KİK Kararı: 2022/UH.II-917

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/037
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 03.08.2022
Karar No : 2022/UH.II-917
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Hayat Org. ve Dan. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/482178 İhale Kayıt Numaralı “Sürücülü Otobüs Kiralama Hizmeti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 23.06.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sürücülü Otobüs Kiralama Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Hayat Org. ve Dan. San. Tic. Ltd. Şti.nin 17.06.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.06.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.06.2022 tarih ve 30825 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.06.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/690 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1 ile 16.1.2’nci maddesinde yer alan farklı ceza uygulamalarının belirsizlik ve tereddüt doğurucu nitelikte olduğu, sözleşmenin uygulanması aşamasında farklı uygulamalara sebebiyet vereceği, dolayısıyla anılan düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinde “Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin On Binde 1,00’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.” düzenlemesinin, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde ise “Sürücülü Otobüsler için Yukarıda sayılan hususlar dışında Teknik Şartname hükümlerinde yer alan ancak cezalar kısmında eksik/yazılmayan hususlar olduğu takdirde tespit edilen her bir durum için araç başına/gecikilen gün bazında cezai işlem uygulanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı ve her aykırılığa On Binde 1,10 ceza kesileceği ve 20 ihtar sonunda sözleşmenin feshedileceğinin belirtildiği, yani Teknik Şartname’ye uyulmaması durumunun özel aykırılık hali olarak düzenlendiği ancak Teknik Şartname hükümlerine uyulmaması durumunun sözleşmeye uygun davranmamakla aynı anlama geldiği ve genel aykırılık hali kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, sözleşme hükümlerine uyulmaması/Teknik Şartname hükümlerine uyulmaması durumunda Sözleşme Tasarısı’nda yer verilen iki farklı ceza oranından hangisinin uygulanacağı konusunda belirsizlik oluştuğu,

2. Teknik Şartname’nin 15’inci maddesinde “İl dışı otopark ücretleri ve sürücülerin konaklama giderleri Yüklenici Firmaya ait olacaktır.” düzenlemesinin bulunmasına rağmen yapılacak olan il dışı hizmetlerin ne kadar olacağının belli olmaması nedeniyle isteklilerin fiyat teklifi hazırlama konusunda tereddüt yaşayacağı, dolayısıyla anılan düzenlemelerin mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip Sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde “…İdarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenlenir…” hükmü,

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin [bu kısma %1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran %50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.

Aykırılık Hali

İhtar Yapılacaktır/İhtar Yapılmayacaktır 26.2

Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Sözleşmenin Feshini Gerektiren Aykırılık Sayısı 26.3

1

2

3

…

16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir…” açıklaması,

Anılan Tip Sözleşme’nin 16.1.2’inci maddesine ilişkin dipnotlarda “26.1.Bu kısma yazılacak oranlar, 16.1.1. inci maddede belirlenen asgari ceza oranından yüksek olmakla birlikte sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamaz.

26.2. Bu kısımda, aykırılık hali için ceza uygulamaya başlamadan evvel daha önceki bir aşamada ihtar yapılıp yapılmayacağı belirtilecektir.

26.3. Bu kısma yazılacak sayı 3’ten az olamaz.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Sürücülü Otobüs Kiralama Hizmeti

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 01.10.2022-30.09.2024 tarihleri arasında toplam 15 adet Sürücülü Otobüs Kiralama. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kocaeli Büyükşehir Belediyesi İl Sınırları İçerisindeki Tüm Hizmet Noktalarında ve Genelde Türkiye Sınırları İçerisinde Kullanılmak Üzere” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin On Binde 1,00’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.

Sıra No

Aykırılık Hali

İhtar
Yapılacaktır /
İhtar
Yapılmayacaktır

Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı

Sözleşmenin
Feshini
Gerektiren
Aykırılık
Sayısı

1

Sürücülü Otobüsler için Yüklenici sözleşmeyi imzaladıktan sonra bu şartnameye göre ilk etapta teslim etmesi gereken araçları hazır etmediği takdirde işe tam başlanmamış sayılır. Bu durumda Yükleniciye istenilen araçların tamamını iş için hazır edinceye kadar, eksik çalışılan her gün ve her bir araç için varsa diğer cezalar hariç, cezai işlem uygulanacaktır.

İhtar
Yapılmayacaktır

On Binde
3,00

5

2

Sürücülü Otobüsler için Yüklenicinin ilk etapta teslim ettiği araçlardan sonra ilave araç istenilmesi durumunda ya da Kontrol Teşkilatı tarafından işin yürütülmesi sırasında yapılan kontrol/incelemelerinde Teknik Şartnameye dayanan herhangi bir gerekçe ile değiştirilmesi istenen araçlar olduğu takdirde Yüklenici, X. Maddede özellikleri yer alan aynı cinste, eşdeğer özelliklerde ya da daha üst özelliklere sahip aracı 15 (onbeş) gün içerisinde İdare?ye teslim etmek zorundadır. Yüklenicinin istenilen araçları teslim etmemesi halinde, gecikilen her gün ve her bir araç için cezai işlem uygulanacaktır.

İhtar
Yapılmayacaktır

On Binde
1,10

20

3

Sürücülü Otobüsler için Teslim edilen araçlardan şartnamede öngörülen şartları taşımayan, kullanım açısından sıkıntı yaratacak her türlü risk/durumlarda (Fenni muayene, araç üstü evrak, araç üstü avadanlık ve malzeme, araçların 2022 yılı içerisinde yıl/km periyodik bakımlarının yapılmış olduğuna dair belge/tutanak, girdirme işlemlerinin ruhsata işlenmemesi, personel ile ilgili evrak/belge eksikliği vb.) araçlar için şartlar yerine getirilene kadar geçen her gün ve her bir araç için cezai işlem uygulanacaktır.

İhtar
Yapılacaktır

On Binde
1,10

20

4

Sürücülü Otobüsler için Kasko ve trafik sigorta poliçelerinin yapılmaması veya zamanında yenilenmemesinin tespiti halinde herhangi bir sorumluluk ortaya çıkmasa bile sigortasız olarak çalışılan her gün ve her bir araç için cezai işlem uygulanacaktır.

İhtar
Yapılacaktır

On Binde
1,10

20

5

Sürücülü Otobüsler için KBB, iştirakleri ve/veya Personel Hizmet alımı kapsamındaki şirket personeline veya birinci dereceden yakınlarına ait olduğu tespit edilen araçların kirası ödenmeyecek olup hizmet gördüğü her gün ve her bir araç için cezai işlem uygulanacaktır.

İhtar
Yapılacaktır

On Binde
1,10

10

6

Sürücülü Otobüsler için herhangi bir aracın; Periyodik bakım (gün içerisinde teslim edilmek üzere), ani arıza, kaza, hırsızlık, gasp, yangın, doğal afet nedeniyle ve/veya bilirkişi/eksper raporunun alınması, aracın hizmete başlaması azami 1 (bir) günü geçecekse bu araçların yerine hizmetin aksamaması için 4 saat içinde bahse konu aracın sunduğu hizmeti aksatmayacak özelliklerde bir aracı (İdareye sunarak uygunluk görüşü alındıktan sonra) İdare?ye teslim etmesi gerekmektedir. Teslim edilmediği takdirde gecikilen her gün ve her bir araç için cezai işlem uygulanacaktır.

İhtar
Yapılacaktır

On Binde
1,10

20

7

Sürücülü Otobüsler için Yüklenicinin Trafik mevzuatına göre Aracın üzerinde bulundurulması gereken Avadanlık veya malzemelerin kullanım özelliğini yitirmesi, eksilmesi, kaybolması, ya da KBB tarafından tamamlanması/değiştirilmesi istenen diğer hususların yerine getirilmemesi halinde, her bir eksiklik için şartlar yerine getirilene kadar, her gün ve her bir araç için cezai işlem uygulanacaktır.

İhtar
Yapılacaktır

On Binde
1,10

20

8

Sürücülü Otobüsler için Yüklenici Firma, İdare?ye verdiği araçlarla ilgili yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için 1 (bir) sorumlu personeli hafta içi her gün mesai saatleri içerisinde İdare için görevlendirecektir. Diğer zamanlarda ise arandığında ulaşılabilecek şekilde sürekli idare ile temas halinde olması sağlanacaktır. Yüklenici Firmanın sorumlu personeli görevlendirmemesi ya da sorumlu personelin İdarenin bilgisi dışında görev mahallinde bulunmaması, sorumluluklarını yerine getirmemesi gibi durumlarda eksiklik olan her gün için cezai işlem uygulanacaktır. Ayrıca temsilcisinin olmamasından kaynaklanacak her türlü olumsuzluktan YÜKLENİCİ sorumlu olacaktır.

İhtar
Yapılacaktır

On Binde
1,10

20

9

Sürücülü Otobüsler için Kaza veya arızanın giderilememesi gibi sebeplerle yolda kalan araçların çekici ile yetkili servislerine veya TS 12047 Yetki Belgesine sahip olan servislere ulaştırılması ve görevli personelin gideceği yere ulaşımı da Yüklenici Firma sorumluluğunda olacaktır. Bu konuda sözlü bildirimin yapıldığı tarih ve saatte yolda kalan araç Yüklenici Firmaya teslim edilmiş kabul edilir. Arıza, kaza vb. sebeplerle yolda kalan araçların yapılan bildirime rağmen çekilmemesi durumunda; araç KBB tarafından çektirilecek olup bahse konu araç için cezai işlem uygulanacaktır.

İhtar
Yapılacaktır

On Binde
1,10

20

10

Sürücülü Otobüsler için Yüklenici Kiraladığı Her Marka araçların bütün tamir ve bakım-onarımları için (Silecek, paspas dahil); aracın Yetkili Servisine veya TS 12047 Yetki Belgesine sahip olan servislere götürmek zorundadır. İDARE tarafından araçların bütün tamir ve bakım-onarımları için Yetkili servisine veya TS 12047 Yetki Belgesine sahip olan servislere götürülmediği tespit edilen her bir araç için cezai işlem uygulanacaktır.

İhtar
Yapılacaktır

On Binde
3,00

20

11

Sürücülü Otobüsler için Kiralanan hizmet araçlarına HGS etiketleri takılmış olarak teslim edilecektir. HGS Bakiye yüklemeleri Yüklenici Firma tarafından gerçekleştirilecek olup geçiş ücretleri İdare tarafından belirlenecek periyodlar dahilinde Yüklenici Firmaya ödenecektir. Araçlarda yeterli bakiye olmamasından kaynaklanan cezalı geçiş ücretlerinden Yüklenici Firma sorumlu olacaktır. HGS etiketi takılmayan araç tespit edildiği takdirde eksik olan her bir araç için cezai işlem uygulanacaktır.

İhtar
Yapılacaktır

On Binde
1,10

10

12

Sürücülü Otobüsler için şartnamede belirtilen lastik diş derinliği altına düşen, imalat tarihi itibariyle sözleşme süresi içerisinde 4 yılı dolduran, olağan aşınmaların haricinde ve emniyet açısından kullanılamayacak hale gelen lastikler koşulsuz/şartsız değiştirilecektir. Ayrıca Yüklenici Firma tarafından; yasal sürenin başladığı 01 Aralık öncesinde yoğunluk/aksamaların önüne geçmek için Kasım ayı içerisinde tüm araçların lastiklerinin tamamı Kar Tipi Lastiklerle değiştirilmiş olacak, Nisan ayı içerisinde de normal lastikler takılacaktır. Bu değişim sürecinin kontrol ve denetimi için İdareye yaz/kış dönemi için Lastik Değişim Planı sunulacak olup Lastiklerin sökme/takma işlemleri 30 gün içerisinde tamamlanacaktır. Lastiklerin temini ve sökme-takma işlemi Yüklenici Firma tarafından aracın Yetkili Servisinde veya TS 12047 Yetki Belgesine sahip olan servislerde yaptırılacaktır. Bu kurallara uyulmadığı durumlarda gecikilen her gün ve her bir araç için cezai işlem uygulanacaktır.

İhtar
Yapılacaktır

On Binde
2,00

20

13

Yüklenici Sürücülü Otobüsleri kullanacak olan personeli için Teknik Şartnamede belirtilen tüm hususlar yerine getirilecek özellikle IX. Maddede ?YÜKLENİCİ PERSONELİNE AİT HÜKÜMLER? bölümünde yer alan hususlarda eksiklik yada yerine getirilmeyen bir durum olduğu takdirde, eksik hususlar yerine getirilinceye kadar gecikilen her gün ve her personel için cezai işlem uygulanacaktır.

İhtar
Yapılacaktır

On Binde
1,10

20

14

Sürücülü Otobüsler için Yukarıda sayılan hususlar dışında Teknik Şartname hükümlerinde yer alan ancak cezalar kısmında eksik/yazılmayan hususlar olduğu takdirde tespit edilen her bir durum için araç başına/gecikilen gün bazında cezai işlem uygulanacaktır.

İhtar
Yapılacaktır

On Binde
1,10

20

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu ihalenin Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sürücülü Otobüs Kiralama Hizmeti işi” olduğu, bahse konu ihalede 18 adet ihale dokümanı indirildiği, 23.06.2022 tarihinde yapılan ihaleye 12 isteklinin katıldığı, Tuncay Nak. Hay. Sey. Tur. Oto. Pet. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı 1. teklif sahibi istekli olarak belirlendiği, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının 17.06.2022 tarihinde indirildiği fakat ihaleye teklif verilmediği görülmüştür.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip Sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesi uyarınca, idarelerce yapılacak sözleşmelerde Tip Sözleşme hükümlerinin esas alınacağı düzenlenmiş ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi’nin 16’ncı maddesinde cezaların ne şekilde düzenleneceği belirtilmiştir. Buna göre, söz konusu Tip Sözleşme’nin 16.1.1’inci maddesinde sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranına yer verileceği, 16.1.2’nci maddesinde yer alan tabloda aykırılık hallerinin sıralanacağı, bununla birlikte bu tabloda ihtar yapılıp yapılmayacağı, sözleşme bedeli üzerinden kesilecek ceza oranı ve sözleşmenin feshini gerektiren aykırılık sayısına da yer verileceği belirtilmiştir.

Tip Sözleşme’nin 16.1.1’inci maddesinde idare tarafından sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak olan ceza oranına sözleşme bedelinin %1’ini geçmemek kaydıyla anılan maddesi içerisinde yer verilmesi gerektiği, 16.1.2’nci maddesine ait 26.1 nolu dipnotta ise bu madde içerisinde 16.1.1’inci maddede belirlenmiş olan ceza oranından az olmamak ve sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olmamak şartıyla tabloda ceza oranlarına yer verilmesi gerektiğinden bahsedildiği anlaşılmıştır.

Anılan iki maddenin düzenlenmesi aşamasında idarelerin dikkat etmesi gereken en önemli unsurlardan birinin, 16.1.2’nci maddede genel sözleşme hükümlerine aykırılık yerine idarece belirlenmiş olan özel aykırılık durumlarına yer verilmesi, anılan aykırılık hallerinde uygulanacak ceza oranının 16.1.1’inci maddede belirtilen ceza oranından yüksek ancak sözleşme bedelinin %2’sinden az olması gerektiği ve anılan özel aykırılık hallerinin kaç kez tekrar etmesi halinde sözleşmenin feshedilmesine yol açacağının belirtilmesi gerektiği hususudur.

İtirazen şikayete konu ihaleye ilişkin Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinde “Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin On Binde 1,00’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.” düzenlemesi,

Aynı Tasarı’nın 16.1.2’nci maddesinin 14 numaralı bendinde “Sürücülü Otobüsler için Yukarıda sayılan hususlar dışında Teknik Şartname hükümlerinde yer alan ancak cezalar kısmında eksik/yazılmayan hususlar olduğu takdirde tespit edilen her bir durum için araç başına/gecikilen gün bazında cezai işlem uygulanacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, sözleşme bedeli üzerinden kesilecek ceza oranının “On binde 1,10” olarak, sözleşmenin feshini gerektiren aykırılık sayısının ise 20 olarak belirlendiği görülmüştür.

Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan tablo incelendiğinde 14’üncü satırda, yüklenicinin Teknik Şartname hükümlerinde yer alan ancak cezalar kısmında eksik/yazılmayan hususlar olduğu takdirde tespit edilen her bir durum için araç başına/gecikilen gün bazında sözleşme bedelinin “On binde 1,10” oranında ceza uygulanacağı, bu durumun 20 kez tekrarlanması durumunda da sözleşmenin feshedileceğinin belirtildiği görülmüştür.

Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinde, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranının, sözleşme bedelinin on binde 1’i olarak düzenlendiği, 16.1.2’nci maddesinde yer alan tabloda 14’üncü sırada bu maddeye ilişkin 26.1’inci dipnottaki açıklamaya uygun şekilde anılan asgari orandan farklı ancak sözleşme bedelinin %2’sini aşmayan bir oran belirlendiği, ayrıca idarece 16.1.2’nci maddede yer alan tablonun 14’üncü sırasında “Sürücülü Otobüsler için Yukarıda sayılan hususlar dışında Teknik Şartname hükümlerinde yer alan ancak cezalar kısmında eksik/yazılmayan hususlar olduğu takdirde tespit edilen her bir durum için araç başına/gecikilen gün bazında cezai işlem uygulanacaktır.” şeklinde bir aykırılık haline yer verilmek suretiyle tespit edilen her bir durum için araç başına/gecikilen gün bazında cezai işlem uygulanacağının belirtildiği, dolayısıyla anılan hususun idarece özel aykırılık hali olarak düzenlendiği ve anılan düzenlemenin genel aykırılık hali kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşılmış olup, anılan düzenlemeler arasında belirsizlik yaratan bir hususun bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin “Teknik Şartname’nin 15’inci maddesinde “İl dışı otopark ücretleri ve sürücülerin konaklama giderleri Yüklenici Firmaya ait olacaktır.” düzenlemesinin bulunmasına rağmen yapılacak olan il dışı hizmetlerin ne kadar olacağının belli olmaması nedeniyle isteklilerin fiyat teklifi hazırlama konusunda tereddüt yaşayacağı, dolayısıyla anılan düzenlemelerin mevzuata uygun olmadığı”na yönelik iddiasının 17.06.2022 tarihli idareye şikayet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddianın ilk kez 30.06.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikayet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikayet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekli olabilecekler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde (başvuru ihale dokümanının ihale ilanına yansımayan düzenlenmelerine yönelik ise ihale dokümanının edinildiği tarihi izleyen 10 gün içinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar) bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde (başvuru ihale dokümanının ihale ilanına yansımayan düzenlenmelerine yönelik ise ihale dokümanının edinildiği tarihi izleyen 10 gün içinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar) ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bahse konu iddiasını uyuşmazlığa konu hususu öğrendiği 17.06.2022 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde (başvuru ihale dokümanının ihale ilanına yansımayan düzenlenmelerine yönelik olduğundan ihale dokümanının edinildiği tarihi izleyen 10 gün içinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar) yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 30.06.2022 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.