KİK Kararı: 2022/UH.II-920

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/037
Gündem No : 48
Karar Tarihi : 03.08.2022
Karar No : 2022/UH.II-920
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Beyha İnşaat Yatırım San. ve Tic. Ltd. Şti,

VEKİLİ:

Av. Tarık DEMİREL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Gebze Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/507643 İhale Kayıt Numaralı “İş Makinası Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Gebze Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 24.06.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İş Makinası Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Beyha İnşaat Yatırım San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 06.07.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.07.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.07.2022 tarih ve 32138 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.07.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/733 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 1’inci kısmı için teklif sundukları ve ihale komisyonu kararında Altay İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin söz konusu kısımda ekonomik açından en avantajlı teklif sahibi, kendilerinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının aşağıda belirtilen sebeplerle mevzuata aykırılık teşkil ettiği;

a) İhale dokümanı kapsamında 13 adet Beko Loder (Traktör) ve 2 adet binek araç kiralanacağı, kiralamaya ilişkin fiyat teklifi ve diğer tüm fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca belirtilmesi gereken beyan yazılmaksızın fiyat tekliflerinin alındığı, ayrıca bahsi geçen fiyat tekliflerinin meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gerekirken serbest muhasebeci tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifine konu edilen araçların Teknik Şartname’de belirtilen model yılı, motor gücü ve taşıma kapasitesi yönünden istenilen kriterleri sağlamadığı, fiyat teklifine konu edilen araçların bakım onarımına ilişkin fiyat teklifi alındığı, bu belgenin odak nokta oluşturduğu, anılan istekli tarafından sunulan kiralama fiyat teklifinde belirtilen araçların diğer belgelerde ya eksik şekilde yer aldığı ya model yılının farklılaştırıldığı ya da hiç yer verilmediği, bu çerçevede sunulan belgelerin araçlara ilişkin olarak uyumlu olmamasının açık bir şekilde değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olduğu,

Birim fiyat teklif cetvelinde yer alan Beko Loder (Traktör) ilişkin kiralama fiyat teklifi alındığı, ancak Teknik Şartname’de yer alan işin süresi boyunca kontrol teşkilatının kullanması için gerekli olan 2 adet binek araca ilişkin kiralama fiyat teklifine yönelik herhangi bir belgenin sunulmadığı,

İşin süresinin 26 ay olduğu ve anılan istekli tarafından araçların kiralama sürelerinin ve belirtilen verilerin aksine eksik hesaplama yapıldığı, (792 gün; Beko Loder için günlük 8 saat; binek araç için günlük 100 km; Beko Loder için araç başına toplam 6.336,00 saat; binek araç için araç başına toplam 79.200,00 km; tüm beko loderler için toplam 82.368,00 saat; binek araçlar için toplam 158.400,00 km; bakım onarım aralığının beko loderler için (250 saat için) 338 adet, binek araçlar için (20.000 km için) 8 adet olması gerektiği)

Kiralama fiyat teklifinde bakım-onarım, sigorta, MTV ve lastik gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dahil edilmek suretiyle fiyat teklifi alınmasının mevzuata aykırı olduğu, bu kalemlerin her birinin ayrı bir maliyet kalemine karşılık geldiği ve ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan bu fiyat tekliflerinin alınmasının zorunlu olduğu,

b) Kiralama yoluyla edinilen araçların bakım onarım maliyetlerinin açıklanması gerektiği ve bu araçların özelliklerinin (marka-model-kapasite) ve bakım onarım sayılarının alınan fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı, bu çerçevede işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu ve bakım onarım maliyetlerinin tevsik edilmediği,

Aşırı düşük teklif açıklamasında araçlara ilişkin periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belgenin yer almadığı, söz konusu belgenin yetkili servis ya da satıcılarından alınması gerektiği, araçların kaç kilometrede/kaç saatte bir bakıma gireceklerine ilişkin hiçbir yetkili servis yazısının açıklamaya eklenmediği, herhangi bir veriye dayanmadan bakım onarım adetlerinin eksik bir şekilde hesaplanmış olduğu,

Bakım onarım fiyat teklifine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine uygun şekilde bir beyana yer verilmediği, fiyat tekliflerinin meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanmadığı ve kaşelenmediği, serbest muhasebeci tarafından kaşelenip imzalandığı, kiralama, bakım-onarım ve lastik giderine ilişkin fiyat tekliflerinin bu alanlarda faaliyet gösteren firmalardan alınması gerektiği ancak iştigal konusu farklı firmalardan alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapıldığı,

Bakım-onarım fiyat teklifinde bakım, onarım, yedek parça ve yağ maliyet kalemlerinin tek bir satırda birlikte yer verildiği, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırma yapılmadığı,

İhale dokümanı içerisinde Beko Loder ve binek araçların günlük çalışacağı saat/ alacağı mesafelere yer verilmediği anlaşılmakla birlikte bu mesafenin binek araç için günde 100 km ve Beko Loder ise günlük 8 saat çalışması yönünde kabul edilmesi halinde iş miktarı ve taşıma mesafelerinin (792 gün; Beko Loder için günlük 8 saat; binek araç için günlük 100 km; Beko Loder için araç başına toplam 6.336,00 saat; binek araç için araç başına toplam 79.200,00 km; tüm beko loderler için toplam 82.368,00 saat; binek araçlar için toplam 158.400,00 km; bakım onarım aralığının beko loderler için (250 saat için) 338 adet, binek araçlar için (20.000 km için) 8 adet olması gerektiği) belirtilen şekilde gerçekleşeceğinin değerlendirildiği, ayrıca işin süresinin 26 ay yani 792 gün üzerinden hesaplamaların yapıldığı, eksik çalışma süreleri üzerinden hesaplanan bakım onarım adetlerinin kabulünün mümkün olmadığı,

Her bir araç bazında ayrı ayrı kendilerince yapılan çalışmada araçların bakım onarım aralıklarının; Beko Loder (Traktör) 250 adet, binek araç 20.000 ve yılda 1 kez şeklinde olduğu kabul edilmesi durumunda 346 adet bakım onarım maliyetinin ortaya çıkacağı, şikayete konu araç tiplerinin her biri yönünden bakım onarım adetlerine yukarıda yer verildiği ve bu adetler üzerinden bakım maliyetlerinin aşırı düşük teklif savunma kapsamında açıklanması gerekirken daha düşük miktarlar üzerinden yapılan açıklamanın kabulünün mümkün olmadığı,

c) Kullanılacak araçların marka ve model özelliklerine göre lastik ebatlarının belirli olduğu ve bu araçlara uymayacak farklı ve daha az maliyetli ebattaki lastikler üzerinden açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, lastiklerin ebatlarının araçtan araca farklılaştığı,

Lastik fiyat tekliflerinin anılan Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesine aykırı olacak şekilde beyanların yazılmaksızın alındığı, meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gereken fiyat tekliflerinin serbest muhasebeci tarafından kaşelenip imzalandığı, lastik fiyat teklifinde binek araçlar için yazlık ve kışlık lastik kullanımının zorunlu olduğu ve fiyatlarının farklı olduğu, ayrıca Beko Loder (Traktör) araçlar için ise ön lastik ve arka lastik yönünden açıklama yapılması gerektiği,

Binek araç lastiklerinin ortalama yol ömrü için aşırı düşük savunması kapsamında hiçbir bilginin sunulmadığı, fiyat teklifine konu marka lastiklerin kaç bin kilometrede bir değiştirilmesi gerektiğine ilişkin ilgili firmadan beyan yazısı alınmak suretiyle bu konunun objektif bir açıklamaya kavuşturulması gerektiği, bu çerçevede ortalama lastik ömrünün 50.000 km olduğu kabulü ile araç başı lastik adetlerinin hesaplanmadığı, bu bağlamda 26 ay çalışacak araçların her 100.000 km’de 4 yazlık ve 4 kışlık lastik hesaplanması gerektiği,

Ayrıca, lastik maliyetinin lastik fiyat teklifinin yapılacak taşıma mesafesi ile oranlanması suretiyle gerçekleştirilen maliyet açıklamasının kabulünün mümkün olmadığı, bu çerçevede oranlamanın haksız maliyet avantajı elde eden isteklinin açıklamasının reddedilmesi gerektiği,

ç) Kiralama, lastik, yedek parça ve bakım onarım fiyat tekliflerinin ekinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1. maddesi uyarınca “Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.” hükmü gereğince satış tutarı tespit tutanağının sunulması gerektiği, anılan istekli tarafından bazı fiyat tekliflerinin ekinde tespit tutanağı sunulmadığı, sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmadığı, fiyat tekliflerinin ekinde tespit tutanağı sunulmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması gerekirken idare tarafından yeni bir yazı yazılmak suretiyle bu tespit tutanaklarının tamamlatılmasının mevzuata aykırı olduğu, tespit tutanağı ekinde imza sirkülerinin aslı ya da sureti ve faaliyet belgesinin “aslı gibidir” yapılmış suretinin bulunması gerektiği halde bu belgelerin fotokopilerinin tespit tutanağına eklendiği, tespit tutanağında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmediği,

Fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalandığı, müşterek imza ile şirketin temsil edildiği durumlarda tek imza ile verilen fiyat teklifinin ve tespit tutanaklarının uygun olmadığı, isteklinin yetkilisi tarafından imzalanması gereken kısmın vekil tarafından imzalandığı fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarında ekte sunulan vekâletnamelerde teklif sunmaya yetkinin bulunmadığı gibi vekâletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine de yer verilmediği,

Tespit tutanağı ekinde sunulan Ticaret Sicil Gazetesi’nin şirket yetkilisini göstermediği, tespit tutanağı içerisinde ihale tarihine göre son geçici vergi beyanname dönemi olarak 2021-4. dönem ya da 2022-1. dönem kayıtları üzerinden belgenin düzenlenmiş olması gerektiği, geçmiş dönemler belirtilmek suretiyle tespit tutanağının hazırlandığının belirtilmiş olmasının uygun olmadığı, tespit tutanakları standart formu dikkate alınmaksızın “fatura bilgileri tablosunu” içermeyen eski tutanaklar üzerinden verilen açıklamaların uygun olmadığı,

Tutanağa konu edilen ürünlerin ortalamasının hesaplandığı toplam mal ve toplam miktar bilgileri ile tutanağın son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosunda” yer alan tutar ve miktar toplamlarının tutmadığı, bu durumun aritmetik ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı ve idarece bu tablolar üzerinde re’sen düzeltme yapılarak teklif edilen değerlerle uyumlu olup olmadığı yönünde takdir yetkisi kullanmasının mümkün olmadığı, fiyat tekliflerinde tespit tutanağında hesaplanan ortalama tutarların %80’inden daha düşük değerde fiyatların teklif edildiği, aktarılan sorgulama kalemlerine ilişkin olarak düzenlenen fiyat teklifi ekinde yer alan tespit tutanaklarında “Fatura Bilgileri Tablosu” içerisinde yer verilen ortalamaya esas faturaların tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen “Geçici Vergi Beyanname Dönemi” ile uyuşmadığı, tespit tutanağı içerisinde yer alan “Fatura Bilgileri Tablosunda” belirtilen yani faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin, fiyat teklifi içerisinde teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmet ile aynı olması gerektiği, ancak istekli tarafından yapılan belgelendirmelerde bu uyumun bulunmadığı, farklı hizmetler için kesilmiş faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine tespit tutanağı oluşturulması için kullanıldığı,

Fiyat teklifleri, tespit tutanağı ve tespit tutanağına esas teşkil edecek faturaların konusunu oluşturması gereken araç, bakım onarım, yazlık lastik, kışlık lastik, ön lastik ve arka lastik maliyetlerinin olması gerektiği, dolayısıyla araçların binek veya Beko Loder (traktör) olduğunu göstermeyen faturalar üzerinden oluşturulan fatura bilgileri tablosunun maliyeti tevsik etme niteliğinin bulunmadığı, aynı şekilde lastik ebatlarını göstermeyen belgelerin de hiçbir geçerliliğinin bulunmadığı, bu çerçevede bir inceleme yapıldığında; istekli tarafından idareye savunma kapsamında sunulan tespit tutanağında bulunan fatura bilgileri tablosunun sorgulamaya konu edilen ve aktarılan iş kalemleri olmasının zorunlu olduğu, diğer bir deyişle istekli tarafından açıklamalar kapsamında sunulan fiyat tekliflerine konu iş ile tespit tutanaklarına ve fatura bilgileri tablosuna konu hizmetin nevinin aynı olmadığı, aktarılan mal/hizmetlerin adının - nevinin, araç marka modelinin, bakım onarımın, yedek parça - yağ adının, yazlık lastik ve kışlık lastik ebatlarının, ön lastik ve arka lastik ebatlarının, fiyat ve miktarın anlaşılmadığı açıklamaların kabul edilmemesi gerektiği, başka bir iş için kesilmiş bir faturanın “bir adet iş” denilerek tespit tutanağına konu edilmesi ve sonrasında bulunmayan hizmetler için hiçbir belgeye dayanmaksızın fiyat ve miktar çıkarımı yapılmasının kabulünün mümkün olmadığı,

d) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesi uyarınca, istekli tarafından sunulan sigorta fiyat teklifinde Genel Müdürlük veya Bölge Müdürlüğü teyidinin bulunması gerektiği, teyit bulunmadığı halde bu hususa ilişkin teklifin kabul edilmesinin uygun olmadığı,

Araçların istekli tarafından kiralama yoluyla edinileceği ve sigorta maliyetlerinin bu araçlar yönünden ortaya konulması gerektiği, ancak sunulan sigorta fiyat teklifinde bu araçların marka, model ve adetlerinin tam olarak yer almadığı bazı araçlarda farklılıklar olduğu, alım konusu işte çalışmayacak araçların aşırı düşük savunmasına konu edilmesinin bir anlamının bulunmadığı gibi sigorta maliyeti açıklanması gereken araçlar için hiçbir açıklama yapılmadığı,

Sigorta maliyetinin %80,38 oranı üzerinden ikinci ve üçüncü yıl için ayrı ayrı hesaplanarak artırılması gerekirken daha düşük değerler üzerinden hesaplamalar yapıldığı, Teknik Şartname’de Beko loder (traktör) araçların trafik sigortaları istenirken, binek araç için sigorta ve kasko ibarelerine yer verildiği, dolayısıyla ihale dokümanı düzenlemeleri gereğince trafik sigortası ve kasko maliyetlerinin hesaplanması ve belgelendirilmesi gerektiği halde bazı sigorta giderlerine ilişkin maliyetlerin açıklanmamış olması nedeniyle yapılan hesaplamaların hatalı olduğu, sigorta fiyat teklifinin işin süresini kapsaması gerektiği, bu çerçevede ikinci yıl ve üçüncü yıl için artırım söz konusu olacağı açık olmakla birlikte ilk yıl için alınan sigorta fiyat teklifinin 1 Ağustos 2022 - 1 Ağustos 2023 tarihlerini kapsamaması nedeniyle açıklamanın reddinin gerektiği,

Sunulan fiyat tekliflerinin sigorta Bölge Müdürlüğü tarafından onaylandığı belirtilmiş olsa da bölge müdürlüğüne yazı yazılmak suretiyle sigorta fiyat tekliflerinin onaylanıp onaylanmadığının teyit edilmesi gerektiği,

e) Motorlu Taşıtlar Vergisi ve muayene maliyeti kalemleri için hizmet alımı kapsamında çalıştırılacak araçlar yönünden eksik hesaplama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, açıklama kapsamında araçların tamamı yönünden ayrı ayrı hesaplama yapılması gerektiği, ancak daha az araç için hesaplama yapıldığı,

Anılan Tebliğ’in 79.3.6’ncı maddesi gereğince ihale konusu işin 2022, 2023 ve 2024 yıllarında olması nedeniyle öngörülecek MTV, muayene ve egzoz emisyon giderinde her iki yıl için ayrı ayrı %80,38 oranında güncelleme yapılarak bu giderin tevsik edilmesi gerektiği, istekli tarafından ise yalnızca 2022 yılı fiyatları esas alınarak açıklama yapıldığı, ayrıca işin 2022 yılının 2’nci dönem başlaması ve 2024 yılının eylül ayında bitecek olması göz önüne alınarak 2022 yılı 2’nci dönem ve 2024 yılı 2’nci dönem motorlu taşıtlar maliyetlerinin açıklanmamasının mevzuata aykırı olduğu,

f) Teknik şartnamede binek araca ilişkin HGS maliyetlerinin yükleniciye ait olduğu belirtilmesine rağmen isteklinin HGS maliyetlerine ilişkin açıklamada bulunmadığı,

g) Teknik Şartnamenin 20’nci maddesi düzenlemesi uyarınca, kontrol teşkilatına verilecek 2 adet binek araç için önemli teklif bileşenleri üzerinden maliyet açıklanması gerektiği, kontrol aracına ilişkin açıklanacak giderlere isteklilerce Teknik Şartname’de yer verilen giderlerin tevsik edilmesi gerektiğinin anlaşıldığı, bu noktada Teknik Şartname düzenlemesinin açık olduğu ve tüm araçlar yönünden sigorta, kasko, HGS vb. her türlü bakım- onarım ve kullanım giderlerinin açıklanmasının zorunlu olduğu,

ğ) % 0,948 sözleşme damga vergisi, % 0,569 ihale kararına ait damga vergisi ve % 0,05 KİK payı olmak üzere yasal sınırlar gözetilmeden hesaplama yapıldığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir...” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: İş Makinası Kiralama

b) Miktarı ve türü:

13 Adet Beko Loder, 18 Adet Damperli Kamyon, 2 Adet Çekici

Ayrıntılı bilgi İdari Şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Gebze ilçe sınırlarında

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, idare tarafından sınır değerin altında teklif sunan istekliye 27.06.2022 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında “2022/507643 İKN.’li İş Makinası Kiralama hizmet alım işinin 1. kısım için verdiğiniz 5.746.000,00 TL tutarındaki teklif hesaplanan sınır değerin altında kalmıştır.

Anılan işin, teklif edilen fiyata nasıl yapılacağına dair önemli teklif bileşenlerini içeren açıklamanın, İdari Şartname Madde 33 kapsamında, 29 Haziran 2022, saat 17:30’a kadar yapılması hususunda gereğini rica ederim.” şeklinde yer alan ifadeler ile aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği, bu haliyle açıklama talep yazısında yer verilmesi gereken önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine göre idarenin, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak istemesi gerekmektedir. Ayrıca hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesinde, aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasına ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır.

Bu çerçevede, teklifi sınır değerin altında olan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı esas alınarak sağlıklı bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, idarece teklifte önemli kabul edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek teklifi sınır değerin altında olan istekliye yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasının gerçekleştirilmesi gerektiği, bu bağlamda şikayete konu ihalenin 1’inci kısmına ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 1’inci kısmına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasının önemli maliyet bileşenlerinin açık ve net bir şekilde belirtilerek yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.