KİK Kararı: 2022/UH.II-8 (5 Ocak 2022)
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Kamu İhale Kurumu Kararı
5 Ocak 2022
İZKARS ARAÇ KİRALAMA SERVİS KAROSER OTO YEDEK P ... AAT EMLAK AKARYAKIT DIŞ TİC.SAN.VE TİC.LTD.ŞTİ.
KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2. Bölge Müdürlüğü İzmir
2021/647533 İhale Kayıt Numaralı "Karayolları 2 ... ıt hariç Şoförlü Taşıt Kiralanması İşi" İhalesi
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/001
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 05.01.2022
Karar No : 2022/UH.II-8
Toplantıya Katılan Üyeler
BAŞVURU SAHİBİ:
İzkars Araç Kiralama Servis Karoser Oto Yedek Parça Lastik Oto Boya Oto Dizayn Oto Aksesuar Araç Kiralama Nakliye Reklam Organizasyon İnşaat Emlak Akaryakıt Dış Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti.,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2021/647533 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 2 Bölge Müdürlüğü Sınırları Dahilinde Makine ve İkmal Başmühendisliği, Tesisler Bakım Başmühendisliği ve İşletmeler Başmühendisliği Emrinde, Yakıt Hariç Şoförlü Taşıt Kiralanması İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 30.11.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 2 Bölge Müdürlüğü Sınırları Dahilinde Makine ve İkmal Başmühendisliği, Tesisler Bakım Başmühendisliği ve İşletmeler Başmühendisliği Emrinde, Yakıt Hariç Şoförlü Taşıt Kiralanması İşi” ihalesine ilişkin olarak İzkars Araç Kiralama Servis Karoser Oto Yedek Parça Lastik Oto Boya Oto Dizayn Oto Aksesuar Araç Kiralama Nakliye Reklam Organizasyon İnşaat Emlak Akaryakıt Dış Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 23.11.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.11.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.12.2021 tarih ve 58158 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.12.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2021/2053 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
-
İhaleye ait Teknik Şartname’nin 10.2’nci maddesinde “…çalışma esnasında Otoyol İşletme Şefliklerine de kıdemli bir sürücü belirtilen işler için görevlendirilecektir...” ifadesinin bulunduğu, ancak birim fiyat teklif cetvelinde şoför sayısında artış yapılmadığı ve söz konusu sürücü için ücret belirlenmediği, bu durumun mevzuata aykırı olduğu, yüklenici firmanın hak kaybına ve zararına sebep olabileceği,
-
Teknik Şartname’nin 7.2’nci maddesinde “Yüklenici; tüm araçlar için kasko veya koltuk ferdi kaza sigortası yaptırmakla yükümlüdür. Sigorta asgari teminat bedelleri; Ölüm ve sürekli sakatlık için 65.000,00 TL, tedavi masrafları için 6.500,00 TL olacaktır.” ifadesinin yer aldığı, ancak bu düzenlemenin maliyet çalışması yaparak sağlıklı şekilde teklif fiyatı oluşturulmasını engellediği, fırsat eşitliğini ortadan kaldırdığı,
-
Teknik Şartname’nin 3.1.6.4’üncü maddesinde “Taşıtlar, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde belirtilen, standartlara uygun nitelikte ve sayıda kullanılabilir durumda araç, gereç, malzeme ile donatılmış olacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu,
Teknik Şartname’nin 4.3.1’inci maddesi gereğince sözleşmenin uygulanması sırasında mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, vergi, resim, harç giderleri, taşıtların bakım, onarım ve yedek parça giderleri dahil taşıt ve şoförün tüm giderlerinin teklif fiyata dahil olduğu,
Teknik Şartname’nin 4.3.2’nci maddesinde “Yukarıdaki maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.” düzenlenmesinin yer aldığı, bu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,
Teknik Şartname’nin 4.3.3’üncü maddesinde “Hizmet süresince şoför ve taşıtların yakıt hariç diğer giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir. Taşıtların yakıtları İdare tarafından karşılanacaktır. Şoförler için yemek bedeli veya yol gideri adı altında herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu,
Teknik Şartname’nin 7.7’nci maddesinde “Şoförlerin 5237 s. Türk Ceza Kanunu’nun 102., 103., 104., 109., 188., 189., 190., 191., ve 227. maddelerinde belirtilen suçlardan hürriyeti bağlayıcı hüküm giymemiş olması, Asli kusurlu ve bilinçli taksirli olarak birden fazla ölümlü trafik kazasına karışmamış olması, alkollü olarak taşıt kullanma ile hız kuralını ihlal nedeniyle şoför belgelerinin birden fazla geri alınmamış olması gereklidir.” düzenlemesinin bulunduğu,
Teknik Şartname’nin 8.6’ncı maddesinde “Taşıtın görevlendirilmesi esnasında maruz kalacağı her türlü trafik cezası vb. cezalar Yükleniciye aittir.” düzenlemesinin bulunduğu,
Teknik Şartname’nin 5.11’inci maddesinde “Taşıtın kullanılması esnasında oluşacak kaza, zarar ve ziyan nedeniyle oluşacak ceza, tazminat vb. bedelden Yüklenici sorumlu olup bu bedeller Yüklenici tarafından ödenecektir. Üçüncü şahıslara karşı, Yüklenici firma muhatap ve sorumlu olacaktır. Yasal her türlü maddi ve manevi tazminatlar ve cezalar Yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, bahse konu mevzuat düzenlemeleri uyarınca, yüklenicinin işin görülmesi esnasında Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl etmek suretiyle, idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumlu olacağının düzenlendiği, idarenin takip, gözetim ve denetim sorumluluğunun bulunduğu,
İlgili mevzuata göre yüklenici tarafından zorunlu olan güvenlik ve sağlık tedbirlerinin alınması gerektiği açık olsa da, şikâyete konu edilen Teknik Şartname maddelerinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıktığı, idarenin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı, bu açıdan şikâyete konu düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu,
- Teknik Şartname’nin 5.11’inci maddesinde “Taşıtın kullanılması esnasında oluşacak kaza, zarar ve ziyan nedeniyle oluşacak ceza, tazminat vb. bedelden Yüklenici sorumlu olup bu bedeller Yüklenici tarafından ödenecektir. Üçüncü şahıslara karşı, Yüklenici firma muhatap ve sorumlu olacaktır. Yasal her türlü maddi ve manevi tazminatlar ve cezalar Yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu, 6552 Sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması İle Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun’un 8’inci maddesi ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, yüklenicinin kıdem tazminatlarının ödenmesi noktasında yükümlülüğünün bulunmadığı, ancak söz konusu düzenlemenin ilgili mevzuattan kaynaklanan parasal hakların tamamının karşılanacağı şeklinde anlaşılmasının kaçınılmaz olduğu, bu açıdan ilgili düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, bahse konu hak ve alacaklar arasında yer alan kıdem ve ihbar tazminatının yaklaşık maliyet hesabına dâhil edilip edilmediği hususunda da tereddüt bulunduğu,
İşçiliklere ait önemli bir teklif bileşeni olan kıdem tazminatının kime ait olduğunun belirtilmediği, 1475 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesi de dikkate alındığında sürücülerin kıdem tazminatı kazanacağının açık olduğu, idarenin esas işveren ve yüklenicinin alt işveren olduğu, bu açıdan kıdem tazminatına ilişkin düzenleme yapılmamasının ilgili mevzuata aykırılık teşkil ettiği,
-
Teknik Şartname’nin 3.1’inci maddesinde yer alan araçların 2016 model olması şartının ihaleye katılımı sınırlandırdığı, idareyi zarar uğrattığı, 2021/14 sayılı Cumhurbaşkanlığı genelgesinde hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda ekonomik olması durumunda model yılı yeni araçlar yerine model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verileceği düzenlemesinin bulunduğu, bu açıdan söz konusu düzenlemenin sağlıklı şekilde teklif fiyatı oluşturulmasını engellediği ve fırsat eşitliğini ortadan kaldırdığı,
-
Teknik Şartname’nin 5.2’nci maddesinde binek taşıtların yüklenici firmanın kendi malı olmasının istendiği, isteklinin kendi malı olan taşıt istenilmesinin ihaleye katılımı sınırlandırdığı, idareyi zarar uğrattığı, 2021/14 sayılı Cumhurbaşkanlığı genelgesinde hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda özmal şartının kaldırılması gerektiğinin belirtildiği, söz konusu hususun ilgili mevzuata uygun olarak düzenlenmesi gerektiği,
Ayrıca aynı madde kapsamında köprü ve otoyol geçişlerine ilişkin tahmini bilgi verildikten sonra “Köprü ve otoyol ücretlerinin artması ya da bir aracın günlük yapacağı fazla geçişlerden dolayı ayrıca ödeme yapılmayacaktır.” şeklinde düzenlemeye yer verilmesinin sağlıklı şekilde teklif fiyatı oluşturulmasına engel teşkil ettiği ve fırsat eşitliğini ortadan kaldırdığı,
-
Teknik Şartname’nin 5.4’üncü maddesinde “Kiralanacak taşıtların tamamına ATS takılacaktır. ATS Cihazları firma tarafından temin edilecek ve kurumumuzdaki mevcut ATS ile uyumlu olan IMTX1 model olacaktır. ATS Takılması ile ilgili tüm harcamalar Yüklenici tarafından karşılanacaktır. ATS Kartları (çip) İdare tarafından verilecektir.” düzenlemesinin bulunduğu, düzenlemede tek bir marka ve cihaz belirtilmesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde söz konusu gider için satır açılmadığı, bu durumun sağlıklı teklif fiyatı oluşturmayı engellediği ve fırsat eşitliğini ortadan kaldırdığı,
-
Teknik Şartname’de belirtilen şoförler ile araçların hangi bölgelerde ve hangi işletmelerde çalıştırılacağının belirsiz olduğu, araçların aylık kaç kilometre yapacağının belirtilmediği, söz konusu hususların belirtilmemesinin mevzuata aykırı olduğu,
Birim fiyat poz tariflerinde çalışma saati ve kilometre bilgisine yer verilmediği, bu durumun sağlıklı şekilde teklif fiyatı oluşturulmasını engellediği ve fırsat eşitliğini ortadan kaldırdığı, günlük çalışma saatlerinin ve ortalama çalışma mesafelerinin tespit edilmesi ve belirtilmesi gerektiği,
İhale dokümanında bahse konu işte çalıştırılacak personel sayısı, personel ücret bilgisi, fazla mesai/resmi tatil gün bilgisi, fazla mesai saat bilgisi vs. bilgilere ilişkin açıklamaya yer verilmediği, bu durumun sağlık şekilde teklif fiyatı oluşturulmasını engellediği ve fırsat eşitliğini ortadan kaldırdığı,
-
Teknik Şartname’nin 7.5’inci maddesinde yer alan “İhale kapsamında çalışacak şoförler 59 yaşından gün almamış (31.12.1963) tarihinden sonra doğmuş olmak) olmalıdırlar” şeklindeki düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, kamu ihale mevzuatı uyarınca çalıştırılması öngörülen personelin niteliklerine ilişkin belirlemelerin ihale dokümanında yapılabileceği, 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Eşit davranma ilkesi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz.” hükmüne yer verildiği, ayrıca ilgili Kanun’un çeşitli maddeleriyle özellik arz eden bazı durumlarda belirli yaş ve cinsiyet gruplarının belirli hallerde ve işlerde çalıştırılmasına kısıtlama getirildiği, ancak çalıştırılacak işçilerde üst yaş sınırı getirilmesine ilişkin bir hükme yer verilmediği, ihale konusu işin araç çalıştırılmasına yönelik hizmet alım işi olduğu dikkate alındığında personelin yapacağı işin mahiyeti ve niteliği itibarıyla “59 yaşından gün almamış olması” yönünde düzenleme yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,
-
Teknik Şartname’nin 8.8’inci maddesinde “Yüklenici sürücülerin sağlık raporu ve izinlerinde İdareye o süre zarfında kurumun istediği şartlara uygun yedek sürücü temin edecektir.” düzenlemesinin bulunduğu, yıllık izinler için personel çalıştırılmamasının yedek personel bulundurulmayacağı anlamına geldiği, bu açıdan söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,
-
Sözleşme Tasarısı’nın “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11.1.1’inci maddesinde “…Yüklenici bu işe ilişkin olarak......................... (rakam ve yazıyla) kesin teminat vermiştir. 11.1.2. Kesin teminat mektubunun süresi ../../.... tarihine kadardır. Kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır.” düzenlemesinin bulunduğu, anılan Tasarı’nın 11.1.2’nci maddesinde kesin teminat süresine ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, bu hususun Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 55’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği, önemli bir maliyet bileşeni olan kesin teminat giderinin hesaplanarak teklif bedeline yansıtılması için kesin teminata ilişkin geçerlilik süresinin bilinmesi gerektiği, kesin teminata ilişkin geçerlilik süresi bilinmediğinden teklif verme aşamasında tereddüt oluştuğu,
-
Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:
16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin binde 1,00 dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.
16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.” düzenlemesinin bulunduğu, ancak anılan Tasarı’da tablonun bulunmadığı,
İlgili kısımların Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’de yer alan 26.1, 26.2, 26.3’üncü dipnotlar uyarınca düzenlenmesi gerektiği, aykırılık hali için ceza uygulanmaya başlanmadan evvel ihtar yapılıp yapılmayacağının belirtilmediği, söz konusu tabloda aykırılık hali, ihtarın yapılıp yapılmayacağı, sözleşme bedeli üzerinden kesilecek ceza oranı ve sözleşme feshini gerektiren aykırılık sayısının ayrıntılı olarak düzenlenmesi gerektiği,
Söz konusu ihalenin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikte olduğu, ancak ihaleye ait Sözleşme Tasarısı'nın 16.1.1'inci maddesinde Tip Sözleşme’nin 16.1.1'inci maddesinin 26 numaralı dipnotunda yer alan işin özelliği gereği sürekli tekrar eden işlerde yer alması gereken düzenlemenin bulunmadığı, aykırılık sayısına da yer verilmediği, ihale dokümanında sözleşmenin hangi aykırılık durumunda ve belirtilen aykırılığın kaç kez gerçekleşmesi durumunda feshedileceğine yönelik düzenlemenin bulunmadığı, Sözleşme Tasarısı'nın 16'ncı maddesinin Tip Sözleşme Tasarısı'nın 26 numaralı dipnotunun 3 numaralı bendinde yer alan ifadeye uygun şekilde düzenlenmesi gerektiği,
Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde belirtilen aykırılık hallerinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedileceğine yönelik düzenlemenin bulunduğu ve cezai uygulamalara yer verildiği, ilgili düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri için hem ceza uygulanacağına hem de sözleşmenin feshedileceğine dair düzenleme yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, Tip Sözleşme uyarınca ağır aykırılık hallerinin ihlali durumunda uygulanacak tek yaptırımın fesih yaptırımı olduğu dikkate alındığında, idarece yapılan düzenlemenin bu haliyle Tip Sözleşmeye ve ilgili dipnotunda yer alan açıklamalara aykırılık teşkil ettiği,
Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde ağır aykırılık ve özel aykırılık hallerinin neler olduğuna dair bilgi verilmemesinin işin ifası aşamasında telafisi güç sorunlara neden olacağı, Teknik Şartname’de belirtilen cezaların sözleşme bedeline oran şeklinde yazılması gerekirken TL şeklinde yazılmasının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca Sözleşme Tasarısı ve Teknik Şartname’de belirtilen cezaların birbiri ile farklılık gösterdiği,
-
İdari Şartname’nin 48.1’inci maddesinde yer alan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, ihale konusu işte çalıştırılacak olan araçlar içerisinde pikap tipi araçlar bulunduğu, söz konusu araçların Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesi İlişkin Esas ve Usuller kapsamında bulunmadığı, bu açıdan kasko değer listesinin istenmemesi gerektiği ve kasko sigortası değerinin % 2’sinin aşılamayacağı yönündeki düzenlemenin kapsam dışında tutulması gerektiği,
-
İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesinde “İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.” düzenlemesine yer verildiği, söz konusu gider kalemlerinde artış olması veya yeni gider kalemleri oluşması halinde yükleniciye bunlara ilişkin ödeme yapılmayacağının ifade edildiği, mevzuat uyarınca 25.1’inci maddede ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinden teklif fiyata dâhil olacakların belirtilmesi, diğer giderlere ise 25.3’üncü maddede yer verilmesi gerektiği, ancak İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesinde teklif fiyata dahil giderler olarak sadece sigorta, vergi, resim ve harç giderlerine yer verilmesi gerekirken tüm gider kalemlerinin belirtildiği, bu durumun Tip İdari Şartname’nin 29 numaralı dipnotuna aykırı olduğu ve 25.2’nci maddede yer alan düzenleme nedeniyle sözleşmenin uygulanması aşamasında yeni bir iş kalemi eklenmesi durumunda bu iş kalemini hak edişine yansıtamayan yüklenici mağdur olacağından mevcut düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
- Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
İhaleye ait İdari Şartmane’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü Sınırları Dahilinde Makine ve İkmal Başmühendisliği, Tesisler Bakım Başmühendisliği ve İşletmeler Başmühendisliği Emrinde, Yakıt hariç Şoförlü Taşıt Kiralanması İşi
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu:
e) Miktarı:
17 Adet Binek (4 Kişilik), 2 Adet Binek (8 Kişilik), 20 Adet Panel, 24 Adet Pikap
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü Sınırları Dahilinde ( İzmir, Aydın, Denizli, Uşak, Muğla, Manisa, Ödemiş, Ayvalık Şb. Şeflikleri, İşletmeler Başmühendisliği, Makine ve İkmal Başmühendisliği) ve İdarenin İzni Alınarak Gerektiğinde Bölge Sınırları Dışında.” düzenlemesi,
Anılan Şartmane’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
…
Hizmet süresince Sürücü ve araçların tüm giderleri (YAKIT HARİÇ) yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araçlar için şoför ücreti hesaplanırken yürürlükte bulunan Brüt Asgari ücretin %10 ( Yüzde On ) artırımlı tutarı esas alınacak olup; İşverene maliyeti kapsamında yer alan, işveren payına ilişkin ödemeler, %4 sözleşme gideri dahil olmak üzere isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir. Araçların yakıtları İdare tarafından karşılanacaktır…” düzenlemesi,
İhaleye ait Teknik Şartname’nin “İşin Kapsamı” başlıklı 1.2’nci maddesinde “Karayolları 2.Bölge Müdürlüğü Sınırları Dahilinde (Makine ve İkmal Başmühendisliği; Ödemiş, Manisa, İzmir, Uşak, Muğla, Denizli, Aydın ve Ayvalık Şube Şeflikleri; Otoyol, Tünel Bakım ve İşletme Şeflikleri) ve İdarenin İzni Alınarak Gerektiğinde Bölge Sınırları Dışında 01.01.2022- 31.12.2022 tarihleri arasında; resmi hizmetler, kontroller ve nöbetçi taşıt olarak kullanılmak üzere 17 adet binek 4 yolcu kapasiteli otomobil, 2 adet binek 8 kişilik, 20 adet panel 4 kişilik ve 24 adet pikap taşıt olmak üzere toplam 63 adet şoförlü taşıt kiralanacaktır…” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Teklif Fiyatına Dahil Olan Giderler” başlıklı 4.3’üncü maddesinde “4.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, vergi, resim, harç giderleri, taşıtların bakım, onarım ve yedek parça giderleri dahil taşıt ve şoförün tüm giderleri teklif fiyata dahildir.
4.3.2. Yukarıdaki maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz…” düzenlemesi,
Aynı Teknik Şartname’nin “Ödeme ve Fatura” başlıklı 10’uncu maddesinde “…10.2. İhaleyi alan Yüklenici puantajların toplanması, düzenlenmesi ve hakedişlerin yapılması için konusunda uzman bir elemanı İdarede bulundurmak zorundadır. Ayrıca İşletmeler Başmühendisliğine bağlı her Otoyol İşletme Şefliklerine de kıdemli bir sürücü belirtilen işler için görevlendirilecektir...” düzenlemesi yer almaktadır.
İhaleye ait birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir.
Makine İkmal Başmühendisliği
A1
B2
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6
Birimi
Miktarı
Teklif Edilen4 Birim Fiyat
Tutarı
1
POZ 8 - Binek (Bir sürücülü) (4 kişilik) (17 Adet x 12 Ay = 204 Ay)
ay
204,000
2
POZ 9 - Binek (Bir sürücülü) (8 kişilik) (2 Adet x 12 Ay = 24 Ay)
ay
24,000
3
POZ 1 - Panel (Bir sürücülü) (4 Adet x 12 Ay = 48 Ay)
ay
48,000
4
POZ 3 - Panel (İki sürücülü) (1 Adet x 12 Ay = 12 Ay)
ay
12,000
5
POZ 5 - Pikap (Bir sürücülü) (4 Adet x 12 Ay = 48 Ay)
ay
48,000
6
POZ 18 - Fazla Çalışma (Aylık 15 Saat x 29 Şoför x 12 Ay = 5.220 Saat)
saat
5.220,000
KISIM TOPLAM TUTARI(K.D.V Hariç)
Tesisler ve Bakım Başmühendisliği
A1
B2
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6
Birimi
Miktarı
Teklif Edilen4 Birim Fiyat
Tutarı
1
POZ 1 - Panel (Bir Sürücülü) (8 Adet x 12 Ay = 96 Ay)
ay
96,000
2
POZ 2 - Panel (Bir Sürücülü) (Turuncu Giydirilmiş) ( 1 Adet x 12 Ay = 12 Ay)
ay
12,000
3
POZ 5 - Pikap (Bir Sürücülü) (9 Adet x 12 Ay = 108 Ay)
ay
108,000
4
POZ 6 - Pikap (İki Sürücülü) (2 Adet x 12 Ay = 24 Ay)
ay
24,000
5
POZ 18 - Fazla Çalışma (Aylık 15 Saat x 22 Şoför x 12 Ay = 3.960 Saat)
saat
3.960,000
KISIM TOPLAM TUTARI(K.D.V Hariç)
İşletmeler Başmühendisliği
A1
B2
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6
Birimi
Miktarı
Teklif Edilen4 Birim Fiyat
Tutarı
1
POZ 4 - Panel (Dört Sürücülü) (Turuncu Giydirilmiş) ( 6 Adet x 12 Ay = 72 Ay)
ay
72,000
2
POZ 5 - Pikap (Bir Sürücülü) (4 Adet x 12 Ay = 48 Ay)
ay
48,000
3
POZ 7 - Pikap (Dört Sürücülü) (Turuncu Giydirilmiş) (5 Adet x 12 Ay = 60 Ay)
ay
60,000
4
POZ 19 - Otoyol Geçiş Ücreti (İşletmeler Başmühendisliği)
ay
12,000
5
POZ 18 - Fazla Çalışma (Aylık 15 Saat x 48 Şoför x 12 Ay = 8.640 Saat)
saat
8.640,000
KISIM TOPLAM TUTARI(K.D.V Hariç)
GENEL TOPLAM
B2
03.12.2021 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre, kısmi teklife açık olarak 3 kısımda gerçekleştirilen ihalede 15 adet ihale dokümanı indirildiği ve söz konusu ihaleye 6 isteklinin katıldığı, Hedef Ulaşım Hiz. Ltd. Şti., Gurmesan Gıda Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Detur Taş. Taah. Tur. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yeterlik bilgileri tablosunda geçici teminat mektubuna ilişkin satırların doldurulmaması ve e-gtm bilgisine ulaşılamaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 3 kısım için de ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin Tuğra Taş. ve Araç Kir. Tic. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Doğukan Turizm Taş. Tek. Rek. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen doküman düzenlemelerinden Karayolları 2’nci Bölge Müdürlüğü sınırları dahilinde resmi hizmetler, kontroller ve nöbetçi taşıt olarak kullanılmak üzere toplamda 63 adet şoförlü taşıt kiralanacağı anlaşılmaktadır. Teknik Şartname’nin 10.2’nci maddesinden ise puantajların toplanması ve hakedişlerin düzenlenmesi gibi işler için yüklenici tarafından idarede uzman bir eleman bulundurulacağı, ayrıca İşletmeler Başmühendisliğine Bağlı Otoyol İşletme Şefliklerinde de söz konusu işler için kıdemli bir sürücünün görevlendirileceği anlaşılmaktadır.
İhale dokümanı kapsamında Otoyol İşletme Şefliklerinde görevlendirilecek kıdemli sürücülere yönelik bir belirleme yapılmadığı, birim fiyat teklif cetvelinde de bahse konu sürücülere ilişkin bir kalem bulunmadığı görülmüştür.
Teknik Şartname’nin 10.2’nci maddesi kapsamında yüklenici tarafından İşletmeler Başmühendisliğine Bağlı Otoyol İşletme Şefliklerinde kıdemli bir sürücünün görevlendirileceğinin düzenlendiği, ancak ihale dokümanında ilgili madde uyarınca görevlendirilecek sürücülere yönelik bir belirlemenin bulunmadığı, bu açıdan ihale dokümanından Otoyol İşletme Şefliklerinde görevlendirilecek sürücüler için personel sayısında artış yapılacağı yönünde bir anlamın çıkarılamayacağı anlaşılmış olup, söz konusu ihtiyacın mevcut sürücüler ile giderilebileceği hususu dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Karayolları Taşıma Kanunu’nun “Taşımacının sorumluluğu” başlıklı 6’ncı maddesinde “… Taşımacı, yolcu ve eşyanın güvenlik içinde taşınmasından sorumludur.” hükmü,
Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Sigorta yaptırma sorumluluğu” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Yolcu taşımalarında, yetki belgesi sahipleri; yolcular ile sürücüler ve bunların yardımcılarına gelebilecek bedeni zararlar için, bu Yönetmelikte belirtilen zorunlu sigortaları yaptırmak zorundadırlar. Bu fıkraya aykırı hareket edenlere, Kanun’un 26’ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen miktarda idari para cezası uygulanır.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Yapılması zorunlu sigortalar” başlıklı 48.1’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki yolcu taşımalarında; 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası ile 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanununa dayanılarak çıkarılan karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası, yaptırılması zorunlu olan sigortalardır.” hükmü,
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “… Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir.” hükmü,
Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunması ile işin ve/veya işyerlerinin sigortalattırılmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.
21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:
21.2.1.
Yüklenicinin bu iş için, çalıştıracağı taşıtların Trafik Tescil Belgelerinde belirtilen koltuk sayısı kadar yolcuyu sigorta ettirecektir. Koltuk Ferdi Kaza Sigorta teminat değerleri; Ölüm Halinde 65 000 TL/Koltuk; Sürekli sakatlık halinde 65 000 TL/Koltuk; Tedavi Giderleri 6 500 TL/Koltuk olacaktır. Yüklenici koltuk başına koltuk ferdi kaza sigortasını İdarenin belirlediği teminatlar doğrultusunda yapmakla yükümlüdür. Belirlenen limitler asgari limitler olup, Yüklenici daha düşük teminat değerleriyle sigorta yaptıramaz.
Sigorta işlemleri için yapılacak tüm ödemeler yüklenici tarafından karşılanacaktır.
Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece hakediş ödemesi yapılmaz. Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz.
Sigorta yükümlülüğü kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edecektir.
Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur.
Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “İşe Başlama, Muayene ve Kontroller” başlıklı 7’nci maddesinde “7.2. Yüklenici; tüm araçlar için kasko veya koltuk ferdi kaza sigortası yaptırmakla yükümlüdür. Sigorta asgari teminat bedelleri; Ölüm ve sürekli sakatlık için 65.000,00 TL, tedavi masrafları için 6.500,00 TL olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik Şartname’nin “İşe Başlama, Muayene ve Kontroller” başlıklı 7’nci maddesinde yapılan düzenlemelerin Karayolları Taşıma Kanunu, Karayolu Taşıma Yönetmeliği ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda aktarılan hüküm ve düzenlemelerine uygun olduğu belirlenmiştir.
Teknik Şartname’nin “İşe Başlama, Muayene ve Kontroller” başlıklı 7’nci maddesinde uygulanacak sigorta türleri ve teminat limitlerine yer verildiği görülmüş olup, söz konusu Teknik Şartname düzenlemesinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 19’uncu madde hükmüne uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
- Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.
Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.
Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü,
İhaleye ait Teknik Şartname’nin “Taşıtların Teknik Özellikleri” başlıklı 3.1’inci maddesinde “…3.1.6.4. Taşıtlar, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde belirtilen, standartlara uygun nitelikte ve sayıda kullanılabilir durumda araç, gereç, malzeme ile donatılmış olacaktır…” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Teklif Fiyatına Dahil Olan Giderler” başlıklı 4.3’üncü maddesinde “4.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, vergi, resim, harç giderleri, taşıtların bakım, onarım ve yedek parça giderleri dahil taşıt ve şoförün tüm giderleri teklif fiyata dahildir.
4.3.2. Yukarıdaki maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
4.3.3. Hizmet süresince şoför ve taşıtların yakıt hariç diğer giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir. Taşıtların yakıtları İdare tarafından karşılanacaktır. Şoförler için yemek bedeli veya yol gideri adı altında herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.11. Taşıtın kullanılması esnasında oluşacak kaza, zarar ve ziyan nedeniyle oluşacak ceza, tazminat vb. bedelden Yüklenici sorumlu olup bu bedeller Yüklenici tarafından ödenecektir. Üçüncü şahıslara karşı, Yüklenici firma muhatap ve sorumlu olacaktır. Yasal her türlü maddi ve manevi tazminatlar ve cezalar Yüklenici tarafından karşılanacaktır…” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “İşe Başlama, Muayene ve Kontroller” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.7. Şoförlerin 5237 s. Türk Ceza Kanunu’nun 102., 103., 104., 109., 188., 189., 190., 191., ve 227. maddelerinde belirtilen suçlardan hürriyeti bağlayıcı hüküm giymemiş olması, Asli kusurlu ve bilinçli taksirli olarak birden fazla ölümlü trafik kazasına karışmamış olması, alkollü olarak taşıt kullanma ile hız kuralını ihlal nedeniyle şoför belgelerinin birden fazla geri alınmamış olması gereklidir.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Uyulması Gereken Hususlar” başlıklı 8’inci maddesinde “…8.6. Taşıtın görevlendirilmesi esnasında maruz kalacağı her türlü trafik cezası vb. cezalar Yükleniciye aittir…” düzenlemesi yer almaktadır.
İtiraza konu doküman maddelerinde taşıtların teknik özelliklerine, teklif fiyata dahil olan giderlere, taşıtların kullanılması kaynaklı oluşacak zararlardaki sorumluluk sahibine ve taşıt şoförlerine yönelik düzenlemelerin bulunduğu görülmüştür.
Teknik Şartname’nin 5 ve 8’inci maddelerinde taşıtın kullanılması esnasında oluşacak zararlardan yüklenicinin sorumlu olduğu belirtilmektedir.
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde yüklenici tarafından yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarının karşılanacağının, yüklenicinin idareye veya üçüncü kişilere verilen zarardan dolayı bizzat sorumlu tutulacağının belirtildiği, Teknik Şartname’nin 5 ve 8’inci maddelerinde taşıtın kullanılması esnasında oluşacak zararlardan yüklenicinin sorumlu olduğunun düzenlendiği, ihale konusu işin yakıt hariç şoförlü taşıt kiralanması işi olduğu, bu açıdan söz konusu işin yüklenici marifetiyle gerçekleştirileceği, söz konusu düzenlemelerden idarenin kusurundan doğacak zararlardan yüklenicinin sorumlu tutulacağı anlamının çıkarılamayacağı, ayrıca sözleşme aşamasında söz konusu hususlara ilişkin uyuşmazlık olması durumunda ilgili mevzuat hükümleri ve idarenin sorumluluğu ilkelerinin ihale dokümanı düzenlemeleri ile bertaraf edilemeyeceği hususu dikkate alındığında söz konunu düzenlemenin teklif vermeye engel nitelikte bulunmadığı, ayrıca başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesi kapsamında Teknik Şartname’nin 3.1.6.4, 4.3 ve 7.7’nci madde düzenlemelerine de yer verildiğinin görüldüğü, ancak söz konusu maddelere yönelik olarak bir iddiada bulunulmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde “Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.
…
Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. …” hükmü,
Anılan Kanun’un “Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı” başlıklı 112’nci maddesinde “Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurum ve kuruluşların haklarında bu Kanun ve 854, 5953, 5434 sayılı kanunların hükümleri uygulanmayan personeli ile kamu kuruluşlarında sözleşmeli olarak istihdam edilenlere mevzuat veya sözleşmelerine göre kıdem tazminatı niteliğinde yapılan ödemeler kıdem tazminatı sayılır.
4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;
a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,
b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir.
Alt işveren ile yapmış olduğu iş sözleşmesi sona ermediği gibi, alt işveren tarafından 4734 sayılı Kanun kapsamında bulunan idarelere ait işyerleri dışında bir işyerinde çalıştırılmaya devam olunan ve bu şekilde çalıştırıldığı sırada iş sözleşmesi kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona eren işçinin kıdem tazminatı, işçinin yazılı talebi hâlinde, kıdem tazminatının söz konusu kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen süreye ilişkin kısmı, kamu kurum veya kuruluşuna ait çalıştığı son işyerindeki ücretinin yılları itibarıyla asgari ücret artış oranları dikkate alınarak güncellenmiş miktarı üzerinden hesaplanmak suretiyle son kamu kurum veya kuruluşu tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. Bu şekilde hesaplanarak ödenen kıdem tazminatı tutarının, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden aynı süreler dikkate alınarak hesaplanacak kıdem tazminatı tutarından daha düşük olması hâlinde, işçinin aradaki farkı alt işverenden talep hakkı saklıdır.
İkinci fıkranın (b) bendi veya üçüncü fıkra uyarınca farklı kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı üzerinden kıdem tazminatı ödenmesi hâlinde, kıdem tazminatı ödemesini gerçekleştiren son kamu kurum veya kuruluşu, ödenen kıdem tazminatı tutarının diğer kamu kurum veya kuruluşlarında geçen hizmet süresine ilişkin kısmını ilgili kamu kurum veya kuruluşundan tahsil eder. Ancak, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında bu fıkra hükümlerine göre bir tahsil işlemi yapılmaz.
Kıdem tazminatı tutarı, 4734 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde kıdem tazminatı ile ilgili açılacak bütçe tertibinden, (b) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde ise hizmet alımı gider kaleminden, ödeneğin yetip yetmediğine bakılmaksızın ödenir.
Bu madde kapsamında alt işverenler yanında çalışan işçilerin bu işyerlerinde geçen hizmet süresinin hesabı, alt işverenden ve alt işveren işçisinden istenecek belgeler ve ödeme süreci ile ilgili diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve Kamu İhale Kurumunun görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir…” hükmü,
6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun’un 3’üncü maddesinde “4857 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“İşverenler, alt işverene iş vermeleri hâlinde, bunların işçilerinin ücretlerinin ödenip ödenmediğini işçinin başvurusu üzerine veya aylık olarak resen kontrol etmekle ve varsa ödenmeyen ücretleri hak edişlerinden keserek işçilerin banka hesabına yatırmakla yükümlüdür.” hükmü,
Anılan Kanun’un 8’inci maddesinde “4857 sayılı Kanunun 112 nci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;
a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,
b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir.
Alt işveren ile yapmış olduğu iş sözleşmesi sona ermediği gibi, alt işveren tarafından 4734 sayılı Kanun kapsamında bulunan idarelere ait işyerleri dışında bir işyerinde çalıştırılmaya devam olunan ve bu şekilde çalıştırıldığı sırada iş sözleşmesi kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona eren işçinin kıdem tazminatı, işçinin yazılı talebi hâlinde, kıdem tazminatının söz konusu kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen süreye ilişkin kısmı, kamu kurum veya kuruluşuna ait çalıştığı son işyerindeki ücretinin yılları itibarıyla asgari ücret artış oranları dikkate alınarak güncellenmiş miktarı üzerinden hesaplanmak suretiyle son kamu kurum veya kuruluşu tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. Bu şekilde hesaplanarak ödenen kıdem tazminatı tutarının, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden aynı süreler dikkate alınarak hesaplanacak kıdem tazminatı tutarından daha düşük olması hâlinde, işçinin aradaki farkı alt işverenden talep hakkı saklıdır.
İkinci fıkranın (b) bendi veya üçüncü fıkra uyarınca farklı kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı üzerinden kıdem tazminatı ödenmesi hâlinde, kıdem tazminatı ödemesini gerçekleştiren son kamu kurum veya kuruluşu, ödenen kıdem tazminatı tutarının diğer kamu kurum veya kuruluşlarında geçen hizmet süresine ilişkin kısmını ilgili kamu kurum veya kuruluşundan tahsil eder. Ancak, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında bu fıkra hükümlerine göre bir tahsil işlemi yapılmaz.
Kıdem tazminatı tutarı, 4734 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde kıdem tazminatı ile ilgili açılacak bütçe tertibinden, (b) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde ise hizmet alımı gider kaleminden, ödeneğin yetip yetmediğine bakılmaksızın ödenir.
Bu madde kapsamında alt işverenler yanında çalışan işçilerin bu işyerlerinde geçen hizmet süresinin hesabı, alt işverenden ve alt işveren işçisinden istenecek belgeler ve ödeme süreci ile ilgili diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve Kamu İhale Kurumunun görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.” hükmü,
İhaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
Sözleşmenin uygulanması sırasında mevzuatı gereğince yapılacak her türlü ulaşım, vergi, resim, harç giderleri, Araçların Bakım-Onarım, yedek parça, Trafik Sigortası ve Kasko giderleri dahil araç ve sürücünün tüm giderleri (yakıt hariç) teklif fiyatına dahildir.
Kiralanacak taşıtların tamamına ATS (Araç Takip Sistemi) takılacak ve bu taşıtların takibi (tarih, güzergâh, yapılan km vb.) İdare’ce yapılacaktır. ATS takılması ve işletilmesi ile ilgili tüm harcamalar yüklenici tarafından karşılanacaktır. ATS takibi için oluşturulan şifre İdare’ye verilecek, ATS takılı olmayan taşıt iş başı yaptırılmayacaktır.
Yüklenici, taşıt için kurmuş olduğu ATS’ye ait bilgileri ve izlemeyi sağlayacak teknik bilgileri İdare’ye teslim edecektir.
Hizmet süresince Sürücü ve araçların tüm giderleri (YAKIT HARİÇ) yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araçlar için şoför ücreti hesaplanırken yürürlükte bulunan Brüt Asgari ücretin %10 (Yüzde On) artırımlı tutarı esas alınacak olup; İşverene maliyeti kapsamında yer alan, işveren payına ilişkin ödemeler, %4 sözleşme gideri dahil olmak üzere isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir. Araçların yakıtları İdare tarafından karşılanacaktır.
Taşıtın aylık kiralama bedeli hesaplanırken (her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil ), Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın Ocak ayı itibariyle uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2’sini aşmayacaktır.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde “….5.6. 4857 sayılı İş Kanununun “Ücret ve Ücretin Ödenmesi” başlıklı 32. maddesi gereği çalışanların ücreti ile kanundan doğan para ile ölçülmesi mümkün menfaatlerinin tam olarak ödenmesi zorunludur.
5.7. 4857 sayılı İş Kanunun 36. maddesinin birinci fıkrası gereği çalışan işçilerden Yüklenici veya alt yüklenicilerce ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığı kontrol edilir ve ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa Yüklenici veya alt yüklenicilerden istenecek bordrolara göre bu ücretler hakedişlerden kesilerek ödenir.
5.8. 4857 sayılı İş Kanunun 36. maddesinin ikinci fıkrası gereği hakediş ödeneceği, işyerinde iş yeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulur.
…
5.11. Taşıtın kullanılması esnasında oluşacak kaza, zarar ve ziyan nedeniyle oluşacak ceza, tazminat vb. bedelden Yüklenici sorumlu olup bu bedeller Yüklenici tarafından ödenecektir. Üçüncü şahıslara karşı, Yüklenici firma muhatap ve sorumlu olacaktır. Yasal her türlü maddi ve manevi tazminatlar ve cezalar Yüklenici tarafından karşılanacaktır...” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak idarece yapılan yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde, şikayete konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır.
İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde, her türlü ulaşım, vergi, resim, harç giderlerinin, araçların bakım-onarım, yedek parça, trafik sigortası ve kasko giderlerinin, araç ve sürücü giderlerinin (yakıt hariç), ATS takılması ve işletilmesi ile ilgili tüm giderlerin teklif fiyatına dahil olduğu düzenlenmiştir. Teknik Şartname’nin 5.11’inci maddesinde ise taşıtların kullanılması esnasında oluşacak kaza, zarar ve ziyandan yüklenicinin sorumlu olduğu, üçüncü şahıslara karşı yüklenicinin muhatap olacağı ve yasal her türlü maddi ve manevi tazminatlar ve cezaların yüklenici tarafından karşılanacağı düzenlenmiştir. Teknik Şartname’nin 5.11’inci maddesinde işçinin kıdem tazminatının ödenmesi hususunda yüklenicinin sorumlu olduğuna yönelik açık bir düzenlemenin bulunmadığı görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu’nun yukarıda yer verilen 112’nci maddesinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine atıfta bulunularak kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ait olduğunun hüküm altına alındığı, 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin personel çalıştırmasına dayalı ihalelere ilişkin olduğu, bu çerçevede, 4734 sayılı Kanun’a göre ihale edilen personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ait olduğunun açık olduğu, diğer taraftan, 4857 sayılı Kanun’un 2’nci maddesi gereğince, asıl işveren-alt işveren ilişkisinde, asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olan başvuruya konu ihalede 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112’nci maddesinde yer alan ve kıdem tazminatının idarelerce ödenmesi hususuna ilişkin kuralların söz konusu ihalede uygulanamayacağı ve personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, kıdem tazminatının ödenmesinde öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşları olmadığı anlaşılmaktır.
Öte yandan, söz konusu hususta asıl işveren olan ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının alt işveren olan yükleniciler ile birlikte sorumlu olduğunun açık olduğu, başvuruya konu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’nin 5.11’inci maddesinde işçinin kıdem tazminatının ödenmesi hususunda yüklenicinin sorumlu olduğuna yönelik açık bir düzenlemenin bulunmadığı, 4857 sayılı İş Kanunu’nun yukarıda anılan hükmü karşısında sözleşmenin uygulanması aşamasında herhangi bir boşluk doğmayacağından bu hususla ilgili taraflarca sorun yaşanmayacağı, idarelerin de yükleniciler gibi, ihale ve sözleşme sürecinin her aşamasında kanun hükümlerine uymak zorunda oldukları, öte yandan, ihale konusu iş süresince kaç personelin iş sözleşmesinin kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ereceğinin idare tarafından da net olarak belirlenemeyeceği, bu bağlamda hesaplama yapılmasının mümkün olmadığı, anılan belirsizliğin bu tür hizmet alımlarının tümü için geçerli olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde, çalıştırılacak personele ilişkin olarak iş mevzuatından kaynaklanan yükümlülükler konusunda hukuka aykırılık bulunmadığı ve isteklilerin tekliflerini sunmasına engel bir durumun bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer taraftan başvuru sahibinin kıdem ve ihbar tazminatının yaklaşık maliyet hesabına dâhil edilip edilmediği hususunda da tereddüt bulunduğu yönündeki iddiasına yönelik yapılan incelemede, yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklandığı dikkate alındığında ihalelere yönelik başvurulara ilişkin esaslar kapsamında yaklaşık maliyetin hesaplanmasına yönelik başvuruların ihale tarihini izleyen günden itibaren süresi içerisinde öncelikle idareye yapılması gerektiği, bu çerçevede yaklaşık maliyete ilişkin hususların yaklaşık maliyet açıklanmadan ihale dokümanına yönelik şikâyet ve akabindeki itirazen şikâyet başvurusu aşamasında incelenmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:
Tasarruf Tedbirleri konulu 2021/14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin "Resmi Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması" başlıklı maddesinde “…Resmî taşıtların ediniminde ve kullanımında aşağıda belirtilen hükümler çerçevesinde hareket edilecektir.
…
Taşıtlar, kullanım süresi ve maliyet analizleri dikkate alınarak en ekonomik yöntemle edinilecektir. Hizmet aracı olarak edinilecek taşıtlarda baz veya standart donanımlı, binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 1600 cc ve altındaki motor hacimli, işletme maliyetleri düşük ve ekonomik olan taşıtlar tercih edilecektir. Ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir…” hükmü,
İhaleye ait İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “…48.1. …Bu hizmet işinde kullanılacak olan araçlar 2016 model veya üzeri model olacaktır…” düzenlemesi,
İhaleye ait Teknik Şartname’nin “Taşıtların Teknik Özellikleri” başlıklı 3.1’inci maddesinde “3.1.1 Taşıtların tamamı motorin (dizel) yakıtlı olacaktır.
3.1.2 17 adet binek otomobil: Sedan, 2016 model ve üstü, silindir hacmi 1600 cc’yi aşmayacaktır. Aracın ağırlığı 1200 kg ve üzeri olacaktır. Aracın rengi beyaz veya gri tonlarında olacaktır. Araçlarda en az 6 adet hava yastığı bulunacaktır. Yerli muhteva oranı %50’nin üzerinde olacaktır.
3.1.3 2 adet 8 kişilik binek: 2016 model ve üstü, silindir hacmi 2000 cc’yi aşmayacaktır. Yerli muhteva oranı %50 nin üzerinde olacaktır.
3.1.4 20 adet panel: Panel Taşıtlar 2016 model ve üstü, 5 kapılı, arka yolcu koltuğu bulunan kapılar ve bagaj kapısı camlı olacaktır.
3.1.5 24 adet pikap: 1870 mm yüksekliği 1860 mm genişliği geçmeyecek, en az dört yolcu ve 500 kg yük taşıma kapasiteli, 2016 model ve üstü olacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik Şartname’nin yukarıda verilen 3.1’inci maddesinde yer alan düzenlemeye göre ihale konusu işte çalıştırılacak binek otomobil, 8 kişilik binek, panel ve pikap cinsi araçların 2016 model ve üzeri olması talep edilmektedir. İhale tarihinin 30.11.2021 olduğu dikkate alındığında araçların en fazla 6 yaşında olmasının istendiği anlaşılmıştır.
Tasarruf Tedbirleri konulu 2021/14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde resmi taşıtların ediniminde model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verileceği belirtilmektedir.
İdare tarafından doküman kapsamında ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin asgari teknik kriterlerin belirlendiği, bu kapsamda araçların 2016 model veya üstünde bir modelde olmasının istenildiği, idarenin ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu olduğu ve araçlara ilişkin teknik kriterlerin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceğinin açık olduğu, ayrıca söz konusu düzenlemede Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri konulu 2021/14 Genelgesi kapsamındaki “… model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir.” açıklamasına uygun olarak makul bir model yılının belirlendiği anlaşılmış olup, ihaleye teklif verilmesine engel bir durumun bulunmadığı sonucuna varıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
- Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,
Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.
İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır….” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler teknik şartnamede yer alır. Bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınır. Bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi zorunludur.
(2) Bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca idarelerce belirlenmesi zorunlu olan mesleki ve teknik yeterlik kriterlerine ve bu kapsamda istenecek belgelere teknik şartnamede yer verilemez.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilir. Ancak, söz konusu makine, teçhizat ve diğer ekipman yeterlik kriteri olarak belirlenemez. İşin niteliğinin gerektirdiği hallerde, kendi malı olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipman fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir. İdari şartnamede, fiyat dışı unsur olarak belirlenen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı, niteliği ve teknik kriterlere yönelik düzenlemelere yer verilir. Fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi için, kendi malı olduğunu gösteren belgeler ile teknik kriterleri tevsik eden belgelerin teklif ile birlikte sunulması gerekir. Kendi malı makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin fiyat dışı unsurun, fiyat ve fiyat dışı unsurlar dahil hesaplanan toplam değerlendirme puanı içindeki ağırlığı yüzde biri geçemez. Söz konusu oranı arttırmaya veya azaltmaya ya da alım konusuna göre farklı oranlar belirlemeye Kurum yetkilidir…” hükmü
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1.İhale konusu işte kullanılacak tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, fiyat dışı unsur olarak belirlenmemesi veya danışmanlık hizmet alımlarında yeterlik kriteri olarak aranmaması durumlarında aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmez…” açıklaması,
Anılan Tebliğ’in “Sözleşmenin yürütülmesindeki mesleki ve teknik yükümlülükler” başlıklı 77’nci maddesinde “77.1. İdarelerce sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen ve idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler ancak teknik şartnamede yapılabilecek ve bu kapsamda yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiği teknik şartnamede açıkça düzenlenecektir…” açıklaması,
Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.2. Binek taşıtlar Yüklenici firmanın öz malı olacaktır. Yüklenici A1 Yetki Belgesini sözleşme sonrası en kısa sürede alarak; tüm binek taşıtlara A1 Yetki Kartı çıkartacaktır. A1 Yetki Kartı olmayan binek taşıt çalıştırılmayacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde, ihale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verileceği, ancak, söz konusu tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın yeterlik kriteri olarak belirlenemeyeceği, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yürütülebilmesi için kendi malı olması gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği, İdari Şartname’de, fiyat dışı unsur olarak belirlenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı, niteliği ve teknik kriterlere yönelik düzenlemelere yer verileceği hüküm altına alınmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 9.1’inci maddesinde, ihale konusu işte kullanılacak tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, fiyat dışı unsur olarak belirlenmemesi veya danışmanlık hizmet alımlarında yeterlik kriteri olarak aranmaması durumlarında aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi vb.) herhangi bir belge sunmalarının istenmeyeceğine yönelik açıklamalara yer verilmiştir.
İhale konusu iş kapsamında İdari Şartname ve İhale İlanı’nda söz konusu işte çalıştırılması öngörülen ve kendi malı olması istenen araçların fiyat dışı unsur olarak belirlendiğine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği, ancak Teknik Şartname’nin 5.2’nci maddesinden binek taşıtların yüklenicinin kendi malı olmasının istendiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemelerine göre ihale konusu işin yürütülebilmesi için kendi malı olması gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği, ancak iddiaya konu düzenlemede idare tarafından isteklinin kendi malı olması gereken araçlara ilişkin düzenleme yapıldığı, bu durumun ihale mevzuatına aykırı olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu ve ihalenin iptali gerektiği sonucuna varılmıştır.
Ayrıca başvuru sahibi tarafından, aynı maddede “Köprü ve otoyol ücretlerinin artması ya da bir aracın günlük yapacağı fazla geçişlerden dolayı ayrıca ödeme yapılmayacaktır.” şeklinde düzenlemeye yer verilmesinin sağlıklı şekilde teklif fiyatı oluşturulmasına engel teşkil ettiği iddia edilmekteyse de, bahse konu madde kapsamında ileri sürülen düzenlemenin yer almadığı görüldüğünden anılan iddia yerinde bulunmamıştır.
- Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.
(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir…” hükmü,
Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.4. Kiralanacak taşıtların tamamına ATS takılacaktır. ATS Cihazları firma tarafından temin edilecek ve kurumumuzdaki mevcut ATS ile uyumlu olan IMTX1 model olacaktır. ATS Takılması ile ilgili tüm harcamalar Yüklenici tarafından karşılanacaktır. ATS Kartları (çip) İdare tarafından verilecektir...” düzenlemesi yer almaktadır.
İdare tarafından araçlara takılacak araç takip sisteminin idarede mevcut bulunan sistem ile uyumlu olan IMTX1 model olacağı yönünde düzenleme yapıldığı görülmüştür.
Kurum tarafından yapılan araştırmalar sonucunda IMTX1 model araç takip cihazının Arvento markasına ait bir model olduğu tespit edilmiştir.
İdare tarafından araçlara takılacak araç takip cihazının IMTX1 model olmasının istendiği, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olarak söz konusu sistem için bir markanın model adının belirtildiği, idare tarafından şikayete verilen cevapta kamu kaynaklarının etkin kullanımı için mevcut bulunan ATS ile uyumlu olan IMTX1 model cihazının gerekli olduğunun belirtildiği, ancak söz konusu düzenlemenin belirtilen modelde araç takip cihazına sahip istekliler lehine bir düzenleme olduğu, anılan modeldeki araç takip sistemine sahip olmayan ilgililerin ihaleye katılımını güçleştirdiği, bu açıdan anılan doküman düzenlemesi kapsamında tek bir markaya ait model adının belirtilmesinin mevzuata aykırı olduğu, öte yandan yüklenici tarafından idarede mevcut bulunan sistemden farklı bir sistem teklif edilmesi halinde, idarece mevcut sistemle uyumlu bir cihaz getirilmesinin yükleniciden sözleşme aşamasında talep edilebileceği hususu dikkate alındığında ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 8’ inci iddiasına ilişkin olarak:
İhaleye ait İdari Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini görmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir.
12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini görmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır.
12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir.
12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir.
Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü Sınırları Dahilinde ( İzmir, Aydın, Denizli, Uşak, Muğla, Manisa, Ödemiş, Ayvalık Şb. Şeflikleri, İşletmeler Başmühendisliği, Makine ve İkmal Başmühendisliği) ve İdarenin İzni Alınarak Gerektiğinde Bölge Sınırları Dışında.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…Hizmet süresince Sürücü ve araçların tüm giderleri (YAKIT HARİÇ) yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araçlar için şoför ücreti hesaplanırken yürürlükte bulunan Brüt Asgari ücretin %10 ( Yüzde On ) artırımlı tutarı esas alınacak olup; İşverene maliyeti kapsamında yer alan, işveren payına ilişkin ödemeler, %4 sözleşme gideri dahil olmak üzere isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir. Araçların yakıtları İdare tarafından karşılanacaktır…” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “…Birim fiyatlarda belirtilen çalışma saatleri ve yapılacak kilometreler, aracın gün içerisinde yaptırılması düşünülen maksimum çalışma ve kilometre değerleridir. Araçların ay içerisinde, birim fiyatlarda belirtilen yaptırılması gereken kilometrelerden eksik yaptıkları kilometreler için herhangi bir kesinti yapılmaz. Ayrıca, ay içerisinde yapılan çalışmalar ile ilgili değerler, hiçbir şekilde bir sonraki ay ödemelerinde dikkate alınmayacaktır.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “İşin Kapsamı” başlıklı 1.2’nci maddesinde “Karayolları 2.Bölge Müdürlüğü Sınırları Dahilinde (Makine ve İkmal Başmühendisliği; Ödemiş, Manisa, İzmir, Uşak, Muğla, Denizli, Aydın ve Ayvalık Şube Şeflikleri; Otoyol, Tünel Bakım ve İşletme Şeflikleri) ve İdarenin İzni Alınarak Gerektiğinde Bölge Sınırları Dışında 01.01.2022- 31.12.2022 tarihleri arasında; resmi hizmetler, kontroller ve nöbetçi taşıt olarak kullanılmak üzere 17 adet binek 4 yolcu kapasiteli otomobil, 2 adet binek 8 kişilik, 20 adet panel 4 kişilik ve 24 adet pikap taşıt olmak üzere toplam 63 adet şoförlü taşıt kiralanacaktır.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Taşıtların Çalışma Şekli” başlıklı 3.2’nci maddesinde “1.KISIM
MAKİNE VE İKMAL BAŞMÜHENDİSLİĞİ (BİNEK+PANEL+PİKAP)
SIRA
İŞ YERİ
ARAÇ CİNSİ
MODELİ
ADEDİ
ÇALIŞTIRILACAK SÜRE (AY)
ÇALIŞTIRILACAK TOPLAM SÜRE (ADETxAY)
ÇALIŞTIRILMA ŞEKLİ
1
Makine ve İkmal Başmühendisliği
Binek taşıt (En az 4 yolcu kaps.)
2016 model veya daha yukarısı
17 adet
12 ay
204
Aylık (Bir Sürücülü)
2
Makine ve İkmal Başmühendisliği
Binek taşıt (En az 8 yolcu kaps.)
2016 model veya daha yukarısı
2 adet
12 ay
24
Aylık (Bir Sürücülü)
3
Makine ve İkmal Başmühendisliği
Panel taşıt (Şoför dahil en az 4 yolcu kaps.)
2016 model veya daha yukarısı
4 adet
12 ay
48
Aylık (Bir Sürücülü)
4
Makine ve İkmal Başmühendisliği
Panel taşıt (Şoför dahil en az 4 yolcu kaps.)
2016 model veya daha yukarısı
1 adet
12 ay
12
Aylık (İki Sürücülü)
5
Makine ve İkmal Başmühendisliği
Pikap taşıt (En az 4 yolcu kaps.)
2016 model veya daha yukarısı
4 adet
12 ay
48
Aylık (Bir Sürücülü)
2.KISIM
TESİSLER VE BAKIM BAŞMÜHENDİSLİĞİ (PANEL+PİKAP)
SIRA
İŞ YERİ
ARAÇ CİNSİ
MODELİ
ADEDİ
ÇALIŞTIRILACAK SÜRE (AY)
ÇALIŞTIRILACAK TOPLAM SÜRE (ADETxAY)
ÇALIŞTIRILMA ŞEKLİ
1
Tesisler ve Bakım Başmühendisliği
Panel taşıt (Şoför dahil en az 4 yolcu kaps.)
2016 model veya daha yukarısı
8 adet
12 ay
96
Aylık (Bir Sürücülü)
2
Tesisler ve Bakım Başmühendisliği
Panel taşıt Turuncu Giydirilmiş (En az 4 yolcu kaps.)
2016 model veya daha yukarısı
1 adet
12 ay
12
Aylık (Bir Sürücülü)
3
Tesisler ve Bakım Başmühendisliği
Pikap taşıt (En az 4 yolcu kaps.)
2016 model veya daha yukarısı
9 adet
12 ay
108
Aylık (Bir Sürücülü)
4
Tesisler ve Bakım Başmühendisliği
Pikap taşıt (En az 4 yolcu kaps.)
2016 model veya daha yukarısı
2 adet
12 ay
24
Aylık (İki Sürücülü)
3. KISIM
İŞLETMELER BAŞMÜHENDİSLİĞİ (PANEL+PİKAP)
SIRA
İŞ YERİ
ARAÇ CİNSİ
MODELİ
ADEDİ
ÇALIŞTIRILACAK SÜRE (AY)
ÇALIŞTIRILACAK TOPLAM SÜRE (ADETxAY)
ÇALIŞTIRILMA ŞEKLİ
1
İşletmeler Başmühendisliği
Panel taşıt (Şoför dahil en az 4 yolcu kaps.)
2016 model veya daha yukarısı
6 adet
12 ay
72
Aylık(Dört Sürücülü/Turuncu giydirilmiş)
2
İşletmeler Başmühendisliği
Pikap taşıt (En az 4 yolcu kaps.)
2016 model veya daha yukarısı
4 adet
12 ay
48
Aylık (Bir Sürücülü)
3
İşletmeler Başmühendisliği
Pikap taşıt (En az 4 yolcu kaps.)
2016 model veya daha yukarısı
5 adet
12 ay
60
Aylık (Dört Sürücülü)
3.2.1 4857 sayılı İş Kanunu ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerinde belirtilen çalışma süreleri, yemek araları, öğle tatili ve haftalık izin vb. yasal zorunluluklara uyulacaktır.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Şoförlü Taşıt Kiralama Bedeli” başlıklı 4.2’nci maddesinde “…B-Şoför giderleri dahil yapılan bu ihalede aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır. Bu miktardan daha yüksek olan teklif birim fiyatlar değerlendirilmeye alınmayacaktır.
Maliye Bakanlığı’nın 9/4/2015 Tarihli ve 3518 Sayılı Mütalaasında, aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, resmi tatil ücreti vb. giderleri de dahil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının esas alınması, işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (% 20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%
2 ) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderlerinin (%
4 ) ise İdarelerce ayrıca ödenmesi gerektiğini mütalaa etmiştir.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Fazla Çalışma ve Ödeme” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1. Bu ihale kapsamında çalışan şoförlerin aylık maaşları, yürürlükteki Brüt Asgari Ücretin %10 oranında artırılarak ödenecektir.
6.2. Yüklenici tarafından ödenen SGK primi, işsizlik sigorta primi ve sözleşme giderleri ayrıca ödenecektir.
6.3. Sürücülere ihtiyaç halinde fazla mesai yaptırılabilir. Mesai ücreti saatlik EKAP modülünde bulunan değer kadardır. Mesai ücretleri Yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
İhaleye ait birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir.
Makine İkmal Başmühendisliği
A1
B2
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6
Birimi
Miktarı
Teklif Edilen4 Birim Fiyat
Tutarı
1
POZ 8 - Binek (Bir sürücülü) (4 kişilik) (17 Adet x 12 Ay = 204 Ay)
ay
204,000
2
POZ 9 - Binek (Bir sürücülü) (8 kişilik) (2 Adet x 12 Ay = 24 Ay)
ay
24,000
3
POZ 1 - Panel (Bir sürücülü) (4 Adet x 12 Ay = 48 Ay)
ay
48,000
4
POZ 3 - Panel (İki sürücülü) (1 Adet x 12 Ay = 12 Ay)
ay
12,000
5
POZ 5 - Pikap (Bir sürücülü) (4 Adet x 12 Ay = 48 Ay)
ay
48,000
6
POZ 18 - Fazla Çalışma (Aylık 15 Saat x 29 Şoför x 12 Ay = 5.220 Saat)
saat
5.220,000
KISIM TOPLAM TUTARI(K.D.V Hariç)
Tesisler ve Bakım Başmühendisliği
A1
B2
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6
Birimi
Miktarı
Teklif Edilen4 Birim Fiyat
Tutarı
1
POZ 1 - Panel (Bir Sürücülü) (8 Adet x 12 Ay = 96 Ay)
ay
96,000
2
POZ 2 - Panel (Bir Sürücülü) (Turuncu Giydirilmiş) ( 1 Adet x 12 Ay = 12 Ay)
ay
12,000
3
POZ 5 - Pikap (Bir Sürücülü) (9 Adet x 12 Ay = 108 Ay)
ay
108,000
4
POZ 6 - Pikap (İki Sürücülü) (2 Adet x 12 Ay = 24 Ay)
ay
24,000
5
POZ 18 - Fazla Çalışma (Aylık 15 Saat x 22 Şoför x 12 Ay = 3.960 Saat)
saat
3.960,000
KISIM TOPLAM TUTARI(K.D.V Hariç)
İşletmeler Başmühendisliği
A1
B2
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6
Birimi
Miktarı
Teklif Edilen4 Birim Fiyat
Tutarı
1
POZ 4 - Panel (Dört Sürücülü) (Turuncu Giydirilmiş) ( 6 Adet x 12 Ay = 72 Ay)
ay
72,000
2
POZ 5 - Pikap (Bir Sürücülü) (4 Adet x 12 Ay = 48 Ay)
ay
48,000
3
POZ 7 - Pikap (Dört Sürücülü) (Turuncu Giydirilmiş) (5 Adet x 12 Ay = 60 Ay)
ay
60,000
4
POZ 19 - Otoyol Geçiş Ücreti (İşletmeler Başmühendisliği)
ay
12,000
5
POZ 18 - Fazla Çalışma (Aylık 15 Saat x 48 Şoför x 12 Ay = 8.640 Saat)
saat
8.640,000
KISIM TOPLAM TUTARI(K.D.V Hariç)
GENEL TOPLAM
B2
İhale konusu işin yakıt hariç şoförlü taşıt kiralanması işi olduğu, bahse konu işin Karayolları 2’nci Bölge Müdürlüğü sınırları kapsamındaki Makine ve İkmal Başmühendisliği, Otoyol, Tünel Bakım ve İşletme Şefliklerinde ve gerektiğinde bölge sınırları dışında gerçekleştirileceği anlaşılmıştır.
İhaleye ait Teknik Şartname kapsamında kiralanacak olan araç sayısı, modeli ve çalıştırılma süresine ilişkin düzenlemelerin bulunduğu, araçların iş süresi boyunca kaç kilometre yapacağına ilişkin bir belirlemenin bulunmadığı görülmüştür. Ayrıca ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde araç kiralanması işine ilişkin birimin ay ve saat olarak belirlendiği (kilometre üzerinden birim oluşturulmadığı) anlaşılmıştır.
Teknik Şartname’nin “Taşıtların Çalışma Şekli” başlıklı 3.2’nci maddesindeki tabloda araçların çalıştırılma şekline yer verildiği, bahse konu kısımda araçların kaç sürücü ile çalışacağının belirtildiği görülmüştür.
İdari ve Teknik Şartname kapsamında araç şoförlerine yürürlükteki brüt asgari ücretin %10 artırımlı tutarının ödeneceği belirtilmektedir.
Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesi kapsamında 4857 sayılı İş Kanunu ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerinde belirtilen çalışma süreleri, yemek araları, öğle tatili ve haftalık izin vb. yasal zorunluluklara uyulacağı belirtilmekte, aynı Şartname’nin 6’ncı maddesinde ise ihtiyaç halinde şoförlerin fazla mesai yapabileceği, mesai ücretinin EKAP modülünde bulunan değer kadar olduğu düzenlenmektedir. Ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde her kısım için fazla çalışmaya ilişkin ayrı bir satır açıldığı görülmüştür.
İdari Şartname’nin 12’nci ve Teknik Şartname’nin 1.2’nci maddesinde söz konusu işin Karayolları 2’nci Bölge Müdürlüğü sınırları dahilindeki İzmir, Aydın, Denizli, Uşak, Muğla, Manisa, Ödemiş, Ayvalık Şube Şeflikleri, İşletmeler Başmühendisliği, Makine ve İkmal Başmühendisliğinde ve gerektiğinde bölge sınırları dışında gerçekleştirileceğinin belirtildiği, Teknik Şartname’nin 3.2’nci maddesindeki tabloda araçların kaç sürücü ile çalışacağının belirtildiği, personele yürürlükteki brüt asgari ücretin %10 artırımlı tutarının ödeneceği yönünde düzenleme yapıldığı, çalışma süreleri, yemek araları, öğle tatili ve haftalık izin vb. hususlarda ilgili mevzuat hükümlerinde belirtilen yasal zorunluluklara uyulacağının belirtildiği, ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde her kısım için fazla çalışmaya ilişkin ayrı bir satır açıldığı ve ilgili satırlarda fazla çalışma için öngörülen saatin yer aldığı görülmüş olup, başvuru sahibinin şoförler ile araçların hangi bölgelerde ve hangi işletmelerde çalıştırılacağının belirsiz olduğu, çalıştırılacak personel sayısı, personel ücret bilgisi, çalışma saati, fazla mesai/resmi tatil gün bilgisi, fazla mesai saat bilgisi vs. bilgilere ilişkin açıklamaya yer verilmediği yönündeki iddiaları yerinde bulunmamıştır.
Başvuru sahibinin araçların aylık kaç kilometre yapacağının belirtilmediği yönündeki iddiası incelendiğinde ise, Teknik Şartname kapsamında kiralanacak araçların kaç kilometre yol kat edeceğine yönelik bir belirleme yapılmadığı, ihaleye katılan isteklilerden ay ve saat üzerinden teklif verilmesinin istenildiği, ayrıca İdari Şartname’nin 12’nci ve Teknik Şartname’nin 1.2’nci maddesinde işin gerçekleştirileceği yer bilgisinin bulunduğu, bu kapsamda İdari Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde yer alan düzenlemeler uyarınca araçların yapacakları kilometreye dair bilgi edinilebileceği, basiretli tacir olan isteklilerin ilgili bilgiler ışığında söz konusu hususa yönelik bir maliyet öngörerek tekliflerini hazırlayabileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Eşit davranma ilkesi” başlıklı 5’inci maddesinde “İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz…” hükmü,
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Personel durumuna ilişkin belgeler” başlıklı 40’ıncı maddesinde “(1) İhale konusu işin niteliği esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilir. Ancak, idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemez…” hükmü,
Karayolları Taşıma Yönetmeliği’nin “Şoförlerde aranacak nitelik ve şartlar” başlıklı 34’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki taşıtları kullanan şoförlerin;
…
c) 66 yaşından gün almamış olmaları,
…
şarttır" hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel durumu” başlıklı 66’ncı maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde, personele yönelik yeterlik kriteri belirlenemeyecek ve bu kapsamda aday veya isteklilerden personele ilişkin herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 40 ıncı maddesi uyarınca, idarece ihtiyaç duyulması halinde ihale konusu işin ifası sırasında istihdamı öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilecek, yine idarece gerek görülmesi halinde personelin niteliklerine ilişkin ayrıntılı düzenlemeler ile deneyim süresine ilişkin düzenlemeye teknik şartnamede yer verilecektir. Teknik şartnamede yapılan personele ilişkin düzenlemede personelin niteliği ve/veya deneyim süresi ile ilgili bazı belgeler istenmiş ise bu belgeler sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce yüklenici tarafından idareye sunulacaktır.” açıklaması,
Teknik Şartname’nin “İşe Başlama, Muayene ve Kontroller” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. İhale kapsamında çalışacak şoförler 59 yaşından gün almamış (31.12.1963) tarihinden sonra doğmuş olmak) olmalıdırlar...” düzenlemesi yer almaktadır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 40’ıncı maddesinde, ihale konusu işin niteliği esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve niteliklerinin dokümanda belirtileceği, ancak idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olmadığı, ihale konusu işin idarenin resmi hizmetlerinin yürütümünde kullanılması için gerekli olan araçların temin edilmesi ihtiyacından doğduğu, ihale konusu işin mahiyeti itibariyle çalıştırılacak personelin işe uygunluğu bakımından üst yaş sınırı belirlenmesinin idarenin takdir hakkı çerçevesinde kaldığı ve yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartname’nin “Uyulması Gereken Hususlar” başlıklı 8’inci maddesinde “…8.8. Yüklenici sürücülerin sağlık raporu ve izinlerinde İdareye o süre zarfında kurumun istediği şartlara uygun yedek sürücü temin edecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
İdare tarafından sürücülerin raporlu veya izinli oldukları sürede işin gerçekleştirilebilmesi amacıyla raporlu veya izinli olan personel yerine yedek sürücü bulundurulacağına yönelik düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.
İdare tarafından sürücülerin raporlu veya izinli oldukları sürede işin gerçekleştirilebilmesi amacıyla raporlu veya izinli olan personel yerine yedek sürücü bulundurulacağına yönelik düzenleme yapıldığı, ilgili düzenlemeden yıllık izinler için personel çalıştırılmayacağı ve bu süre için yedek personel bulundurulmayacağı anlamının çıkarılamayacağı, söz konusu düzenlemenin hizmetin ifasının eksiksiz bir şekilde yerine getirilmesini teminen tedbir amaçlı bir düzenleme olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 11’ inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.
32 nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.
İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “…İhale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce, teklif fiyatının sınır değere eşit veya üzerinde olması halinde teklif fiyatının % 6’sı, sınır değerin altında olması halinde ise yaklaşık maliyetin % 9’u oranında kesin teminat alınır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, tek bir sözleşmeye konu olacak kısımların herhangi birisi veya birkaçı için teklif edilen fiyatın, ilgili kısım için hesaplanan sınır değerin altında olması halinde alınacak kesin teminat tutarı, isteklinin sınır değerin altında teklif sunmuş olduğu kısma veya kısımlara ilişkin yaklaşık maliyetin % 9’u, sözleşmeye konu diğer kısma veya kısımlara ilişkin teklif fiyatının ise % 6’sı oranında hesaplanır ve bu tutarların toplamı kadar kesin teminat alınır.
(3) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.
…
(6) Kesin teminat mektuplarının süresi, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir…” hükmü,
Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinde “11.1. Kesin teminat :
11.1.1.Yüklenici bu işe ilişkin olarak ........... (rakam ve yazıyla) .......................... kesin teminat vermiştir.
11.1.2. Kesin teminat mektubunun süresi …../…/…. tarihine kadardır. Kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır…” hükmü,
Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 11’inci maddesine ilişkin 18 numaralı dipnotta “ (1) Kesin teminat mektubunun süresi, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenecektir.
(2) Kesin teminat mektubu dışındaki diğer değerlerden birinin kesin teminat olarak verilmesi halinde “Bu madde boş bırakılmıştır.” yazılacaktır.” açıklaması,
İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2022; işi bitirme tarihi 31.12.2022
9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,
Anılan Tasarı’nın “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinde “11.1. Kesin teminat
11.1.1. Yüklenici bu işe ilişkin olarak ..................................................... (rakam ve yazıyla) kesin teminat vermiştir.
11.1.2. Kesin teminat mektubunun süresi ../../.... tarihine kadardır. Kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır.
…
11.4. Kesin teminat ve ek kesin teminatın geri verilmesi:
11.4.1. Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve Yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin İdareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamı, Yükleniciye iade edilecektir.
11.4.2. Yüklenicinin bu iş nedeniyle İdareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin hizmetin kabul tarihine kadar ödenmemesi durumunda protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin ve ek kesin teminat paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı Yükleniciye iade edilir.
11.4.3. Yukarıdaki hükümlere göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; kesin hesap ve kabul tutanağının onaylanmasından itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve düzenleyen bankaya veya sigorta şirketine iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir…” düzenlemesi yer almaktadır.
Söz konusu Tasarı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu işte kısmi kabul yapılmayacaktır.
20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü Makine ve İkmal Başmühendisliği Kazım Dirik Mah. Sanayi Cad. No: 41 Bornova / İZMİR adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren 10 (On) işgünü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur.
20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, "Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği" ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 55’inci maddesinin altıncı fıkrasında, kesin teminat mektuplarının süresinin, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirleneceği hükme bağlanmış, aynı Yönetmelik ekinde yer alan Tip Sözleşme’nin 11.1.2’nci maddesinde, kesin teminat mektubunun süresi, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenerek sözleşme tasarısına yazılması gerektiği belirtilmiştir.
İncelenen ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 11.1.2’nci maddesinde, kesin teminat mektubu süresinin boş bırakıldığı görülmüştür.
Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde işe başlama tarihinin 01.01.2022, işi bitirme tarihinin 31.12.2022 olarak belirtildiği, aynı Tasarı’nın 20’nci maddesinde ise kabul işlemlerine ilişkin şartların belirtildiği görülmektedir.
İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 11’inci maddesinde yer alan kesin teminat süresinin boş bırakıldığı görülmekle birlikte, idare tarafından belirlenecek bahse konu tarihin sözleşmenin yürütülmesine yönelik idarece öngörülecek muhtemel asgari bir süreye ilişkin olduğu, işin bitiş süresinin Sözleşme Tasarısı’nda 12 ay olarak belirtildiği, anılan Tasarı’nın 11.4’üncü maddesinde kesin teminat ve ek kesin teminatın geri verilmesi hususunun, aynı Tasarı’nın 20’nci maddesinde işin tamamlanmasının ardından işin kabulünün ne kadarlık süre içerisinde yapılacağının belirtildiği, bu açıdan işin kabulünün ne zaman yapılabileceğinin hesaplanabilir nitelikte olduğu, ayrıca bahse konu eksikliğin sözleşmeye davet yazısında da giderilebileceği dikkate alındığında kesin teminat mektubu süresinin Sözleşme Tasarısı’nın anılan maddesinde belirtilmemiş olmasının esasa etkili olmadığı ve teklif verilmesine engel nitelikte olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 12’nci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Tip Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:
16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.26
16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır.26.1 Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.
Aykırılık Hali
İhtar Yapılacaktır/İhtar Yapılmayacaktır26.2
Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı
Sözleşmenin Feshini Gerektiren Aykırılık Sayısı26.3
1
2
3
…
16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.
………..
………..
………..
16.1.4. Kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının, sözleşme bedelinin % 30’unu geçmesi durumunda, bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.
16.3. 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.
16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü,
Anılan Tip Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesine ilişkin 26 numaralı dipnotta “26 Kısmi kabul öngörülen işlerde madde metnine “Yüklenicinin işin kısmi kabule konu olan kısmını süresinde tamamlamaması durumunda, ceza, sözleşmenin süresinde tamamlanmayan kısmına tekabül eden bedel üzerinden kesilecektir.” cümlesi eklenecektir.
26.1 Bu kısma yazılacak oranlar, 16.1.1. inci maddede belirlenen asgari ceza oranından yüksek olmakla birlikte sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamaz.
26.2 Bu kısımda, aykırılık hali için ceza uygulamaya başlamadan evvel daha önceki bir aşamada ihtar yapılıp yapılmayacağı belirtilecektir.
26.3 Bu kısma yazılacak sayı 3’ten az olamaz.” açıklaması,
İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:
16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin Yüzde 1,00?dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.
16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.
Aykirilik hali bilgileri belirtilmemiştir.
16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.
Yüklenicinin işi süresinde bitirmemesi durumunda, İdare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin % 1 (yüzde biri) oranında ceza kesilecektir. Ancak, gecikmeden kaynaklanan aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 Sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme İdarece fesh edilecektir. Sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedelinin % 1 (yüzde biri) oranında ceza uygulanacaktır.
İşin özelliği gereği sürekli tekrar eden işlerde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde;
1. İdarenin görevlendireceği komisyon üyeleri her zaman taşıtları kontrol ederek görülen eksiklikleri tespit eder. Yüklenici söz konusu eksikliği 3 gün içerisinde gidermek zorundadır. Aksi
takdirde gecikilen her gün için; taşıtın 2 gündelik ücreti tutarında ceza kesilir.
2. Hangi nedenle olursa olsun, taşıtın göreve gelmemesi veya hizmet verememesi halinde taşıtın günlük ücreti ödenmez. Hizmetin aksatılması mücbir sebepler dışında bir nedenden dolayı olmuş ise her gün için 2 gündelik tutarında ceza kesilir.
3. Taşıtlara, Taşıt Talep ve Görev Emri formunda belirtilen güzergâha uymadığı veya görevi tam olarak yerine getirmediği takdirde 2 gündelik tutarında ceza kesilir.
4. Şartnamede belirtilen şartlara uymayan taşıt veya şoför çalıştırıldığı tespit edildiği takdirde 2 gündelik tutarında ceza kesilir.
5. Bir taşıtın çeşitli nedenlerle idarenin onayı alınmadan 1 ay içerisinde 3 iş günü hizmeti vermemesi durumunda, bu durum tutanakla tespit edilecek ve yükleniciye bildirecektir. Yüklenicinin aksaklığı gidermemesi halinde ise hizmetin aksadığı herbir gün ve her bir araç için sözleşme bedelinin % 0,03 (onbindeüç) oranında ceza uygulanır.
6. İdare, ihtiyaç duyması halinde şoför ve taşıt değişikliği yapabilecektir. Yüklenici, İdare?nin uygun bulmadığı taşıt ve şoförleri yazılı tebligatı müteakip 5 gün içinde değiştirecektir. Aksi takdirde gecikilen her gün için 2 gündelik tutarında ceza kesilir.
7. Yüklenici, taşıtlarından birinin arıza, tamir, bakım vb. sebeplerle hizmet verememesi durumunda; hizmet veremeyen taşıtın yerine, kuruma aynı gün dilekçe ile müracaat ederek, aynı niteliklerde ve hizmeti aksatmayacak şekilde başka bir taşıt tahsis edecektir. Aksi takdirde gecikilen her gün için 2 gündelik tutarında ceza kesilir.
8. İhtiyaç olması halinde taşıtların klima veya kaloriferinin çalışmaması veya çalıştırılmaması durumunda 2 gündelik tutarında ceza kesilir.
9. Taşıtların temizliğinin yapılmaması durumunda 2 gündelik tutarında ceza kesilir.
10. Taşıtlarının, görevdeyken ön camının sağ alt köşesinde kurumu gösterir levha olmadığı zaman 2 gündelik tutarında ceza kesilir.
Hizmet süresi içerisinde belirlenen cezalar o ayın hak edişinden kesilir. Cezai uygulama için Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından tanzim edilmiş olan tutanak yeterlidir.
16.1.4. Kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30?unu geçemez. Toplam ceza tutarının, sözleşme bedelinin % 30?unu geçmesi durumunda, bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.
16.3. 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.
16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Cezai Şartlar” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İdarenin görevlendireceği komisyon üyeleri her zaman taşıtları kontrol ederek görülen eksiklikleri tespit eder. Yüklenici söz konusu eksikliği 3 gün içerisinde gidermek zorundadır. Aksi takdirde gecikilen her gün için 2 gündelik tutarında ceza kesilir.
9.2. Hangi nedenle olursa olsun, taşıtın göreve gelmemesi veya hizmet verememesi halinde taşıtın günlük ücreti ödenmez. Hizmetin aksatılması mücbir sebepler dışında bir nedenden dolayı olmuş ise her gün için 2 gündelik tutarında ceza kesilir.
9.3. Taşıtlara, Taşıt Talep ve Görev Emri formunda belirtilen güzergâha uymadığı veya görevi tam olarak yerine getirmediği takdirde 2 gündelik tutarında ceza kesilir.
9.4. Şartnamede belirtilen şartlara uymayan taşıt veya şoför çalıştırıldığı tespit edildiği takdirde 2 gündelik tutarında ceza kesilir.
9.5. Bir taşıtın çeşitli nedenlerle 1 ay içerisinde 3 iş günü hizmeti vermemesi durumunda, bu durum tutanakla tespit edilecek ve Yükleniciye bildirecektir. Yüklenicinin aksaklığı gidermemesi halinde ise sözleşme bedelinin % 1 oranında ceza uygulanır
9.6. İdare, ihtiyaç duyması halinde şoför ve taşıt değişikliği yapabilecektir. Yüklenici, İdare’nin uygun bulmadığı taşıt ve şoförleri yazılı tebligatı müteakip 5 iş günü içinde değiştirecektir. Aksi takdirde gecikilen her gün için 2 gündelik tutarında ceza kesilir.
9.7. Yüklenici, taşıtlarından birinin kaza, arıza, tamir, bakım vb. sebeplerle hizmet verememesi durumunda; hizmet veremeyen taşıtın yerine, kuruma aynı gün dilekçe ile müracaat ederek, aynı niteliklerde ve hizmeti aksatmayacak şekilde başka bir taşıt 5 iş günü içerisinde tahsis edecektir. Aksi takdirde gecikilen her gün için 2 gündelik tutarında ceza kesilir.
9.8. İhtiyaç olması halinde taşıtların klima veya kaloriferinin çalışmaması veya çalıştırılmaması durumunda 2 gündelik tutarında ceza kesilir.
9.9. Taşıtların temizliğinin yapılmaması durumunda 2 gündelik tutarında ceza kesilir.
9.10. Taşıtlarının, görevdeyken ön camının sağ alt köşesinde kurumu gösterir levha olmadığı zaman 2 gündelik tutarında ceza kesilir.
9.11. Hizmetin aksaması mücbir sebepler olması durumunda cezai işlem uygulanmaz.
9.12. Hizmet süresi içerisinde belirlenen cezalar o ayın hak edişinden kesilir. Cezai uygulama için İdare tarafından tanzim edilmiş olan tutanak yeterlidir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Tip Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinden, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinde sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranının belirtileceği, 16.1.2’nci maddesinde belirli sayıda gerçekleşmesi halinde sözleşmenin feshini gerektiren aykırılıklara ve bu aykırılıklarda uygulanacak ceza oranına tablo halinde yer verileceği, 16.1.3’üncü madde kapsamında ise 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedilebileceği aykırılık hallerinin düzenleneceği anlaşılmaktadır.
Ayrıca Tip Sözleşme’nin 16.1.2’nci maddesine ait 26.1’inci dipnottan tablo kapsamında yer verilen aykırılıklar için öngörülecek ceza oranlarının 16.1.1’inci maddede belirlenen asgari ceza oranından yüksek olmakla birlikte sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamayacağı, 26.2’nci dipnottan tablo kapsamındaki aykırılık halleri için ihtar yapılıp yapılmayacağının belirtileceği, 26.3’üncü dipnottan ise tablo kapsamında yer verilen aykırılıklar için sözleşmenin feshini gerektiren aykırılık sayısının 3’ten az olamayacağı anlaşılmaktadır.
İdare tarafından Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesi kapsamında aykırılık halleri, ceza oranları, ihtar yapılıp yapılmayacağı, fesih gerektiren aykırılık sayısı gibi hususların gösterildiği tablonun düzenlenmediği, anılan Tasarı’nın 16.1.3’üncü maddesinde ise 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedileceği hallerin belirtilmesi gerekirken anılan bent kapsamında ceza uygulanacak aykırılık hallerine yer verildiği görülmüştür.
Başvuru sahibi tarafından Sözleşme Tasarısı'nın 16.1.1'inci maddesinde Tip Sözleşme’nin 16.1.1'inci maddesine ilişkin 26 numaralı dipnotta yer alan ve işin özelliği gereği sürekli tekrar eden işler için yapılan düzenlemenin bulunmadığının iddia edildiği, ancak söz konusu 26 numaralı dipnotta kısmi kabul ile ilgili düzenlemelerin bulunduğu, sürekli tekrar eden işler için yapılan bir düzenlemenin bulunmadığı, bununla birlikte idare tarafından Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde tekrar eden aykırılık hallerine ilişkin tabloya yer verilmesi gerekirken bu kısımda herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, anılan Tasarı’nın 16.1.3’üncü maddesinde ise 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedileceği hallerin belirtilmesi gerekirken anılan bent kapsamında ceza uygulanacak aykırılık hallerine yer verildiği, dolayısıyla idarece Tip Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2 ve 16.1.3’üncü maddelerine uygun şekilde düzenleme yapılmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Başvuru sahibinin Teknik Şartname’de belirtilen cezaların oran şeklinde yazılması gerekirken TL şeklinde yazılmasının mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddiası incelendiğinde, idare tarafından Teknik Şartname kapsamında yer verilen cezai hükümlerde tutar olarak belirleme yapıldığı, Tip Sözleşme Tasarısı’na göre cezaların sözleşme bedeli üzerinden belirlenen oran şeklinde olarak yazılması gerektiği, ancak kesilecek cezanın toplam tutarının sözleşme bedelinin %30'unu geçmeyeceği, bir diğer ifade ile TL olarak belirlenen ceza oranının mevzuata uygun oran aralığında kalması şartıyla mevzuata bir aykırılık oluşturmadığı hususu dikkate alındığında şikayete konu düzenlemelerin teklif verilmesine engel nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır.
Başvuru sahibinin Sözleşme Tasarısı ve Teknik Şartname’de belirtilen cezaların birbiri ile farklılık gösterdiği yönündeki iddiası incelendiğinde, Teknik Şartname’nin 9’uncu maddesinde düzenlenen cezai şartların Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde Tip Sözleşme düzenlemelerine ve dipnotlara uygun şekilde yer verilmediği görülmüş olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 13’üncü iddiasına ilişkin olarak:
237 sayılı Taşıt Kanunu’nun “Tarifler” başlıklı 3’üncü maddesinde, “a) Kurum: 1 inci madde hükmüne giren bütün daire, teşekkül ve müesseseleri, b) Taşıt: Motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını, c) Arazi binek: Bütün tekerlekleri muharrik binek taşıtlarını, d) Kaptı kaçtı: Asgari iki sıra oturma yeri bulunan kapalı ve insan taşımaya mahsus taşıtları, e) Arazi kaptıkaçtı: Bütün tekerlekleri muharrik olan kaptıkaçtıları, f) Pikap: Şoför mahallinde şoför dahil 3 kişiye kadar oturacak yeri ile arkasında azami 1750 kilograma kadar yük taşımak için yeri bulunan motorlu taşıtları, g) Arazi pikap: Bütün tekerlekleri muharrik olan pikapları, h) Panel: Yük taşıma yeri tamamen kapalı olan pikapları, ifade eder.” hükmü,
01.04.2006 tarih ve 26126 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine ilişkin Esas ve Usuller’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde, “(1) Bu Esas ve Usullerin amacı, 05/01/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.” hükmü,
“Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, “(1) Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar.” hükmü,
“Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde, “(1) Bu Esas ve Usullerde geçen;
…d) Taşıt: Kanun kapsamına giren motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını…ifade eder.” hükmü,
“Temel amaç” başlıklı 5’inci maddesinde, “(1) Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının temel amacı, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanmasıdır.” hükmü,
“Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:
a) Hizmet alımının yapıldığı yılın başında, binek ve station-wagon cinsi taşıtlar 10 yaşını, diğer taşıtlar ise 15 yaşını doldurmamış olacaktır.
b) Hizmet alımı suretiyle yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıt edinilmesini Kanunun 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen makam ve hizmetler ile sınırlı olacaktır.
c) Kanuna ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alanlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar ve koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunan araçlar dışında kullanılacak binek ve station-wagon cinsi taşıtların motor hacmi 1600 cc'yi geçmeyecektir.
ç) Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir.
d) Taşıtların, her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderleri yükleniciye ait olacaktır.
e) Yüklenicilerce çalıştırılan şoförlerin, sözleşmeye aykırı her türlü davranışlarından, bunların taşıtlara, kurum mensuplarına ve üçüncü şahıslara verecekleri zararlardan dolayı yükleniciler sorumlu olacaktır.
f) Hizmet alımı suretiyle edinilen taşıtların (Kanuna bağlı (1) sayılı cetvelde belirtilenlere tahsis olunacak taşıtlar hariç) ön camına, 35 puntodan az olmamak kaydıyla "Resmi hizmete mahsustur" ibaresi yazılı bir levha görünür bir şekilde konulacaktır.
g) Hizmet alımı suretiyle taşıt edinilmesinin gerektirdiği giderler kurum bütçesinde öngörülen ödenekler çerçevesinde karşılanacaktır.
ğ) Kurumlar ve yükleniciler karayolları trafik mevzuatı hükümlerine uyacaklardır.
h) Hizmet alımı suretiyle taşıt edinimi kurumların tabi oldukları ihale mevzuatına göre gerçekleştirilecektir.
ı) Kurumlar, sosyal tesis kaynaklarından karşılanmak şartıyla sosyal tesis hizmetlerinde kullanılmak üzere hizmet alımı suretiyle taşıt edinebileceklerdir.
(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;
a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.
b) Şoför giderleri dahil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır.
c) Şoför gideri dahil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, resmi tatil ücreti ve benzeri giderler de dahil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarı esas alınacak; işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) ise idarelerce ayrıca ödenecektir…” hükmü,
İdari Şartmane’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü Sınırları Dahilinde Makine ve İkmal Başmühendisliği, Tesisler Bakım Başmühendisliği ve İşletmeler Başmühendisliği Emrinde, Yakıt hariç Şoförlü Taşıt Kiralanması İşi
…
e) Miktarı:
17 Adet Binek (4 Kişilik), 2 Adet Binek (8 Kişilik), 20 Adet Panel, 24 Adet Pikap” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…Taşıtın aylık kiralama bedeli hesaplanırken ( her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın Ocak ayı itibariyle uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2’sini aşmayacaktır...” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde “…Pikap: Açık kasa kamyoneti…ifade eder.” düzenlemesi,
İhaleye ait birim fiyat tariflerinde “POZ 5: BİR SÜRÜCÜLÜ PİKAP TAŞIT ( En az 4 yolcu + 500 kg. yük kapasiteli)
Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar:
2016 model ve üstü, araç genişliği 1870 mm yüksekliği 1860 mm geçmeyecek en az 4 yolcu + 500 kg. yük kapasiteli pick up tipi taşıtların…
…
Ölçü: 2016 model ve üstü en az 4 yolcu + 500 kg. yük kapasiteli şoförlü pick up taşıtların 1 Aylık’ lık taşıma bedelinin, Ay cinsinden miktarıdır.
…
POZ 6: İKİ SÜRÜCÜLÜ PİKAP TAŞIT ( En az 4 yolcu + 500 kg. yük kapasiteli)
Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar:
2016 model ve üstü, araç genişliği 1870 mm yüksekliği 1860 mm en az 4 yolcu + 500 kg. yük kapasiteli pick up tipi taşıtların…
…
Ölçü: 2016 model ve üstü en az 4 yolcu + 500 kg. yük kapasiteli şoförlü pikap taşıtların 1 Aylık’ lık taşıma bedelinin, Ay cinsinden miktarıdır.
…
POZ 7: DÖRT SÜRÜCÜLÜ PİKAP TAŞIT (Turuncu Giydirilmiş) ( En az 4 yolcu + 500 kg. yük kapasiteli)
Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar:
2016 model ve üstü, araç genişliği 1870 mm yüksekliği 1860 mm geçmeyecek en az 4 yolcu + 500 kg. yük kapasiteli yaklaşık 120x7x28 cm ölçülerinde turuncu renkli tepe lambalı, en az 30 cm çapında 4 adet KGM logolu pikap up tipi taşıtların…
…
Ölçü: 2016 model ve üstü en az 4 yolcu + 500 kg. yük kapasiteli şoförlü pikap up taşıtların 1 Aylık’ lık taşıma bedelinin, Ay cinsinden miktarıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, Taşıt Kanunu’na tabi kurumlar tarafından, şoför giderleri dahil yapılan taşıt kiralamalarında, aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın Ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sine yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmaması gerektiğinin hüküm altına alındığı, söz konusu karar kapsamından fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up cinsi araçların anılan kuralın dışında tutulduğu anlaşılmıştır.
İhale konusu şoförlü taşıt kiralanması işinde 17 adet binek (4 kişilik), 2 adet binek (8 kişilik), 20 adet panel ve 24 adet pikap cinsi aracın kiralanacağı anlaşılmaktadır.
İhale kapsamında kiralanacak 24 adet pikap cinsi aracın ihale konusu hizmetin ifasında salt fiilen arazide çalıştırılacağına dair ihale dokümanında herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, yalnızca araçların Karayolları 2’nci Bölge Müdürlüğü sınırları dahilinde ve gerektiğinde bölge sınırları dışında kullanılacağının belirtildiği, bu itibarla adı geçen araçların bahse konu kararda belirtilen kasko sigortası değerinin %2'sini aşmaması yönündeki kuralın istisnası olan fiilen arazide kullanılacak pick-up araçlar kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
- Başvuru sahibinin 14’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Tip İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1 Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.
25.2. 25.1.29 maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir :30
25.3.1. ……………………………………………………………………………
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5.31” hükmü,
Anılan Tip İdari Şartname’nin 25’inci maddesine ilişkin 29 numaralı dipnotta “(Mülga dipnot: 20/06/2021-31517 R.G./7. md., yürürlük: 05/07/2021)” açıklaması,
30 numaralı dipnotta “…(2) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri dışındaki tüm ihalelerde, gider kalemleri, ihale konusu işin özelliğine uygun olarak ilgili mevzuatına, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği ile Kurumun diğer düzenleyici işlemlerine aykırı olmamak kaydıyla idare tarafından belirlenerek buraya yazılacaktır.” açıklaması,
İhaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
Sözleşmenin uygulanması sırasında mevzuatı gereğince yapılacak her türlü ulaşım, vergi, resim, harç giderleri, Araçların Bakım-Onarım, yedek parça, Trafik Sigortası ve Kasko giderleri dahil araç ve sürücünün tüm giderleri (yakıt hariç) teklif fiyatına dahildir.
Kiralanacak taşıtların tamamına ATS (Araç Takip Sistemi) takılacak ve bu taşıtların takibi (tarih, güzergâh, yapılan km vb.) İdare’ce yapılacaktır. ATS takılması ve işletilmesi ile ilgili tüm harcamalar yüklenici tarafından karşılanacaktır. ATS takibi için oluşturulan şifre İdare’ye verilecek, ATS takılı olmayan taşıt iş başı yaptırılmayacaktır.
Yüklenici, taşıt için kurmuş olduğu ATS’ye ait bilgileri ve izlemeyi sağlayacak teknik bilgileri İdare’ye teslim edecektir.
Hizmet süresince Sürücü ve araçların tüm giderleri (YAKIT HARİÇ) yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araçlar için şoför ücreti hesaplanırken yürürlükte bulunan Brüt Asgari ücretin %10 ( Yüzde On ) artırımlı tutarı esas alınacak olup; İşverene maliyeti kapsamında yer alan, işveren payına ilişkin ödemeler, %4 sözleşme gideri dahil olmak üzere isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir. Araçların yakıtları İdare tarafından karşılanacaktır.
Taşıtın aylık kiralama bedeli hesaplanırken ( her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil ), Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın Ocak ayı itibariyle uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2’sini aşmayacaktır.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Tip İdari Şartname’nin 25’inci maddesinden söz konusu maddenin birinci bendinde ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin teklif fiyata dahil olduğunun belirtileceği, ikinci bentte birinci bentte yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklifin bu farkları karşılayacak payı içerdiği ve herhangi bir hak talebinde bulunulamayacağının belirtileceği, üçüncü bentte ise teklif fiyata dahil olan diğer giderlerin yer alacağı anlaşılmaktadır.
İhaleye ait İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesinde ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin teklif fiyatına dahil olduğunun düzenlendiği, diğer giderlere ise 25.3’üncü madde kapsamında yer verildiği, başvuru sahibinin iddiasının aksine tüm gider kalemlerine 25.1’inci madde kapsamında yer verilmediği görülmüştür.
İdare tarafından İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesinde tüm gider kalemlerinin belirtilmediği, 25.1 ve 25.2’nci maddenin Tip İdari Şartname’ye uygun olarak düzenlendiği, diğer giderlere ise 25.3’üncü madde kapsamında yer verildiği görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.
KISMEN FARKLI GEREKÇE
İnceleme konusu ihalede,
Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurulca “ihalenin iptaline” karar verilmiştir.
Anılan kararda, başvuru sahibinin 6 ncı iddiasına ilişkin olarak, şikayete konu “Karayolları 2 Bölge Müdürlüğü Sınırları Dahilinde Makine ve İkmal Başmühendisliği, Tesisler Bakım Başmühendisliği ve İşletmeler Başmühendisliği Emrinde, Yakıt Hariç Şoförlü Taşıt Kiralanması İşi” ihalesinde idarece Teknik Şartname’nin 5.2’nci maddesinde binek taşıtların yüklenici firmanın kendi malı olmasının istendiği, ihale konusu işin yürütülebilmesi için kendi malı olması gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği, ancak iddiaya konu düzenlemede idare tarafından isteklinin kendi malı olması gereken araçlara ilişkin düzenleme yapıldığı, bu durumun ihale mevzuatına aykırı olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu ve ihalenin iptali gerektiği ifade edilmiştir.
Uyuşmazlık konusu ihalede, Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.2. Binek taşıtlar Yüklenici firmanın öz malı olacaktır. Yüklenici A1 Yetki Belgesini sözleşme sonrası en kısa sürede alarak; tüm binek taşıtlara A1 Yetki Kartı çıkartacaktır. A1 Yetki Kartı olmayan binek taşıt çalıştırılmayacaktır…” düzenlemesi ile ihale konusu işin yerine getirilmesinde kullanılacak binek taşıtların yüklenicinin kendi malı olmasının istendiği anlaşılmıştır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler teknik şartnamede yer alır. Bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınır. Bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi zorunludur.
(2) Bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca idarelerce belirlenmesi zorunlu olan mesleki ve teknik yeterlik kriterlerine ve bu kapsamda istenecek belgelere teknik şartnamede yer verilemez.” hükmü ve,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilir. Ancak, söz konusu makine, teçhizat ve diğer ekipman yeterlik kriteri olarak belirlenemez. İşin niteliğinin gerektirdiği hallerde, kendi malı olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipman fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir. İdari şartnamede, fiyat dışı unsur olarak belirlenen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı, niteliği ve teknik kriterlere yönelik düzenlemelere yer verilir. Fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi için, kendi malı olduğunu gösteren belgeler ile teknik kriterleri tevsik eden belgelerin teklif ile birlikte sunulması gerekir. …” hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede, uyuşmazlığa konu ihalenin “Karayolları 2 Bölge Müdürlüğü Sınırları Dahilinde Makine ve İkmal Başmühendisliği, Tesisler Bakım Başmühendisliği ve İşletmeler Başmühendisliği Emrinde, Yakıt Hariç Şoförlü Taşıt Kiralanması İşi” ihalesi olduğu, iddia konusu düzenlemenin, Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde yer aldığı, idarece ihale konusu işin yürütülmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve ekipman kapsamında bir düzenleme olduğu ve işe ait İdari Şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmediği anlaşılmaktadır. İdarece anılan Yönetmelik hükmü gereğince, İdari Şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen ihale konusu işte kullanılacak olan ve kendi malı olması istenen binek taşıtlara ilişkin olarak iddia kapsamında sayı, nitelik, önem derecesi vb. unsurlar yönünden değerlendirme yapılabileceği açık olup, söz konusu unsurlara yönelik değerlendirme yapılmadan yalnızca “Teknik Şartname’de kendi malı araçlara ilişkin düzenleme yapılması”nın doğrudan ihalenin iptaline gerekçe teşkil etmeyeceği değerlendirilmektedir.
Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, başvuru sahibinin 6 ıncı iddiasında yer alan “Teknik Şartname’nin 5.2’nci maddesinde binek taşıtların yüklenici firmanın kendi malı olmasının istendiği, isteklinin kendi malı olan taşıt istenilmesinin ihaleye katılımı sınırlandırdığı” şeklindeki iddiasının yerinde olmadığı yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunun “ihalenin iptaline” niteliğindeki kararının bu kısmına ilişkin gerekçesine katılmıyoruz.
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.
Kaynak: karar_kik
Taranan Tarih: 28.01.2026 03:29:22