullanılarak açıklama yapılmadığı ve dolayısıyla başvuru sahibinin iddialarının dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olduğu izahtan vareste olup, başvuru sahibinin dokuzuncu ve onuncu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 11 ve 12’nci iddialarına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “ (1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,

sunar.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir...” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgedir.

(2) Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına kadar olan ve iş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir. Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde ise yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin sunulması gerektiğine yönelik düzenleme yapılabilir. Bu durumda aday veya isteklinin idarece istenilen ilgili belgeyi sunması gereklidir.

(10) Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

(2) Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak e-anahtarlar teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar gönderilir ve teklifler ihale tarih ve saatinde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır.

(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden e-teklif şeklinde gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.

(5) e-teklifler EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Kısmi teklife açık ihalelerde teklif mektubu eklerinin her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise yeterlik bilgileri tablosunun her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.

(8) Tekliflerin açılması ve değerlendirilmesine ilişkin tutanaklar EKAP üzerinde hazırlandıktan sonra, çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır ve her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP’a kaydedilir.

(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Yeterlik sertifikası üzerinden yeterlik tespiti yapılan ihalelerde ise, ihale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler dahil yeterlik sertifikası üzerindeki bilgiler; yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan her belge veya kriter için ise yeterlik bilgileri tablosunda istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan veya yeterlik sertifikasının geçerlik süresi ihale tarihinden önce dolan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin aranacak belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler

7.4.1 İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

Yukarıdaki kriter, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir.

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y) sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler,

İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekliye ait yeterlik bilgileri tablosunun “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgiler” başlıklı bölümünde, yeterlik değerlendirmesinde esas alınan yıl bilgisi olarak “2021” yılının beyan edildiği, tabloda ayrıca cari oranın “18,28************” olarak, öz kaynak oranının “0,84************” şeklinde ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0” olarak beyan edildiği görülmüştür.

İhale işlem dosyası kapsamında yer alan belgelerden, idare tarafından anılan istekliye ait 2021 yılı verilerinin EKAP üzerinden sorgulandığı görülmüş olup, söz konusu verilerin, inceleme kapsamında EKAP üzerinden yapılan sorgulama neticesinde elde edilen veriler ile uyumlu olduğu ve istekli tarafından bahse konu oranlar hesaplanırken yuvarlama yapılmadığı ve bilanço oranlarının İdari Şartname’de öngörülen asgari kriterleri sağladığı tespit edilmiştir.

Anılan istekliye ait yeterlik bilgileri tablosunun “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgiler” başlıklı bölümünün iş hacmi bilgileri kısmında ise, yeterlik değerlendirmesinde esas alınan yıl bilgisi olarak “2021” ve “2020” yıllarının beyan edildiği, beyan edilen her bir yıla ait toplam ciro tutarlarının da belirtildiği görülmüştür

İhale işlem dosyası kapsamında yer alan belgelerden, idare tarafından anılan istekliye ait verilerin EKAP üzerinden sorgulandığı görülmüş olup, söz konusu verilerin, inceleme kapsamında EKAP üzerinden yapılan sorgulama neticesinde elde edilen veriler ile uyumlu olduğu ve beyan edilen yılların güncellenmiş parasal tutarlarının ortalamasının anılan istekli tarafından ihalede sağlanması gereken asgari ciro tutarını (59.835.546,20*%25=14.958.886,55 TL) karşıladığı anlaşılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 13, 14 ve 15'inci iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

  1. İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler…” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri,

ı) Esaslı unsur: Proje bütünlüğü çerçevesinde yapının amacı ile işlevi ve/veya gerçekleştirilen toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımı göz önünde bulundurularak belirlenen ana iş grubunu,

i) İş grubu: Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinin eki Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesindeki ilgili iş grubunu,”

ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “ (1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

… işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

(17) Bu Yönetmeliğin 43 üncü maddesinin sekizinci fıkrasına göre düzenlenenler hariç olmak üzere belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlarca düzenlenecek iş deneyim belgelerinde; belgeye konu işin esaslı unsuru ile belge tutarının iş grupları itibariyle dağılımına yer verilir. Ancak, işin amacı ile işlevini gerçekleştirecek seviyede veya bir iş grubuna ilişkin aşama ve kısımları içerecek şekilde tamamlanmaması gibi hallerde esaslı unsur belirtilmez ve belgede buna ilişkin açıklamaya yer verilerek işin tamamlanan aşama ve kısımları belirtilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2)İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.

(5) İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme belgelerinde, belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması,

b) İş durum belgelerinde, belgeye konu işin gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması ve ilk sözleşme bedelinin tamamlanması,

(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında, dikkate alınır…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:

b) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

d) Alt yüklenici iş bitirme belgeleri, yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin tarihi esas alınarak güncellenir.” hükmü,

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin ekinde yer alan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi’ndeki tabloda (A) Altyapı İşleri” başlığı altında “…V. Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı)

1. Otoyollar

2. Devlet, il ve köy yolları

3. Cadde ve sokak yapım işleri…” şeklinde açıklaması bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin (%80’inden) az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

7.5.2. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.3. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

{Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

A-V grubu “Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı)"

7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat Mühendisi...” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanına göre şikâyete konu ihalede iş deneyimini tevsik etmek amacıyla istekli tarafından teklif edilen bedelin %80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işe ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği anlaşılmış olup, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin 59.835.546,20TL ve söz konusu ihalede sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarının (59.835.546,20TLx%80) 47.868.436,96 TL olduğu tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunun “EKAP’ta kayıtlı olan iş deneyim belgesi” bölümünde “2013/94486-871581-2-1” beyanına yer verildiği, EKAP üzerinden sorgulandığında söz konusu iş deneyim belgesinin “Kil Çekirdekli Kum-Çakıl Dolgu Barajlar yapım işi” ne ilişkin alt yüklenici “Yapıyol Altyapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi” adına düzenlenmiş alt yüklenici iş bitirme belgesi olduğu, işin alt yüklenici tarafından yapılan kısmı “Derivasyon Yapıları, Gövde Yapıları, Dolusavak Yapıları, Ulaşım ve Rölekasyon Yolu Yapıları İmalatı”, alt yüklenici ile yapılan sözleşme tarihinin 27.06.2014, alt yüklenici tarafından yapılan işin geçici kabul tarihinin 05.09.2019 olduğu görülmüştür.

İdare tarafından 06.07.2022 tarih ve 873301 sayılı yazı ile DSİ 23’üncü Bölge Müdürlüğünden iş deneyim belgesinin düzenlenmesine esas olan son hakediş raporu ile iş deneyimine konu işin alt yüklenicisi olan Yapıyol Altyapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin şikâyete ihalenin konusu ile benzer iş kısmına giren kısmının parasal tutarının gönderilmesi istenilmiştir.

DSİ 23.Bölge Müdürlüğü tarafından 22.07.2022 tarih ve 2493571 sayıyla gönderilen yazıda “…Kozcağız Barajı işinde alt yüklenici olarak çalışan Yapıyol Altyapı İnşaat San. ve Tic. A.Ş ulaşım yolları adı altında 25.039.338,51 TL lik imalat gerçekleştirmiş olup, gerçekleştirilen imalat detaylarını gösteren son hakediş raporu yazımız ekinde gönderilmektedir…” denilerek cevap verildiği görülmüştür.

Yukarıda yer alan cevabi yazıdan ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belge tutarının 25.039.338,51 TL olduğu ve söz konusu belgenin güncellenmiş tutarının istekli tarafından ihalede sağlanması gereken asgari tutarı karşıladığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere sunulan alt yüklenici iş bitirme belgesinin ihale dokümanında belirtilen benzer işe uygun olduğu, söz konusu iş deneyim belgesinin EKAP’a kayıtlı olduğu ve ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlere ait olduğu, idare tarafından gerekli ayrıştırmanın yapıldığı, anılan istekli tarafından sunulan belge tutarının ihalede sağlanması gereken asgari tutarı karşıladığı tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin iddiasının aksine ihale bahse konu istekli tarafından iş yönetme/denetleme, mezuniyet belgesi ve tüzel kişiliğin ortağına ait iş deneyim belgesinin de sunulmadığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 16’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “İhalelerde Uyulması Zorunlu Hususlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…(3) İdareler ve ihaleye katılmak isteyen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı gerçek kişiler ile Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiler EKAP’a kayıt olmak zorundadır. EKAP’a kayıt sonrasında kendilerine verilen kullanıcı adı ve kendi oluşturdukları şifrenin muhafaza edilmesi, yetkisiz kişilere kullandırılmaması ve kullanıcıların tanımlanması işlemlerinden idareler ve EKAP’a kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler sorumludur.

(4) EKAP üzerinden gerçekleştirilecek işlemlerde, idareler ve EKAP’ta kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler ile bunlar adına işlem yapanlar tarafından “kullanıcı adı ve şifresi” veya “e-imza” ya da diğer kimlik doğrulaması yöntemlerinden biri kullanılır. Doküman indirme ve teklif gönderme dahil dinamik alım sistemi, yeterlik sistemi, ihale, sözleşme, şikayet ve itirazen şikayet süreçlerine ilişkin işlemlerde ve ilgili uygulama yönetmelikleri ve eklerinde e-imza ile yapılacağı belirtilen işlemlerde e-imza yerine hangi yöntemlerin kullanılacağını belirlemeye Kurum yetkilidir.

(5) EKAP üzerinden yapılan erişimler ve Kurum tarafından belirlenen işlemler EKAP’ta kayıt altına alınır. EKAP üzerinden yapılan ihale işlemlerinde, bu kayıtlar esas alınır. e-imza kullanılarak EKAP üzerinden oluşturulan belgeler ve kayıtlar, aksi ispat edilinceye kadar kesin delil sayılır…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydı” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İhalelere katılacak gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kayıt işlemi sonucunda Kurum ile gerçek ve tüzel kişiler arasında bir protokol düzenlenir. Düzenlenen protokolde, EKAP’ta yer alan iş ve işlemleri gerçek veya tüzel kişi adına yürütecek en fazla iki adet platform sorumlusu belirtilir. Platform sorumlusu, Kurum tarafından kendisine iletilmiş olan etkinleştirme bağlantısını kullanarak şifresini oluşturur. Platform sorumlusu, kullanıcı adı ve şifresi ile giriş yaparak EKAP üzerinden gerçek veya tüzel kişi adına işlem yapabilecek diğer kullanıcıları belirler, kaydeder ve yetkilendirir.

(2) EKAP’a kayıt için aşağıda yer alan bilgi ve belgelerin protokol ekinde Kuruma sunulması zorunludur:

(4) EKAP’a kayıt yaptırmak isteyen tüzel kişiler ile temsilci aracılığıyla başvuran gerçek kişilerin, EKAP üzerinden her türlü işlemi münferiden gerçekleştirmeye yönelik yetkiyi ihtiva eden temsil belgeleri ile Kuruma başvuruda bulunmaları zorunludur.

(5) EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur. Bu kişilerin;

a) Gerçek kişi olması halinde adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası ile varsa işletme adı ve ticaret unvanı,

b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir. Yabancı aday/istekliler tarafından bu fıkrada istenen bilgi ve belgelerin beyan edilmesi/yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıkları esas alınır.

(6)Bu madde kapsamında EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, beşinci fıkrada belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içerisinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur.

…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “…(7) İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin veya bu belgelerde yer alan bilgilerin, EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi veya bu bilgilerin teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.

(8) Aday veya istekliler tarafından, yedinci fıkradaki koşulları taşıyan katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgeler ile Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektubu, sunulmayacak belgeler tablosunda gerekli bilgilere yer verilmesi şartıyla başvuru veya teklif zarfında sunulmaz. Bu durumda, katılım ve yeterlik kriterleri ile geçici teminat mektubuna ilişkin değerlendirme, sunulmayacak belgeler tablosunda yer verilen bilgiler kullanılmak suretiyle EKAP veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Sunulmayacak belgeler tablosunun kısmi teklife açık ihalelerde her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin, teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Gerçek veya tüzel kişilerin EKAP’a kayıt işlemleri” başlıklı 31’inci maddesine göre “…31.3 Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 7 nci maddesinde istenen bilgilerin EKAP üzerinde eksiksiz, doğru ve güncel tutulması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından anılan maddenin beşinci fıkrasında belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur. Bilgilerin doğrudan EKAP’taki kayıtlardan temin edildiği hallerde, bu bilgilerin güncel olmadığının anlaşılması durumunda teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Ayrıca ticaret sicilinde kayıtlı bilgiler ile EKAP’ta yer alan bilgiler arasında çelişki olması halinde, ticaret sicilindeki bilgiler esas alınacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

  1. (Mülga: 20/06/2021-31517 R.G./5.md.; yürürlük: 19/08/2021)

  2. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır...”düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, EKAP’a kayıtlı olan gerçek kişilerin adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası ile varsa işletme adı ve ticaret unvanını; tüzel kişi olması halinde ise ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adını EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemelerinin zorunlu olduğu, ek olarak tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verilerinin esas alındığı, ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımlarının da taranarak EKAP’a yüklenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Yeterlik bilgileri tablosunun “Teklif Vermeye Yetkili Olunduğuna İlişkin Bilgiler” bölümünde anılan istekli tarafından beyan edilen bilgilerde; “Ortaklar ve Ortaklık Oranlarına/Üyelere/Kuruculara Ait Bilgiler” bölümünde, “Ali Sarıkaya, 11*********, 100,00000000000000” ifadelerine, “Yöneticilere ait bilgiler” bölümünde “ Ali Sarıkaya, 11*********,Yönetim Kurulu Üyesi/Başkanı ” ifadelerine yer verildiği görülmüştür

Anılan isteklinin tek ortaklı anonim şirket statüsünde olduğu, bu durumda pay defteri ve dayanağı yönetim kurulu karar defterinin taranarak yüklenmesine ihtiyaç bulunmadığı, idare tarafından EKAP üzerinden yapılan sorgulama ile ortak ve yönetici bilgilerine ulaşıldığı, ayrıca, söz konusu istekliye ait Ankara 35’inci Noterliği tarafından 11.06.2019 tarihli ve 12628 yevmiye numaralı onaylanmış pay defterinin ilgili sayfasının ve anılan Noterlik tarafından 01.02.2022 tarihli ve 02582 yevmiye numaralı onaylanmış yönetim kurulu karar defterinin ilgili sayfasının taranarak EKAP’a yüklendiği görülmüş olup, söz konusu pay defterinde yer alan bilgilerin, yeterlik bilgileri tablosunda yer alan bilgiler ile uyumlu olduğu görülmüş ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla
Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim