KİK Kararı: 2022/UH.IV-1366

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/051
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 09.11.2022
Karar No : 2022/UH.IV-1366
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Nika Taşımacılık Tarım İnşaat Gıda Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Siverek İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/881922 İhale Kayıt Numaralı “Siverek İlçesi Merkez ve Merkeze Bağlı Köy ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki Öğrencilerin 15 İlkokul-Ortaokul Taşıma Merkezi Okula 150 İş Günü Taşınması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Siverek İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 10.10.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Siverek İlçesi Merkez ve Merkeze Bağlı Köy ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki Öğrencilerin 15 İlkokul-Ortaokul Taşıma Merkezi Okula 150 İş Günü Taşınması İşi” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 31.10.2022 tarih ve 58075 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1239 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle;

1. Söz konusu ihalenin 3’üncü kısmı üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin para karşılığı alındığı ve mevzuata uygun olmadığı,

2. Anılan isteklinin birçok firma ile beraber hareket ettiği, yasak fiil ve davranışlarda bulundukları, teklif dosyalarını ardı ardına verdikleri, ihale dokümanını aynı bilgisayardan ve aynı IP adresinden indirdikleri, teklif mektuplarının incelenmesi neticesinde teklif cetvel ve mektuplarının bir kişi tarafından imzalandığının anlaşılacağı, yazım yöntemlerinin ve hatalarının aynı olduğu, teklif dosyalarındaki el yazılarının aynı kişiye ait olduğu, geçici teminat mektuplarının aynı bankanın aynı şubesinden peş peşe alındığı, söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve yasaklamaya ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiği,

3. Yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı ve güncellenmesi gerektiği, hesaplamalarda aritmetik hatalar var ise düzeltilmesi gerektiği, yaklaşık maliyetin hatalı hesaplanması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmüne,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmüne,

Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü bulunmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan, bir başka ifadeyle sadece itirazen şikâyet başvurusu kapsamında Kamu İhale Kurumu’na sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan 1’inci iddiaya yönelik olarak; bahse konu hususun öğrenildiği, yani ihale komisyonu kararının tebliğ edildiği tarih 17.10.2022 olduğundan ilgili kararın kendisine bildirilmesini izleyen on günlük süre içinde 27.10.2022 Perşembe günü mesai bitimine kadar şikâyet veya itirazen şikâyete konu edilmesi gerekirken bu süre geçtikten sonra 31.10.2022 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin 1’inci iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan, bir başka ifadeyle sadece itirazen şikâyet başvurusu kapsamında Kamu İhale Kurumu’na sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan 3’üncü iddiaya yönelik olarak; 4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde ihale komisyonu tarafından ihale tarihi olan ilk oturumda yapılması gereken işlemlerin sayıldığı, yapılacak işlemler arasında ilk oturumda isteklilerce teklif edilen tutarlar ile yaklaşık maliyetin açıklanacağının belirtildiği, dolayısıyla yaklaşık maliyet tutarının ihale tarihi olan ilk oturumda alenileştiği, bu çerçevede isteklilerce yaklaşık maliyete yönelik yapılacak şikâyet konularının farkına varılmış olması gereken tarihin yaklaşık maliyetin alenileştiği ilk oturum olan ihale tarihi olduğu, bu nedenle başvuru sahibinin yaklaşık maliyete yönelik üçüncü iddiasına ilişkin olarak şikâyet konusu işlemi fark etmesi veya öğrenmesi gereken tarih olan 10.10.2022 tarihini izleyen 10 (on) gün içinde 20.10.2022 Perşembe günü mesai bitimine kadar şikâyet veya itirazen şikâyete konu edilmesi gerekirken bu süre geçtikten sonra 31.10.2022 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin 3’üncü iddiasının da süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

…

Belirtilen hususlara aykırılık içeren ve henüz başvuru süresi dolmamış olan başvurulardaki eksiklikler, idare veya Kurumun bildirim yapma zorunluluğu bulunmaksızın, başvuru süresinin sonuna kadar başvuru sahibi tarafından giderilebilir” hükmüne,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin beşinci fıkrasında “İtirazen şikayet dilekçelerine, başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneklerinin, varsa şikayete idarece verilen cevabın bir örneği ile başvuru bedelinin, teminat alınan hallerde başvuru teminatının Kurum hesaplarına yatırıldığına dair belgenin eklenmesi zorunludur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı,

…

ğ) Başvuru bedelinin, teminat alınacak hallerde ise başvuru teminatının yatırılıp yatırılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(3) Birinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri içermeyen ve henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikâyet başvurularında, başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksiklikler başvuru sahibi tarafından giderilebilir.

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü bulunmaktadır.

Yapılan inceleme sonucunda itirazen şikâyet dilekçesini imzalayan kişiye ait imza beyannamesinin aslının ya da noter onaylı örneğinin itirazen şikâyet dilekçesi ekinde yer almadığı tespit edilmiştir.

Söz konusu eksikliğin başvuru sahibi tarafından giderilebilmesi için Kurumun internet adresi üzerinden yayımlandığı, ancak anılan eksikliğin, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idareye 18.10.2022 tarihinde yapılan şikâyet başvurusuna ilişkin olarak idarece alınan kararın tebliğ edildiği 21.10.2022 tarihini takip eden on günlük itirazen şikâyet süresinin son günü olan 31.10.2022 Pazartesi günü mesai bitimine kadar giderilmediği anlaşılmıştır.

Diğer yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kamu İhale Kurumu” başlıklı 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının iki numaralı bendinde itirazen şikâyet başvuru bedellerine ilişkin olarak “Yaklaşık maliyeti beş yüz bin Türk Lirasına (İkimilyonüçyüzbeşbinyüzyetmişsekiz Türk Lirasına) kadar olan ihalelerde üç bin Türk Lirası (Onüçbinsekizyüzondokuz Türk Lirası), beş yüz bin Türk Lirasından (İkimilyonüçyüzbeşbinyüzyetmişsekiz Türk Lirasından) iki milyon Türk Lirasına (Dokuzmilyonikiyüzyirmibinyediyüzkırkdört Türk Lirasına) kadar olanlarda altı bin Türk Lirası (Yirmiyedibinaltıyüzellidört Türk Lirası), iki milyon Türk Lirasından (Dokuzmilyonikiyüzyirmibinyediyüzkırkdört Türk Lirasından) on beş milyon Türk Lirasına (Altmışdokuzmilyonyüzellibeşbinaltıyüz Türk Lirasına) kadar olanlarda dokuz bin Türk Lirası (Kırkbirbindörtyüzsekseniki Türk Lirası), on beş milyon Türk Lirası (Altmışdokuzmilyonyüzellibeşbinaltıyüz Türk Lirası) ve üzerinde olanlarda on iki bin Türk Lirası (Ellibeşbinüçyüzonaltı Türk Lirası) tutarındaki itirazen şikâyet başvuru bedeli.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “(6) Başvuru bedelinin beşinci fıkra çerçevesinde tespit edilemediği hallerde, başvuru bedeli 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin (j) fıkrasının 2 numaralı bendinde işin mal veya hizmet alımı ya da yapım işi olmasına göre belirlenen en yüksek tutar üzerinden yatırılır ve itirazen şikayet incelemesi sırasında yaklaşık maliyete göre fazla ödendiği anlaşılan tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir. Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Kısmı teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuru sahibi isteklinin iddiasının ihalenin 3’üncü kısmına ilişkin olduğu ve söz konusu kısma ilişkin yaklaşık maliyet dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi ve Tebliğ açıklaması gereğince şikâyet bedeli olarak yatırılması gereken tutarın 13.819,00 TL olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibince itirazen şikâyet başvuru bedeli olarak yatırılan 27.654,00 TL’nin fazladan yatırılan 13.835,00 TL’lik kısmının yazılı talep halinde başvuru sahibine iadesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil; başvuru sahibinin 1 ve 3’üncü iddialarının ise ayrıca süre yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Başvurunun reddine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.