İş Makinesi ve Kamyon Kiralama İhalesi Şikayeti Reddedildi

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/003
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 12.01.2022
Karar No : 2022/UH.II-75
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İsa Araç Kiralama Hizmetleri Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çeşme Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/708795 İhale Kayıt Numaralı “İş Makinesi ve Kamyon Kiralanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çeşme Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 09.12.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İş Makinesi ve Kamyon Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak İsa Araç Kiralama Hizmetleri Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 03.12.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.12.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.12.2021 tarih ve 59297 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/2094 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhalenin kısmi teklife kapalı olmasının ihalenin büyüklüğü nedeniyle ihaleye katılımı engelleyeceği,
İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde “Her türlü sigorta, vergi, bakım, kasko ve onarım giderleriyle, operatör, şoför, yağ, lastik vs. giderleri ile her türlü işçilik, malzeme makine HGS OGS ücretleri ile alet edevat ücretleri/giderleri teklif fiyata dahildir.” şeklinde düzenleme yapıldığı halde, birim fiyat teklif cetvelinde sadece birimi adet olarak verilen on adet iş kalemi için satır açıldığı ve bu giderler için ayrı satır açılmadığı, özellikle ihale konusu işte çalışacak personel sayısına ilişkin ihale dokümanında açık bir düzenlemeye yer verilmemesinin isteklilerin personel gideri maliyetini hesaplamasını imkansız hale getireceği; birim fiyat teklif cetvelinde anılan giderler için ayrı satırlar açılmamasının sağlıklı teklif verilmesini engellediği, bu durumun teklif fiyatlar arasında anormal farklar yaratacağı, farklı iş kalemlerinin aynı iş kalemi altında birleştirilmesinin sağlıklı bir iş artışı ve eksilişine imkan vermeyeceği,
Sözleşme Tasarısı’nın 12.1’inci maddesinde yer alan hakkediş ödemelerine ilişkin düzenlemenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesine aykırılık teşkil ettiği; ayrıca 12.1’nci maddesindeki ödeme süresiyle 12.1.1’nci maddesindeki ödeme süresinin tezat oluşturduğu,
Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde açıklaması yapılan binde 2,00 ceza oranının konulmasına rağmen, aykırılık tablosunda listeye farklı ceza oranlarının konulmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği, yükleniciye fatura edilecek ceza oranlarının listesine bakıldığında, birbirini takip eden cezaların dokümana koyulduğunun görüleceği, ihale dokümanına aykırılık teşkil eden bu ceza ve oranlarının yüklenici firmanın işin sürdürülebilirliği açısından olumsuz bir durum olarak ortaya çıkacağı; ayrıca Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesine göre aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde hem ceza kesilip hem işin feshedileceği şeklindeki düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil ettiği,
Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde istenilen yetki belgesinin teklif dosyasıyla birlikte istenilmesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği, ihaleye katılımı engellediği,
Teknik Şartname’de istenilen ve ihale kapsamında çalıştırılacak araçların teknik özellikleri ve süre açısından temini zor araçlar olmaları nedeniyle ihaleye katılımı engellediği ve mevzuata aykırılık teşkil ettiği; farklı model yaş gruplarındaki araçların ve teknik özellikli araçların işin başlangıcının ocak ayı olması ve pandemi nedeniyle temininin güç olduğu; ayrıca çalıştırılacak araçların ihale süresince ne kadar km/saat yapacaklarının bilgisinin verilmediği, araçların bakım onarım ve yıpranma payı dikkate alındığına bu gider kalemlerinin fazlalığının işin sürdürülebilirliği açısından sıkıntı yaratacağı; araçların ihale süresince ne kadar km/saat yapacaklarının sözleşmeye bağlanmasının esas olduğu; bu düzenleme ile temel ilkelere aykırı hareket edildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1'inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü bulunmaktadır.

İhale ilanının 9’uncu maddesi, “İstekliler tekliflerini, Birim fiyatlar üzerinden vereceklerdir. İhale sonucu üzerine ihale yapılan istekliyle, her bir iş kaleminin miktarı ile bu kalemler için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır. Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.” şeklinde düzenlenmiştir.

İdari Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde, “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Söz konusu iddianın ihale dokümanının 08.11.2021 tarihli ihale ilanına yansıyan hükmüne ilişkin olduğu; bu nedenle başvuru sahibinin bu hususa ilişkin olarak 08.11.2011 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 03.12.2021 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, bu nedenle söz konusu iddianın 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca süre yönünden reddi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin 2'nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” şeklinde açıklama yapılmıştır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: İş Makinesi ve Kamyon Kiralanması

b) Miktarı ve türü:

24 Ay Süreliğine, Toplam 43 Adet İş Makinesi ve Kamyon Kiralanması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Çeşme Belediyesi - Meclis Salonu

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Her türlü sigorta, vergi, bakım, kasko ve onarım giderleriyle, operatör, şöför, yağ, lastik, vs. giderleri ile her türlü işçilik, malzeme makine HGS, OGS ücretleri ile alet edevat ücretleri/giderleri teklif fiyata dahildir.

…” düzenlemesi yapılmıştır.

Teknik Şartname’de iddia edilen hususlara ilişkin olarak aşağıdaki düzenlemeler bulunmaktadır:

“4- İdarenin çalışma programına göre, yüklenici tarafından çalıştırılan personellerin haftalık çalışma süresi 45 saat olup, verilecek olan çalışma programları idarece hazırlanacaktır. İş Makineleri ile havanın elverişli olmadığı günlerde çalışma yapılamayacağı gibi, Cumartesi, Pazar günleri ve Resmi Tatil günlerinde veya doğal afetlerde (şiddetli yağmur, sel, kar, deprem, vb.) gibi günlerde çalışma yaptırılabilir. Ayrıca 4857 sayılı İş Kanununun 55.Maddesi uyarınca personelin yıllık ücretli izinleri yüklenici tarafından koordine edilerek takip edilecektir. İzinler idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacak olup, yine personelin sağlık yönünden raporlu veya izinli olduğu günlerde işlerin aksamaması açısından yüklenici izinli veya raporlu personelin yerine aynı vasıflarda personel görevlendirmek zorundadır. Bu husus ile ilgili fazla yapılan çalışmalar, çalıştırılan personeller ile ilgili herhangi bir zamlı ücret ödemeyecek olup, teklifler yukarıda yazılı hususlar dikkate alınarak hesaplanmalıdır.

7 – Teklif fiyata dâhil işler aşağıda belirtilmiştir: Her türlü sigorta, vergi, bakım ve onarım giderleriyle, operatör, şoför, yağ, lastik vs. giderleri ile bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alet, HGS, OGS gibi tüm geçiş ücretleri ve edevat masrafları ile yüklenici karı ve genel masrafları teklif fiyata dâhil olup yüklenici ayrıca bir ücret talep edemeyecektir.

16- Araçların periyodik bakımı tamiri, yedek parça ve lastik değiştirme masrafları yükleniciye ait olup, zamanında yerine getirilecektir. Aksi takdirde cezai işlem uygulanacak ve takip eden hakedişden düşülecektir.

22- İdarenin şoför/operatörlerin ulaşımını sağlamak gibi bir yükümlülüğü yoktur.

23- Araçlarda idare isterse siren sistemi ve tepe lambası sistemleri takabilecektir. Sistemlerin kurulum, bakım ve onarım giderleri idare tarafından karşılanacaktır.

31- Yüklenici kira süresince geçerli olmak üzere araçlarına tam kasko sigortası yaptırmak ve sözleşme esnasında tam kasko sigorta poliçesini ibraz edecektir. Kaza masrafları kasko tarafından karşılanacaktır. Kasko İbraz edilmemesi durumunda idare hiçbir kaza bedelini ödemeyecektir.”.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibidir:

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

DAMPERLİ KAMYON (ŞOFÖR DAHİL) (24 AY)

adet x ay

BEKO LASTİK TEKERLEKLİ EKSKAVATÖR (OPERATÖR DAHİL) (24 AY)

adet x ay

KAZICI YÜKLEYİCİ KEPÇE (OPERATÖR DAHİL) (24 AY)

adet x ay

LOWBET TAŞIYICI (ÇEKİCİ DAHİL) (ŞOFÖR HARİÇ) (24 AY)

adet x ay

BOBCAT (OPERATÖR DAHİL) (SÜPÜRGE APARATLI) (24 AY)

adet x ay

BOBCAT (OPERATÖR DAHİL) (24 AY)

adet x ay

ÇİFT KABİN KAMYONET (ŞOFÖR HARİÇ) (24 AY)

adet x ay

ÇİFT KABİN PİCK-UP (ŞOFÖR HARİÇ) (24 AY)

adet x ay

ÇİFT SÜRGÜ KAPILI TİCARİ ARAÇ (ŞOFÖR HARİÇ) (24 AY)

adet x ay

ORTA BOY DOZER (ŞOFÖR HARİÇ) (24 AY)

adet x ay

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İdari Şartname’de ve Teknik Şartname’de yukarıda yer verilen düzenlemelerde teklif fiyata dahil unsurların belirtildiği, başvuru konusu ihalenin iş makinesi ve kamyon kiralanması işi olarak tanımlandığı, idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinde kiralanacak araç türü ve sayısı ile birlikte araç maliyetine şoför giderinin de dahil olup olmadığı da belirtilerek on kalem halinde birim fiyat teklif verilmesinin istenildiği, ihale konusu işin personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımı niteliğinde olmadığı tespit edilmiştir.

İhaleye konu işin iş makinesi ve kamyon kiralanması işi olduğu, araç kiralama ihalelerinde istekliler tarafından sağlıklı ve objektif bir fiyat teklifi verilebilmesi için gerekli olduğu şekilde birim fiyat teklif cetvelinde kiralanacak araç türü, miktarı ve şoförün dahil olup olmadığı bilgisi ile kira süresine yer verildiği; isteklilerin tekliflerini ihale dokümanı düzenlemelerini dikkate alarak maliyetleri teklif fiyata dahil ederek birim fiyat teklif cetveli üzerinden vereceği, ihale konusu iş kapsamında yapılacak giderlerin ve personel giderinin ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve maliyet unsurlarına ilişkin açıklamalar dikkate alınarak ihale konusu alanda faaliyet gösteren tecrübe sahibi olması beklenen istekliler tarafından, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde ve Teknik Şartname'de belirlenen esaslar dâhilinde hesaplanacak birim maliyetine dâhil edilmek suretiyle teklif birim fiyatlarının oluşturulabileceğinin açık olduğu, doküman düzenlemelerinde öngörülen farklı gider kalemlerinin birim fiyat teklif cetvelindeki her bir araç için ortaya çıkması söz konusu olacağından araç maliyet kalemine bu giderlerin de dahil edilmesinin iş artışı ve eksilişi yönünden sorun yaratmayacağı; dolayısıyla İdari Şartname’de düzenlenen bahse konu giderlere ilişkin olarak birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasına gerek bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Diğer taraftan, kamu ihale mevzuatında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında işçilik maliyetleri için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması gerektiğine yönelik herhangi bir düzenleme bulunmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3’üncü maddesi uyarınca, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde söz konusu işçilik giderlerine “teklif fiyatına dahil giderler” arasında yer verilmesinin yeterli olduğu, bu itibarla başvuru konusu ihalede personel gideri için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı; dolayısıyla söz konusu düzenlemenin eşit koşullar altında ve sağlıklı bir şekilde fiyat teklifi hazırlanmasına engel teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 3'üncü iddiasına ilişkin olarak:

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde, “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi :

Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.

İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır.

Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.

İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.

Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir.

Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez.

Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa kontrol teşkilatı, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakediş raporlarını zamanında imzalamazsa, ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikayet ve istekte bulunamaz.

Hazırlanan ve iki tarafça imzalanmış bulunan geçici hakediş raporu, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkili makamlar tarafından düzeltilebilir. Ancak bu düzeltme sırasında eski rakam ve yazıların okunabilir şekilde çizilmiş olarak hakediş raporunda bulunması ve düzeltme yapan yetkililerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak bu düzeltmeler yeniden sayfa düzenlemeyi gerektirecek ölçüde fazla ise, esas sayfa üzerinde düzeltmenin yapıldığına ilişkin açıklama bulunmak şartı ile, yeniden ayrı bir sayfa düzenlenip hakediş raporuna eklenir.

(Yürürlüğünün durdurulması: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17/12/2020 tarih ve Y.D. İtiraz No: 2020/585 sayılı Kararı)

Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

....” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde, “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Çeşme Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

Hakedişin hazırlanmasından itibaren 30 gün İçinde

12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin söz konusu iddiasına ilişkin olarak doküman edinildiği 03.12.2021 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde idareye başvurulmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin doküman edinme tarihi olan 03.12.2021 tarihini izleyen on gün içinde anılan iddia ile idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 16.12.2021 tarihli itirazen şikâyet başvurusunda söz konusu iddiayı ileri sürdüğü anlaşıldığından, 3’üncü iddianın 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca süre yönünden reddi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin 4'üncü iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip Sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde “…İdarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenlenir…” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde idare sözleşmeyi fesheder:

a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,

b) Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25 inci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi,

Hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran %50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır.26.1 Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.

Aykırılık Hali

İhtar Yapılacaktır/İhtar Yapılmayacaktır26.2

Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Sözleşmenin Feshini Gerektiren Aykırılık Sayısı26.3

….

16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir…” düzenlemesi,

Anılan Tip Sözleşme’nin 16.1.2’nci maddesine ilişkin ilişkin dipnotlarda;

“26.1.Bu kısma yazılacak oranlar, 16.1.1. inci maddede belirlenen asgari ceza oranından yüksek olmakla birlikte sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamaz.

26.2. Bu kısımda, aykırılık hali için ceza uygulamaya başlamadan evvel daha önceki bir aşamada ihtar yapılıp yapılmayacağı belirtilecektir.

26.3. Bu kısma yazılacak sayı 3’ten az olamaz.” açıklaması yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde, “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin Binde 2,00’dir. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.

Sıra No

Aykırılık Hali

İhtar
Yapılacaktır /
İhtar
Yapılmayacaktır

Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı

Sözleşmenin
Feshini
Gerektiren
Aykırılık
Sayısı

Her hangi iş makinelerinden birinin çalışamaması durumunda, en geç 3 iş günü içerisinde değiştirilememesi durumunda

İhtar
Yapılmayacaktır

On Binde
6,00

Her hangi bir iş makinesi haricinde ki araçların arızalanması durumunda, 3 iş günü içerisinde değiştirilmemesi

İhtar
Yapılmayacaktır

On Binde
6,00

Teknik şartnamede belirtilen hususlar ile kamyonlarda çalıştırılan şoförler ve iş makinesinde çalışan operatörlerin maaş ve sgk ödemelerinin eksik veya hiç ödenmemesi durumunda

İhtar
Yapılmayacaktır

On Binde
3,00

Kiralık Araçların Sebepsiz İşe getirilmemesi durumunda günlük kira ödenmeyeceği gibi ayrıca işe gelmediği her gün için 3 günlük kira bedeli ceza olarak kesilir.

16.1.4. Kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30?unu geçemez. Toplam ceza tutarının, sözleşme bedelinin % 30?unu geçmesi durumunda, bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi yapılmıştır.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip Sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesi uyarınca, idarelerce yapılacak sözleşmelerde Tip Sözleşme hükümlerinin esas alınacağı düzenlenmiş ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi’nin 16’ncı maddesinde cezaların ne şekilde düzenleneceği belirtilmiştir. Buna göre, söz konusu Tip Sözleşme’nin 16.1.1’inci maddesinde sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak sözleşme bedelinin %1’inden fazla olmamak üzere asgari ceza oranına yer verileceği; dipnot açıklamaları ile birlikte değerlendirilen 16.1.2’nci maddesinde ceza uygulanacak aykırılık hallerinin madde metnindeki tabloda sıralanacağı, bununla birlikte bu tabloda aykırılık hali için ceza uygulamaya başlamadan evvel daha önceki bir aşamada ihtar yapılıp yapılmayacağı, sözleşme bedeli üzerinden kesilecek ve 16.1.1’inci maddede belirtilen asgari ceza oranından yüksek olmakla birlikte, sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamayacak ceza oranı ve 3’ten az olmamak üzere sözleşmenin feshini gerektiren aykırılık sayısına da yer verileceği; 16.1.3’üncü maddesinde ise bir defa gerçekleşmiş olsa dahi protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedileceği aykırılık hallerinin düzenleneceği belirtilmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde yer verilen düzenleme incelendiğinde;

- 16.1.1’inci maddesinde sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranının sözleşme bedelinin 0,002’si (binde 2’si) olduğu, aynı fiilin tekrarı halinde bu oranın % 50 artırımlı uygulanacağı,

- 16.1.2’nci maddesindeki tabloda ise ceza uygulanacak aykırılık hallerinin sıralandığı, tabloda yer alan aykırılık hallerinde (Her hangi iş makinelerinden birinin çalışamaması durumunda, en geç 3 iş günü içerisinde değiştirilememesi durumunda; Her hangi bir iş makinesi haricinde ki araçların arızalanması durumunda, 3 iş günü içerisinde değiştirilmemesi; Teknik şartnamede belirtilen hususlar ile kamyonlarda çalıştırılan şoförler ve iş makinesinde çalışan operatörlerin maaş ve SGK ödemelerinin eksik veya hiç ödenmemesi durumunda) aynı satırda belirtilen 0,0006 (on binde 6) oranında ceza uygulanacağı, aykırılıkların 3’ten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda (3 defa) gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşmenin feshedileceği,

- 16.1.3’üncü maddesinde de “Kiralık Araçların Sebepsiz İşe getirilmemesi durumunda günlük kira ödenmeyeceği gibi ayrıca işe gelmediği her gün için 3 günlük kira bedeli ceza olarak kesilir.” şeklinde aykırılık ve yaptırımının düzenlendiği, söz konusu maddede yer verilen aykırılık hali bir defa gerçekleşmiş olsa dahi protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedileceğinin düzenlendiği; ancak fesih yaptırımına ilaveten ceza kesileceğinin de düzenlendiği görülmüştür.

Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde Sözleşme Tasarısı’nın 16.1’inci maddesinde sözleşmeye aykırılık hallerinde sözleşme bedelinin %1’inden fazla olmamak üzere asgari ceza oranının sözleşme bedelinin binde 2’si olarak belirlendiği; 16.2’nci maddede özel olarak belirtilen aykırılık hallerine ilişkin tabloda ise sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olmamak üzere uygulanacak ayrı ceza oranlarının belirlenmesinin Tip Sözleşme 16.1’inci maddesine uygun olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer verilen tabloda 3 farklı aykırılık halinin düzenlendiği, söz konusu aykırılık hallerinin birbirinden farklı olduğu, bu bağlamda söz konusu düzenlemede birbirini tekrar eden aykırılık hallerinin ve cezaların bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ancak Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde yer verilen aykırılık halinin gerçekleşmesi halinde ceza kesileceği, ayrıca söz konusu maddenin niteliği gereği söz konusu aykırılıklar bir defa gerçekleşmiş olsa dahi protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedileceği, bu bağlamda söz konusu düzenlemedeki aykırılık hali gerçekleştiğinde, idare tarafından ceza kesilerek sözleşmenin feshedileceği anlaşılmıştır. Söz konusu düzenlemenin sadece sözleşmenin feshini içermediği, sözleşmenin feshi ile birlikte yükleniciye mali açıdan sorumluluk yüklediği anlaşıldığından sözleşmenin feshi ile birlikte ceza kesilmesi işleminin uygun olmadığı, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 5'inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde, “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun “Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti” başlıklı 5’inci maddesinde “Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur.” hükmü,

08.01.2018 tarihli ve 30295 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) 4925 sayılı Kanunda belirtilen tanımlara ek olarak bu Yönetmelikte geçen;

...

üüü) Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi,

...

ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yetki belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

(3) Teknik şartnamenin idare tarafından hazırlanması esastır. Ancak, işin özelliğinin gerektirdiği hallerde ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla teknik şartname, Kanun hükümlerine uygun olarak danışmanlık hizmet sunucularına hazırlattırılabilir.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipmanın teknik özellikleri, öncelikle yerli malının da kullanılmasını sağlayacak şekilde belirlenir. Bunlara ilişkin kullanım kılavuzlarına yönelik teknik şartnamede düzenleme yapılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde, “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.

…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler” başlıklı 30’uncu maddesinde, “(1) Ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler teknik şartnamede yer alır. Bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınır. Bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi zorunludur.

(2) Bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca idarelerce belirlenmesi zorunlu olan mesleki ve teknik yeterlik kriterlerine ve bu kapsamda istenecek belgelere teknik şartnamede yer verilemez.” hükmü yer almaktadır.

Aynı Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “...(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterli kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde, “7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu Şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler: (Belirtilmemiştir)

7.5.5. Bu Şartnamenin 7’nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.” düzenlemeleri bulunmaktadır.

Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde (s. 47), “Belgelerle alakalı tüm sorumluluk yükleniciye aittir. İsteklilerin, Ulaştırma Bakanlığı Kara Ulaştırma Genel Müdürlüğünden alınmış K1, K2 C2, L1, L2, R1, R2, yetki belgelerinden en az birine sahip olması ve bu belgenin aslı veya noter onaylı suretini teklifleri ekinde sunmaları zorunludur.(*Yıldızlı K1 Kabul edilmeyecektir).” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemelerinden teknik şartnamelerde ihale konusu işin teknik ayrıntılarının ve şartlarının gösterileceği; yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale ile idari şartnamede belirtilmesinin zorunlu olduğu; idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemelerin teknik şartnamede yer alacağı; bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesinin zorunlu olduğu; idarelerce belirlenmesi zorunlu olan mesleki ve teknik yeterlik kriterlerine ve bu kapsamda istenecek belgelere teknik şartnamede yer verilemeyeceği; İdari Şartname’nin 7.5.4. ve 7.5.5’inci maddeleri uyarınca, teklif kapsamında sunulması gerektiği bu Şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen belgelerin de anılan maddede belirtilmesi gerektiği ve İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde belirtilmeyen belgelerin yeterlik kriteri olarak kullanılamayacağı; ayrıca ihale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan veya idari şartnamede yer verileceği anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede, Teknik Şartname’de yapılan düzenleme ile isteklilerin teklifleri ekinde Ulaştırma Bakanlığı Kara Ulaştırma Genel Müdürlüğünden alınmış K1, K2 C2, L1, L2, R1, R2, yetki belgelerinden en az birinin aslı veya noter onaylı suretini sunmaları zorunlu tutulmuş olup, bu düzenlemeye İdari Şartname’de yer verilmemiştir. Söz konusu düzenlemeden, istenilen belgenin, sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki teknik yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından idareye sunulması istenilen bir belge olarak değil; isteklilerin teklifleri kapsamında sunması gereken bir yeterlik belgesi olarak düzenlendiği, ancak ilanda ve idari şartnamede yeterlik kriterleri kapsamında buna ilişkin düzenleme yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Söz konusu belgelerin Teknik Şartname’de istekliler tarafından teklifleri ile birlikte sunulmasının istendiği ve idarenin şikayet başvurusuna verdiği cevapta, teklif ekinde sunulması gerektiği ve bu nedenle ihaleye katılımı engelleyici bir durum oluşturduğunun belirtildiği hususları da dikkate alındığında ihaleye ait yeterlik kriteri olarak belirlendiği anlaşılan iddia konusu belgelerin idari şartname yerine teknik şartnamede düzenlenmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığından iddia yerinde görülmüştür.

Başvuru sahibinin 6'ncı iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’de iddia edilen hususlara ilişkin olarak aşağıdaki düzenlemeler bulunmaktadır:

“1- Çalışma saatleri idare tarafından belirlenecektir. Belediyemize ait normal çalışma saatleri aşağıdaki tabloda belirtilmiştir. HAFTA İÇİ (PAZATESİ, SALI, ÇARŞAMBA, PERŞEMBE, CUMA, CUMARTESİ) 08.00 – 12.00 12.00 – 13.00 13.00 - 16.30 SABAH 4 SAAT ÖĞLE PAYDOSU 1 SAAT AKŞAM 3,5 SAAT İdare çalışma saatlerini azaltmak ya da artırmak da serbesttir, çalışma saatlerinin, vardiyalı olarak 24 saate çıkması, gece çalışmaları, cumartesi- pazar ya da resmi tatil günleri nedeniyle değişmesi durumunda yüklenici çalışma saatlerindeki bu değişikliğe uyacak ve herhangi bir ek ücret talep etmeyecektir.

8-Araçların kullandığı yakıt ( mazot&benzin ) Çeşme Belediyesi kademe mevkiinden kontrol teşkilatı onaylı talep formu ile alınacaktır. 9- İhalede belirtilen iş 24 ay süre ile olup, iş sonunda belirtilen günden daha az çalışma yapılması durumunda esas olan iş yılı içerisinde çalışılan toplam gün göz önünde tutularak ödeme yapılacaktır. Eksik kalan çalışma günleri için ödeme yapılmayacak olup yüklenici tarafından herhangi bir hak talep edilmeyecektir.

24- Araçlar şehir içinde ve şehirlerarası görevlerde kullanılabilecek ve herhangi bir kilometre sınırlamasına tabi olmayacaktır. Kiralanan araçlar idarenin uygun görmesi halinde ihtiyaç duyulan diğer birimlerde de çalıştırabilecektir.

29- Her ayın sonunda puantaj tutulma suretiyle hak ediş düzenlenecektir.

30- Fazla kilometre ücreti veya fazla çalışma saati ayrıca ödenmez.”.

Teknik Şartname’de araçlara ilişkin aşağıdaki tablo bulunmaktadır:

Sıra No

Model

Tanımı

Özellikleri

SÜRE

ADET

2016 ve Üzeri

DAMPERLİ KAMYON (10 Teker) ( ŞOFÖR DÂHİL )

EN AZ 20 m3 KAPASİTELİ

24 AY

2016 ve Üzeri

LASTİK TEKERLEKLİ EKSKAVATÖR (OPERATÖR DÂHİL)

19 TON

24 AY

2017 ve Üzeri

KAZICI YÜKLEYİCİ ( OPERATÖR DÂHİL )

KIRICILI - AKREP 4x4

24 AY

2016 ve Üzeri

LOWBET TAŞIYICI (ÇEKİCİ DAHİL) (ŞOFÖR HARİÇ)

EN AZ 3 DİNGİL

24 AY

2021 ve Üzeri

MİKRO YÜKLEYİCİ (LASTİK TEKERLEKLİ) (OPERATÖR DAHİL)

SÜPÜRGE

ATAŞMANLI - (Min. 600 kg çalışma kapasiteli)

24 AY

2021 ve Üzeri

MİKRO YÜKLEYİCİ (LASTİK TEKERLEKLİ)

(OPERATÖR DAHİL) (KAZICI VE KIRICI APARATLI)

(Min. 600 kg çalışma kapasiteli)

24 AY

2020 ve Üzeri

ÇİFT KABİN KAMYONET (ŞOFÖR HARİÇ)

Orta veya Uzun Şasili (Kasalı)

24 AY

2017 ve Üzeri

ÇİFT KABİN PİCK-UP (ŞOFÖR HARİÇ)

24 AY

2020 ve Üzeri

ÇİFT SÜRGÜ KAPILI TİCARİ ARAÇ (ŞOFÖR HARİÇ)

ÇİFT SÜRGÜ KAPILI

24 AY

2015 ve Üzeri

ORTA BOY DOZER (OPERATÖR HARİÇ)

Çalışma aralığı (Ton): 28-30 Ton

24 AY

TOPLAM:

Yapılan incelemede idarenin belediye fen işleri müdürlüğü ve işin süresinin de 2 yıl olduğu görülmüş olup araçların farklı model yıllarında ve teknik özelliklerde belirlenmesinde araç ile gerçekleştirilecek işin kapsam ve gerekliliklerinin idare tarafından dikkate alınması gerektiği ve araçlara ilişkin teknik kriter belirlemenin idarenin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik ve takdir yetkisi kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan araçların ihale konusu iş süresince çalışacakları km/saat bilgisinin verilmemesi iddiasına ilişkin olarak, birim fiyat teklif cetvelinde “adet/ay” birimi üzerinden çalıştırılacak araçlara ilişkin teklif fiyatların verileceği belirlenmiştir. İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde araç kiralanmasına ilişkin aylık olarak belirleme yapıldığı (kilometre üzerinden birim oluşturulmadığı), bu kapsamda idare tarafından ihaleye katılan isteklilerden aylık araç kiralamalarına ilişkin teklif verilmesinin istenildiği, kiralanacak araçlara ilişkin herhangi bir kilometre sınırı koyulmadığı, ayrıca il dışı görevlerde de kullanılabileceği yönünde düzenlemeye gidildiği tespit edilmiş olup kiralanacak araçlarda sınırsız kilometre düzenlemesi bulunmasından, birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen aylara ilişkin kiralanacak olan araçların idare tarafından bu süre içerisinde herhangi bir kilometre kısıtı olmaksızın yakıt gideri idarece karşılanmak suretiyle kullanılmasının amaçlandığı anlaşılmıştır.

İdarenin araçların teknik özelliklerini belirlemesi yönünden ihtiyaçları doğrultusunda takdir hakkı bulunduğu; ayrıca araçların teknik özelliklerine ilişkin detaylı belirleme yapılmayıp temel niteliklerin belirlendiği, araçlar için farklı model yıllarının öngörüldüğü ve ihale ilan tarihi olan 08.11.2021 tarihinden itibaren bu hizmet sektöründe faaliyet gösteren firmalardan bu ihaleye teklif vereceklerin ihale için hazırlık sürecine girecekleri değerlendirildiğinden araçların temin güçlüğü yönündeki iddialar yerinde görülmemiştir.

Başvuru konusu ihale dokümanında kilometre sınırı olmamakla birlikte, söz konusu araçların kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde hizmetin ifası sırasında kullanılacağı, ayrıca akaryakıt giderinin idare tarafından karşılanacağı, ihaleyi yapan idarenin görev yetkisi çerçevesinde söz konusu araçların yapacağı kilometrelerin basiretli istekliler tarafından önceden öngörülebilir olduğu, şehir dışı kullanımlarına ilişkin olarak kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı bir durumun mevcudiyeti halinde yüklenici tarafın da bu hususa itiraz edebileceği anlaşıldığından iddia yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2022/UH.II-75 (12 Ocak 2022)

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde, “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi :

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin