KİK Kararı: 2022/UH.II-768

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/034
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 29.06.2022
Karar No : 2022/UH.II-768
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Olimpiyat Turizm Otomotiv Sağlık Danışmanlık Eğitim Ticaret Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 23. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/402298 İhale Kayıt Numaralı “DSİ 23 Bölge Müdürlüğü (Kastamonu) Şoförlü Taşıma (35 Araç, 39 Kişi Şoför)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 23. Bölge Müdürlüğü tarafından 27.05.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “DSİ 23. Bölge Müdürlüğü (Kastamonu) Şoförlü Taşıma (35 Araç, 39 Kişi Şoför)” ihalesine ilişkin olarak Olimpiyat Turizm Otomotiv Sağlık Danışmanlık Eğitim Ticaret Ltd. Şti.nin 23.05.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.05.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.06.2022 tarih ve 26436 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.06.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/579 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

a) Sözleşme Tasarısının “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde yapılan düzenlemenin mükerrerlik içerdiği ve belirsizlik yarattığı, şöyle ki, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan tablonun 5’nci satırında Teknik Şartnamenin 4.5’nci maddesinde belirtilen hususların ortaya çıkması durumunda ihtar yapılmayacağı, on binde 35 oranında ceza kesileceği ve sözleşmenin feshini gerektiren aykırılık sayısının 1500 olduğunun belirtildiği,

Atıfta bulunulan Teknik Şartnamenin 4.5’inci maddesinde ise “Bu Şartnamede belirtilen ve yüklenicinin sorumluluğunda bulunan şartlardan herhangi birinin yerine getirilmemesi halinde, uyulmayan her gün ve her bir aykırılık için, Yukarıda belirtilen aykırılık hallerinin oluşması durumunda işe ait Sözleşmenin “Cezalar ve sözleşmenin Feshi” başlıklı 16. maddesinde belirtilen cezalar uygulanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı,

Görüleceği üzere Sözleşme Tasarısı’nın mevcut 16.1.2’nci maddesinin beşinci satırında belirlenen ve ceza uygulamasını öngören aykırılık sayısı ve hallerinin Teknik Şartnamenin 4.5. maddesine bağlanmış olduğu, 4.5’inci maddedeki düzenlemenin ise Teknik Şartname’de ceza kesilmesini öngören gün ve aykırılık olarak tanımlanan tüm yükümlülükleri kapsamakta olduğu, bu durumun mükerrerlik ve müphemlik içerdiği, çünkü Şartnamenin 4.1, 4.2, 4.3 ve 4.4’üncü maddelerinde zikredilen aykırılık halleri için hem bu maddeler uyarınca hem de 4.5’inci madde uyarınca ceza kesilmesi sonucunun doğacağı, bu durumda aynı ve benzer aykırılık halleri için mükerrer ceza kesilmesinin gündeme geleceği, sözleşmenin feshine gidilen ve maddi ceza uygulamasını ortaya koyan mevcut düzenlemenin mevzuata aykırılık arz ettiği,

b) Bunun yanı sıra Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde “16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir. Teknik şartnamenin 4. maddesinde belirtilen aykırılık hallerinin toplamda 500'den fazla olması halinde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.

16.1.4. Kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının, sözleşme bedelinin % 30’unu geçmesi durumunda, bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.” düzenlemesinin yer aldığı,

Ceza düzenlenmesine ilişkin tabloda belirtildiği üzere, Teknik Şartnamenin 4’üncü maddesinde belirtilen her bir aykırılık hali için ihtar yapılmayacağı, sözleşme bedelinin on binde 0,35 ile 0,90’ı arasındaki oranda ceza uygulanacağı ve her bir satırda farklı sayıda (150 ila 500 arasında) aykırılık sonrası da sözleşmenin feshedileceğinin belirtildiği,

Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3. maddesinde ise aykırılık sayısının toplamda 500’den fazla olması halinde protesto çekilmeksizin sözleşmenin feshedileceğinin ifade edildiği, madde düzenlemesinin bu haliyle eksik, çelişkili ve yanıltıcı olduğu,

Şöyle ki; Sözleşme Tasarısı’nın mevcut 16’ncı maddesinin Hizmet Alımlarına ait Tip Sözleşmenin 20/06/2021 tarihli değişikliğe uygun haline göre düzenlenmemiş olduğu, çünkü bir defa dahi gerçekleşse protesto çekmeden sözleşmenin feshini öngören 16.1.3. maddede aykırılık hal veya hallerinin tanımlanmadığı, sözleşmenin feshinin 16.1.2. maddede belirlenen ve ceza uygulamasını öngören aykırılık sayı ve hallerine bağlanmış bulunduğu, bu durumda, aynı aykırılık halleri için hem 16.1.2’nci maddesine göre ceza uygulaması yapılacağı, hem de 16.1.3’ncü madde gereği protesto çekilmeden sözleşmenin feshedileceği,

Teknik Şartnamede düzenlenen ve yükleniciden yerine getirilmesi istenilen iş ve işlemlerden, işin yerine getirilmemesi halinde, bunların niteliğine binaen sözleşme tasarısının 16.1.2’nci maddesinde niceliği belirlenen (aykırılık halleri 150 ila 500 arasında) ve her bir eksiklik için ceza uygulamasına tabi sayısal değerler tanımlanmış olmasına rağmen tanınmış bir hak olan bu sayısal değerler yok farz edilerek toplam bir sayı verilmek suretiyle sözleşmenin protestosuz feshe götürülmesine dönük iki ayrı maddede yapılan ceza düzenlemesinin uygunluk ve bütünlük arz etmediği,

Özetle 16.1.2’nci maddede ihtar yapılmadan, sözleşme bedelinin on binde 35 ve on binde 90’ı kadar ceza uygulanacağı ve her bir satırda ayrı ayrı belirlenmiş olan 150 veya 500 aykırılık sonrası, sözleşmenin feshi öngörülürken, 16.1.3. maddede aynı aykırılıklardan herhangi bir aykırılık sınırlamasına tabi kılınmaksızın toplam 500 aykırılık gerçekleşmesi halinde sözleşmenin feshinin öngörülmüş olduğu, sözleşmenin feshine kadar götürülen bu iki fıkra düzenlemesinin birbiri ile çelişmekte olduğu, mükerrer ceza uygulamasını öngördüğü, mevcut düzenlemenin önemli manada farklılık ve mevzuata aykırılık arz ettiği, söz konusu maddede yer verilen aykırılık halleri için hem ceza uygulanacağına hem sözleşmenin feshedileceğine ilişkin düzenlemenin birbiri ile çeliştiği,

a) 9+1 kişi kapasiteli minibüsler için 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu Kararındaki sınırlamaya tabi tutulmadan teklif istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu, İdari Şartname’de binek araçlar için ilgili Bakanlar Kurulu Kararına uygun teklif sunulması şartının olduğu, ancak ihale dokümanında ihale konusu iş kapsamında arazide çalıştırılması mümkün olmayan ve arazili yapısı bulunmayan 9+1 kişi kapasiteli minibüsler için verilecek tekliflere dönük olarak söz konusu Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında bir sınırlama getirilmediği,

b) İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde yapılan düzenlemenin isteklileri tereddüte düşürecek nitelikte olduğu, İdari Şartnamenin 7.5.4.1’nci maddesinde ve 7.5.4.2’nci maddesinde teklif edilen binek araçlara ilişkin belirleme ve düzenleme yapılmış iken 7.5.4.3’üncü maddesinde herhangi bir araç cinsi zikredilmeden, belirleme ve sınırlamada bulunulmadan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kararda belirtilen hükümlere uygun olmayan taşıt teklif eden isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağının belirtildiği, bu durumda ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak binek, minibüs, pick-up ve arazi binek araçlar dahil tüm araçlarda söz konusu usul ve esaslarda belirlenen kriterlerin (ocak ayı motorlu kara taşıtları kasko değerinin %2 si ve yerli muhteva oranlarının %50'nin üzerinde olacağı) aranacağı sonucunun ortaya çıktığı, bu düzenlemenin hem ilgili usul ve esaslara aykırılık arz ettiği hem de yeterlik kriteri bağlamında çelişkili belirleme yapılması nedeniyle isteklilerin pick-up ve arazi binek araçlar için sunduğu teklife bağlı olarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olabileceği,

İdari Şartnamedeki fiyat farkı düzenlemesinin sağlıklı teklif sunulmasını engellediği, ihale dokümanında sadece ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personelin asgari ücret değiştiğinde aldığı ücrete ait fiyat farkı ödemesi yapılacağının öngörüldüğü (birleşik yazalım.), araç kiralama hizmet alımı ihalelerinin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller uyarınca araçların yakıt hariç kiralanacağı göz önüne alındığında maliyet kalemleri içerisinde işçilik, amortisman, bakım, lastik, sigorta vb. giderlerin bulunduğu, 24.02.2022 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 5202 Sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile Hizmet Alımlarında uygulanacak fiyat farkı kararında değişiklik yapıldığı, bu değişiklik ile 365 günü aşan hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu hale geldiği, ihale tarihi ile işin başlama ve bitiş tarihleri göz önüne alındığında 365 günlük sürenin aşıldığının görülebileceği,

Ayrıca işçilik ücretlerine fiyat farkı verileceği düzenlenmiş olmasına rağmen işçilik fiyat teklifi içerisinde bulunan ve bedeli DSİ Genel Müdürlüğü 2022 Yılı Misafirhane Ücret Tarifesine göre tespit edildiği ifade edilen günlük brüt 120,00 TL konaklama bedeli için fiyat farkı verilmeyeceğinin düzenlenmiş olduğu, ihaleyi gerçekleştiren idarenin kendi şartlarına göre belirlemiş bulunduğu konaklama bedelinin sabit kılınması, konaklama süre ve sayısının da belli olmaması nedeniyle yüklenicinin sorun yaşayabileceği,

İdari Şartname’de A1 yetki belgesine yönelik yapılan düzenlemenin çelişki yarattığı İdari Şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.4.İhale komisyonu kararı sonrasında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, kendi adına kayıtlı olan A1 yetki belgesini sözleşme imzalanmadan önce İdaremize vermesi zorunludur. A1 Yetki Belgesine sahip değil ise, Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğünün 22/03/2016 tarih ve 21733 sayılı Oluru gereğince; kendi adına kayıtlı A1 Yetki Belgesini sözleşme imzaladıktan sonra 20 (yirmi) gün içerisinde İdaremize teslim edecek olup, A1 Yetki Belgesi ilgili kurumdan alınıp İdaremize teslim edilmeden işe başlatılmayacaktır. Yukarıda belirtilen süre içerisinde A1 Yetki Belgesinin ilgili Kurum tarafından verilmemesi halinde yüklenici A1 Yetki Belgesi için ilgili Kuruma başvuru yaptığına dair belgeleri İdaremize sunması halinde İdaremizce ek olarak 20 (yirmi) günlük bir süre tanınacaktır. Yüklenici A1 Yetki Belgesini sözleşme imzaladıktan sonra yukarıda belirtilen süreler içerisinde İdaremize teslim etmemesi durumunda sözleşme fesih işlemleri başlatılacak olup, kesin teminat gelir kaydedilecek ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 20. ve 26. maddeleri uygulanacaktır.

48.5. Yüklenici kendi adına kayıtlı olan, otomobil cinsi taşıtlar için A1 yetki belgesine işlenmiş taşıt kartlarını işe başlamadan önce İdareye teslim etmek zorundadır.

48.6. Yüklenici kendi adına kayıtlı olan, pick-up cinsi taşıtlar için K türü ve/veya muadil yetki belgesine işlenmiş taşıt kartlarını işe başlamadan önce İdareye teslim etmek zorundadır.

48.7. Yüklenici kendi adına kayıtlı olan minibüs cinsi taşıtlar için D2 ve/veya B2 ve/veya muadil yetki belgesine işlenmiş taşıt kartlarını işe başlamadan önce İdareye teslim etmek zorundadır.” düzenlemesinin,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 (beş)gün içinde işe başlanacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu,

İhale dokümanında yüklenicinin sözleşme imzalamadan önce A1 yetki belgesini sunabileceği, A1 yetki belgesine sahip değil ise sözleşme imzalandıktan sonra 20 gün içerisinde sunabileceği, bu süre içerisinde de belgeyi idareye sunmaması durumunda 20 günlük bir ek süre verileceğinin belirtildiği,

Yapılan düzenlemelerden görüleceği üzere ve ilgili mevzuatından kaynaklandığı şekliyle A1 yetki belgesi sunulmadan işe başlanması ve yüklenicinin bu belgeye işli kendi adına kayıtlı binek araçlar için taşıt kartları olmadan faaliyette bulunmasının mümkün olmadığı, buna rağmen ihale üzerinde bırakılan isteklinin belge sahibi olmaması durumunda 20 günlük süre ve ek 20 günlük süre daha verileceğinin belirtildiği, bu durumda söz konusu araçlar için ihale konusu işin olduğundan fazla bir şekilde uzayacağı ve işe süresinde başlanamayacağı için de işin aksamasına sebebiyet verileceği,

Bu bağlamda işin başlatılması için ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak yüklenici adına kayıtlı araçların taşıt kartlarının A1, K, D2, B2 yetki belgelerine işletilmesi gerektiği aksi takdirde işe başlanmayacağı düzenlemesi karşısında A1 yetki belgesi yönünden muhtelif süreler verilerek yüklenici açısından yeterlik kriteri sağlanmaya çalışılmasının uygun olmadığı, idarece verilen 20 günlük süreler için sözleşme tasarısının 16’ncı maddesine göre ceza uygulanıp uygulanmayacağı yönünde de bir belirleme yapılmadığı, mevzuata aykırı şekilde verileceği belirtilen bu sürelerin akabinde sözleşmenin feshine kadar giden bu sürece dönük mevcut düzenlemenin çelişkili ve uygulanması mümkün bulunmayan nitelikte olduğu,

Yükleniciye verilecek A1 yetki belgesine işlenmesi gereken araçlar yönünden 20 günlük süreler içerisinde araçların çalıştırılıp çalıştırılmayacağının da belli olmadığı, 4925 sayılı Kanun göz önüne alındığında belgesiz araç çalıştırılamayacağı,

Kaldı ki, isteklinin geçici teminatının irat kaydedilebileceği hallerin Kanunla sınırlı sayma prensibiyle belirlenmiş bulunduğu, bu sayılan nedenler arasında yeterlik belgesi olarak belirlenmeyen (A1) bir belgenin sunulmaması hali bulunmadığından, bu düzenlemenin aynı zamanda 4734 sayılı Kanun’a aykırılık teşkil ettiği,

Ayrıca yukarıda yer verilen Şartname düzenlemelerinden görüleceği üzere idare tarafından K türü, B2 ve/ veya D2 belgelerinin yeterlik kriteri olarak istenilmiş olduğu, Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri gereğince firmaların taşımacılık işlemleri yapabilmek için faaliyetlerine uygun yetki belgesini ilgili Bakanlıktan almaları gerektiği, ancak yeterlik kriteri olarak düzenlenen K ve B2/D2 yetki belgelerinin ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak bütün araçlar için gerekli olmadığı, dolayısıyla bu durumun ihaleye teklif sunulmasını kısıtladığı, her ne kadar mevzuatta ihalelerin kısmi teklife açık olup olmaması hususunda kısıtlayıcı bir hükme yer verilmemiş olsa da ihale konusu işin büyüklüğü ve istenilen belgelerin ihale konusu işteki bütün araçlara ilişkin olmaması nedeniyle ihalenin kısmi teklife açık bir ihale yapılmasının ihale rekabeti sağlayabileceği, bu kapsamda söz konusu hususun ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte ve mevzuata aykırı olduğu,

HGS sisteminin herhangi bir sayı belirtilmeden yükleniciye ait olacağı düzenlemesinin teklif oluşturulmasında eksiklik ve çelişki yarattığı, Teknik Şartname’de “İdarenin belirleyeceği taşıtlarda HGS veya OGS sistemi mevcut olacaktır. Bu sistemin kurulumu yükleniciye ait olup, geçiş ücretleri idare tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, 35 adet aracın çalıştırılacağı ihale konusu işte HGS sistemi kurulacak araç sayısının belirlenmemesinin bilinmezlik ortaya koyması ve maliyet unsuru olması nedeniyle isteklilerce sağlıklı teklif oluşturmasına engel teşkil edeceği,
İhale dokümanında ödemeye yönelik düzenlemenin belirsizlik yarattığı ve teklif oluşturulmasına engel teşkil ettiği, İdari Şartname’de “Ödemeler T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığınca serbest bırakılan ödenekler dahilinde AHP (Ayrıntılı Harcama Programı) / AFP (Ayrıntılı Finansman Programı) deki ödeme dağılımına göre yapılacaktır.” düzenlemesinin, Sözleşme Tasarısı’nda “Hizmet işleri genel şartnamesinin 42/a maddesine göre aylık dilimler halinde yapılacaktır…Ödemeler T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığınca serbest bırakılan ödenekler dahilinde AHP (Ayrıntılı Harcama Programı) / AFP (Ayrıntılı Finansman Programı) deki ödeme dağılımına göre yapılacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi uyarınca hakedişin otuz gün içinde tahakkuka bağlanması ve bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde ödeme yapılması gerekirken başvuruya konu ihalede ödemenin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığınca serbest bırakılan ödenekler dahilinde AHP (Ayrıntılı Harcama Programı) / AFP (Ayrıntılı Finansman Programı) kapsamındaki ödeme dağılımına göre yapılacağı sonucunu doğuran önemli bir çelişkinin mevcut olduğu, ödemenin ihtimale dayalı hale getirilmiş olduğu, isteklinin hakedişini maddenin hangi düzenlemesine göre alacağının belli olmadığı,

Teknik Şartname’nin 6.15. maddesinde“Mesai günlerinde ve/veya mesai saatleri dışında taşıt şoförü ile birlikte idare tarafından görevlendirildiği şube müdürlüğünün araç parkında bulunacaktır. Tatil günlerinde veya mesai saatlerinin dışında herhangi bir görevlendirme için yüklenici idareye irtibat adresi ve telefonu bildirecek ve DSİ’nin istediği yerde ve saatte hazır bulunacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenleme kapsamında idarenin yükleniciyi herhangi bir görevlendirme için istediği yerde istediği saatte hazır bulunmasını istemesinin uygulanması mümkün olmayan ve hukuka uygun olmayan bir durum arz ettiği, ihale kapsamında çalıştırılacak araçların şoförlü olarak çalıştırılacağı ve görevlendirilecek olan araçların idarenin park alanında bulunacağı, yüklenicinin bilinmeyen bir görevlendirme için idarenin belirlediği yer ve saatte hazır olmaması halinde ceza ile karşılaşabileceği,

Anılan Şartname’nin 2.2.1.c. maddesinde “Çalışmalar arazi koşulları altındadır. Arazinin ve yolların trafiğe uygunluğuna taşıtın içindeki DSİ personeli karar verir. Şoför veya yüklenici bu konuda itirazda bulunamaz.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenleme uyarınca arazi ve yolların uygunluğu bakımından ne şoförün ne de yüklenicinin söz hakkı bulunduğu, idarenin bu düzenlemeyi zorlayıcı olarak yapmış olduğu, ancak idarenin kendi çalışanları vasıtasıyla ortaya koyduğu zorlayıcı tercih sonucunda vuku bulacak zarar ve ziyanın kim tarafından nasıl karşılanacağının belirsiz olduğu,

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde her türlü gidere yer verildiği halde ihale konusu hizmet kapsamında 12 ay süreyle çalıştırılacak işçilere mevzuatı gereği ödenmesi zorunluluk arz eden kıdem tazminatı giderinin kime ait olduğu konusunda bir düzenleme yapılmadığı, 39 personelin 12 ay süreyle çalıştırılacağı ihale konusu hizmet alımındaki işçiliklere ait önemli bir teklif bileşeni olan kıdem tazminatının kime ait olduğunun belirtilmediği, ihale dokümanının mevcut haliyle mevzuata uygun olmadığı,
Binek araç ve sürücülerine ait İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yapılan düzenlemenin isteklileri tereddüte düşürecek ve sözleşmenin uygulamasında uyuşmazlık yaratacak nitelikte olduğu, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinin binek taşıtlarla ilgili A1 bendinde taşıtın akaryakıt hariç, tüm sigorta ve vergileri, her türlü bakım, tamir, lastik, amortisman, muayene ücretleri, GPRS vb. cihazların montaj masrafları ile diğer genel giderlerin teklif fiyatına dahil edileceği, A2 bendinde binek araçlarda çalıştırılacak 6 adet şoför için taşıt şoförüne brüt asgari ücret ve bir ayda 22 gün üzerinden günlük brüt 24,64 TL tutarında yemek bedeli ve bir ayda 22 gün üzerinden günlük brüt 13,43 TL tutarında yol bedelinin nakdi olarak hesap edilerek ödeneceği, A4 bendinde de her bir çalışana aylık 22,5 saat fazla mesai, ayda 1 gün ulusal bayram ve resmi tatil çalışması ile ayda 1 gün konaklama ücretinin otomatik olarak teklif fiyata yansıtılacağının belirtildiği, bu düzenlemeye bağlı olarak birim fiyat teklif cetvelinin binek taşıta ilişkin satırının “12 Ay Süreli 6 Adet Şoförü ile Birlikte Otomatik Vites Binek Taşıtı (4+1) en az 2013 Model (6 Adet x 12 Ay), Birimi: (adet x ay), Miktarı: 72” şeklinde düzenlendiği,

Bu durumun hem teklif oluşturulmasında hem de işin yürütülmesinde problem yaratacak bir düzenleme olduğu, her ne kadar madde metninde ay içerisinde yapılmayan fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günü çalışması ve konaklama için ise ödeme yapılmayacağı yönünde düzenleme olsa da torba bir şekilde teklif alınmasının işin gerçekleştirildiği esnada uyuşmazlıklara neden olabileceği, idare tarafından yapılması mümkün olmayacak iş ve işlemlerin teklif fiyatına dahil edilerek gereksiz ve yersiz bir şekilde teklif fiyatları ve sözleşme bedelinin yükseltilmiş olduğu,

İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçların idarece azaltılabilecek olmasının teklifleri yüklenici aleyhine bozacağı, ihaleye ait Teknik Şartname’nin “Ödeme Şekli” başlıklı 2.5’inci maddesinde; “2) Zorunlu haller nedeniyle eksik çalışmalarda (ay başından sonra iş başlangıcı, mücbir sebepler, İdarenin çalıştırılan taşıt sayısını azaltma talebi v.s.);

a) İş kalemlerindeki taşıtların eksik çalışması durumunda; eksik çalışılan iş kalemi için eksik çalışmaya karşılık gelecek bedel için ödeme yapılmayacaktır.

b) Bir taşıt ile bir aylık şoförlü taşıt kiralama hizmetinin eksik yapılması durumunda; teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetvelinde eksik çalışmanın olduğu "Şoförlü Taşıt Kiralama Hizmeti" iş kalemi için teklif edilen fiyatın, iş kalemindeki taşıt sayısına bölünmesi şeklinde hesaplanacak tutar hakedişten kesilecektir.

c) Bir taşıt ile bir günlük şoförlü taşıt kiralama hizmetinin eksik yapılması durumunda; Bir taşıt ile yapılan bir aylık şoförlü taşıt kiralama hizmeti bedelinin 30 güne bölünmesi şeklinde hesaplanacak tutar hakedişten kesilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı,

Bu düzenleme paralelinde idarece taşıt sayısının istenildiği gibi azaltılabileceği, bu itibarla ihalede istenilen sayı ve tipte araç çalıştırılmayacağı, idareye teslim edilmiş olan ancak çalıştırılmayan her bir araç için de hiçbir bedel ödenmeyeceği, araçlara ilişkin kiralamanın aylık olarak gerçekleştirileceği ve tekliflerin araç/ay hesabı dikkate alınarak oluşturulması gerektiği yönünde düzenlemeye yer verilmiş olmasına rağmen ihale konusu iş süresince kiralamalara ilişkin olarak idarenin istediği zaman ve zeminde araçların çalıştırılmamasına karar verebileceği düzenlemesinin ihaleye sağlıklı teklif sunulmasını engellediği, idarenin bu düzenlemesinin salt iş eksilişi ve iş artışı manasında yorumlanamayacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilan tarihi itibariyle yürüklükte bulunan Tip Sözleşmenin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “ İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.

Aykırılık Hali

İhtar Yapılacaktır/İhtar Yapılmayacaktır

Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Sözleşmenin Feshini Gerektiren Aykırılık Sayısı

….

16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.

………..

16.1.4. Kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının, sözleşme bedelinin % 30’unu geçmesi durumunda, bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesi gereğince yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemeleri,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin On Binde 0,30’dur. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.

SSıra No

Aykırılık Hali

İhtar
Yapılacaktır /
İhtar
Yapılmayacaktır

Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı

Sözleşmenin
Feshini
Gerektiren
Aykırılık
Sayısı

Teknik Şartnamenin 4.1. maddesinde belirtilen hususların ortaya çıkması durumunda

İhtar
Yapılmayacaktır

On Binde
0,35

150

Teknik Şartnamenin 4.2. maddesinde belirtilen hususların ortaya çıkması durumunda

İhtar
Yapılmayacaktır

On Binde
90,00

500

Teknik Şartnamenin 4.3. maddesinde belirtilen hususların ortaya çıkması durumunda

İhtar
Yapılmayacaktır

On Binde
90,00

500

Teknik Şartnamenin 4.4. maddesinde belirtilen hususların ortaya çıkması durumunda

İhtar
Yapılmayacaktır

On Binde
90,00

500

Teknik Şartnamenin 4.5. maddesinde belirtilen hususların ortaya çıkması durumunda

İhtar
Yapılmayacaktır

On Binde
35,00

1500

16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.

Teknik şartnamenin 4. maddesinde belirtilen aykırılık hallerinin toplamda 500'den fazla olması halinde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.

16.1.4. Kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30?unu geçemez. Toplam ceza tutarının, sözleşme bedelinin % 30?unu geçmesi durumunda, bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.3. 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemeleri,

İhaleye ait Teknik Şartname’nin “Aykırılık Halleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1Taşıtların ve sürücülerin belirtilen hizmetlerinde 10 dakikanın üzerindeki gecikmelerinde,

4.2 Hizmetlerden herhangi birinin yapılmaması halinde (Araçların yedi iş gününden önce tamirinin tamamlandığı kaza durumları hariç),

4.3 Herhangi bir nedenle taşıtın çalışamaması halinde (Araçların yedi iş gününden önce tamirinin tamamlandığı kaza durumları hariç),

4.4 Senelik ve yasal izinleri ve rapor durumları haricinde herhangi bir nedenle sürücünün işe gelmemesi halinde,

4.5 Bu Şartnamede belirtilen ve Yüklenicinin sorumluluğunda bulunan şartlardan herhangi birinin yerine getirilmemesi halinde, uyulmayan her gün ve her bir aykırılık için,

Yukarıda belirtilen aykırılık hallerinin oluşması durumunda işe ait Sözleşmenin “Cezalar ve Sözleşmenin Feshi” başlıklı 16. Maddesinde belirtilen cezalar uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece Sözleşme Tasarısının 16.1.1’inci maddesinin Tip Sözleşme’nin matbu metnine uygun olarak düzenlendiği ve sözleşme hükümlerine uyulmaması durumunda uygulanacak asgari ceza oranının sözleşme bedelinin on binde 0,3’u olarak uygulanacağının düzenlendiği görülmüştür.

Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinin ise, bir tablo hazırlanarak tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanacağı, bu aykırılığın üçten az olmamak üzere tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşmenin feshedileceği şeklinde düzenlenmesi, aynı tabloda söz konusu aykırılık olması durumunda ihtar yapılıp yapılmayacağı bilgisine yer verilerek düzenlemenin yapılması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan tablonun 5’inci satırında Teknik Şartnamenin 4.5’inci maddesinde belirtilen hususların ortaya çıkması durumunda on binde 35 oranında ceza kesileceği ve sözleşmenin feshini gerektiren aykırılık sayısının 1500 olduğunun belirtildiği, söz konusu maddede atıfta bulunulan Teknik Şartnamenin 4.5’inci maddesinin ise “Bu Şartnamede belirtilen ve yüklenicinin sorumluluğunda bulunan şartlardan herhangi birinin yerine getirilmemesi halinde, uyulmayan her gün ve her bir aykırılık için, Yukarıda belirtilen aykırılık hallerinin oluşması durumunda işe ait Sözleşmenin “Cezalar ve sözleşmenin Feshi” başlıklı 16. maddesinde belirtilen cezalar uygulanacaktır.” şeklinde düzenlenmiş olduğu,

Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinin beşinci satırında belirlenen ve ceza uygulamasını öngören aykırılık sayısı ve hallerinin Teknik Şartnamenin 4.5. maddesine atıf yaptığı, 4.5’inci maddedeki düzenlemenin ise kapsayıcı nitelikte olduğu, Teknik Şartname’deki tüm yükümlülükleri kapsadığı, başvuruya konu düzenlemenin mevcut haliyle Teknik Şartnamenin anılan Tasarı’nın 16.1.1’inci maddesindeki genel aykırılık halini ifade ettiği, bu durum neticesinde Teknik Şartname’ye aykırılık oluşması durumunda anılan Tasarı’nın 16.1.1’inci maddesi kapsamında mı yoksa 16.1.2’nci maddesi kapsamında mı ceza kesileceği ve aykırılık sayısında tereddüt oluşturacağı, bu itibarla başvuruya konu düzenlemenin çelişkili olması nedeniyle mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde ise, bu madde kapsamında belirtilen aykırılık hallerinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedileceği durumların belirtilmesi gerekmektedir. Ancak idarece bu durumlar net olarak ortaya koyulmadan Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde düzenlenen aykırılık hallerine yer verildiği, aykırılık sayısının toplamda 500’den fazla olması halinde protesto çekilmeksizin sözleşmenin feshedileceğinin düzenlenmiş olduğu, diğer taraftan Teknik Şartnamenin 4.1. maddesinde belirtilen hususların ortaya çıkması durumunda sözleşmenin feshini gerektiren aykırılık sayısının 150, Teknik Şartnamenin 4.5. maddesinde belirtilen hususların ortaya çıkması durumunda sözleşmenin feshini gerektiren aykırılık sayısının 1500 olduğu görülmüştür.

Sözleşme Tasarısı’nın 16.2 ve 16.3’üncü maddesinin birbirinden bağımsız olarak özel aykırılık ve ağır aykırılık hallerini tanımlaması gerekmektedir. Sözleşme Tasarısı’nın 16.2’nci maddesinde belirtilen aykırılık durumlarında cezai yaptırım ve devamında sözleşmenin feshi durumunu, 16.3’üncü maddesinde ise ağır aykırılık durumları ve bu durumda direkt sözleşmenin feshi durumunun uygulanmasını sağlayacak şekilde düzenleme yapılması gerekirken, idarece yapılan düzenlemenin uygun olmadığı belirlenmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Anılan Kanun’un "İdareye şikâyet başvurusu" başlıklı 55’inci maddesinde ise “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, … izleyen günden itibaren başlar …” hükmü yer almaktadır.

28.04.2022 tarihinde yayınlanan İhale İlanı’nın “İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler:” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.3.2. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği İdari Şartnamenin 7nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

İstekli, teknik şartname ekinde verilen "EK-4: İsteklinin Teklif Ettiği Araçlara Ait Özellikler Tablosu"nda gösterilen araçlarla ilgili (Model Yılı /Marka Kodu/Tip Kodu/Marka Adı/Tip Adı/Kasko Değeri) bilgileri Yeterlilik Bilgileri Tablosunun Diğer Belgeler satırında eksiksiz olarak beyan edecektir. "Ek-4 : İsteklinin Teklif Ettiği Taşıtlara Ait Özellikler Tablosu"nda gösterilen taşıtlarla ilgili bilgileri beyan etmeyen veya eksik beyan eden isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.

7.5.4.2. Ek-4:İsteklinin Teklif Ettiği Taşıtlara Ait Özellikler Tablosunda gösterilen teklif ettiği binek cinsi taşıtlar; T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca hazırlanan yerli muhteva oranlarını gösteren listeye uygun olacak ve teklif ettiği model yılına ait binek cinsi taşıtın yerli muhteva oranı %50nin üzerinde olacaktır. Yine binek cinsi taşıtların motor hacmi 1600 cc’yi geçmeyecektir. Bu şartları sağlamayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır. 7.5.4.3. Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kararda belirtilen hükümlere uygun olmayan taşıt teklif eden isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.…” düzenlemesi,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: DSİ 23.Bölge Müdürlüğü (KASTAMONU) Şoförlü Taşıma Hizmeti Alımı (35 Araç, 39 Kişi Şoför)

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Koordinasyonu DSİ 23.Bölge Müdürlüğünce sağlanacak, DSİ 23. Bölge Müdürlüğü ile bağlı Şube Müdürlüklerinin taşıt ihtiyacı için 12 ay süreli, toplam 39 Şoförlü 35 adet taşıt kiralanacaktır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Dsi 23. Bölge Müdürlüğü (Kastamonu), Dsi 231. Şube Müdürlüğü (Kastamonu), Dsi 232. Şube Müdürlüğü (Zonguldak), Devrek İşletme Başmühendisliği (Devrek-Zonguldak), 233. Şube Müdürlüğü (Bartın), 234. Şube Müdürlüğü (Karabük)” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…İstekli, teknik şartname ekinde verilen "EK-4: İsteklinin Teklif Ettiği Araçlara Ait Özellikler Tablosu"nda gösterilen araçlarla ilgili (Model Yılı /Marka Kodu/Tip Kodu/Marka Adı/Tip Adı/Kasko Değeri) bilgileri Yeterlilik Bilgileri Tablosunun Diğer Belgeler satırında eksiksiz olarak beyan edecektir. "Ek-4 : İsteklinin Teklif Ettiği Taşıtlara Ait Özellikler Tablosu"nda gösterilen taşıtlarla ilgili bilgileri beyan etmeyen veya eksik beyan eden isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.

7.5.4.3. Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kararda belirtilen hükümlere uygun olmayan taşıt teklif eden isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.…” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında yapılacak ve teklif fiyata dahil edilecek giderler:

…

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Teklif fiyata dahil giderlere ilişkin bilgiler

…

A-) Birim Fiyat Cetveli ekinde yer alan,

- 6 Adet Şoförü ile birlikte Otomatik Vites Binek Taşıtı (4+1), en az 2013 model,

taşıtlar için teklif fiyatlarına dâhil giderler;

A.1) Taşıtın akaryakıt hariç, tüm sigorta ve vergileri, her türlü bakım, tamir, lastik, amortisman, muayene ücretleri, GPRS vb. cihazların montaj masrafları ile diğer genel giderleri teklif fiyatına dahil edilecektir.

A.2) Bu madde de belirtilen her bir taşıtta bir şoför olmak üzere, toplam 6 adet taşıtta 6 şoför çalıştırılacaktır.

Taşıt şoförüne brüt asgari ücret ve bir ayda 22 gün üzerinden günlük brüt 24,64 TL tutarında yemek bedeli ve bir ayda 22 gün üzerinden günlük brüt 13,43 TL tutarında yol bedeli nakdi olarak hesap edilerek ödenecektir.

Yüklenici ödenecek bu hizmet bedellerini bordro düzenlemek suretiyle şoförlere ödemekle yükümlüdür.

İstekliler tekliflerini aylık olarak vereceklerdir. İdari Şartname ekinde çalıştırılacak araçların miktar ve süreleri belirtilmiştir.

Burada bahsi edilmeyen ihale dokümanında belirtilen diğer tüm mali, kanuni yükümlülükleri de dahil olmak üzere, teklif fiyata dahil edilecek olup, aşağıda

A.3) maddesinde belirtilen hükümler doğrultusunda,

A) maddesinde belirtilen taşıtlar için,

Teklif edilecek birim fiyatı: A.1) + A.2) +A.4) maddeleri toplam sonucu olacaktır.

A.3) Teklif bedelin hesabında; 02.10.2014 tarih ve 29137 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkında” 2014/6814 Karar Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 2/b maddesi gereğince, (EK-6) teklif edilen taşıtın Türkiye, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan ve harcama talimatının verildiği yılın Ocak ayı (Motorlu Kara Taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2 sine, yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarına işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) (06.11.2015 tarih ve 2015/8204 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı) ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacak olup, teklif değerlendirme aşamasında yapılacak hesaplama neticesinde tutarın aştığı tespit edilirse isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.

Tekliflerin değerlendirilmesinde: Taşıtların kasko değer hesabında ihalenin harcama talimatının verildiği 2022 yılı Ocak ayı kasko değerleri alınacak, personel maliyeti için İhale Tarihli KİK işçilik modülü kullanılacaktır.

C-) Birim Fiyat Cetveli ekinde yer alan,

Vardiya Hizmeti Sağlayacak 2 Adet Şoförü ile Birlikte 1 Adet 9+1 kişilik Minibüs, en az 2013 model” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.11. Bu ihale dokümanı kapsamında alımı gerçekleştirilen tüm taşıtlar fiilen arazi üzerinde görev yapacaklardır” düzenlemesi,

İhaleye ait Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. Şartname kapsamı taşıt hizmetleri aşağıda belirtilmiştir;

a) DSİ 23. Bölge Müdürlüğü sorumluluğundaki işlerin zamanında, etkin ve eksiksiz olarak tamamlanabilmesi için DSİ 23. Bölge Müdürlüğü sınırları içinde veya dışında görevlendirilecek personelin görev mahalline veya şantiyelere götürülüp, getirilmesi v.b. hizmetlerin yerine getirilmesi;

b) Gerektiğinde İDARE ’nin mesai bitiminden sonra veya tatil günlerinde bölge sınırları içinde veya dışında İdareye bağlı Şube Müdürlükleri ve Başmühendisliklerin taşıma ve ulaşım hizmetlerini yapmak;

c) Çalışmalar arazi koşulları altındadır. Arazinin ve yolların trafiğe uygunluğuna taşıtın içindeki DSİ personeli karar verir. Şoför veya yüklenici bu konuda itirazda bulunamaz.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Taşıtların Teknik Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “…c) Minibüs Tipi 9+1 kişilik en az 2013 model taşıtlar ; 9+1 kişi kapasiteli minibüsü tip taşıtlar imal yılı 2013 veya daha üst model, motor hacmi asgari 1900 cc olacaktır. Tüm araçlarda ABS fren sistemi bulunacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece ihale dokümanı kapsamında verilen birim fiyat teklif cetveli standart formu aşağıdaki şekildedir.

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

12 Ay Süreli, 15 Adet Şoförü ile Birlikte Çift Sıralı Pick-up 4X4, en az 2013 Model, (15 Adet x12 Ay)

adet x ay

180

12 Ay Süreli, 1 Araçta 2 Şoförlü (Toplam 6 Şoför) Vardiya Hizmeti sağlayacak 3 adet Çift Sıralı Pick-up 4X4, en az 2013 Model, (3 Adet x12 Ay)

adet x ay

12 Ay Süreli, 1 Araçta 2 Şoförlü Vardiya Hizmeti sağlayacak 1 adet Minibüs (9+1), en az 2013 Model, (1 Adet x12 Ay)

adet x ay

12 Ay Süreli, 10 Adet Şoförü ile Birlikte Arazi Binek Taşıt (4x4), en az 2013 Model, (10 Adet x12 Ay)

adet x ay

120

12 Ay Süreli 6 Adet Şoförü ile Birlikte Otomatik Vites Binek Taşıtı (4+1), en az 2013 Model, (6 Adet x 12 Ay)

adet x ay

Fazla Çalışma (Pick Up ,Arazi Binek ve Minibüs için)

saat

8.910

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Çalışması (Pick-up, Arazi Binek ve Minibüs için)

gün

396

Konaklama ( Pick Up,Arazi Binek ve Minibüs için)

gün

792

Başvuru sahibinin, bahse konu iddialarının ihale dokümanının ihale ilanının 4.3.2’nci maddesine yansıyan hükümlerine yönelik olduğu, ilana yansıyan hususlarla ilgili olarak şikâyet başvurularında sürenin ilk ilan tarihinden itibaren başlayacağı, incelenen ihalede şikâyete yol açan durumun farkına varılması gereken tarihin ihalenin ilan tarihi olan 28.04.2022 tarihi olduğu, başvuru sahibi tarafından ise bu tarihi izleyen 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 23.05.2022 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, dolayısıyla ilana yansıyan hususlara yönelik şikâyet başvuru süresinin sona erdiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’in “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir…” açıklaması,

4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, (1) 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan hizmetlerden; araştırma ve geliştirme, piyasa araştırması ve anket, tanıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanatlar gibi nitelikleri itibarıyla kısa süreli hizmetler ile sigorta, muhasebe ve 4734 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde yer alan danışmanlık hizmetlerinden mali ve hukuki nitelikteki hizmetlere fiyat farkı ödenmez.

(2) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerin, bu Kanundan istisna olmakla birlikte birinci fıkra kapsamında fiyat farkı hesaplanabileceği öngörülen hizmet alımlarının ihale dokümanlarında bu Esaslara uygun şekilde hazırlanmış açık bir düzenleme bulunması halinde bu Esaslar uygulanabilir.” açıklaması,

Anılan Esasların “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında yapılacak ve teklif fiyata dahil edilecek giderler:

…

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Teklif fiyata dahil giderlere ilişkin bilgiler

…

A-) Birim Fiyat Cetveli ekinde yer alan,

- 6 Adet Şoförü ile birlikte Otomatik Vites Binek Taşıtı (4+1), en az 2013 model,

taşıtlar için teklif fiyatlarına dâhil giderler;

…

A-4) Bu maddede bulunan binek cinsi taşıtlarda çalışacak şoförler için istekliler tarafından tekliflerin hazırlanması aşamasında aylık olarak Fazla Çalışma, Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü Çalışması ve Konaklama yaptırılabilecek şekilde teklif verilecek olup,6 binek (otomobil) ve araç şoförüne; Fazla Çalışma için aylık bir araç şoförüne 22,5 saat olmak üzere aylık toplam (6x22,5) saat Fazla Çalışma, Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü için aylık bir araç şoförüne 1 gün olmak üzere aylık toplam 6 (6x1) gün Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü Çalışması ve Konaklama için aylık bir araç şoförüne 1 gün olmak üzere aylık toplam 6 (6x1) gün İdare tarafından hizmet yaptırılmasına olanak verilebilecek şekilde teklif hazırlanacaktır. Ayrıca binek (otomobil) cinsi taşıtta çalışacak olan şoförlerin işçilik maliyeti, işçilik hesaplama modülünde bulunan ve brüt asgari ücretin %50 artırımlı tutarı olan asgari işçilik maliyetini (sözleşme ve genel giderler dâhil maliyeti) geçmeyecektir. Verilecek olan teklifin toplam tutarı İdarenin bu öngörülen hizmetlerin yaptırılmasına engel olacak şekilde teklif verilmesi durumunun Birim Fiyat Teklif Mektubu eki Birim Fiyat Teklif Cetvelinden görülmesi halinde isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır. Yukarıda belirtilen çalışma gün ve saatleri öngörülen gün ve çalışma saatleridir. Bu madde de belirtilen Fazla Çalışma ile Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü Çalışmaları için yapılacak ödemelerde Kamu İhale Kurumunun İşçilik Hesaplama Modülünden bulunan sözleşme ve genel giderler dahil maliyeti içeren Fazla Çalışma ile Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü Çalışmalarına karşılık gelen birim fiyat dikkate alınarak ödeme yapılacaktır. Konaklama ücreti için günlük brüt 120,00 TL ödenecektir. Bu konaklama bedeli DSİ Genel Müdürlüğü 2022 Yılı Misafirhane Ücret Tarifesine göre tespit edilmiştir. Konaklama bedelinin ödenebilmesi için konaklamaya dair fatura / makbuzun İdareye teslim edilmesi şarttır. Getirilecek olan makbuz / faturalardaki bedel 120,00 TL’nin altında ise fatura bedeli ödenecek olup, Konaklama için günlük 120,00 TL’nin üzerinde herhangi bir ödeme yapılmayacaktır. Konaklama ücretini gösterir fatura / makbuz İdareye teslim edilmez ise ödeme yapılmayacaktır. Ayrıca, bu bedel sözleşme bitimine kadar değişmeyecek olup, bu bedele sözleşme ve genel giderler dahildir. İstekliler tekliflerinin buna göre düzenleyeceklerdir.

Ödemeler, İstekli tarafından Birim Fiyat Teklif Mektubu eki Birim Fiyat Teklif Cetvelinde belirtilen aylık Birim Fiyat Teklif Bedelinden; KİK İşçilik Hesaplama Modülünden bulunan Fazla Çalışma Birim Fiyatının (sözleşme ve genel giderler dahil) 22,5 Saat ile çarpılması sonucu bulunan bedelin çıkartılması, KİK İşçilik Hesaplama Modülünden bulunan Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü Çalışma Birim Fiyatının (sözleşme ve genel giderler dahil) 1 Gün ile çarpılması sonucu bulunan bedelin çıkartılması ve Konaklama için öngörülen birim fiyatın 1 gün ile çarpılması sonucu bulunan bedelin çıkartılması sonucunda bulunan bedel üzerine; aylık yapılacak Fazla Çalışma için KİK İşçilik Hesaplama Modülünden bulunan Fazla Çalışma Birim Fiyatının (sözleşme ve genel giderler dahil) aylık yapılan Fazla Çalışma Saati ile çarpılması sonucu bulunan bedelin eklenmesi, aylık yapılacak Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü Çalışması için KİK İşçilik Hesaplama Modülünden bulunan Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü Çalışma Birim Fiyatının (sözleşme ve genel giderler dahil) aylık yapılan Gün sayısı ile çarpılması sonucu bulunan bedelin eklenmesi ve aylık yapılacak Konaklama için öngörülen birim fiyatın yapılan Konaklama Gün sayısı ile çarpılması sonucu bulunan bedelin eklenmesi ile bulunan bedel aylık olarak yükleniciye ödenecektir.

Ay içerisinde yapılmayan Fazla Çalışma, Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü Çalışması ve Konaklama için ise ödeme yapılmayacaktır.

Yüklenici ödenecek bu hizmet bedellerini bordro düzenlemek suretiyle şoförlere ödemekle yükümlüdür.

…

G-) Birim Fiyat Cetveli ekinde yer alan,

Minibüs, Pick-up ve Arazi Binek Araçlarda hizmet veren şoförlerin Konaklama Maliyeti için;

Konaklama ücreti için günlük brüt 120,00 TL ödenecektir. Bu konaklama bedeli DSİ Genel Müdürlüğü 2022 Yılı Misafirhane Ücret Tarifesine göre tespit edilmiştir. Ayrıca, bu bedel sözleşme bitimine kadar değişmeyecek olup, bu bedele sözleşme ve genel giderler dahildir. İstekliler tekliflerini buna göre düzenleyeceklerdir.

Yatılı Kalınacak toplam gün sayısı (21233) 792 gündür.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

Fiyat Farkı Açıklamaları

Fiyat farkında 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların sadece 6. maddesine göre fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 12 (oniki) aydır

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır.

Fiyat Farkı Açıklamaları

14.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplaması yapılmasının ihale dokümanında belirtilmesi gerektiğine yönelik zorunluluğun personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarını kapsadığı, araştırma ve geliştirme, piyasa araştırması ve anket, tanıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanatlar gibi nitelikleri itibarıyla kısa süreli hizmetler ile sigorta, muhasebe ve 4734 sayılı Kanunun 48’inci maddesinde yer alan danışmanlık hizmetlerinden mali ve hukuki nitelikteki hizmetlere fiyat farkı verilmeyeceği, fiyat farkına ilişkin esaslar doğrultusunda sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan işlerde fiyat farkı hesaplanması gerektiği, idarece ihale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme yapılması durumunda, hizmette kullanılacak girdilerin ağırlık katsayılarının ve kullanılacak alt endekslerin dokümanda belirlenmesinin zorunlu olduğu, başvuruya konu ihale dokümanında işin süresinin “işe başlama tarihinden itibaren 12 (on iki) ay” olarak belirlendiği, bu itibarla başvuruya konu ihalede sözleşme süresinin 365 takvim gününü aşıp aşmadığının belirsiz olduğu, fiyat farkı verilmesinin zorunlu olduğu ve fiyat farkı verilemeyeceğinin belirtildiği durumlar dışındaki hizmet alım ihalelerinde fiyat farkı verilip verilmeyeceği, verilecekse hangi kalemler için fiyat farkı verileceği hususunun idarenin takdirinde olduğu anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 81.1’inci maddesinde yer verilen işçilik maliyetlerine yönelik fiyat farkı hesaplaması yapılmasının ihale dokümanında belirtilmesine ilişkin zorunluluğun personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarını kapsadığı, ihale dokümanında çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve personelin haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı anlaşıldığından işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplamasına dair bahse konu Tebliğ’de belirtilen açıklamanın başvuru konusu ihalede dikkate alınması gerektiği, bu kapsamda şikayete konu ihalede işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtildiği,

Öte yandan diğer giderlerle (konaklama, amortisman, bakım, lastik, sigorta vb. gibi) ilgili olarak fiyat farkı verilmesine yönelik düzenlemenin idarenin takdirinde olduğu, isteklilerin bu hususları göz önünde bulundurarak tekliflerini hazırlamaları gerektiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Kanunun amacı; karayolu taşımalarını ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlemek, taşımada düzeni ve güvenliği sağlamak, taşımacı, acente ve taşıma işleri komisyoncuları ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği ve benzeri hizmetlerin şartlarını belirlemek, taşıma işlerinde istihdam edilenlerin niteliklerini, haklarını ve sorumluluklarını saptamak, karayolu taşımalarının, diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve birbirlerini tamamlayıcı olarak hizmet vermesini ve mevcut imkânların daha yararlı bir şekilde kullanılmasını sağlamaktır.” hükmü,

Anılan Kanun’un 3’üncü maddesinde“…Taşımacı: Taşımacı yetki belgesine sahip olan ve kendi nam ve hesabına taşımayı bir ücret karşılığı üstlenen gerçek veya tüzel kişiyi… ifade eder.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti” başlıklı 5’inci maddesinde “Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur.

Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yetki belgesi alınabilmesi için taşıma işleri işletmecilerinin meslekî saygınlık, malî yeterlilik ve meslekî yeterliliğe sahip olması gerekmektedir…” hükmü,

Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…üüü) Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi… ifade eder.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.” hükmü,

“Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) A türü yetki belgesi: Otomobille ticari tarifeli veya tarifesiz olarak, yurt içi veya uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) A1 Yetki Belgesi: Yurtiçi tarifeli veya tarifesiz yapacaklara,

…verilir.” hükmü,

“Mevzuata uygun taşımacılık, yetki belgelerinin devredilemeyeceği ve genel yasaklar” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Karayolu taşımacılık faaliyetlerinin ikili ve çok taraflı uluslararası anlaşma ve sözleşmelere, Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ilgili diğer mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi esastır…” hükmü,

“Yetki belgesi almanın veya yenilemenin özel şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) A türü yetki belgeleri için başvuranlardan:

a) A1 yetki belgesi için başvuranların, ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş en az 4 adet özmal otomobil ile 20.000 Türk Lirasısermaye veya işletme sermayesine sahip olmalarışarttır.

b) A2 yetki belgesi için başvuranların, ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş en az 5 adet özmal otomobil ile 40.000 Türk Lirasısermaye veya işletme sermayesine sahip olmalarışarttır.

c) A1 ve A2 yetki belgesi için başvuranların, kullanım hakkına sahip olunan ve taşımacılık faaliyetinin yürütüleceği merkezi adresi veya varsa şubesinin bulunduğu imarlı yapı/bina/tesisin, bu işe elverişli (…) bir taşınmaz olmasışarttır.

ç) A1 yetki belgesine başvuranlardan, kamu kurum ve kuruluşlarına da hizmet vermek isteyenlerin ayrıca kamu kurum/kuruluşuyla yapılmış asgari 4 taşıt için geçerli taşıma hizmet alımı sözleşmesine sahip olması ile Bakanlığa sunulan sözleşmede/sözleşmelerde belirtilen taşıt sayısının toplamda 4 taşıtın altına düşmemesi şarttır. Bu bent çerçevesinde yetki belgesi eki taşıt belgesine kayıtlı taşıtların hizmet verecekleri kamu kurum/kuruluşları haricinde taşımacılıkta kullanılması yasaktır. Bu bentte belirtilen taşıtlara ilişkin yasağa uymayan yetki belgesi sahiplerine 50 uyarma verilir.
…

e ) Kamu kurumu/kuruluşu haricindekilere hizmet vermek üzere A1 yetki belgesi almak için başvuran gerçek veya tüzel kişilere yetki belgesi ücreti A1 yetki belgesi için belirlenmiş güncel ücretin 12 katı olarak uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

28.04.2022 tarihinde yayınlanan İhale İlanı’nın “İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4. İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler:

4.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

4.1.1.3. İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgeler,

İhaleye katılacak olan istekliler; İhale konusu hizmetin yerine getirilmesinde, T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının Karayolu Taşıma Yönetmeliği hükmü gereğince;

İstekli, kendi adına kayıtlı olan, yurt içinde ticari amaçla eşya taşımacılığı yapabileceğini gösteren "K" türü ve/veya muadil yetki belgesini teklifi ile birlikte verecektir.
İstekli, kendi adına kayıtlı olan, yurt içinde ticari ve tarifesiz olarak yolcu taşımacılığı yapabileceğini gösteren "D2" ve/veya "B2" ve/veya muadil yetki belgesini teklifi ile birlikte verecektir.

Yukarıda belirtilen belgelerle ilgili olarak yeterlik bilgileri tablosunda istenilen bilgiler yeterlik bilgileri tablosunda eksiksiz olarak beyan edilecektir.…” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1…ı) İhaleye katılacak olan istekliler; İhale konusu hizmetin yerine getirilmesinde, T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının Karayolu Taşıma Yönetmeliği hükmü gereğince;

İstekli, kendi adına kayıtlı olan, yurt içinde ticari amaçla eşya taşımacılığı yapabileceğini gösteren "K" türü ve/veya muadil yetki belgesini teklifi ile birlikte verecektir.
İstekli, kendi adına kayıtlı olan, yurt içinde ticari ve tarifesiz olarak yolcu taşımacılığı yapabileceğini gösteren "D2" ve/veya "B2" ve/veya muadil yetki belgesini teklifi ile birlikte verecektir.

Yukarıda belirtilen belgelerle ilgili olarak yeterlik bilgileri tablosunda istenilen bilgiler yeterlik bilgileri tablosunda eksiksiz olarak beyan edilecektir.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.4. İhale komisyonu kararı sonrasında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, kendi adına kayıtlı olan A1 yetki belgesini sözleşme imzalanmadan önce İdaremize vermesi zorunludur. A1 Yetki Belgesine sahip değil ise, Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğünün 22/03/2016 tarih ve 21733 sayılı Oluru gereğince; kendi adına kayıtlı A1 Yetki Belgesini sözleşme imzaladıktan sonra 20 (yirmi) gün içerisinde İdaremize teslim edecek olup, A1 Yetki Belgesi ilgili kurumdan alınıp İdaremize teslim edilmeden işe başlatılmayacaktır. Yukarıda belirtilen süre içerisinde A1 Yetki Belgesinin ilgili Kurum tarafından verilmemesi halinde yüklenici A1 Yetki Belgesi için ilgili Kuruma başvuru yaptığına dair belgeleri İdaremize sunması halinde İdaremizce ek olarak 20 (yirmi) günlük bir süre tanınacaktır. Yüklenici A1 Yetki Belgesini sözleşme imzaladıktan sonra yukarıda belirtilen süreler içerisinde İdaremize teslim etmemesi durumunda sözleşme fesih işlemleri başlatılacak olup, kesin teminat gelir kaydedilecek ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 20. ve 26. maddeleri uygulanacaktır.

48.5. Yüklenici kendi adına kayıtlı olan, otomobil cinsi taşıtlar için A1 yetki belgesine işlenmiş taşıt kartlarını işe başlamadan önce İdareye teslim etmek zorundadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınmasının zorunlu olduğu, A1 türü yetki belgesinin otomobille tarifeli veya tarifesiz olarak yurt içi yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verileceği, kamu kurum ve kuruluşlarına hizmet verebilmek amacıyla A1 yetki belgesine başvuranların kamu kurum/kuruluşuyla yapılmış taşıma hizmet alımı sözleşmesini Bakanlığa sunmalarının gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale dokumanı düzenlemelerinden ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme imzalamadan önce A1 yetki belgesini sunmasının gerektiği, ancak söz konusu istekli A1 yetki belgesine sahip değilse A1 yetki belgesini ilgili kurumdan alıp sözleşme imzaladıktan sonra 20 (yirmi) gün içerisinde idareye teslim etmesi gerektiği, ancak A1 yetki belgesinin ilgili Kurum tarafından verilmemesi halinde yüklenicinin A1 yetki belgesi için ilgili Kuruma başvuru yaptığına dair belgeleri idareye sunması halinde idarece 20 (yirmi) günlük bir ek sürenin daha verileceği, yüklenicinin A1 yetki belgesini sözleşme imzaladıktan sonra yukarıda belirtilen süreler içerisinde idareye teslim etmemesi durumunda sözleşmenin fesih işlemlerinin başlatılacağı, kesin teminatın gelir kaydedileceği ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 20’nci ve 26’ncı maddeleri uyarınca işlem yapılacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca A1 yetki belgesine sahip olunmadan otomobil cinsi taşıtların çalıştırılamayacağı, kamu kurum ve kuruluşlarına hizmet verebilmek amacıyla A1 yetki belgesine başvuranların ise kamu kurum/kuruluşuyla yapılmış taşıma hizmet alımı sözleşmesini Bakanlığa sunmalarının gerektiği dikkate alındığında, idarece A1 yetki belgesine sahip olmayan yüklenicilere söz konusu belgeyi temin etmeleri için süre verilmesinin başvuru sahibinin iddiasının aksine katılımı daraltıcı değil rekabeti arttırıcı nitelikte olduğu, bahse konu sürelerin ihale konusu işteki sadece otomobil cinsi taşıtları kapsadığı, idarenin yüklenicinin A1 yetki belgesi almasına olanak sağlamak için verdiği 20 günlük sürelerde otomobil cinsi taşıtların çalıştırılmaması durumunun dokümana aykırılık olarak değerlendiremeyeceği, bu kapsamda söz konusu 20 günlük süreler için Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesine göre ceza uygulanması durumundan da söz edilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin, bahse konu iddialarının ihale dokümanının ihale ilanının 4.1’inci maddesine yansıyan hükümlerine yönelik olduğu, ilana yansıyan hususlarla ilgili olarak şikâyet başvurularında sürenin ilk ilan tarihinden itibaren başlayacağı, incelenen ihalede şikâyete yol açan durumun farkına varılması gereken tarihin ihalenin ilan tarihi olan 28.04.2022 tarihi olduğu, başvuru sahibi tarafından ise bu tarihi izleyen 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 23.05.2022 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, dolayısıyla ilana yansıyan hususlara yönelik şikâyet başvuru süresinin sona erdiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’de “…3.11. İdarenin belirleyeceği taşıtlarda HGS veya OGS sistemi mevcut olacaktır. Bu sistemin kurulumu yükleniciye ait olup, geçiş ücretleri idare tarafından karşılanacaktır. Yükleniciye ödeme yapılabilmesi için HGS’ye ait geçiş ücretlerini gösterir belgelerin (PTT, Bankalardan veya internetten alınan belgeler) yüklenici tarafından İdareye sunulması zorunludur. Ücret gösteren belgelerin geçiş tarihini ve geçiş yapan aracın plakasını göstermesi zorunludur. HGS belgelerinin, İdareye sunulmaması halinde ödeme yapılmayacaktır. Hızlı Geçiş Sisteminden (HGS) kaynaklanan cezalar yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, ihale dokümanında taşıtlarda HGS veya OGS sisteminin mevcut olmasının öngörüldüğü, söz konusu dokümanda geçiş ücretlerinin idarece ödeneceği, kurulumun ise yüklenicinin sorumluluğunda olduğunun belirtildiği görülmüştür. Diğer taraftan, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğünce 31 Mart 2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere otoyol ve köprü geçişlerinde OGS'nin kaldırılarak geçişlerin sadece HGS üzerinden yapılmaya başlanacağının duyurulduğu tespit edilmiştir. HGS uygulaması kapsamında herhangi bir kurulumdan söz edilemeyeceği, HGS etiketi temin edilmek ve bakiye yüklenmek suretiyle köprü ve otoyollarda geçiş ücretlerinin ödenebileceği, geçiş ücretlerinin idarece ödeneceği dikkate alındığında HGS etiket ücretlerinin basiretli istekliler tarafından önceden öngörülebilir olduğu ve başvuruya konu düzenlemenin teklif vermeye engel teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi :

Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.

İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır.

Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.

İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.

Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir.

Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez.

Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa kontrol teşkilatı, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakediş raporlarını zamanında imzalamazsa, ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikayet ve istekte bulunamaz.

Hazırlanan ve iki tarafça imzalanmış bulunan geçici hakediş raporu, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkili makamlar tarafından düzeltilebilir. Ancak bu düzeltme sırasında eski rakam ve yazıların okunabilir şekilde çizilmiş olarak hakediş raporunda bulunması ve düzeltme yapan yetkililerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak bu düzeltmeler yeniden sayfa düzenlemeyi gerektirecek ölçüde fazla ise, esas sayfa üzerinde düzeltmenin yapıldığına ilişkin açıklama bulunmak şartı ile, yeniden ayrı bir sayfa düzenlenip hakediş raporuna eklenir.

…

Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.3… Ödemeler T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığınca serbest bırakılan ödenekler dahilinde AHP (Ayrıntılı Harcama Programı) / AFP (Ayrıntılı Finansman Programı) deki ödeme dağılımına göre yapılacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) DSİ 23. Bölge Müdürlüğü Muhasebe Şube Müdürlüğü ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

Hizmet işleri genel şartnamesinin 42/a maddesine göre aylık dilimler halinde yapılacaktır.

İşin yürütülmesi ile ilgili her türlü sorumluluk DSİ 23.Bölge Müdürlüğü ait olup, bu işe ait yapılacak ödemeler DSİ 23.Bölge Müdürlüğü Muhasebe Şube Müdürlüğü tarafından yapılacaktır.

İhale kapsamında çalışan şoförlerin ihale dokümanında yer alan ücretleri bordro düzenlenmek suretiyle ödenecektir. Bordro düzenlenmemesi halinde ödeme yapılmayacaktır.

Ayrıca ihale dokümanında yer alan ücretlerin bordroda eksik olarak düzenlenmesi halinde bordrodaki bedeller üzerinden ödeme işlemleri yapılacaktır.

Şoförlere ödenen bedelleri gösteren bir önceki hakkediş ödemesi dönemine ait banka dekontları/makbuzları takip eden her hakediş döneminde (ilk ay hariç ) İdareye teslim edilecek olup, teslim edilmemesi halinde ödeme yapılmayacaktır.

Ödemeye münhasır evraklara ait tüm sorumluluk yükleniciye aittir. Çalıştırılan şoförlere ait hakediş ödeme bilgileri arasında uyumsuzluk olduğunun tespit edilmesi durumunda teknik şartnamede belirtilen oran dahilinde cezai yaptırım uygulanacaktır.

İdare tarafından gerek resen gerekse de başvuru üzerine bordroların incelenmesi neticesinde ücretlerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde bu durumun yüklenici tarafından bordroya bağlanması istenir. Aynı zamanda, ücretlerin ödenmeyen kısmı yüklenicinin hakedişinden kesilir ve tabi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılır. Bu husus ayrıca bir tutanağa da bağlanır.

İhale kapsamında çalışacak olan tüm şoförler SGK’ya kayıtlı olacak ve bu husus SGK kayıtlarından görülecektir. SGK kaydı olmayan hiçbir şoför çalıştırılmayacaktır.

Ödemeler T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığınca serbest bırakılan ödenekler dahilinde AHP (Ayrıntılı Harcama Programı) / AFP (Ayrıntılı Finansman Programı) deki ödeme dağılımına göre yapılacaktır.

12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 7066 sayılı 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ve muhtelif kanunlarla bütçe uygulama sürecine ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisinin Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına verildiği, Maliye Bakanlığı mülga Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliği’nde ayrıntılı harcama programları (AHP) ve ayrıntılı finansman programlarının (AFP) uygulamasının yönlendirilmesine ve gerçekleştirilecek bütçe işlemlerine ilişkin usul ve esasların belirlendiği görülmüş olup, dolayısıyla başvuruya konu düzenlemelerde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin aktarılan maddesinde ve Sözleşme Tasarısı’nın 12.1.1’nci maddesinde ödeme işleminin hakediş raporunun yüklenici tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde gerçekleştirileceği açıklanmıştır.

Dolayısıyla, söz konusu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, hakediş ödemeleri açısından bir belirsizlik bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. Şartname kapsamı taşıt hizmetleri aşağıda belirtilmiştir;

b) Gerektiğinde İdare’nin mesai bitiminden sonra veya tatil günlerinde bölge sınırları içinde veya dışında İdareye bağlı Şube Müdürlükleri ve Başmühendisliklerin taşıma ve ulaşım hizmetlerini yapmak;

c) Çalışmalar arazi koşulları altındadır. Arazinin ve yolların trafiğe uygunluğuna taşıtın içindeki DSİ personeli karar verir. Şoför veya yüklenici bu konuda itirazda bulunamaz.

2.2 İdare gerektiğinde sözleşmede belirtilen şartlar içerisinde kalmak üzere yükleniciye bir gün önceden haber vererek aracın işyerini 23. Bölge Müdürlüğü sınırları içinde veya dışında olmak üzere, işe başlama ve iş bitim saatlerini yeniden düzenleyebilir. İdare iş durumuna göre haftalık normal çalışma sürelerinden 4857 sayılı iş kanununa göre düzenleme yapabilir.

2.3 Araçların kilometre sayacı arızasız ve doğru olarak çalışıyor olacaktır.

2.4 İhtiyaç listesindeki araçların belirtilen çalışma yerleri ve şoförlerin çalışacağı araçlar İdare tarafından işe başlandıktan sonra değiştirilebilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 6.15’inci maddesinde “Mesai günlerinde ve/veya mesai saatleri dışında taşıt şoförü ile birlikte idare tarafından görevlendirildiği şube müdürlüğünün araç parkında bulunacaktır. Tatil günlerinde veya mesai saatlerinin dışında herhangi bir görevlendirme için yüklenici idareye irtibat adresi ve telefonu bildirecek ve DSİ’nin istediği yerde ve saatte hazır bulunacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanının incelenmesinden, ihale konusu işin DSİ 23. Bölge Müdürlüğü sorumluluğundaki işlerin zamanında, etkin ve eksiksiz olarak tamamlanabilmesi için DSİ 23. Bölge Müdürlüğü sınırları içinde veya dışında görevlendirilecek personelin görev mahalline veya şantiyelere götürülüp getirilmesi v.b. hizmetlerin yerine getirilmesi ile gerektiğinde mesai bitiminden sonra veya tatil günlerinde bölge sınırları içinde veya dışında idareye bağlı şube müdürlükleri ve başmühendisliklerin taşıma ve ulaşım hizmetlerinin yapılması olduğu, çalışmaların arazi koşullarında gerçekleştirileceği anlaşılmaktadır. İhale dokümanında idarenin gerektiğinde sözleşmede belirtilen şartlar içerisinde kalmak üzere yükleniciye bir gün önceden haber vererek işe başlama ve iş bitim saati ile aracın işyerini 23. Bölge Müdürlüğü sınırları içinde veya dışında olmak üzere yeniden düzenleyebileceği hususuna yer verildiği görülmüştür.

Bu itibarla, Teknik Şartname’nin başvuruya konu edilen 6.15’inci maddesinde yer alan “Mesai günlerinde ve/veya mesai saatleri dışında taşıt şoförü ile birlikte idare tarafından görevlendirildiği şube müdürlüğünün araç parkında bulunacaktır. Tatil günlerinde veya mesai saatlerinin dışında herhangi bir görevlendirme için yüklenici idareye irtibat adresi ve telefonu bildirecek ve DSİ’nin istediği yerde ve saatte hazır bulunacaktır.” düzenlemesinde teklif verilmesini engelleyici herhangi bir belirsizlik bulunmadığı, araçların idarenin otoparkında hazır bulunmasının ve idarece yükleniciye bir gün önceden haber verilmek suretiyle şoförlerin göreve hazır olmalarının talep edilmesinin isteklilerin tekliflerini sağlıklı bir şekilde oluşturmalarına engel teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde yer alan başvuruya konu “…Çalışmalar arazi koşulları altındadır. Arazinin ve yolların trafiğe uygunluğuna taşıtın içindeki DSİ personeli karar verir. Şoför veya yüklenici bu konuda itirazda bulunamaz...” düzenlemesi kapsamında idareye arazinin ve yolların trafiğe uygunluğunun tespiti konusunda takdir yetkisi verilmiş ise de bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, idare personelince arazinin ve yolların trafiğe uygunluğuna ilişkin alınacak kararlarda ihale konusu işin gerekleri ile ihale dokümanında yer alan düzenlemeler ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlerin dışına çıkılamayacağının açık olduğu, bu hususun isteklilerin tekliflerini sağlıklı bir şekilde oluşturmalarına engel teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde “Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.

…

Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. …” hükmü,

Aynı Kanun’un “Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı” başlıklı 112’nci maddesinde “Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurum ve kuruluşların haklarında bu Kanun ve 854, 5953, 5434 sayılı kanunların hükümleri uygulanmayan personeli ile kamu kuruluşlarında sözleşmeli olarak istihdam edilenlere mevzuat veya sözleşmelerine göre kıdem tazminatı niteliğinde yapılan ödemeler kıdem tazminatı sayılır. (Ek fıkra: 10/9/2014-6552/8 md.) 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları; a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,

b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. 8458-2 (Ek fıkra: 10/9/2014-6552/8 md.) Alt işveren ile yapmış olduğu iş sözleşmesi sona ermediği gibi, alt işveren tarafından 4734 sayılı Kanun kapsamında bulunan idarelere ait işyerleri dışında bir işyerinde çalıştırılmaya devam olunan ve bu şekilde çalıştırıldığı sırada iş sözleşmesi kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona eren işçinin kıdem tazminatı, işçinin yazılı talebi hâlinde, kıdem tazminatının söz konusu kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen süreye ilişkin kısmı, kamu kurum veya kuruluşuna ait çalıştığı son işyerindeki ücretinin yılları itibarıyla asgari ücret artış oranları dikkate alınarak güncellenmiş miktarı üzerinden hesaplanmak suretiyle son kamu kurum veya kuruluşu tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. Bu şekilde hesaplanarak ödenen kıdem tazminatı tutarının, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden aynı süreler dikkate alınarak hesaplanacak kıdem tazminatı tutarından daha düşük olması hâlinde, işçinin aradaki farkı alt işverenden talep hakkı saklıdır.

İkinci fıkranın (b) bendi veya üçüncü fıkra uyarınca farklı kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı üzerinden kıdem tazminatı ödenmesi hâlinde, kıdem tazminatı ödemesini gerçekleştiren son kamu kurum veya kuruluşu, ödenen kıdem tazminatı tutarının diğer kamu kurum veya kuruluşlarında geçen hizmet süresine ilişkin kısmını ilgili kamu kurum veya kuruluşundan tahsil eder. Ancak, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında bu fıkra hükümlerine göre bir tahsil işlemi yapılmaz.

Kıdem tazminatı tutarı, 4734 sayılı Kanun’un ek 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde kıdem tazminatı ile ilgili açılacak bütçe tertibinden, (b) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde ise hizmet alımı gider kaleminden, ödeneğin yetip yetmediğine bakılmaksızın ödenir.

Bu madde kapsamında alt işverenler yanında çalışan işçilerin bu işyerlerinde geçen hizmet süresinin hesabı, alt işverenden ve alt işveren işçisinden istenecek belgeler ve ödeme süreci ile ilgili diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve Kamu İhale Kurumunun görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir…” hükmü,

6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun’un 3’üncü ve 8’inci maddelerinde “MADDE 3 – 4857 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“İşverenler, alt işverene iş vermeleri hâlinde, bunların işçilerinin ücretlerinin ödenip ödenmediğini işçinin başvurusu üzerine veya aylık olarak resen kontrol etmekle ve varsa ödenmeyen ücretleri hak edişlerinden keserek işçilerin banka hesabına yatırmakla yükümlüdür.”

MADDE 8 – 4857 sayılı Kanun’un 112’nci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;

a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,

Alt işveren ile yapmış olduğu iş sözleşmesi sona ermediği gibi, alt işveren tarafından 4734 sayılı Kanun kapsamında bulunan idarelere ait işyerleri dışında bir işyerinde çalıştırılmaya devam olunan ve bu şekilde çalıştırıldığı sırada iş sözleşmesi kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona eren işçinin kıdem tazminatı, işçinin yazılı talebi hâlinde, kıdem tazminatının söz konusu kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen süreye ilişkin kısmı, kamu kurum veya kuruluşuna ait çalıştığı son işyerindeki ücretinin yılları itibarıyla asgari ücret artış oranları dikkate alınarak güncellenmiş miktarı üzerinden hesaplanmak suretiyle son kamu kurum veya kuruluşu tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. Bu şekilde hesaplanarak ödenen kıdem tazminatı tutarının, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden aynı süreler dikkate alınarak hesaplanacak kıdem tazminatı tutarından daha düşük olması hâlinde, işçinin aradaki farkı alt işverenden talep hakkı saklıdır.

Kıdem tazminatı tutarı, 4734 sayılı Kanun’un ek 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde kıdem tazminatı ile ilgili açılacak bütçe tertibinden, (b) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde ise hizmet alımı gider kaleminden, ödeneğin yetip yetmediğine bakılmaksızın ödenir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1 a)Taşıtların her türlü bakım, tamir, revizyon, yağ, lastik vb. giderlerini kapsayan tüm masrafları ile sürücülerin kanunlarla belirtilen özlük hakları yükleniciye aittir.

…

6.18 Bu şartname hükümleri ile yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri arasında uyumsuzluk bulunması halinde ilgili mevzuat (kanun, yönetmelik, tebliğ, Bakanlar Kurulu Kararı vb.) hükümleri uygulanır. İşin yürütülmesi ile ilgili olarak bu şartnamede hüküm bulunmayan hallerde; 506, 5510, 1475, 4857, 6245 ve 6331 sayılı Kanunlar ile söz konusu Kanunların Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik hükümleri, burada da hüküm bulunmaması halinde ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.” düzenlemesi yer almaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun yukarıda yer verilen 112’nci maddesinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine atıfta bulunularak kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ait olduğunun hüküm altına alındığı, 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin personel çalıştırmasına dayalı ihalelere ilişkin olduğu, bu çerçevede, 4734 sayılı Kanun’a göre ihale edilen personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ait olduğunun açık olduğu, diğer taraftan, 4857 sayılı Kanun’un 2’nci maddesi gereğince, asıl işveren-alt işveren ilişkisinde, asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olan başvuruya konu ihalede 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112’nci maddesinde yer alan ve kıdem tazminatının idarelerce ödenmesi hususuna ilişkin kuralların söz konusu ihalede uygulanamayacağı ve personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, kıdem tazminatının ödenmesinde öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşları olmadığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, söz konusu hususta asıl işveren olan ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının alt işveren olan yükleniciler ile birlikte sorumlu olduğunun açık olduğu, 4857 sayılı İş Kanunu’nun yukarıda anılan hükmü karşısında sözleşmenin uygulanması aşamasında herhangi bir boşluk doğmayacağından bu hususla ilgili taraflarca sorun yaşanmayacağı, idarelerin de yükleniciler gibi, ihale ve sözleşme sürecinin her aşamasında kanun hükümlerine uymak zorunda oldukları, öte yandan, idare tarafından kaç personelin iş sözleşmesinin kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ereceğinin da net olarak belirlenemeyeceği, bu bağlamda hesaplama yapılmasının mümkün olmadığı, anılan belirsizliğin bu tür hizmet alımlarının tümü için geçerli olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde ihale dokümanında yer alan düzenlemelerin isteklilerin tekliflerini sunmasına da engel teşkil etmediği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı belirlenmiştir.

Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında yapılacak ve teklif fiyata dahil edilecek giderler:

…

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Teklif fiyata dahil giderlere ilişkin bilgiler

…

A-) Birim Fiyat Cetveli ekinde yer alan,

- 6 Adet Şoförü ile birlikte Otomatik Vites Binek Taşıtı (4+1), en az 2013 model,

taşıtlar için teklif fiyatlarına dâhil giderler;

A.2) Bu madde de belirtilen her bir taşıtta bir şoför olmak üzere, toplam 6 adet taşıtta 6 şoför çalıştırılacaktır.

A.3) maddesinde belirtilen hükümler doğrultusunda,

A) maddesinde belirtilen taşıtlar için,

Teklif edilecek birim fiyatı: A.1) + A.2) +A.4) maddeleri toplam sonucu olacaktır.

…

Ay içerisinde yapılmayan Fazla Çalışma, Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü Çalışması ve Konaklama için ise ödeme yapılmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim Fiyat Teklif Cetvelinin binek taşıta ilişkin satırının;

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

…

12 Ay Süreli 6 Adet Şoförü ile Birlikte Otomatik Vites Binek Taşıtı (4+1), en az 2013 Model, (6 Adet x 12 Ay)

adet x ay

…

şeklinde olduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde binek taşıtların akaryakıt hariç, tüm sigorta ve vergileri, her türlü bakım, tamir, lastik, amortisman, muayene ücretleri, GPRS vb. cihazların montaj masrafları ile diğer genel giderlerin teklif fiyatına dahil edileceği, binek araçlarda çalıştırılacak 6 adet şoför için taşıt şoförüne brüt asgari ücret, bir ayda 22 gün üzerinden günlük brüt 24,64 TL tutarında yemek bedeli ve bir ayda 22 gün üzerinden günlük brüt 13,43 TL tutarında yol bedelinin nakdi olarak hesap edilerek ödeneceği, her bir çalışana aylık 22,5 saat fazla çalışma, ayda 1 gün ulusal bayram ve resmi tatil çalışması ile ayda 1 gün konaklama ücretinin teklif fiyata dahil giderler olarak belirtilmiş olduğu, ancak ihale konusu hizmet kapsamında fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günü çalışması ve konaklama yapılmaması durumunda idarece yükleniciye ödeme yapılmayacağı hususunun düzenlendiği görülmüş olup yüklenici tarafından gerçekleştirilmeyen işler için idarece ödeme yapılmamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı, idarece bu doğrultuda hazırlanan doküman kapsamında isteklilerin teklif fiyatını oluşturmasına engel bir durum bulunmadığı sonucuna varıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir…” hükmü yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 53’üncü maddesinde “Birim fiyat sözleşmelerde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle sözleşme konusu işte bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin;

a) Sözleşmeye esas iş tanımı içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

şartlarıyla sözleşme bedelinin % 20’sine kadar oran dahilinde, sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılması konusunda idare yetkilidir. Bu durumda işin süresi, bu artışla orantılı olarak işin ilgili kısmı veya tamamı için uzatılır. İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin aşağıdaki hususlar sözleşme tasarısında düzenlenmiştir.

a) Ödeme yeri ve şartları

b) Avans verilip verilmeyeceği, verilecekse şartları ve miktarı

c) İşe başlama ve iş bitirme tarihi

ç) Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartları

d) Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi

e) Cezalar ve sözleşmenin feshi

f) Denetim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar

g) Anlaşmazlıkların çözüm şekli” düzenlemesi,

İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. Öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin;

a) Sözleşmeye konu hizmet içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

şartlarıyla, sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabilir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Bu durumda, yüklenicinin sözleşme bedeli tamamlanıncaya kadar işi ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmesi zorunludur.

Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çevresinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i ödenir.” düzenlemesi,

İhaleye ait Teknik Şartname’nin “Ödeme Şekli” başlıklı 2.5’inci maddesinde “Hakedişler aylık düzenlenecektir. Birim Fiyat Teklif Cetvelinde araç ve şoförler için “Şoförlü Taşıma Hizmeti”, şoförler için “Fazla Çalışma”, “Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri” ve “Konaklama” çalışmaları için iş kalemleri oluşturulmuştur.

Ödeme; Teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetvelinde “Şoförlü Taşıma Hizmeti” ile “Fazla Çalışma”, “Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri” ve “Konaklama” için teklif edilen birim fiyatlar üzerinden yapılacaktır.
Zorunlu haller nedeniyle eksik çalışmalarda (Aybaşından sonra iş başlangıcı, mücbir sebepler, İdarenin çalıştırılan araç sayısını azaltma talebi v.s.);

a) İş kalemlerindeki araçların eksik çalışması durumunda; eksik çalışılan iş kalemi için eksik çalışmaya karşılık gelecek bedel için ödeme yapılmayacaktır.

b) Bir araç ile bir aylık şoförlü taşıma hizmetinin eksik yapılması durumunda; Teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetvelinde eksik çalışmanın olduğu “Şoförlü Taşıma Hizmeti” iş kalemi için teklif edilen fiyatın, iş kalemindeki araç sayısına bölünmesi şeklinde hesaplanacak tutar hakedişten kesilecektir.

c) Bir araç ile bir günlük taşıma hizmetinin eksik yapılması durumunda; Bir araç ile yapılan bir aylık şoförlü taşıma hizmeti bedelinin 30 güne bölünmesi şeklinde hesaplanacak tutar hakedişten kesilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, Teknik Şartname’nin “Ödeme Şekli” başlıklı 2.5’inci maddesinde yer alan düzenlemelerin zorunlu hallerde gerçekleşebilecek eksik çalışmaları işaret ettiği, bahse konu düzenlemede yer alan ödeme kesintilerinin 4735 sayılı Kanun’da yer alan iş eksilişi kuralları çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği, yüklenici tarafından gerçekleştirilmeyen işler için idarece ödeme yapılmamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı ve mevcut düzenlemenin sağlıklı teklif verilmesine engel teşkil eder nitelikte olmadığı anlaşıldığından anılan iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2022/UH.II-768

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin