KİK Kararı: 2022/UY.I-1076

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/042
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 07.09.2022
Karar No : 2022/UY.I-1076
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Makimsan Asf. Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/416808 İhale Kayıt Numaralı “Ankara Mücavir Sınırları İçerisinde İdare Malı Bitüm ve Astar İle Granüler Temel (Gt) ve Çift Kat Tip 2 Astarlı Bitümlü Sathi Kaplama (Tipb Tipd) Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 01.06.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ankara Mücavir Sınırları İçerisinde İdare Malı Bitüm ve Astar İle Granüler Temel (Gt) ve Çift Kat Tip 2 Astarlı Bitümlü Sathi Kaplama (Tipb Tipd) Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 01.09.2022 tarih ve 47066 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/925 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle;

1. İdarece aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı kapsamında taraflarına gönderilen analiz formatlarının, açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin birim fiyat tarifleri ile uyumlu olmadığı; dolayısıyla analiz formatlarında yer almayan girdilerin ihale konusu işin yaklaşık maliyet hesabına da dâhil edilmediği ve yaklaşık maliyetin idare tarafından hatalı hesaplandığı sonucunun ortaya çıktığı; açıklama istenen iş kalemleri ile sınır değerin, hatalı hesaplanan yaklaşık maliyet üzerinden belirlenmesinin de uygun olmadığı, şöyle ki;

a) “KGM/6560” poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak hazırlanan birim fiyat tarifinin “Birim Fiyata Dâhil Olmayan Masraflar” kısmında yer alan “taşıma dolayısıyla soğuyan bitümlü malzemenin emiş derecesine kadar ısıtılması” giderinin hiçbir iş kaleminin birim fiyat tarifinde yer almadığı, söz konusu giderin yaklaşık maliyete “KGM/4358” poz numaralı iş kalemi olarak eklenmesi gerektiği, “KGM/4358” pozu için Karayolları Genel Müdürlüğünce yayımlanan birim fiyatın 111,89 TL olduğu, bahse konu pozun miktarı ile “KGM/6560” poz numaralı iş kaleminin alt girdisi olan “KGM/4365” pozunun miktarının aynı olacağı (4,20 ton/da); dolayısıyla 9.505,00 dekar göz önünde bulundurularak yapılan hesaplama neticesinde elde edilen 4.466.760,69 TL’nin de yaklaşık maliyete dâhil edilmesi gerektiği,

b) İhale konusu iş kapsamında su nakli, ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş temel malzemesi nakli, mıcır nakli, şose asfalt nakli, bitüm ve astar nakli vb. nakil işlerinin bulunduğu; nakliye iş kalemleri dışında kalan iş kalemlerine ilişkin tariflerin “Birim Fiyata Dâhil Olmayan Masraflar” kısmında belirtilen nakil malzemesi miktarlarının toplam 4.350.714,88 ton olduğu, öte yandan idare tarafından yaklaşık maliyet hesaplamasının toplam 3.554.092,00 ton nakil malzemesi miktarı üzerinden yapıldığı, eksik olarak hesaplanan 796.622,88 ton malzemenin, maliyet hesaplaması yapılan 3.554.092,00 tonun % 22,41’ine tekabül ettiği, bu bağlamda nakliye pozlarının yaklaşık maliyet içerisindeki tutarlarının da aynı oranda artırılması neticesinde nakliye pozları için hesaplanmış olması gereken toplam tutara (126.814.751,23 TL) ulaşılacağı, dolayısıyla idare tarafından nakliye giderlerinin maliyetinin en az 23.219.984,44 TL eksik hesaplandığı, taraflarınca hesaplanabilen veya hesaplanamayan tüm eksik nakliye giderlerinin idarece tekrar hesaplanması suretiyle yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerektiği,

c) Yaklaşık maliyet hesabına dâhil edilmeyen “KGM/4358” pozu ile nakliye giderleri için, yukarıda bahsi geçen açıklamalar kapsamında birim fiyat teklif cetvelinde yer almak üzere yeni iş kalemleri hazırlanması gerektiği,

2. 03.08.2022 tarihli ve 2022/UY.I-909 sayılı Kurul kararı üzerine alınan 12.08.2022 tarihli ihale komisyonu kararı ile tekliflerinin, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “KGM/6560” poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak sunmuş oldukları analizde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle reddedilmesinin uygun olmadığı, şöyle ki; bahse konu analizde yer alan ve açıklama istenilmeyen analiz girdilerinden olan “asfalt pompası (takriben 25 HP gücünde, 50 ton/saat kapasiteli, 2’-3’-3’ dahil-hortumları ile birlikte)”, “süpürge makinesi (9 feetlik, motorsuz çekilir tip döner tamburlu)”, “su”, “otomatik kart basan tartı kantarı (50 ton kapasiteli)”, “mıcır yayıcı (12 feetlik, motorsuz, çekilir tip yayıcı merdaneli), “lastik tekerlekli traktör (yaklaşık 45 HP’lik pulluk, diskleri ile birlikte)” girdileri için taraflarınca öngörülen tutarların Excel tarafından söz konusu iş kaleminin kâr ve genel gider hariç toplam tutarına dahil edilmediği, anılan nedenle iş kaleminin kâr ve genel gider hariç toplam tutarının 3245,24 TL yerine 3245,21 TL olarak; kâr ve genel gider dahil toplam tutarının ise 3246,03 TL (3245,24+0,79) yerine 3246,00 TL (3245,21+0,79) olarak hesaplandığı, öte yandan kamu ihale mevzuatında istekliler tarafından her bir iş kalemi için kâr öngörülmesi gerektiğine ilişkin herhangi bir hüküm veya açıklama bulunmadığı, dolayısıyla söz konusu 0,03 kuruşluk eksikliğin taraflarınca öngörülen 0,79 TL kâr ve genel gider tutarından 0,03 kuruş feragat edilmek suretiyle karşılanabileceği, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5.3’üncü maddesi uyarınca da Excel’den kaynaklanan ve toplam teklif fiyatının binde birinden fazla olmayan 0,03 kuruşluk eksikliğin aritmetik hata olarak kabul edilmemesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

Bahse konu Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirâzen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

…

(3) Kuruma itirazen şikâyet süresi; şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir…” hükmü,

Bahse konu Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir…” hükmü yer almaktadır.

01.06.2022 tarihinde e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen inceleme konusu ihaleye 18 isteklinin katıldığı, yaklaşık maliyetin ihale tarihinde isteklilere açıklandığı, ihale komisyonu tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen 6 istekliye 02.06.2022 tarihinde aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının tebliğ edildiği, bahse konu yazıda 7 adet iş kaleminin (KGM/6040, KGM/6040/ANZ, KGM/6560, NAK05, NAK07, NAK08, NAK09) açıklama istenen iş kalemi olarak belirlendiği, ayrıca söz konusu yazı ekinde açıklama istenen özel/paçal iş kalemlerine ait analiz girdilerinin isim ve miktarlarının gösterildiği analiz formatları ile açıklama istenen ve kamu kurum kuruluşlarınca yayımlanan iş kalemlerine ait analiz girdilerinin isimlerinin gösterildiği analiz formatlarına, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesine ve açıklama istenilecek analiz girdileri listesine yer verildiği tespit edilmiştir.

İdarenin söz konusu talebi üzerine 4 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, isteklilerden Belko Ankara Köm. Asf. Enrj. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasının idarece uygun bulunmayarak teklifinin reddedildiği; Makimsan Asf. Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş., AGF Enrj. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. - GNT Turz. İnş. Pet. Ür. Taş. Dan. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Kırımoğlu Müh. Müş. İnş. Nak. Tem. İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının ise idare tarafından uygun bulunduğu, 10.06.2022 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Makimsan Asf. Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, bunun üzerine Demgün İnş. Harf. Mad. Tar. Nak. Petr. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından 20.06.2022 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarenin 21.06.2022 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının aynı tarihte anılan istekliye bildirildiği ve söz konusu isteklinin 01.07.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, bahse konu başvuru üzerine alınan 03.08.2022 tarihli ve 2022/UY.I-909 sayılı Kurul kararı ile Makimsan Asf. Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. ile AGF Enrj. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. - GNT Turz. İnş. Pet. Ür. Taş. Dan. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş oldukları analizlerde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle reddedilmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlendiği, anılan Kurul kararının uygulanmasını teminen idare tarafından 12.08.2022 tarihli ihale komisyonu kararının alındığı, bunun üzerine Makimsan Asf. Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından 22.08.2022 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idarenin 22.08.2022 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının 23.08.2022 tarihinde anılan istekliye bildirildiği ve söz konusu isteklinin 01.09.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasında; idare tarafından yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı, dolayısıyla açıklama istenen iş kalemleri ile sınır değerin de hatalı hesaplanan yaklaşık maliyet üzerinden belirlendiği ve anılan belirlemelerin yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanması suretiyle güncellenmesi gerektiği hususlarına yer verilmiş olup, yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı yönündeki söz konusu iddianın; idarece aşırı düşük teklif açıklama talebi kapsamında taraflarına gönderilen analiz formatlarının, açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin birim fiyat tarifleri ile uyumlu olmadığından ve analiz formatlarında ilgili nakliye giderleri ile “taşıma dolayısıyla soğuyan bitümlü malzemenin emiş derecesine kadar ısıtılması” giderlerine ilişkin herhangi bir girdiye yer verilmediğinden yola çıkılmak suretiyle ileri sürüldüğü tespit edilmiştir.

Tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde; 01.06.2022 tarihinde gerçekleştirilen inceleme konusu ihaleye sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen 6 istekliye idare tarafından 02.06.2022 tarihinde aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının tebliğ edildiği, bahse konu yazı ekinde açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarına da yer verildiği, bu bağlamda başvuru sahibi isteklinin analiz formatlarına ilişkin olarak 02.06.2022 tarihinde bilgi sahibi olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesi uyarınca idareye şikâyet süresinin, şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren on gün olduğu, dolayısıyla anılan hususa ilişkin şikâyet başvurusunun idareye en geç 13.06.2022 Pazartesi günü mesai bitimine kadar yapılması gerekirken 22.08.2022 tarihinde yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddiasının süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca Demgün İnş. Harf. Mad. Tar. Nak. Petr. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin 01.07.2022 tarihinde Kuruma yapmış olduğu itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu'nun 03.08.2022 tarihli ve 2022/UY.I-909 sayılı kararı ile Makimsan Asf. Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin “KGM/6560” poz numaralı iş kalemine ilişkin sunmuş oldukları analizde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle reddedilmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlendiği, dolayısıyla Makimsan Asf. Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin 2’nci iddiasında yer alan hususların 03.08.2022 tarihli ve 2022/UY.I-909 sayılı Kurul kararına itiraz niteliği taşıdığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde Kamu İhale Kurulu’nun, Kuruma gelen itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle karar vereceği, aynı Kanun’un 57’nci maddesinde ise şikâyetler ile ilgili olarak Kurum tarafından verilen nihai kararların mahkemelerde dava konusu edilebileceği hüküm altına alınmış; İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’de yer alan “4734 sayılı Kanunun 57 nci maddesi uyarınca Kurul kararları idare yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir” açıklaması ile de Kurul tarafından karara bağlanan hususlar hakkında yargısal denetim yolunun işletilmesi gerektiği hususu ayrıca vurgulanmıştır.

Kamu ihale mevzuatında Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği ve 4734 sayılı Kanun’un “Yargısal inceleme” başlıklı 57’nci maddesinde yer alan, “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmü uyarınca Kurumumuzca yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibinin Kurul kararına itiraz niteliği taşıyan 2’nci iddiasının görev yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.