KİK Kararı: 2022/UM.I-560 (27 Nisan 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/024
Gündem No : 39
Karar Tarihi : 27.04.2022
Karar No : 2022/UM.I-560
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Zere Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ordu Orman Fidanlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/251708 İhale Kayıt Numaralı “Fidan Üretimi İçin Toprak Eleme Makinesi Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ordu Orman Fidanlık Müdürlüğü tarafından 29.03.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Fidan Üretimi İçin Toprak Eleme Makinesi Alımı” ihalesine ilişkin olarak Zere Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin 04.04.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.04.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.04.2022 tarih ve 17639 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.04.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/375 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale uhdesinde bırakılan Serdar Sürücü'nün ihale konusu işte istenen makineye ilişkin olarak İdari Şartname'nin 7.1'nci maddesinde belirtilen CE belgesinin sunulmadığı, sunulan belgenin ise ihalede istenmeyen makineye ait olduğu, öte yandan idarece fiyat avantajı ve kamu yararı gözetilerek anılan isteklinin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı istekli olarak belirlendiği, ancak alıma konu makinaya özel CE belgesi için teknik dosyasının olmadığı, test edilmediği ve makine kullanıldığında çevreye zarar verebileceği gibi İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nu ihlal eden bir makine alımı yapılarak kamu zararı oluşturabileceği,

2. Teknik Şartname'nin 3'üncü maddesinde ihale konusu iş kapsamında istenen makineye ilişkin özelliklerin yer aldığı, bu itibarla anılan makinenin piyasada üretilen ürünler olduğundan CE kalite belgelerinin bulunduğu, yedek parçalarının temin edilebilir olduğu ve istekliler tarafından sunulabileceği, ancak bahse konu Şartname maddesinde yer alan teknik özelliklerdeki kısım ve parçaların tamamen alımı yapılması planlanan makine için atölye ortamında özel olarak üretilebileceği, ihale konusu iş için istenen "Toprak Eleme Makinesi"nin tüm bu teknik özelliklerde belirtilen kısım ve parçaların bir araya gelmesi ile oluştuğu, bu çerçevede bu parçaların makine için çalışma prensipleri ve özelliklerine ilişkin düzenlemelerin değiştirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 26’ncı maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.

…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İstenecek belgeler” başlıklı 27’nci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

…

d) Özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde, alım konusu mala veya işe yönelik olarak düzenlendiği saptanan kapasite raporu, kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, ilgili meslek odaları tarafından düzenlenen imalat yeterlik belgesi ile hizmet yeterlilik belgesi istenebilir.

e) İdare tarafından alımın özelliği göz önünde bulundurularak, aday veya isteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığı, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak düzenlenebilir.

…” hükmü,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: FİDAN ÜRETİMİ İÇİN TOPRAK ELEME MAKİNESİ ALIMI

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 1 Adet Toprak Eleme Makinesi (sabit ve elektrikle çalışan)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Ordu Orman Fidanlık Müdürlüğünün Eskipazar Mah. Fidanlık Sok. Altınordu/ORDU adresindeki uygun çalışma alanı” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.2. İsteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığını belgelendirmesi gerekir. Bu çerçevede istekli aşağıdaki bentlerde yer alan belgelerden kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunabilir:

a) İstekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler,

b) İstekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

c) İstekli Türkiye'de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi.

…

İsteklinin imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler ise şunlardır:

1- Üyesi olduğu meslek odası tarafından istekli adına düzenlenmiş olan Kapasite Raporu

2- Kayıtlı olduğu meslek odası tarafından istekli adına düzenlenmiş olan İmalat Yeterlik Belgesi, ayrı ayrı veya aynı bilgileri ihtiva etmesi halinde bu belgelerden biri

…

7.5.3.2.

Makinenin CE (2006/42/AT) ve İSO 9001:2015 kalite belgeleri ve sertifikaları

…

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.

7.5.6. Yüklenici, halihazırda imal edilmiş makinesi olması halinde, makinenin teknik şartnameye uygunluğunu ortaya koyacak, bilgilendirme, katalog ve fotoğraflarını İdareye sunacak, gerekirse yerinde görülmesi sağlanacaktır.” düzenlemesi,

Söz konusu Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’nci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihalelerde teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterlerinin ve istenecek belgelerin, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemeyeceği, yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale ilanı ile idari şartnamede belirtilmesinin zorunlu olduğu, idare tarafından alımın özelliği göz önünde bulundurularak, aday veya isteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığı, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak düzenlenebileceği anlaşılmaktadır.

Diğer yandan, yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerinden, isteklilerin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığını belgelendirmesi gerektiği, bu çerçevede istekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeleri, yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgelerin teklif dosyasında sunacakları, öte yandan ihale konusu iş kapsamında istenen makinenin CE (2006/42/AT) ve İSO 9001:2015 kalite belge ve sertifikalarının olacağı, anılan Şartname’nin 7’nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgelerin tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınamayacağı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, ihale uhdesinde bırakılan Serdar Sürücü’nün, alımı yapılacak olan makinenin yetkili satıcısı olduğuna ilişkin tevsik edici bilgi ve belge ile anılan makineye ait CE (2006/42/AT) (Elektrikli Besleme Bunkeri, Titreşimli Besleyici, Bant Konveyör, Titreşimli Elek’lere ilişkin CE belgelerinin sunulduğu) ve İSO 9001:2015 kalite belge ve sertifikaların teklif dosyasında sunmuş olduğu, bu itibarla, istekli tarafından İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde istenen yeterlik kriterlerinin sağlandığı anlaşılmıştır.

Öte yandan İdari Şartname’nin 35’inci maddesine göre ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, geçerli teklif sunan istekliler arasından en düşük fiyat teklifini sunan isteklinin teklifi olacağı, bu itibarla, anılan ihalede geçerli teklif sunan isteklinin 04.04.2022 tarihli ihale komisyon kararı ile en avantajlı teklif olarak belirlenmesinde mevzuata aykırı bir hususun olmadığı anlaşılmaktadır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

Söz konusu Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikâyet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.

İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz. Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1)Süreler;

a)İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b)Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasında yer alan ifadelere bakıldığında iddia edilen hususların düzenlemelerinin eksik ve hatalı olarak düzenlendiğine ilişkin olduğu, dolayısıyla bahse konu iddiasının dokümana itiraz niteliğinde anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibi istekli tarafından 21.03.2022 tarihinde ihale dokümanının indirildiği, ihale tarihinin 29.03.2022 olduğu, ihale dokümanına yönelik şikâyete konu durumun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen 10 gün içinde ve her halükarda ihaleden 3 iş günü öncesine kadar idareye başvuruda bulunulması gerektiği, anılan iddiaya ilişkin ihale tarihi olan 29.03.2022 tarihini izleyen 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin yukarıda yer verilen iddiasının dokümana itiraz kapsamında olduğu, şikâyete konu hususun farkına varıldığı tarihin dokümanın satın alındığı tarih olduğu ve dokümana yönelik olarak şikâyet süresi içinde herhangi bir başvuruda bulunulmadığı, dolaysıyla başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının edinildiği tarihi izleyen 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığından, başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik iddiasının süre yönünden reddinin gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.