KİK Kararı: 2022/UH.II-583 (11 Mayıs 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/027
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 11.05.2022
Karar No : 2022/UH.II-583
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ömer Yusuf Sağlık Hizmetleri Medikal Madencilik Elektrik Çevre Sağlığı ve İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı Personel Anonim Şirketi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/46767 İhale Kayıt Numaralı “Kısmi Süreli İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı Personel Anonim Şirketi tarafından 18.02.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kısmi Süreli İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ömer Yusuf Sağlık Hizmetleri Medikal Madencilik Elektrik Çevre Sağlığı ve İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 16.03.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 05.04.2022 tarih ve 16674 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.04.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/354 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. 09.03.2022 tarihli ihale komisyonu kararında ihalenin Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. uhdesinde bırakıldığının belirtildiği, bu karara yönelik olarak idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu fakat süresi içerisinde cevap verilmediği, 01.04.2022 tarihli ihale komisyon kararında ise ihale uhdesinde bırakılan Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığının ifade edildiği, her ne kadar anılan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmış olsa da adı geçen istekli ile 01.04.2022 tarihli ihale komisyon kararı sonrasında ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif konumuna gelen Artuklu İş Sağ. ve Güv. Eğt. Sağ. Dan. Hiz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin aşağıda belirtilen iddialar çerçevesinde de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği şöyle ki;

Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyimi tevsik amacıyla sunduğu belgelerin mevzuata uygun olmadığı zira;

a) Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyimini tevsik amacıyla sunduğu sözleşme tutarı ile fatura tutarlarının birbiriyle uyuşmadığı,

b) Anılan istekli tarafından iş deneyimi tevsik amacıyla sunulan faturaların meslek mensubu ya da vergi dairesi onaylı olarak sunulmadığı,

c) Anılan istekli tarafından sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihinden önce yatırılarak iş deneyimi tevsik eden belgeler ile birlikte sunulmadığı,

d) İhalede benzer iş olarak belirlenen “İş Yeri Hekimi ve diğer Sağlık Personeli Hizmetleri”nin personel çalıştırılması zorunlu işlerden olduğu, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin beyan ettiği sözleşmeye ait o işte personel çalıştırıldığını gösteren SGK hizmet dökümlerinin mevzuata uygun olarak sunulmadığı,

e) Anılan istekli tarafından sunulan sözleşme ve faturalardan iş artışı veya iş azalışı yapıldığına ilişkin herhangi bir dayanak belge sunulmadığı,

f) Anılan istekli tarafından beyan edilen iş deneyim tutarından fiyat farkı ve KDV’nin ayrıştırılmamış olduğu,

g) Anılan istekli tarafından iş deneyimi tevsik için beyan edilen sözleşmenin ilk sözleşme bedelinin en az %80’inin gerçekleştirilmeden ilgili firma tarafından sözleşmenin feshedildiği için sözleşmenin iş deneyimi olarak kullanılamayacağı,

2. Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen belgelerin tevsikinin mevzuata uygun olarak yapılmadığı şöyle ki;

a) Anılan isteklinin e-teklif kapsamında beyan edilen belgelerin tevsikinin İdari Şartname’nin 7.9’uncu maddesine uygun yapılmadığı,

b) Anılan istekli tarafından, tevsik edici belgelerin idareye sunulması aşamasında yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmemiş olan belgelerin de sunulmuş olduğu,

c) Teknik Şartname’nin 11.2.1’inci maddesinde, acil durum ekiplerinin eğitim ve tatbikatlarının yapılması esnasında sertifikalandırma için ihtiyaç duyulan yetkinlik belgelerinin ihale evrakları ile birlikte sunulması gerektiğinin düzenlendiği, Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Artuklu İş Sağ. ve Güv. Eğt. Sağ. Dan. Hiz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin bahse konu yetkinlik belgelerini idareye sunmadığı,

3. Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Artuklu İş Sağ. ve Güv. Eğt. Sağ. Dan. Hiz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu şöyle ki:

a) İşçilik maliyetlerinin asgari işçilik maliyetlerinin altında bedel ile açıklandığı, işçilik giderine ilişkin SGK primlerinin eksik hesaplandığı, ayrıca işin süresinin 12 ay olduğu dikkate alındığında işin 2023 yılı içerisinde tamamlanacağının anlaşıldığı ancak adı geçen istekliler tarafından asgari ücrette meydana gelecek değişiklik dikkate alınmadan açıklama yapıldığı,

b) Teknik Şartname’nin 20.3’üncü maddesinde, çalıştırılacak personele ilişkin yol ve yemek vb. giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağının düzenlendiği ancak anılan istekliler tarafından yol ve yemek giderine ilişkin bir açıklama yapılmadığı,

c) İdari Şartname ile Teknik Şartname’de, ihale konusu itirazen şikâyet kapsamında en az 2018 model 3 adet araç tedarik edileceğinin ve bu araçlara ilişkin amortisman/kiralama, yakıt, vergi, sigorta, bakım, onarım, muayene giderlerinin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, ancak anılan istekliler tarafından bu giderlere ilişkin açıklama yapılmadığı

d) İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde, Teknik Şartname’de belirtilen hususlar ile ilgili ortaya çıkabilecek her türlü giderin teklif fiyatına dahil olduğunun düzenlendiği, bu kapsamda anılan istekliler tarafından Teknik Şartname’nin 10.1’inci maddesinde düzenlenen acil durum planı ile 11.2.2’nci maddesinde düzenlenen ilk yardım eğitimine ilişkin bir açıklama sunulmadığı,

e) Anılan istekliler tarafından sözleşme giderlerinin mevzuata uygun olarak açıklanmadığı,

f) Açıklamalar kapsamında kullanılan fiyat teklifleri ve EK-O.6 formlarının son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı, EK-O.6’da yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarları ile fatura bilgileri tablosunda yer alan tutarların uyumsuz olduğu,

g) Satış/maliyet tespit tutanaklarının teklif fiyatlarının ekinde yer almadığı, fiyat tekliflerinde meslek mensubunca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca yazılması gereken ibarelerin bulunmadığı, fiyat teklifleri ile tutanakların tarih ve sayılarının uyumsuz olduğu

h) Fiyat tekliflerinin ilgili alanda faaliyet gösterenlerden alınmamış olduğu, fiyat teklifi ve tutanakların firma yetkilileri tarafından imzalanmadığı, ayrıca tutanakların ekinde mükellefe ait temsile yetkili olduğunu gösteren belgeler (Ticaret Sicil Gazetesi’nin aslı ya da onaylı sureti) ile tutanağı imzalayanın noter tasdikli imza sirküleri ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…2) İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

b) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

c) Devam eden yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,

e) Devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleri ve son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgeler.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş Deneyimini Gösteren Belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

… istenilmesi zorunludur.

…(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere,

…ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43’üncü maddesinde “(1) İş deneyim belgeleri; Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak yurt içinde veya yurt dışında gerçekleştirilen işler ya da denetlenen veya yönetilen yapımla ilgili hizmet işleri için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmet Alım İşi.

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

12 Ay Süreli Kısmi Zamanlı İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmet Alım İşi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Personel Anonim Şirketi ve Bağlı İşyerleri” düzenlemesi.

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 50'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu veya özel sektörde gerçekleştirilen İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmet Alımı işleri bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, İdari Şartname’de yer alan düzenlemelerden ihalenin konusunun iş sağlığı ve güvenliği hizmet alım işi olduğu görülmüştür.

09.03.2022 tarihli komisyon kararında, ihaleye 5 isteklinin teklif verdiği, bunlardan 4’ünün teklif tutarının idarece belirlenen sınır değerin altında olması nedeniyle aşırı düşük niteliğinde olduğu ve açıklama istenildiği, bir isteklinin teklifinin açıklama sunmaması, diğer bir isteklinin teklifinin ise sözleşme damga vergisine ilişkin açıklama sunulmaması gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi, Artuklu İş Sağ. ve Güv. Eğt. Sağ. Dan. Hiz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği ifade edilmiştir.

İncelemeye konu ihaleye ilişkin olarak 01.04.2022 tarihli ikinci bir ihale komisyonu kararı alındığı görülmüş olup anılan kararda, ilk ihale komisyonu kararına yönelik olarak şikâyet başvuruları yapıldığı, her ne kadar süresi içerisinde şikâyet başvurularına cevap verilmemiş olsa da ihale yetkilisi tarafından sözleşme imzalanması öncesinde yapılan inceleme neticesinde ihale komisyonunun tekrar toplandığı ve bu çerçevede, ilk ihale komisyonu kararından ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olarak belirlenen Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “…Açılay Özel Sağlık Hizmetleri Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin iş deneyim belgesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan işlere yönelik olarak düzenlenmesi gerekirken herhangi bir ihale yöntemi olarak yapılmadan iş yapıldığı bu işin sonucunda iş deneyim belgesi düzenlendiği, bu hususta mahkeme dosyası olduğu, oysaki 4734 sayılı kanuna göre yapılacak işlerde iş deneyim belgesinin hangi durumlarda düzenleneceği net olduğundan bahsi geçen firmanın iş deneyim belgesi ile ilgili kanuna göre yapılan bir iş ve bu iş karşılığı alınacak iş deneyim belgesi düzenlenmesine aykırı olarak düzenlendiği…” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, Artuklu İş Sağ. ve Güv. Eğt. Sağ. Dan. Hiz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif, başvuru sahibi Ömer Yusuf Sağ. Hiz. Med. Made. Elek. Çevre Sağ. ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği ifade edilmiştir.

Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından e-teklifi kapsamında sunulan yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde; tablonun “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” kısmında, “EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” alanın boş bırakıldığı ancak “EKAP’ta Kayıtlı Olmayan İş Deneyim Belgesi” alanının doldurulduğu, bu alanda;

- “Belgenin niteliği [Yüklenici İş Bitirme/İş Durum/Alt Yüklenici İş Bitirme/İş Denetleme/İş Yönetme Belgesi vb.]” kısmının “YÜKLENİCİ İŞ BİTİRME BELGESİ” şeklinde,

- “İşin Adı, Tanımı, (Varsa) İhale Kayıt Numarası ve Sözleşme Kapsamında Yapılan İşler” kısmının “OSGB ÜZERİNDEN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIMI İŞİ, BÜTÜN ŞEKİLDE OSGB ÜZERİNDEN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIMI, İŞ SAĞLIĞI VE GÜCENLİĞİ HİZMETLERİ” şeklinde

- “Belgenin Düzenlenme Tarihi/Sözleşme Tarihi/ İşin Kabul Tarihi” kısmının “21.12.2020, 01.04.2018, 24.10.2019” şeklinde

- “Belge Tutarı ve Benzer İş Tutarı” kısmının “1.640.883,76 TRY” şeklinde doldurulduğu görülmüştür.

İdare tarafından 28.02.2022 tarihinde EKAP üzerinden Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne gönderilen yazıda, aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte iş deneyim kriterini tevsik eden bilgi ve belgelerin İdari Şartname’nin 7.9’uncu maddesine uygun olarak sunulmasının talep edildiği anlaşılmıştır.

Adı geçen istekli tarafından, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen iş deneyim kriterini tevsik etmek amacıyla sunulan belgeler incelendiğinde;

- Med Kentsel ve Sos. Hiz. San. ve Tic. A.Ş. ile Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile arasında imzalanmış 19 adet sözleşmeye yer verildiği, sözleşmelerin konusunun “6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çerçevesinde iş güvenliği uzmanlığı ve iş yeri hekimliği hizmetlerinin verilmesidir”, sözleşmelerin süresinin “İş bu sözleşme 13.04.2018 tarihinde başlayıp, 02.04.2021 tarihine kadar devem etmektedir.” şeklinde yer aldığı, ancak her sözleşmede işverene ilişkin olarak verilen SGK numarasının birbirinden farklı olduğu,

- Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Med Kentsel ve Sos. Hiz. San. ve Tic. A.Ş. adına düzenlenmiş 185 adet faturanın yer aldığı,

- Anılan istekli tarafından sunulan belgeler kapsamında, sözleşmelere ait damga vergilerinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler ile sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenen ve teyidi yapılabilen belgeleri sunmadığı tespit edilmiştir.

Diğer taraftan ihale işlem dosyası kapsamında, incelemeye konu ihaleyi gerçekleştiren idarenin ihale yetkilisinin imzasını içeren 01.04.2022 tarihli bir tutanak yer aldığı, tutanakta “…Kesinleşen ihale kararına karşın şirketimize ilgili ihale ve en avantajlı firmanın teklifi ile ilgili olarak yapılan şikâyete istinaden ihale yetkilisi olarak yaptığım incelemeler sonucunda en avantajlı firma olarak belirlenen “Açılay Özel Sağlık Hizmetleri Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.”nin iş deneyim belgesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan işlere yönelik olarak düzenlenmesi gerekirken herhangi bir ihale yöntemi olarak yapılmadan iş yapıldığı ve bu işin sonucunda iş deneyim belgesi düzenlendiği, bu hususta mahkeme dosyası olduğu, oysaki 4734 sayılı Kanuna göre yapılacak işlerden iş deneyim belgesinin hangi durumlarda düzenleneceği net olduğundan bahsi geçen firmanın iş deneyim belgesi ilgili kanuna göre yapılan bir iş ve bu iş karşılığı alınacak iş deneyim belgesi düzenlemesine aykırı olarak düzenlendiğinden firmanın iş deneyim belgesinin iptaline ve ilgili firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bundan sonraki işlemlerin 4734 sayılı Kamu İhale mevzuatına uygun olarak devam ettirilmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği,

İhale işlem dosyasında ayrıca Med Kentsel ve Sos. Hiz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne hitaben yazılmış 24.10.2019 tarihli bir yazının yer aldığı, yazıda “Önceki dönem şirket yönetimi tarafından 13.04.2018 tarihinde Kamu İhale Kanunu hükümlerine uygun şekilde herhangi bir ihale ilanına çıkılmaksızın doğrudan Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. adlı şirketinizle “Hizmet Sözleşmesi” adı altında iş güvenliği uzmanlığı ve iş yeri hekimliği hizmet sözleşmeleri imzalanmıştır.

1- Şirketimiz 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa ve 6085 sayılı Sayıştay Kanununa tabi olduğundan yapacağı tüm mal ve hizmet alımlarını Kamu İhale kanunu çerçevesinde yapma yükümlülüğü altında bulunduğundan açık ihale usulüne göre yapılması gereken İş sağlığı ve Güvenliği Hizmet Alımının ihalesiz şekilde yapılması suretiyle bahsi geçen sözleşmelerin imzalanması,

2-…

…Şirketiniz ile Şirketimiz arasında imzalanan tüm iş Güvenliği Uzmanlığı ve İşyeri Hekimliği Hizmet Sözleşmeleri feshedilmiştir.” ifadesine yer verildiği görülmüştür.

Öte yandan Ticaret Sicil Gazetesi internet sitesi üzerinden yapılan sorgulama neticesinde, 16.02.2018 tarihli ve 9518 sayılı gazetede yer alan bilgilerden, Med Kentsel ve Sos. Hiz. San. ve Tic. A.Ş.nin sermayesinin yarıdan fazlasının (5.376.504,00TL/5.600.000,00TL) Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’ne ait olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde özetle Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyimini tevsik amacıyla sunduğu sözleşme tutarı ile fatura tutarlarının birbiriyle uyuşmadığı, faturaların meslek mensubu ya da vergi dairesi onaylı olarak sunulmadığı, sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihinden önce yatırılarak iş deneyimi tevsik eden belgeler ile birlikte sunulmadığı, sözleşmeye ait işte personel çalıştırıldığını gösteren SGK hizmet dökümlerinin mevzuata uygun olarak sunulmadığı, sözleşme ve faturalardan iş artışı veya iş azalışı yapıldığına ilişkin herhangi bir dayanak belge sunulmadığı, iş deneyim tutarından fiyat farkı ve KDV’nin ayrıştırılmamış olduğu, ilk sözleşme bedelinin en az %80’inin gerçekleştirilmeden ilgili firma tarafından sözleşmenin feshedildiği için sözleşmenin iş deneyimi olarak kullanılamayacağı iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kanun’un 2’nci maddesinde, belediyeler ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketler tarafından her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerinin Kanun kapsamında olduğu hüküm altına alınmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan maddelerinde, iş deneyim belgelerinin; Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak yurt içinde veya yurt dışında gerçekleştirilen işler ya da denetlenen veya yönetilen yapımla ilgili hizmet işleri için, iş sahibi tarafından düzenleneceği ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanacağı, diğer taraftan gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde ise iş deneyim belgesi düzenlenemeyeceği, ancak bu madde kapsamında yer alan işlerde, sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak fatura örnekleri veya bu örneklerin onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler ve personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin iş deneyimini gösteren belgeler olduğu bu işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Aktarılan mevzuat hükümleri gereği, kamu ihale mevzuatı anlamında bir ihale usulü ile gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılmaksızın, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına, diğer bir deyişle iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlerde iş sahibi tarafından iş deneyim belgesinin düzenleneceği ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanacağı açıktır. Yönetmelik’in yukarıda aktarılan 47’nci maddesi gereğince, sözleşme ve faturalar sunulması suretiyle iş deneyiminin tevsiki ancak gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde mümkün olmaktadır.

Bu bağlamda, Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere sunulan belgelerden, iş deneyimine konu işin iş güvenliği uzmanlığı ve iş yeri hekimliği hizmeti olduğu, işin Med Kentsel ve Sos. Hiz. San. ve Tic. A.Ş.ne gerçekleştirildiği, yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde adı geçen şirketin 4734 sayılı Kanun kapsamında olduğu, dolayısıyla söz konusu işin belge düzenlemeye yetkili bir kamu kurum ve kuruluşuna gerçekleştirildiği hususunda tereddüt olmadığı, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına gerçekleştirilen işlere ilişkin olarak iş deneyiminin sözleşme ve faturalar sunulması suretiyle tevsik edilebilme imkanının bulunmadığı anlaşıldığından Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan belgelerin değerlendirmeye alınamayacağı, bu çerçevede bahse konu sözleşme ve faturaların mevzuata uygunluğunun incelenmesine gerek olmadığı sonucuna varılmış olup anılan isteklinin teklifinin, şikâyet başvurusundan sonraki bir tarihte iş deneyiminin uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı görülmüştür.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “…(10) İhale komisyonu tarafından 59 uncu madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:

…b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1. Belgelerin sunuluş şekline ilişkin düzenlemeler, Uygulama Yönetmelikleri ile tip şartnamelerin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı maddelerinde yer almaktadır.

8.1.1. İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgelerin, EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi veya teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz..

8.1.2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgelerden, EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilen veya teyidi yapılabilenler için de belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.( Sözleşme İmzalanmadan Önce Sunulacak Belgelerin Teyidine İlişkin Tablonun doldurularak sözleşme imzalanmadan önce idareye sunulması durumunda, söz konusu belgelere ilişkin değerlendirme, sunulan tabloda yer verilen bilgiler kullanılmak suretiyle EKAP veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgi ve/veya belgeler esas alınarak yapılır ve bu kapsamda başka bir belge istenmez.

8.1.3. Aday veya isteklilerce 8.1.1 ve 8.1.2 nci maddeler kapsamında sunulan belgelere ilişkin olarak gerekli görülmesi durumunda, ihale komisyonu veya idare, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından gerekli belge ve bilgileri isteyebilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

{Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.

…7.9. Belgelerin sunuluş şekli:

7.9.1. İdarece talep edilmesi halinde istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte bu maddede düzenlenen şekil kurallarına uygun olarak sunulur.

7.9.2. İstekliler, bu madde kapsamında idarece talep edilen belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir.

7.9.3. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.9.4. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine belgelerin tesliminden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini sunabilirler.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Acil durum ekipleri eğitim ve tatbikatı” başlıklı 11.2’nci maddesinde “11.2.1 Yüklenici, İdare ile birlikte belirlenen personele önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele, ilkyardım ve benzeri konularda verilmesi gereken eğitimlerin verdirilmesinden, tatbikatların yaptırılmasından, gerekli araç ve gereçlerin sağlanmasından, sertifikalandırılmasından yüklenici sorumludur. Sertifikalandırmalar için gerekli yetkinlik belgeleri idareye ihale evraklarında sunulacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen belgelerin aslının ya da aslına uygunluğunun noterce onaylanmış örneklerinin tevsikinin İdari Şartname’nin 7.9’uncu maddesine uygun yapılmadığı, tevsik edici belgelerin idareye sunulması aşamasında yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmemiş olan belgelerin de sunulmuş olduğu, ayrıca Teknik Şartname’nin 11.2.1’inci maddesinde düzenlenen ve ihale evrakları ile birlikte sunulacağı belirtilen yetkinlik belgelerinin idareye sunulmadığı iddia edilmektedir.

İncelemeye konu ihaleye ilişkin yeterlik bilgileri tablosu standart formunda, İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde yer verilen ihaleye katılmak için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri haricinde farklı bir belge sunulacağına ilişkin düzenleme yapılmadığı görülmüştür.

Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde ihaleye katılmak için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri haricinde, tablonun diğer belgeler kısmında “Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi Yetki Belgesi” ile 3 adet araca ilişkin ruhsat bilgilerinin beyan edildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından 28.02.2022 tarihinde EKAP üzerinden Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne gönderilen yazıda, aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte “EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi, EKAP’ta Kayıtlı Olmayan İş Deneyim Belgesi, İş Deneyim Belgesi Düzenlenemeyen Hallerde İş Deneyimini Gösteren Diğer Belgeler(varsa)”e ilişkin tevsik edici bilgi ve belgelerin İdari Şartname’nin 7.9’uncu maddesine uygun olarak sunulmasının talep edildiği görülmüştür.

Adı geçen istekli tarafından sunulan belgeler incelendiğinde, aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen iş deneyimi kriterini tevsik edici belgelerin ve “Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi Yetki Belgesi” ile 3 adet araca ilişkin ruhsatın yer aldığı görülmüştür.

İhale işlem dosyasında yer alan ve anılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen iş deneyimi kriterini tevsik etmek amacıyla sunulan sözleşme, fatura ve diğer belgelerde idare yetkilisinin imzası ile “Aslı Gibidir” ibaresinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve yapılan tespitler çerçevesinde, idarelerce ihalelere katılım için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirilmesinde aranılacak kriterlerin ihale ilanı ile İdari Şartname’de belirtilmesi gerektiği, tekliflerin değerlendirilmesinde öncelikle, belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçileceği, bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığının inceleneceği hüküm altına alınmıştır.

İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde bahse konu yetkinlik belgelerinin teklif kapsamında sunulacağına yönelik olarak düzenleme yapılmadığı, bu bağlamda İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgelerin tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınamayacağı, yeterlik belgeleri tablosu standart formunun da bu minvalde düzenlendiği anlaşılmıştır.

Yapılan tespitler ve aktarılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde;

a) İtirazen şikâyet başvurusunun incelenmesi amacıyla Kurum’a gönderilen belgeler üzerinde idare yetkilisinin imzası ile “Aslı Gibidir” ibaresinin yer aldığı, ancak söz konusu ibarenin itirazen şikâyet incelemesinin gerçekleştirilmesi amacıyla idare tarafından aslına uygun olduğunun onaylanmasına yönelik olduğu anlaşılmış olup, anılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda iş deneyimini tevsik etmek üzere idareye sunulan belgelerin, belgelerin sunuluş şekline uygun olup olmadığının ancak idareye sunulan belgelerin incelenmesi neticesinde anlaşılabileceği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibinin 1’inci iddiası kapsamında yapılan inceleme neticesinde, anılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan belgelerin değerlendirmeye alınamayacağı ve anılan isteklinin teklifinin, şikâyet başvurusundan sonraki bir tarihte iş deneyiminin uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı dikkate alındığında, söz konusu belgelerin, belgelerin sunuluş şeklinde uygun olarak sunulup sunulmadığına ilişkin olarak idareden, sunulan belgelerin talep edilmesine gerek olmadığı anlaşılmıştır.

b) Anılan istekli tarafından, yeterlik bilgileri tablosunda iş deneyimine ilişkin bilgiler ile tablonun diğer bilgiler kısmında “Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi Yetki Belgesi” ile 3 adet araca ilişkin ruhsata ilişkin bilgilerin beyan edildiği, bu bilgileri tevsik etmek üzere ilgili belgeleri ve ruhsatları sunduğu, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmemiş olan belge sunulmadığı bu çerçevede başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının da yerinde olmadığı,

c) İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde bahse konu yetkinlik belgelerinin teklif kapsamında sunulacağına yönelik olarak düzenleme yapılmadığı, bu bağlamda İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgelerin tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınamayacağı, Teknik Şartname’nin 11.2.1’inci maddesinde düzenlenen yetkinlik belgesinin tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınamayacağı, söz konusu belgelerin istekliler tarafından teklif ekinde sunulup sunulmadığından hareketle tekliflerin geçerli veya geçersiz olduğunun kabul edilemeyeceği, bu bağlamda bahse konu belgelerin sunulmaması sebebiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mümkün olmadığı sonucuna varıldığından iddia yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına “ öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve 24 üncü maddeleri gereğince kadroya geçiş uygulamasına tabi olan hizmet alımları ile bu hizmetlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan hizmetler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak değerlendirilecektir.

78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri…

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar…

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar…

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları…

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları…

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar…

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel…

…79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

…79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyatına dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Hizmetin yerine getirilmesi için Teknik Şartnamede belirtilen tüm hususlarda ilgili mevzuatı gereğince ortaya çıkabilecek her türlü maliyetlere ilişkin ulaşım, sigorta vb giderler ile devlete ödenmesi gereken her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç vb giderler teklif fiyatına dahil edilecektir.

Hizmetin yerine getirilmesi için Teknik Şartnamede belirtilen özellikte 3 binek aracın tedarik edilmesi ve araca ait her türlü bakım onarım, trafik sigortası, motorlu taşıtlar vergisi ve araç muayenesi maliyetleri ile birlikte Teknik Şartnamede belirtilen diğer tüm hususlarda ortaya çıkabilecek her türlü maliyet teklif fiyatına dahil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Yüklenicinin görev yetki ve sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.19.Yüklenici görevlendirdiği iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personelinin görevlerini yerine getirmesi için en az 2018 model veya 2018 de trafiğe çıkmış 3 binek araç getirecek ve idareye ibraz edecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Acil durum planlarının hazırlanması” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1.Yüklenici; İdareye ait her bir işyerinde, 18.06.2013 tarih ve 28681 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan “İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik” te belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda acil durum planlarını hazırlayacaktır. Anılan yönetmeliğin 12.Madesindeki hükümlere göre doküman hazırlayarak İdareye sunacaktır. Yüklenici idareye ait her bir bina ve katları için yeterli sayıda “Acil Durum Vaziyet Planı’nın 90cmx60cm ebadında (dekato) üzeri çerçeveli olacak şekilde hazırlayarak İdareye teslim edecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Şartname’nin “Eğitimler” başlıklı 11’inci maddesinde “11.2.2. Yüklenici, İdareye ait her bir işyerinde ilkyardım konusunda görevlendirilecek olan personele 29.07.2015 tarih ve 29429 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan “İlkyardım Yönetmeliği” de belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda, İlkyardımcı eğitimi aldırmak zorunda olup bu eğitime katılacak personelin sınav ve belge ücretleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Yüklenici personelin çalışma süreleri ve şartları” başlıklı 20’nci maddesinde “20.3.Yüklenici, çalıştırdığı İş Güvenliği Uzmanları, İşyeri Hekimleri ve Diğer Sağlık Personelinin çalışma süresince yapacağı yol, yemek vb. gibi tüm masrafları ve işyerinde ilgili kanun ve yönetmelikler kapsamında yapılması gerekli masraflarını karşılayacaktır. İdare, ihale sonucu anlaşılacak saat ücreti dışında herhangi bir nam ve ad altında ödeme yapmayacaktır. İş Güvenliği Uzmanı, İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personeli için işinin gereği mesai saatleri dışında işyerinde çalışması durumunda İdareden ek ücret talep edilmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ilişkin birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür.

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI HİZMETİ

dakika

1.302.840

2

İŞYERİ HEKİMİ HİZMETİ

dakika

492.660

3

DİĞER SAĞLIK PERSONELİ HİZMETİ

dakika

342.240

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Artuklu İş Sağ. ve Güv. Eğt. Sağ. Dan. Hiz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

İhale dokümanında yer alan düzenlemeler, ihale işlem dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesinde yer alan açıklamalar birlikte dikkate alındığında, incelemeye konu ihalenin personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

09.03.2022 ve 01.04.2022 tarihli komisyonu kararlarından, ihaleye 5 isteklinin teklif verdiği, bunlardan 4’ünün teklif tutarının idarece belirlenen sınır değerin altında olması nedeniyle aşırı düşük teklif olduğu ve açıklama istenildiği, Türev İş Sağ. ve İş Güv. Eğit. Lab. Dan. Hiz. Ltd. Şti.nin teklifinin açıklama sunmaması, Nova Akademi İş Sağ. ve İş Güv. Hiz. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise sözleşme damga vergisine ilişkin açıklama sunulmaması gerekçeleriyle uygun bulunmadığı, Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Artuklu İş Sağ. ve Güv. Eğt. Sağ. Dan. Hiz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu açıklamaların ise uygun bulunduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından EKAP üzerinden, 28.02.2022 tarihinde adı geçen isteklilere gönderilen yazıda, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının talep edildiği, bahse konu yazıda aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik olarak “…Aşırı Düşük Teklifinizle ilgili olarak İhale komisyonunca değerlendirme yapılması için;

Verilen hizmetin ekonomik olması,

Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

İş Güvenliği Uzmanı, İşyeri Hekimi, Diğer Sağlık Personeli ne Ödenecek Ücretler, Sözleşme Damga Vergisi Giderleri ve genel giderler Hususunun Kamu İhale Kanunun 79. Maddesine istinaden belgelendirmek suretiyle yapacağınız yazılı açıklamanızın yazımızın tebliğ tarihinden itibaren 03.03.2022 tarihine kadar ihale komisyonuna teslim edilmesini, yazılı açıklamada bulunmadığınız taktirde teklifinizin reddedileceği hususunu tebliğen rica ederim.” ifadesine yer verildiği,

İdare tarafından 01.03.2022 tarihinde EKAP üzerinden anılan isteklilere konu ile ilgili olarak bir yazı daha gönderildiği, söz konusu yazıda “…Aşırı Düşük Teklifinizle ilgili olarak İhale komisyonunca değerlendirme yapılması için;

Verilen hizmetin ekonomik olması,

Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

İş Güvenliği Uzmanı, İşyeri Hekimi, Diğer Sağlık Personeline Ödenecek Ücretler, Sözleşme Damga Vergisi Giderleri Hususunun Kamu İhale Kanunun 79. Maddesine istinaden belgelendirmek suretiyle yapacağınız yazılı açıklamanızın yazımızın tebliğ tarihinden itibaren 04.03.2022 tarihine kadar ihale komisyonuna teslim edilmesini, yazılı açıklamada bulunmadığınız taktirde teklifinizin reddedileceği hususunu tebliğen rica ederim.” ifadesine yer verildiği görülmüştür.

Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; açıklamaya yönelik üst yazı, Kurumca hazırlanan işçilik hesaplama modülüne ilişkin çıktılar, 3 adet araca ilişkin ruhsat ile “Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi Yetki Belgesi”nın yer aldığı görülmüştür.

Anılan istekli tarafından sunulan bilgilendirme yazısında;

- “İş güvenliği uzmanı hizmeti, işyeri hekimi hizmeti ve diğer sağlık personeli hizmeti” için aylık en fazla 11.700 dakika (195 saat) çalışabileceği varsayımıyla,

- “İş güvenliği uzmanı hizmeti ve diğer sağlık personeli hizmeti” için 2022 yılı için öngörülen brüt asgari ücret, “işyeri hekimi hizmeti” için ise asgari ücretin %20 fazlası dikkate alınarak hesaplama yapıldığı,

- “İş güvenliği uzmanı hizmeti, işyeri hekimi hizmeti ve diğer sağlık personeli hizmeti” iş kalemleri için toplam “1.171.592,76TL” öngörüldüğü,

- Damga vergisinin binde 9,48 ve karar pulu oranının binde 5,69 oranları dikkate alınarak “21.996,51TL” olarak hesaplandığı,

- Teknik Şartname’de yer alan diğer giderler için ise “256.411,26TL” öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Artuklu İş Sağ. ve Güv. Eğt. Sağ. Dan. Hiz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; açıklamaya yönelik üst yazı, Kurumca hazırlanan işçilik hesaplama modülüne ilişkin çıktılar, Mardin Valiliği Defterdarlık Gelir Müdürlüğü tarafından verilen “6331 sayılı Kanun kapsamında yapılan hizmet ihale sözleşmesinin damga vergisinden muaf olup olmadığı hakkında” konulu görüş yazısına, 3 adet araca ilişkin ruhsat ile “Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi Yetki Belgesi”nın yer aldığı görülmüştür.

Anılan istekli tarafından sunulan bilgilendirme yazısında;

- “İş güvenliği uzmanı hizmeti, işyeri hekimi hizmeti ve diğer sağlık personeli hizmeti” için aylık en fazla 11.700 dakika (195 saat) çalışabileceği varsayımıyla,

- “İş güvenliği uzmanı hizmeti” için 2022 yılı için öngörülen brüt asgari ücretin %20 fazlası, “işyeri hekimi hizmeti” için asgari ücretin %22 fazlası ve “diğer sağlık personeli hizmeti” için ise 2022 yılı için öngörülen brüt asgari ücret dikkate alınarak hesaplama yapıldığı,

- “İş güvenliği uzmanı hizmeti, işyeri hekimi hizmeti ve diğer sağlık personeli hizmeti” iş kalemleri için toplam “1.210.900,09 TL” öngörüldüğü,

- Damga vergisinin binde 9,48 ve karar pulu oranının binde 5,69 oranları dikkate alınarak “23.923,14TL” olarak hesaplandığı,

- Öngörülemeyen maliyetler için ise “90.000,00TL” öngörüldüğü anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde yer alan hüküm uyarınca idarenin, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak istemesi gerekmektedir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan 59/A maddesi hükmü gereğince, aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılacağı ihalelerde teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini sunmalarının isteneceği, ayrıca hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesinde, aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasına ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır.

Aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, aşırı düşük teklif sorgulaması sürecinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteneceği ve isteklilerin bu bileşenler ile ilgili olarak Tebliğ’in 79’uncu maddesinde sayılan yöntemler ile açıklama yapacağı anlaşılmıştır.

İncelemeye konu ihalede, idare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen sorgulama yazısında “iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, diğer sağlık personeline ödenecek ücretler ve sözleşme damga vergisi” giderlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği ve bu bileşenlere ilişkin olarak Tebliğ’in 79’uncu maddesi dikkate alınarak açıklama yapılmasının belirtildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve yapılan tespitler çerçevesinde başvuru sahibinin iddia ettiği hususlar incelendiğinde:

(a) maddesine yönelik olarak; başvuruya konu ihalenin personel çalıştırmasına dayalı olmayan bir ihale olduğu, ihaleye ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde “iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, diğer sağlık personeli” iş kalemlerine ilişkin miktarın “dakika” olarak belirlendiği ve isteklilerin bu minvalde teklif verdiği, Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Artuklu İş Sağ. ve Güv. Eğt. Sağ. Dan. Hiz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında, aylık 195 saat çalışılacağı varsayımıyla 2022 yılı için öngörülen brüt asgari ücret ile brüt asgari ücretin %5, 20 ve 22 fazlası dikkate alınarak açıklama yapıldığı, açıklamaların bu yönüyle mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan işin süresinin 12 ay olduğu dikkate alındığında işin 2023 yılı içerisinde tamamlanacağının anlaşıldığı ancak adı geçen istekliler tarafından asgari ücrette meydana gelecek değişiklik dikkate alınmadan açıklama yapıldığı iddiasına ilişkin olarak, asgari ücrette oluşacak artış oranının bu süreçte belirli olmadığı, ayrıca incelemeye konu ihale kapsamında personelin tam zamanlı olarak değil saatlik olarak çalışacağı görülmüş olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı görülmüştür.

(b), (c) ve (d) maddelerine yönelik olarak; Teknik Şartname’de çalıştırılacak personele ilişkin yol ve yemek vb. giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağının, aynı Şartname’de ihale kapsamında en 3 adet araç tedarik edileceğinin ve bu araçlara ilişkin amortisman/kiralama, yakıt, vergi vb. giderlerin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, ancak idare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen sorgulama yazısında bahse konu giderlerin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, bu kapsamda bahse konu giderlere ilişkin olarak Tebliğ’in 79’uncu maddesinde yer verilen yöntemler çerçevesinde açıklama yapılmasına gerek olmadığı, söz konusu giderlerin her iki istekli tarafından öngörülemeyen ve diğer nitelikteki giderlere ilişkin ayrılana tutarlar kapsamında olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı görülmüştür.

(e) maddesine yönelik olarak; Tebliğ’in 79’uncu maddesinde yer alan açıklama uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanmayacağı, söz konusu giderlerin ilgili mevzuatına göre hesaplanarak açıklanması gerekmektedir.

Artuklu İş Sağ. ve Güv. Eğt. Sağ. Dan. Hiz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında Mardin Valiliği tarafından verilen “6331 sayılı Kanun kapsamında yapılan hizmet ihale sözleşmesinin damga vergisinden muaf olup olmadığı hakkında” konulu görüş yazısına yer verildiği, söz konusu yazıda “İlgide kayıtlı yazınızdan; 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanunu gereğince iş sağlığı ve güvenliği hizmeti temini amacıyla 4734 sayılı kamu ihale kanunu hükümleri çerçevesinde yapılan ihale sonucunda alınan ihale kararı ile düzenlenen sözleşmenin ve yüklenici firmaya yapılacak hakediş ödemelerinin damga vergisine tabi olup olmadığı hakkında Defterdarlığımızdan görüş talep ettiğiniz anlaşılmıştır.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, bu Kanundaki kağıtlar teriminin, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade edeceği; 3 üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu; 9 uncu maddesinde, bu Kanuna ekli (2) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisinden müstesna olduğu hükümlerine yer verilmiştir.

Anılan Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "I.Akitlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün A/1 fıkrasında, belli parayı ihtiva eden mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknamelerin; "II.Kararlar ve mazbatalar" başlıklı bölümünün 2 nci maddesinde ise, İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarının nispi damga vergisine tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır.

Diğer taraftan, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanunun amacının; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemek olduğu; 3 üncü maddesinin (d) bendinde, Eğitim Kurumunun: iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personelinin eğitimlerini vermek üzere;

Bakanlıkça yetkilendiren kamu kurum ve kuruluşlarını, üniversiteleri ve Türk Ticaret Kanununa göre faaliyet gösteren şirketler tarafından kurulan müesseseleri ifade ettiği; 27 nci maddesinin 2 nci fıkrasında ise, bu Kanuna göre düzenlenen kağıtlar damga vergisinden, işlemler harçtan müstesna olduğu hükme bağlanmıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununu kapsamında Müdürlüğünüz ile yüklenici firma arasında düzenlenen kağıtların damga vergisinden istisna tutulması gerekmektedir.” ifadesine yer verildiği görülmüştür.

Diğer taraftan incelemeye konu ihalenin personel çalıştırmasına dayalı olmayan bir ihale olduğu, idare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen sorgulama yazısında “sözleşme damga vergisi”ne ilişkin giderin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun “Hüküm bulunmayan haller ve muafiyet” başlıklı 27’nci maddesinde yer alan “(2) Bu Kanuna göre düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden, işlemler harçtan müstesnadır.” hükmü ve yukarıda aktarılan görüş yazısı çerçevesinde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gereğince iş sağlığı ve güvenliği hizmeti temini amacıyla 4734 sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilen ihaleler sonucunda imzalanan sözleşmelere ilişkin oluşacak damga vergisinin istisna niteliğinde olduğu dolayısıyla istekliler tarafından buna ilişkin açıklama sunmasına gerek olmadığı, buna karşın anılan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında damga vergisi ve karar puluna ilişkin giderlerin, ilgili mevzuatındaki oranlar dikkate alınarak açıklandığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı görülmüştür.

(f), (g) ve (h) maddelerine yönelik olarak; başvuru sahibi tarafından, açıklama sunan her iki istekli tarafından sunulan fiyat teklifleri ile tutanakların mevzuata uygun olmadığı iddia edilmektedir. Yapılan inceleme neticesinde, her iki istekli tarafından da açıklamalar kapsamında fiyat teklifi ile satış tutarı tespit tutanağı (EK-O.6) ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK-O.7) sunulmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı görülmüştür.

Netice itibariyle başvuru sahibi tarafından, Açılay Özel Sağ. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Artuklu İş Sağ. ve Güv. Eğt. Sağ. Dan. Hiz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı yönündeki iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

09.03.2022 ve 01.04.2022 tarihli komisyonu kararlarından, teklif tutarı idarece belirlenen sınır değerin altında olan Nova Akademi İş Sağ. ve İş Güv. Hiz. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif sunulmasının talep edildiği, anılan istekli tarafından sunulan açıklamaların incelenmesi neticesinde, sözleşme damga vergisine ilişkin açıklama ve belge sunulmaması gerekçesiyle açıklamalarının reddedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İncelemeye konu ihalede, idare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen sorgulama yazısında “iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, diğer sağlık personeline ödenecek ücretler ve sözleşme damga vergisi” giderlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği ve bu bileşenlere ilişkin olarak Tebliğ’in 79’uncu maddesi dikkate alınarak açıklama yapılmasının belirtildiği görülmüştür.

Adı geçen istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; açıklamaya yönelik üst yazının, “iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, diğer sağlık personeli”nin ücret hesaplamasına ilişkin maaş bordrosu, sertifika ve iş sözleşmesi örneklerine yer verildiği görülmüştür.

Açıklama kapsamında sunulan üst yazıda;

- “iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, diğer sağlık personeli” için aylık en fazla 11.700 dakika (195 saat) çalışabileceği varsayımıyla hesaplama yapıldığı,

- Söz konusu giderler için 2022 yılı için öngörülen brüt asgari ücretin dikkate alındığı ve bu iş kalemleri için toplam “1.133.002,20TL” öngörüldüğü,

- Firma kârı ve diğer giderler için “329.019,33TL” öngörüldüğü,

- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güveliği Kanunu’nun 27’nci maddesi çerçevesinde sözleşme maliyetinin söz konu olmadığı bu nedenle hesaplanmadığının ifade edildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarıldığı üzere 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun “27’nci maddesinde yer alan hüküm gereğince, iş sağlığı ve güvenliği hizmeti temini amacıyla 4734 sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilen ihaleler sonucunda imzalanan sözleşmelere ilişkin oluşacak damga vergisinin istisna niteliğinde olduğu dolayısıyla istekliler tarafından buna ilişkin açıklama sunmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır.

Bu bağlamda Nova Akademi İş Sağ. ve İş Güv. Hiz. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklamaların sözleşme damga vergisine ilişkin açıklama ve belge sunulmaması gerekçesiyle reddedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı, ayrıca söz konusu sözleşme ve damga vergisine ilişkin olarak Tebliğ’in 79’uncu maddesinde sayılan yöntemler aracılığı ile belgeye dayalı olarak açıklama sunulmasına da gerek olmadığı anlaşılmış olup adı geçen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Nova Akademi İş Sağ. ve İş Güv. Hiz. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.