KİK Kararı: 2022/UM.I-551 (27 Nisan 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/024
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 27.04.2022
Karar No : 2022/UM.I-551
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Otoriter Gıda Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Başhekimliği,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/7 İhale Kayıt Numaralı “Gıda Malzemeleri Alımı İhalesi”

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Başhekimliği tarafından 24.02.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Gıda Malzemeleri Alımı İhalesi”ne ilişkin olarak Otoriter Gıda Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 01.04.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.04.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.04.2022 tarih ve 18391 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.04.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/391 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

a) İhalenin 8 ve 9’uncu kısımlarına ilişkin yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı, söz konusu hususun ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenememesine sebebiyet verdiği,

b) Teklif vermiş oldukları 8 ve 9’uncu kısım ihalelerde katılan istekliler bulunmasına karşın idarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi belirlenmediği, idarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi belirlenmemesinin mevzuata uygun olmadığı, idarenin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibini belirleyerek karar alması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar…

İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz. Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Gıda Malzemeleri Alımı” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise Şartname ekinde;

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

…

…

…

…

8. Kısım

1

Ayçiçek Yağı

Kilogram

23.000

2

Mısırözü Yağı

Kilogram

14.000

3

Zeytin Yağı

Kilogram

2.500

4

Margarin

Kilogram

5.000

5

Krema (Ham Yağ)

Kilogram

50

9. Kısım

1

Bal (20 Gr)

Adet

145.000

2

Peynir (Eritme-Üçgen-25 Gr)

Adet

150.000

3

Fındık Ezmesi (Kakaolu-40 Gr)

Adet

60.000

4

Beyaz Peynir (Kahvaltılık 20 Gr)

Adet

180.000

5

Reçel (20 Gr)

Adet

180.000

6

Tahin Pekmez 40gr

Adet

30.000

7

Tereyağı (15 Gr)

Adet

180.000

…

…

…

…

13. Kısım

…

…

…

şeklinde yer verildiği, anılan Şartname’nin 18’inci maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, Sözleşme Tasarısı’nda işin süresi işe başlama tarihinden itibaren 9 ay olarak belirlendiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

19.2.1. Bu ihaledeki kısım sayısı 13 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

- İhale listesi 1. Kısım bütün olarak değerlendirileceğinden bu kısımın tamamı için teklif verilecektir.

- İhale listesi 2. Kısım bütün olarak değerlendirileceğinden bu kısımın tamamı için teklif verilecektir.

- İhale listesi 3. Kısım bütün olarak değerlendirileceğinden bu kısımın tamamı için teklif verilecektir.

- İhale listesi 4. Kısım bütün olarak değerlendirileceğinden bu kısımın tamamı için teklif verilecektir.

- İhale listesi 5. Kısım bütün olarak değerlendirileceğinden bu kısımın tamamı için teklif verilecektir.

- İhale listesi 6. Kısım bütün olarak değerlendirileceğinden bu kısımın tamamı için teklif verilecektir.

- İhale listesi 7. Kısım bütün olarak değerlendirileceğinden bu kısımın tamamı için teklif verilecektir.

- İhale listesi 8. Kısım bütün olarak değerlendirileceğinden bu kısımın tamamı için teklif verilecektir.

- İhale listesi 9. Kısım bütün olarak değerlendirileceğinden bu kısımın tamamı için teklif verilecektir.

- İhale listesi 10. Kısım bütün olarak değerlendirileceğinden bu kısımın tamamı için teklif verilecektir.

- İhale listesi 11. Kısım bütün olarak değerlendirileceğinden bu kısımın tamamı için teklif verilecektir.

- İhale listesi 12. Kısım bütün olarak değerlendirileceğinden bu kısımın tamamı için teklif verilecektir.

- İhale listesi 13. Kısım bütün olarak değerlendirileceğinden bu kısımın tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede başvuru sahibinin ihalenin 8 ve 9’uncu kısımlarına teklif sunduğu ve şikâyet ve itirâzen şikâyet dilekçelerinde de söz konusu kısımlara yönelik şikâyette bulunduğu anlaşılmıştır.

24.02.2022 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin 8’inci kısmına 4 isteklinin teklif sunduğu, bütün isteklilerin tekliflerinin yaklaşık maliyetin (1.273.605,50 TL) üzerinde olduğu, idarece ihalenin en düşük fiyat teklifi sunan başvuru sahibi Otoriter Gıda Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve diğer teklifler reddedilerek ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi belirlenmediği,

İhalenin 9’uncu kısmına 3 isteklinin teklif sunduğu, başvuru sahibi haricinde sunulan 2 teklifin de yaklaşık maliyetin (1.367.750,00 TL) üzerinde olduğu, idarece ihalenin yaklaşık maliyetin altında teklif sunan başvuru sahibi Otoriter Gıda Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve diğer teklifler reddedilerek ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi belirlenmediği görülmüştür.

İtirâzen şikâyet dilekçesinde yer alan iddialar çerçevesinde yapılan incelemede;

a) Başvuru sahibinin yaklaşık maliyet hatalı hesaplandığı için ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi belirlenemediği yönündeki iddiasının 01.04.2022 tarihli idareye şikâyet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddianın ilk kez 14.04.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirâzen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde şikâyet başvurusunun ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ihaleyi yapan idareye yapılması gerektiği, yaklaşık maliyetin ihale tarihinde ilan edildiği göz önünde bulundurulduğunda, yaklaşık maliyete yönelik şikayet başvurusunun ihale tarihini izleyen on gün içerisinde yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı yönündeki iddiasını ihale tarihini (24.02.2022) izleyen on gün içerisinde en geç 07.03.2022 mesai bitimine kadar idareye şikâyet başvurusunda ileri sürmesi gerekirken bu süre geçtikten sonra 14.04.2022 tarihinde doğrudan Kurum yaptığı itirâzen şikâyet başvurusunda ileri sürdüğü görülmüş olup başvuru sahibinin söz konusu iddiasının süre yönünden uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan tespitler neticesinde başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı yönündeki iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

b) Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir...” açıklaması yer almaktadır.

Söz konusu Tebliğ açıklamalarından yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği yönündeki taktir yetkisinin idarelere ait olduğu, idarelerin çeşitli değerlendirme kriterleri neticesinde yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri kabul veya reddedebileceği, uygun bulması halinde sadece ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibini belirleyebileceği gibi hem birinci hem de ikinci teklif sahibini de belirleyebileceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede ihale komisyon kararı incelendiğinde ihalenin başvuruya konu 8’inci kısmında tüm tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu ve idarece sadece en düşük teklifin kabul edilerek diğer tekliflerin reddedildiği, ihalenin 9’uncu kısmında ise başvuru sahibinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olduğu ve uygun bulunduğu, diğer tekliflerin ise yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu ve idarece reddedildiği görülmüştür.

Aktarılan Tebliğ hükümleri çerçevesinde idarenin yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri kabul edip etmemek konusunda takdir yetkisine sahip olduğu anlaşıldığından idarece alınan komisyon kararında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış olup başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Öte yandan başvuru sahibi tarafından 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının (2) numaralı alt bendi uyarınca başvuru bedelinin 41.482,00 TL olarak yatırıldığı, ancak ihalenin başvuruya konu 8 ve 9’uncu kısımlarının yaklaşık maliyet tutarları (2.641.355,00 TL) dikkate alınarak 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 2 numaralı alt bendi gereğince başvuru bedeli 27.654,00 TL olarak hesaplandığından fazla ödediği anlaşılan 13.828,00 TL’nin yazılı olarak talep edilmesi halinde başvuru sahibine iade edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.