KİK Kararı: 2022/UH.II-585 (11 Mayıs 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/027
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 11.05.2022
Karar No : 2022/UH.II-585
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

E-ihale İnş. Tem. Danış. Bil. Gıda Sağ. Otom. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü 3. Bölge Satın Alma ve Stok Kontrol Servis Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/177468 İhale Kayıt Numaralı “TCDD 3. Bölge Müdürlüğü ve Bağlı Birimlerince Kullanılmak Üzere Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü 3. Bölge Satın Alma ve Stok Kontrol Servis Müdürlüğü tarafından 08.04.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “TCDD 3.Bölge Müdürlüğü ve Bağlı Birimlerince Kullanılmak Üzere Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak E-ihale İnş. Tem. Danış. Bil. Gıda Sağ. Otom. Tic. Ltd. Şti.nin 01.04.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.04.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.04.2022 tarih ve 18834 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.04.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/398 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartnamenin 4.2’nci maddesinde “Sözleşmeye konu olan 37 adet taşıt sözleşme başlangıç tarihi olan 01.05.2022 tarihinden 3 (üç) iş günü önce teslim edilecektir. Bununla ilgili her türlü ulaşım ve nakliye gideri yükleniciye aittir.” düzenlemesine yer verildiği, ihale tarihinin 08.04.2022 ve işe başlama tarihinin 01.05.2022 olduğu, ihale sürecindeki tebligat ve şikayet süreleri göz önünde bulundurulduğunda, sözleşme imzalanması ile işe başlama tarihinin 01.05.2022 olmasının mümkün olmadığı ve belirtilen tarihten sonrasına kalması ihtimalinin yüksek olduğunun anlaşıldığı, bu ihtimale karşın araçların tesliminin kesin ve net bir belirleme yapılarak 01.05.2022 tarihinden önceki 3 (üç) iş günü içerisinde (27.04.2022 tarihinde) olması gerektiği düzenlemesinin istekliler açısından tereddüt yarattığı, fakat söz konusu hususa ilişkin şikayetin idare tarafından uygun bulunmadığı, itirazen şikayet başvuruları neticesinde sözleşme başlangıcının kesin tarihi olarak belirtilen 01.05.2022 tarihinde işe başlanmasının ve dolayısıyla da 3 iş günü öncesi olan 27.04.2022 tarihinde de araç tesliminin yapılmasının mümkün olmadığının görüleceği, dolayısıyla Kuruma yapılan mezkûr itirazen şikayet başvurusu neticesinde sözleşmenin imzalama tarihi belli olmadığından 3 (üç) iş günü öncesi belirlemesinin de yapılamayacağından, araç teslimine yönelik hüküm uygulanması mümkün olmayan kadük bir düzenleme olduğu,

İdari Şartnamenin 48.1’inci maddesinde “İhale üzerinde kalan firma K1, A1 ve D2 yetki belgelerinin aslını veya noterden onaylı suretlerini sözleşme imzalanmadan önce idareye vermek zorundadır.” denilmek suretiyle, ihale uhdesinde kalan isteklinin sözleşme aşamasında K1, A1 ve D2 yetki belgelerini sunmasının zorunlu tutularak sözleşme imzalanmasının anılan belgelerin sunulmasına bağlı olduğunun düzenlendiği, söz konusu düzenlemenin açıkça ilgili mevzuatı aykırı olduğu, idarelerce uyulması zorunlu ve istikrar kazanmış KİK Uyuşmazlık Kararlarına göre sözleşme imzalanması aşamasında istekliler tarafından sunulması zorunlu olan belgelerin ilgili mevzuatta belirlendiği ve belirlenen belgeler dışında sözleşme imzalanması aşamasında isteklilerden başka belge istenilmeyeceği, sözleşmenin imzalanması aşamasında idarelerin isteklilerden isteyebileceği belgelerin mevzuatta belirli olduğu, sözleşme imzalanmadan önce idare tarafından isteklinin 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgelerin istenebileceği, başkaca belge sunulmasının istenilmeyeceği,

Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’üncü maddesindeki tablonun 3’üncü maddesinde “Sözleşme kapsamında araçların işe başlama tarihinde Karayolları Taşıma Yönetmeliğinde belirtilen belgelerin süresi içerisinde teslim edilmemesi hallerinde her araç başına her gün için” şeklinde ceza uygulanacak aykırılık haline ilişkin düzenleme bulunduğu, bu aykırılık halinin, yüklenici tarafından Karayolları Taşıma Yönetmeliğinde belirtilen A1 / K1 / D2 Yetki belgelerinin sunulmaması ile ilgili olduğunun görüldüğü, İdari Şartname’nin 48.1’inci maddesinde ise “İhale üzerinde kalan firma K1, A1 ve D2 yetki belgelerinin aslını veya noterden onaylı suretlerini sözleşme imzalanmadan önce idareye vermek zorundadır.” şeklinde düzenleme bulunduğu, ihale uhdesinde kalan isteklinin sözleşme aşamasında K1, A1 ve D2 yetki belgelerini sunması zorunlu tutularak sözleşme imzalanmasının anılan belgelerin sunulmasına bağlı olduğunun düzenlendiği, idarelerce hazırlanan ihale dokümanlarında isteklileri tereddüde düşürecek çelişkili hükümlere yer verilemeyeceğinden anılan Tasarı’nın 16.1.2’nci maddesinde ve İdari Şartnamenin 48.1’inci maddesinde düzenlenen hükümlerin çelişki yarattığı ve isteklileri tereddüde düşürücü nitelikte olduğu,

2. Teknik Şartname’nin 3.12’nci maddesinde “İstekli tarafından verilecek birim araç teklifi, 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına yapılan 15.09.2014 tarih ve 2014/6814 madde 2 ile eklenen hüküm gereğince taşıtların (6. ve 8. Grup; Arazi Kullanımı için olan pikaplar hariç), “Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği” tarafından yayımlanan ihalenin yapıldığı yılın Ocak ayı itibariyle uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2 sini aşmaması gerekmektedir. Bu oranın aşılması halinde teklif değerlendirme dışı bırakılacaktır. (6. ve 8. Grup; Arazi Kullanımı için olan pikaplar hariç)…” düzenlemesine yer verildiği, ilgili hükümden de anlaşıldığı üzere, Teknik Şartname’nin ekinde bulunan ve istekliler tarafından doldurularak teklif kapsamında sunulması istenilen “EK-6 Taşıt Marka, Model, Model Yılı ve Kasko Değer Listesi”nde belirtilen araçların aylık teklifinin kasko değerinin % 2 oranını aşması durumunda isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağının anlaşıldığı, “EK-6 Taşıt Marka, Model, Model Yılı ve Kasko Değer Listesi”nde % 2 kasko değer uygulamasına tabii olmayan minibüs araçlar için de istekliler tarafından % 2 kasko değer uygulanacağı şekliyle teklif sunmalarının istenildiği, minibüs araçlar için % 2 kasko değeri üzerinde aylık teklif sunulması mümkün iken % 2 kasko değeri üzerinde aylık teklif sunulmasının önüne geçilmiş ve isteklilerin sağlıklı teklif oluşturmaları engellenmekle birlikte hak kaybına uğranılmasına neden olunduğu,

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller incelendiğinde; sayma yöntemi kullanılarak, ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların aylık kiralama bedeli için bir üst sınır belirlemesi yapıldığı ancak (16+1, 19+1) midibüs tipi aracın bu kapsamda yer almadığı hüküm altına alınarak konu ile alakalı olarak ihale dokümanına yönelik şikayet olması durumunda 16+1 veya 19+1 kişilik minibüs araçlar için %2 kasko değer denetimi yapılamayacağından anılan araçlar için % 2 kasko değer denetiminin yapılmaması gerektiği, bu nedenle taraflarınca bahse konu ihaleye iştirak edilmesi durumunda, minibüsler için %2 kasko değer şartı olmadığından aylık teklif tutarı belirlenirken kasko değerinin % 2 tutarının üzerinde teklif verilmesi söz konusu iken anılan şartın düzeltilmemesi ve ihale dokümanının bu şekilde kesinleşmesi nedeniyle firmalarının olması gerekenden daha düşük teklif vererek hak kaybına uğramamak için ihaleye iştirak edemediği,

3. Teknik Şartname’nin 2.2’nci maddesinde, çalıştırılacak araçlardan binek/otomobil ile minibüs için en az 2019 model ve en fazla 100.000 km yapmış olma şartı düzenlemesinin bulunduğu, araçların en az 2019 model olması istenilmesine rağmen en fazla 100.000 km yapmış olma sınırının konulması araçların piyasa koşullarına ve hayatın olağan akışına aykırı olduğu, Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere idarelerin uyma yükümlülüklerinin bulunduğu, dolayısıyla yapılacak düzenlemelerin ihaleye katılımı engellememesi gerektiği, bu bağlamda, 2019 model araçların bahse konu işin başlama tarihi olan 01.05.2022 tarihine kadar belirtilen 100.000 km sınırını aşmış olmasının kaçınılmaz olduğu ve yüklenicinin yeni araç satın almasını gerektireceğinden yeterli rekabet ortamının oluşmasını engelleyici nitelikte olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilân eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.

b) İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.

c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan.

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.

e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen.

f) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen.

g) İhale tarihi itibariyle, mevzuatı gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan.

h) Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen.

i) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan.

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.

Kurum, dördüncü fıkranın; (c) bendi ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının uygun görüşünü alarak sosyal güvenlik prim borcunun kapsamı ve tutarını; (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir.

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Anılan Kanunu’nun “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.

İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “…İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: TCDD 3Bölge Müdürlüğü ve Bağlı Birimlerince Kullanılmak Üzere Araç Kiralama Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

01.05.2022-31.12.2024 Tarihleri arası 32 ay süre ile 17 adedi sürücülü olmak üzere 37 adet araç kiralama hizmet alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: TCDD 3. Bölge Müdürlüğü” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İsteklilerin, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmaması gerekmektedir. Anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu durumlarında değişiklik olan istekli, İdareye derhal bilgi verecektir. İhale üzerinde kalan istekli ise sözleşmenin imzalanmasından önce, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgeleri verecektir.

10.2. Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

10.3. 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “İhale üzerinde kalan firma K1, A1 ve D2 yetki belgelerinin aslını veya noterden onaylı suretlerini sözleşme imzalanmadan önce idareye vermek zorundadır. Ayrıca işin ifa edilebilmesi için, cari kanun ve resmi düzenlemelerde zorunlu kılınan veya ileride zorunlu kılınacak olan belgelerin alınması da Yüklenicinin sorumluluğundadır.” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin 4.2’nci maddesinde “Sözleşmeye konu olan 37 adet taşıt sözleşme başlangıç tarihi olan 01/05/2022 tarihinden 3(üç) iş günü önce teslim edilecektir. Bununla ilgili her türlü ulaşım ve nakliye gideri yükleniciye aittir.” düzenlemesine,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.05.2022; işi bitirme tarihi 31.12.2024

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesine,

Anılan Tasarı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: TCDD 3. Bölge Müdürlüğü

10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve 9.1. maddesinde belirtilen tarihte işe başlanacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan Tasarı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin On Binde 1,00’dir. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.” düzenlemesine yer verilmiş olup, madde kapsamındaki tablonun ilgili kısmı aşağıdaki gibidir:

Sıra No

Aykırılık Hali

İhtar
Yapılacaktır/
İhtar
Yapılmayacaktır

Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı

Sözleşmenin
Feshini
Gerektiren
Aykırılık
Sayısı

…

…

…

…

…

3

Sözleşme kapsamında araçların işe başlama tarihinde Karayolları Taşıma Yönetmeliğinde belirtilen belgelerin süresi içerisinde teslim edilmemesi hallerinde her araç başına her gün için

İhtar
Yapılmayacaktır

On Binde
2,00

50

Aktarılan mevzuat hüküm ve düzenlemelerinden, ihale sonucunun, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirileceği, ihale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamayacağı,

Yine idareye şikâyet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamayacağı anlaşılmaktadır.

İhale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde; ihale tarihinin 08.04.2022 olduğu, Sözleşme Tasarısının 9’uncu ve 10’uncu maddesinde ise iş yeri tesliminin yapılmayacağı, işe başlama tarihinin 01.05.2022, iş bitirme tarihinin ise 31.12.2024 olarak belirlendiği, Teknik Şartname’nin 4.2’nci maddesinde sözleşmeye konu olan 37 adet taşıtın sözleşme başlangıç tarihi olan 01.05.2022 tarihinden 3 (üç) iş günü önce teslim edileceğinin ifade edildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin 10’uncu maddesinde ihale üzerinde kalan istekli tarafından sözleşmenin imzalanmasından önce, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgelerin verileceği, anılan Şartname’nin 48’inci maddesinde ise ihale üzerinde kalan istekli tarafından K1, A1 ve D2 yetki belgelerinin aslını veya noterden onaylı suretlerini sözleşme imzalanmadan önce idareye vermek zorunda olduğunun düzenlendiği, ayrıca Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde söz konusu belgelerin süresi içinde sunulmaması durumunda araç başına her gün uygulanacak cezaya yer verildiği anlaşılmıştır.

İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idarece verilen cevap yazısında “İdari Şartnamenin 48.1. maddesi, Sözleşme Tasarısının 16.1.2. maddesindeki tablonun 3. maddesi uyarınca aykırılık hallerindeki cezalar için “İhale üzerinde kalan firma K1, A1 ve D2 yetki belgelerinin aslını veya noterden onaylı suretlerini sözleşme imzalamadan önce idareye vermek zorundadır” hükmü gereğince söz konusu belgeler sözleşme imzalamadan önce istenildiğinden ve bu belgelerin yokluğunda sözleşme imza edilemeyeceğinden dolayısıyla işe başlanamayacağı için olmayan Sözleşmenin, cezaları gerçekleşmeyeceği için hiçbir çelişki ve tereddüt olmadığından itirazınız uygun bulunmamıştır.

…

İdari Şartnamenin 48.1. maddesinde “İhale üzerinde kalan firma K1, A1 ve D2 yetki belgelerinin aslının veya noterden onaylı suretlerini sözleşme imzalamadan önce idareye vermek zorundadır” hükmü ihaleye daha çok firmanın katılması ve rekabet ortamının oluşması, dolasıyla kurum yararı gözetilerek yapılmıştır. İhaleye katılan firmalar, bu belgeleri ihale tarihi ile sözleşme tarihi arasında geçecek süre içinde verebilmelerine imkan sağladığından itirazınız uygun bulunmamıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.

İstekliler tarafından sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgelerin, İdari Şartname’nin “İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 10’uncu maddesi gereğince açık olduğu, bu kapsamda sözleşme imzalanmadan önce idare tarafından isteklinin 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgelerin istenebileceği, anılan Kanun’da ilgili belgelerin verilmemesi halinde uygulanacak yaptırımların da hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır. İncelemeye konu doküman düzenlemesinde sözleşme imzalanmadan önce yüklenici tarafından, K1, A1 ve D2 yetki belgelerin sunulmasının ve söz konusu araçların temin edilmesinin istenildiği, dolayısıyla incelemeye konu düzenlemelerin aktarılan Kanun ve doküman düzenlemelerine aykırılık teşkil ettiği,

Ayrıca İdari Şartname’nin 48’inci maddesinde yer alan düzenleme ile Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde yer verilen “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı maddede yer alan düzenlemeler arasında uyumsuzluk bulunduğu anlaşıldığı, İdari Şartname’nin 48’inci maddesinde yer verilen düzenlemede belirtilen belgelerin sunulmaması durumunda sözleşme imzalanmayacağı şeklinde bir sonucu da ulaşılabileceği ve çelişki yaratabileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 1’inci maddesinde “a) Genel bütçeye dahil dairelerle katma ve özel bütçeli idareler ve bunlara bağlı sabit ve döner sermayeli müesseseler, il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri,

b) İktisadi Devlet Teşekkülleri ve özel kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan her çeşit banka ve teşekküller,

c) Yukardaki (a) ve (b) fıkralarında yazılı daire, idare, banka, teşekkül ve müesseselerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları teşekkül ve müesseseler,

d) Kamuya yararlı derneklerden Cumhurbaşkanlığınca lüzumlu görülenler tarafından kullanılacak taşıtlar bu Kanun hükümlerine tabidir.” hükmü,

Aynı Kanun’un 3’üncü maddesinde “a) Kurum: 1 inci madde hükmüne giren bütün daire, teşekkül ve müesseseleri,

b) Taşıt: Motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını,

c) Arazi binek: Bütün tekerlekleri muharrik binek taşıtlarını,

d) Kaptı kaçtı: Asgari iki sıra oturma yeri bulunan kapalı ve insan taşımaya mahsus taşıtları,

e) Arazi kaptıkaçtı: Bütün tekerlekleri muharrik olan kaptıkaçtıları,

f) Pikap: Şoför mahallinde şoför dahil 3 kişiye kadar oturacak yeri ile arkasında azami 1750 kilograma kadar yük taşımak için yeri bulunan motorlu taşıtları,

g) Arazi pikap: Bütün tekerlekleri muharrik olan pikapları,

h) Panel: Yük taşıma yeri tamamen kapalı olan pikapları ifade eder.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Esas ve Usullerin amacı, 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.” hükmü,

Anılan Esas ve Usuller’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar.” hükmü,

Aynı Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:

…

(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde “İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

Teknik şartnamenin ekinde bulunan EK-6 Taşıt Marka, Model, Model Yılı ve Kasko Değer Listesi istekli tarafından doldurulacaktır. (Söz konusu belge, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilecek olup istenilmesi durumunda sunulacaktır.)” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “İşin Adı ve Kapsamı” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1. İşin Adı: TCDD 3. Bölge Müdürlüğü ve Bağlı Birimleri genelinde resmi hizmetlerin yürütülmesi amacıyla sürücülü ve sürücüsüz taşıt kiralama işidir.

1.2. Kapsamı: Bu şartname, TCDD 3. Bölge Müdürlüğü Merkez Binası ve Bağlı Birimlerinde resmi hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi amacıyla 01.05.2022 - 31.12.2024 tarihleri arasında Teknik Şartnamede miktarı, özellikleri ve çalıştırılma şartları açıkça belirtilen akaryakıt, antifrizli cam suyu, otoyol, köprü geçiş vb. ücretleri ve yolluklar hariç diğer giderler (sürücü, periyodik bakım, onarım, sigorta, kasko vb.) yüklenici tarafından karşılanmak üzere sürücülü ve sürücüsüz Taşıt kiralama hizmeti alımı işinin teknik şartlarını kapsamaktadır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 3’üncü maddesinde“3.12.İstekli tarafından verilecek birim araç teklifi, 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararma yapılan 15.09.2014 tarih ve 2014/6814 madde 2 ile eklenen hüküm gereğince taşıtların (6.ve 8. Grup (Arazi Kullanımı için olan pikap) taşıtlar hariç). “Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği” tarafından yayımlanan ihalenin yapıldığı yılın Ocak ayı itibariyle uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2 sini aşmaması gerekmektedir. Bu oranın aşılması halinde teklif değerlendirme dışı bırakılacaktır. (6.ve 8. Grup (Arazi Kullanımı için olan pikap) taşıtlar hariç)” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhaleye ait yukarıda yer verilen doküman düzenlemeleri incelendiğinde, ihale konusu iş kapsamında Minibüs (8+1 kişilik) 1 adet, Minibüs (16+1 kişilik) 1 adet kiralanacağı, birim fiyat teklif cetvelinde söz konusu araca ilişkin satır açıldığı tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde; şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmayacağı, bu bağlamda şikayete konu ihalede başvuru sahibinin de belirtiği üzere “minibüs”e yönelik herhangi bir belirleme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde 1 ve 2’nci grubun otomobil; 3’üncü grubun kamyonet; 4 ve 5’inci grubun minibüs; 6, 7, 8 ve 9’uncu grubun pikap; 10’uncu grubun kamyonet ve 11’inci grubun kamyon olarak belirlendiği görülmüştür.

Anılan Şartname’nin 3.12’nci maddesinde istekli tarafından teklif verilecek araçların, 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına 15.09.2014 tarih ve 2014/6814 sayılı 2’nci maddesi ile eklenen hüküm gereğince taşıtların (6.ve 8. Grup (Arazi Kullanımı için olan pikap) taşıtlar hariç) “Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği” tarafından yayımlanan ihalenin yapıldığı yılın Ocak ayı itibariyle uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2’sini aşmaması gerektiği, bu oranın aşılması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmıştır. Bu çerçevede 4 ve 5’inci grup olan minibüslerin de anılan kasko değer listesinin %2’sinin aşılmaması gerektiğine yönelik idarece belirleme yapıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, tespitler ve açıklamalar bir arada değerlendirildiğinde; Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’de “minibüs”e yönelik bir belirleme yapılmadığı, bir başka deyişle bahsi geçen esas ve usullerde “minibüs”ün kasko değer listesinin %2’sine tabî olduğuna yönelik bir sınırlama getirilmediğinin anlaşıldığı, bu bağlamda idarelerin söz konusu hususa yönelik olarak takdir yetkisinin bulunduğunun değerlendirildiği, idarece yapılan düzenlemede isteklilerin “minibüs”e yönelik oluşturulacak tekliflerinde anılan kasko değer listesinin %2’sinin aşılmaması gerektiğine ilişkin düzenleme yapıldığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesi uyarınca idarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarla sağlamakla sorumlu olduğu, anılan usul ve esaslarda “minibüs”e yönelik bir sınır getirilmemesi sebebiyle idarenin takdir yetkisini kullandığı ve minibüse yönelik oluşturulacak tekliflerin kasko değer listesinin %2’sini aşmaması yönünde yapılan düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil etmediği sonucuna varıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “İhale üzerinde kalan firma, 3.şahıslardan araç kiralaması durumunda, aralarında yapmış oldukları araç kiralama sözleşmesinin bir suretini İdareye vermek zorundadır. Kiralayan ile kiraya verenlerin yasal hakları kendilerine ait olup, bu konuda her türlü alacak, borç(kiralama ücreti), taahhüt vb. hususlardan İdare sorumlu değildir.

… Kullanılacak taşıtlar şehir içi ve şehirler arası görevlerde kullanılabilecek olup ortalama yıllık(12 ay) 100.000 km. yapacağı ön görülmüştür.” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “Taşıtların Nitelikleri, Türü ve Miktarı” başlıklı 2’nci maddesinde aşağıdaki tabloya yer verilmiştir:

l.GRUP

2.GRUP

3.GRUP

4.GRUP

5.GRUP

Otomobil

(Manuel

Şanzıman)

Otomobil

(Otomatik

Şanzıman)

Kamyonet

(Hafif Ticari)

Minibüs

(8+1 )

Minibüs

( 16+1 )

Taşıt Sayısı

4

1

1

Model Yılı

En Az 2019

En Az 2019

En Az 2019

…

…

…

…

…

…

Km Bilgisi

En Fazla 100.000 Km

En Fazla 100.000 Km

En Fazla 100.000

Km

Aktarılan doküman düzenlemelerinden ihalede çalıştırılacak araçların kiralanabileceği, bir başka deyişle kendi malı olma zorunluluğunun bulunmadığı, binek araçlar ile minibüsün en az 2019 model ve en fazla 100.000 km olması gerektiği anlaşılmıştır.

İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idarece verilen cevap yazısında “Teknik Şartnamenin 2.2. maddesinde çalıştırılacak otomobil/binek ile minibüs için model ve km sınırındaki araçların 32 ay gibi uzun bir süre kullanılacak olması, sık sık arızalanmaması, sürekli tamir/bakıma gitmemesi, daha iyi hizmet verebilmesi ve piyasada bu şartlarda araçların imkan dahilinde bulunabileceği için 2019 model, en fazla 100.000 km şartı arandığından itirazınız uygun bulunmamıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan düzenlemeler ile açıklamalar bir arada değerlendirildiğinde, idarece işin niteliği ve hizmet gereği ihalede çalıştırılacak binek otomobil ve minibüse ilişkin olarak istenilen kilometre kıstasının makul seviyede olduğunun değerlendirildiği, kaldı ki ihalede çalıştırılacak araçların yüklenici tarafından kiralanabileceği/satın alınabileceği, dolayısıyla araçların ihale aşamasında isteklilerin kendi malı olması gibi bir zorunluluğun da bulunmadığı, bu bağlamda isteklilerin maliyetlerini göz önünde bulundurarak teklif fiyatı oluşturabileceği ve söz konusu düzenlemenin ihaleye katılımı daraltmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.