KİK Kararı: 2022/UY.I-1033

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/041
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 01.09.2022
Karar No : 2022/UY.I-1033 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Erişim Mühendislik Taahhüt Ticaret ve San. Ltd. Şti. - Detay Elektroteknik İnşaat Mühendislik Otomasyon Yazılım İletişim Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı

VEKİLİ:

Av. Sadettin Tolga ER,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/600000 İhale Kayıt Numaralı “İtm.405 Referanslı 154Kv Botaş Tm Tevsiat Yapımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından 25.07.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İtm.405 Referanslı 154 Kv Botaş Tm Tevsiat Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Erişim Mühendislik Taahhüt Ticaret ve San. Ltd. Şti - Detay Elektroteknik İnşaat Mühendislik Otomasyon Yazılım İletişim Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı’nın 08.08.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.08.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.08.2022 tarih ve 42029 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.08.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/846 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, birim fiyat teklif cetveli düzenlenirken tablolama programları kullanıldığından 0,43 TL tutarında yuvarlama hatası olduğu, ancak bu hatanın Kamu İhale Genel Tebliği'nin 16.5.3'üncü maddesi uyarınca aritmetik hata kapsamında değerlendirilemeyeceği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde; “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde; “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.

16.5.2. Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Kısmi teklifin tek kalemden oluşması durumunda birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar, en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde ise bu kalem tutarlarının toplanması sonucu bulunan kısım toplam tutarı en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Bir başka ifadeyle kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde her bir kalemin birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verilebilecek, ancak kısım toplam tutarı en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

…

16.5.2.1. İşçilik ücreti, yol ve yemek bedeli ile bunlar üzerinden alınan prim tutarları gibi işçilik kalemlerini oluşturan maliyet unsurlarına ilişkin hesaplama yöntemi, sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında kanunla ve idari düzenlemelerle belirlenmiş olup, bu çerçevede 1 TL (Bir Türk Lirası)’nin altındaki tutarlar iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılmaktadır. Sosyal güvenlik mevzuatındaki düzenlemelerin emredici nitelikte olması nedeniyle isteklilerin ilgili mevzuatı gereğince yapacakları işçilik hesaplamalarında da anılan yöntemin uygulanması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu sebeple, hizmet alımı ihalelerinde birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemlerinin birim fiyatları ile birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

16.5.3. Elektronik araçlar yardımıyla tablolama programları (MS Excel, Numbers, Libre Office Calc ve benzerleri) kullanılarak oluşturulan teklif mektubu eki cetvelin çarpım ve toplamlarında yazılımdan kaynaklanan yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları, toplam teklif fiyatının binde birine eşit veya daha az olması ve ihalenin sonuçlandırılmasına esas teklif sıralamasının değişmemesi kaydıyla aritmetik hata olarak kabul edilmeyecek ve bu farklılıklar isteklinin teklif cetvelinde yazılı birim fiyatlar esas alınarak ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilecektir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutar, sınır değer hesabı hariç, isteklinin teklif ve yeterlik değerlendirmesine esas nihai teklif fiyatı olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale komisyonu kararı ve idarenin şikayet başvurusuna vermiş olduğu cevap yazısı incelendiğinde başvuru sahibi isteklinin E144, E146, E148, E150, E152, E156, E158 poz numaralı iş kalemlerinde birim fiyat ile miktarın çarpımı sonucu bulunması gereken tutar ile isteklinin tabloda yer verdiği tutar arasında iş kalemlerine göre kuruş bazında sırasıyla 2, 1, 1, 30, 13, 1 ve 1 kuruşluk artı veya eksi yönde farklar bulunduğu ve toplam bazında bakıldığında 43 kuruşluk istekli lehine bir avantajın oluştuğu ve isteklinin bu nedenle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır.

Anılan isteklinin teklif dosyasında sunulan birim fiyat teklif cetvelinin ilgili bölümleri aşağıda yer verildiği şekliyle düzenlenmiştir.

İş Kalemi No

Açıklama

Birimi

Miktarı

Teklif birim fiyatı (TL)

Tutarı (TL)

E.144

Saha Dağıtım Kutusu (60x80x120 cm ölçülerinde) Temini

adet

8

18.493,47

147.947,78

E.146

Redresör (110 V DC, 30A) Temini

adet

2

61.644,91

123.289,81

E.148

Redresör (48 V DC, 40A) Temini

adet

2

43.151,43

86.302,87

E.150

Akü (2 V'luk ünitelerden oluşmak üzere 2 ayrı sistem halinde 110Vdc için 200Ah ) Temini

adet

108

1.849,35

199.729,50

E.152

Akü (2 V'luk ünitelerden oluşmak üzere 2 ayrı sistem halinde 48Vdc için 200Ah ) Temini

adet

48

1.849,35

88.768,67

E.156

DC Pano (DONANIMLI (110V DC)) Temini

adet

3

49.315,93

147.947,78

E.158

AC Pano (DONANIMLI (380Vf-f)) Temini

adet

3

49.315,93

147.947,78

İstekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinde yer verilen birim fiyat teklif tutarları ile miktarların çarpımı sonucu bulunması gereken satır çarpımlarına ise aşağıda yer verilmektedir.

İş Kalemi No

Açıklama

Birimi

Miktarı

Teklif birim fiyatı (TL)

Tutarı (TL)

E.144

Saha Dağıtım Kutusu (60x80x120 cm ölçülerinde) Temini

adet

8

18.493,47

147.947,76

E.146

Redresör (110 V DC, 30A) Temini

adet

2

61.644,91

123.289,82

E.148

Redresör (48 V DC, 40A) Temini

adet

2

43.151,43

86.302,86

E.150

Akü (2 V'luk ünitelerden oluşmak üzere 2 ayrı sistem halinde 110Vdc için 200Ah ) Temini

adet

108

1.849,35

199.729,80

E.152

Akü (2 V'luk ünitelerden oluşmak üzere 2 ayrı sistem halinde 48Vdc için 200Ah ) Temini

adet

48

1.849,35

88.768,80

E.156

DC Pano (DONANIMLI (110V DC)) Temini

adet

3

49.315,93

147.947,79

E.158

AC Pano (DONANIMLI (380Vf-f)) Temini

adet

3

49.315,93

147.947,79

Yukarıda yer alan tablolar üzerinden anlaşıldığı üzere istekli lehine 43 kuruşluk bir avantajın olduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği'nin 16.5.1 'inci maddesinde aritmetik hata birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlardaki hata olarak tanımlanmış ve bu durumda teklifin doğrudan değerlendirme dışı bırakılacağı açıklanmıştır.

Başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetvelinin iddia konusu 7 iş kalemine ait satırları incelendiğinde miktarların sırasıyla 8, 2, 2, 108, 48, 3 ve 3 adet olmak üzere; teklif birim fiyatlarının (TL) ise virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayı olacak şekilde yazıldığı, söz konusu yazımdan dolayı miktar ile teklif birim fiyatın çarpımları sonucunda virgülden sonra yine iki ondalık basamaklı sayı elde edilmesinin gerektiği ve istekli tarafından da satır toplamlarının (TL) virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayı olacak şekilde yazıldığı, dolayısıyla başvuru sahibince birim fiyat teklif cetveli oluşturulurken tablolama programları kullanıldığını gösteren bir verinin birim fiyat teklif cetveli üzerinden elde edilemeyeceği,

Birim fiyat teklif cetvelinin tablolama programları (örneğin MS Excel programı) kullanılmak suretiyle oluşturulduğu çıkarımında bulunabilmek için örneğin; E.144 numaralı iş kaleminde isteklinin birim fiyat teklif cetvelindeki teklif birim fiyatının (TL) virgülden sonra 2 ondalık basamaklı sayıdan çok olacak şekilde örneğin 18.493,4799 şeklinde yazılarak, bunun 8 adet olan miktarla çarpımı sonucunda satır toplamının 147.947,8392 yerine tablolama programının sayıyı virgülden sonra 2 haneye yuvarlaması neticesinde 147.947,84 şeklinde yazmasının beklenmesi gerektiği ve burada tablolama programı kullanımından söz edilebilmesinin mümkün olduğu veya yuvarlamaların yarım kuruşun altı ve üstüne göre en fazla 1 kuruluşluk fark (+/-) olacak şekilde sonuç vermesi durumunda da birim fiyat teklif cetvelinin tablolama programı kullanılarak oluşturulduğu çıkarımında bulunulabileceği,

Oysaki mevcut durumda cetveldeki tüm teklif birim fiyatlarının yukarıda da ifade edildiği üzere virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayı olacak şekilde yazıldığı ve satır toplamlarında olan ve olması gereken sonuçlar arasında 1 kuruştan daha yüksek bir farkın bulunduğu (2 kuruş, 30 kuruş ve 13 kuruş),

Diğer taraftan başvuru sahibinin tablolama programlarının kullanıldığı beyanının tek başına veya çarpım hataları neticesinde toplam teklif fiyatında oluşan tutar farkının büyüklüğü/küçüklüğü ile birlikte aritmetik hata yapıldığı sonucunu etkileyemeyeceği de anlaşıldığından, sonuç olarak başvuru sahibinin teklifinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata yapıldığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması hususunda idarece tesis edilen işlemin yerinde olduğu ve itirazen şikayet başvurusunun reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiasının incelenmesi neticesinde, Kurulca “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, başvuru sahibinin tablolama programlarının kullanıldığı beyanının tek başına veya çarpım hataları neticesinde toplam teklif fiyatında oluşan tutar farkının büyüklüğü/küçüklüğü ile birlikte aritmetik hata yapıldığı sonucunu etkileyemeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin teklifinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata yapıldığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması hususunda idarece tesis edilen işlemin yerinde olduğu ve itirazen şikâyet başvurusunun reddi gerektiği ifade edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde;

“16.5.3. Elektronik araçlar yardımıyla tablolama programları (MS Excel, Numbers, Libre Office Calc ve benzerleri) kullanılarak oluşturulan teklif mektubu eki cetvelin çarpım ve toplamlarında yazılımdan kaynaklanan yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları, toplam teklif fiyatının binde birine eşit veya daha az olması ve ihalenin sonuçlandırılmasına esas teklif sıralamasının değişmemesi kaydıyla aritmetik hata olarak kabul edilmeyecek ve bu farklılıklar isteklinin teklif cetvelinde yazılı birim fiyatlar esas alınarak ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilecektir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutar, sınır değer hesabı hariç, isteklinin teklif ve yeterlik değerlendirmesine esas nihai teklif fiyatı olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Uyuşmazlık konusu ihalede, ihale komisyonu kararı ve idarenin şikayet başvurusuna vermiş olduğu cevap yazısı incelendiğinde başvuru sahibi isteklinin E144, E146, E148, E150, E152, E156, E158 poz numaralı iş kalemlerinde birim fiyat ile miktarın çarpımı sonucu bulunması gereken tutar ile isteklinin tabloda yer verdiği tutar arasında iş kalemlerine göre kuruş bazında sırasıyla 2, 1, 1, 30, 13, 1 ve 1 kuruşluk artı veya eksi yönde farklar bulunduğu ve toplam bazında bakıldığında 43 kuruşluk istekli lehine bir avantajın oluştuğu ve isteklinin bu nedenle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetvelinin iddia konusu 7 iş kalemine ait satırları incelendiğinde, istekli lehine 43 kuruşluk bir avantajın sağlandığı, birim fiyat teklif cetvelinde çarpımı oluşturan iki çarpandan birinin “miktar” diğerinin ise “teklif birim fiyat” olduğu, miktar biriminin adet üzerinden olması nedeniyle bu hususta bir tereddütün olmasının beklenmeyeceği, öte yandan teklif birim fiyatın ise bulunan çarpım tutarını bu şekilde etkileyebileceğinin beklenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğ’de “tablolama programları (MS Excel, Numbers, Libre Office Calc ve benzerleri)”şeklindeki programlardan MS Excel üzerinden yapılan örneklemede, E-144 poz numaralı iş kaleminin teklif birim fiyatının 18.493,47 TL olduğu, Excel programının bir veri hücresinde görünen bu değerin tam bir kesinlikle 18.493,47000000…olabileceği gibi excel veri hücresinin sütun genişliği veya Excel ribbon panelinde bulunan “daha fazla /az ondalık basamak gösterin” ikili butonundaki virgülden sonra 2 ondalik basamak göster şeklinde ayarlanmış olmasından kaynaklı olarak aslında tam değeri 18.493,47 olmayan ama örneğin 18.493,4676 gibi bir sayının veya 18.4934696 gibi bir sayının ( örneklendirilen sayının virgülden sonra 3 üncü yani bindelik basamağının 5 veya 5’den büyük olduğu hallaer için sonsuz sayıda örnekten bahsedilebilir.) yukarıda aktarılan bu ondalik ayarlama butonları veya sütunun genişliğinden dolayı 18.493,47 olarak gözükebileceği, isteklinin excelde gözüyle gördüğü bu sayının aslında gerçekte miktarla çarpılan sayı olmadığı, gözle görülen ve istekli tarafından virgülden sonra 2 haneye yuvarlandığı zannedilen bu sayının yerine Excel veri hücresinde gerçekte kayıtlı olan sayı (örnekte yer verilen 18.493,4689….veya 18.493,4679….gibi)ile çarpıldığı, dolayısıyla bulunan çarpım sonucunun ise miktar bölümünde yer verilen sayının büyüklüğüne oranında kuruş bazında hatta TL bazında farklı çıkmasının muhtemel olduğu anlaşılmaktadır.

başvuru sahibinin tablolama programı kullandığını beyan etmesi ve birim fiyat teklif cetvelinin içeriği itibarıyla gerçekten de böyle bir tablolama programı kullanıldığı noktasında kanaat oluşturması nedeniyle, somut olaydaki durumun anılan Tebliğ’in 16.5.3 maddesinde yer verilen yuvarlama farklılığı doğrultusunda kontrole tabi tutulması gerektiği yönünde işlem tesisi edilmesi gerektiği ve söz konusu farklılığın “tablolama programı kullanımına bağlı yuvarlama farklılığı” olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, idarece ifade edildiği üzere 43 kuruşluk farkın 65.829.000,00 TL’lik teklif fiyatının binde birinin altında olduğu ve bu farklılığın ihalede teklif sıralamasını değiştirmediği göz önüne alındığında başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının yerinde olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin teklif bedelinin idarece düzeltilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca verilen “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.