KİK Kararı: 2022/UH.II-1718

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/060
Gündem No : 123
Karar Tarihi : 28.12.2022
Karar No : 2022/UH.II-1718
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Halil ÇALIK,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Milli Savunma Bakanlığı Ege Ordusu Komutanlığı

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1094056 İhale Kayıt Numaralı “Ege Ordusu Komutanlığı, İs Okl. ve Eğt. Mrk. Komutanlığı ve MSÜ Kara Harp Okulu Maltepe Yerlş. Komutanlığı Personel Servis Kiralama Hizmeti İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Milli Savunma Bakanlığı Ege Ordusu Komutanlığı tarafından 28.11.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ege Ordusu Komutanlığı, İs Okl. ve Eğt. Mrk. Komutanlığı ve MSÜ Kara Harp Okulu Maltepe Yerlş. Komutanlığı Personel Servis Kiralama Hizmeti İşi” ihalesine ilişkin olarak Halil Çalık’ın 22.11.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.11.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.12.2022 tarih ve 64633 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.12.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1457 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde teklif fiyata dâhil giderler arasında sayılmış olmasına rağmen, b3 (malzeme ve diğer hizmetlerin ağırlık oranı)için katsayının sıfır olarak belirlenmesinin mevzuata aykırı olduğu ve sözleşmenin yürütülmesi aşamasında fiyat farkının sağlıklı hesaplanmasına engel teşkil edeceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde (1) Bu Esaslarda geçen;

a) Birim fiyat: İdarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kalemi için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen ve idarece uygun görülerek sözleşmeye bağlanan ödemeye esas fiyatı,

b)Fiyat farkı: Birim fiyatlı sözleşmelerde, uygulama ayı içinde gerçekleşen iş kalemleri için, götürü bedel sözleşmelerde ise uygulama ayı içinde ilerleme yüzdelerine göre gerçekleşen iş grupları için, bu Esaslara göre ödenecek veya kesilecek bedeli,

ç) Gün: Takvim gününü,

…

e) Güncel endeks: Uygulama ayına ait Endeks Tablosundaki sayıyı, akaryakıt ürünlerinden Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından fiyatı yayımlananlar için EPDK’nın internet sayfasında yayımlanan uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını,

f) İdare: 4734 sayılı Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşları,

…

ğ) İş kalemi: Birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanan işlerde, teknik ve özel şartları belirtilen, birim fiyat tarifi bulunan ve sözleşmesinde bedeli gösterilen veya sonradan yeni birim fiyatı yapılan ödemeye esas kalemleri,

h) Sözleşme: Birim fiyat veya götürü bedel teklif almak suretiyle Türk parası üzerinden idare ile yüklenici arasında imzalanan yazılı anlaşmayı,

…

i) Temel endeks: ihale tarihinin içinde bulunduğu aya, çerçeve anlaşma ihalelerinde ise münferit sözleşme için teklif vermeye davetin yapıldığı tarihin içinde bulunduğu aya ait Endeks Tablosundaki sayıyı, akaryakıt ürünlerinden EPDK tarafından fiyatı yayımlananlar için EPDK’nın internet sayfasında yayımlanan ihale tarihindeki, çerçeve anlaşma ihalelerinde ise münferit sözleşme için teklif vermeye davetin yapıldığı tarihteki satış fiyatını,

j) Uygulama ayı: İş programına uygun olarak işlerin gerçekleştirilmesi gereken ayı,

k) Yıl: Takvim yılını,

l) Endeks Tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosunu,

…ifade eder.” hükmü,

Bahse konu Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

…

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

İn AYn Yn Gn Mn

Pn = a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + c ——

İo AYo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g)) b2: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) b3: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı

h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

…

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır. …” hükmü,

4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Ancak, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan bu hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” hükmü yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İdareye ilişkin bilgiler” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1. İdarenin;

a) Adı: Ege Ordu K. Milli Savunma Bakanlığı MSB Bağlıları

…” düzenlemesi,

“İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Ege Ordusu Komutanlığı İs. Okl. ve Eğt. Mrk. Komutanlığı ve MSÜ Kara Harp Okulu Maltepe Yerlş. Komutanlığı Personel Servis Kiralama Hizmeti İşi

…” düzenlemesi,

“Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Yürürlükteki mevzuat ve sözleşme hükümleri gereğince, ihaleye, sözleşmeye ve taahhüdün tamamının yapılmasına ait ödenecek bütün vergi, resim, harçlarla, sözleşmenin çoğaltılması da dahil sözleşme giderleri, ulaşım her türlü sigorta giderleri, personel ücretleri, kâr ve bu sözleşme kapsamında alınacak hizmet bedelleri vb. teklif fiyata dahil edilecek masraflardır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

“Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x ( Pn-1)

Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo

Formülde yer alan;

F: Fiyat farkını (TL),

B: 0,90 sabit katsayısını,

An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

ifade eder.

Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.

Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):

Katsayı

Endeks

a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)

0

a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)

0,1

İo, İn

Temel asgari ücret ile güncel asgari ücrettir.

b1(Akaryakıtın ağırlık oranı)

0,7

AYo, AYn

Motorin

b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı)

0

b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)

0

c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)

0,2

Mo, Mn

Endeks tablosunun 28.2 numaralı 'Diğer Genel Amaçlı Makineler' sütunundaki sayı

Fiyat Farkı Açıklamaları

Fiyat farkı bilgileri:

Fiyat farkı uygulaması yürürlükteki 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların (23.02.2022 Tarihli ve 2022/5202 Sayılı Karar, 24.02.2022 Tarihli 31760 Sayılı Resmi Gazete) 5 inci maddesi hükümlerine göre yapılacaktır.

Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x ( Pn-1)

Pn= (a2 x İn/İo) + (b1 x AYn/AYo) + (c x Mn/Mo)

Formülde yer alan;

F: Fiyat farkını (TL),

B: 0,90 sabit katsayısını,

An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, ifade eder.

Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.

Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):

Birim fiyat esaslı sözleşme kapsamında fiyat farkı hesabı formülünde a2, b1 ve c değerleri kullanılacaktır. Diğer a1, b2, b3 değerleri hesaplamada kullanılmayacağından sıfır olarak alınmıştır.

a2+b1+c= 0,1+0,7+0,2=1

Katsayı: a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)= 0,1

Endeks: İo, İn: Temel asgari ücret ile güncel asgari ücrettir.

Katsayı: b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)= 0,7

Endeks: AYo, AYn: Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatı ile uygulama ayına ait ortalama satış fiyatıdır.

Katsayı: c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)= 0,2

Endeks: Mo, Mn: Endeks tablosunun 28.2 numaralı Diğer Genel Amaçlı Makineler sütunundaki sayıdır.” düzenlemesi,

“Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “… 48.11.2. Hizmette kullanılacak araçların tamamı Kara Yolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalı ve taşınan personele yönelik olarak Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırılacaktır.

…

48.14.3. Araçlarda her türlü bakım ve onarım masrafı yükleniciye aittir.

…” düzenlemesi,

İşe ait Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2023; işi bitirme tarihi 31.12.2024

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 5’inci maddesinde yer alan formüller kullanılarak hesaplanacağının anlaşıldığı, söz konusu formüllerde yer alan a2 katsayısının haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını, b1 katsayısının akaryakıtın ağırlık oranını, b3 katsayısının malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını, c katsayısının ise makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil ettiği anlaşılmıştır.

Aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden ihale konusu işin Ege Ordusu Komutanlığı İs. Okl. ve Eğt. Mrk. Komutanlığı ve MSÜ Kara Harp Okulu Maltepe Yerlş. Komutanlığı Personel Servis Kiralama Hizmeti İşi olduğu, sözleşmenin uygulanması sırasında yürürlükte bulunan fiyat farkı kararnamesinin uygulanacağının düzenlendiği ve anılan düzenleme kapsamında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 5’inci maddesinde belirtilen a2, b1 ve c katsayı değerlerine yer verildiği, b3 katsayı değerine yer verilmediği, başka bir ifadeyle haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden katsayıya (a2), akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden katsayıya (b1) ve makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden katsayıya (c) yer verildiği, malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden katsayıya (b3) yer verilmediği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar incelendiğinde, fiyat farkı hesaplamasında kullanılacak ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi gerektiğinin hüküm altına alındığı,

Başvuruya konu ihale kapsamındaki işin niteliği ve söz konusu işte kullanılacak girdiler göz önüne alındığında; fiyat farkı hesaplamasına ilişkin ihale dokümanı düzenlemelerinde idarece personel servis hizmetinin niteliği gereği işin ana unsuru olduğu anlaşılan haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçilikler, akaryakıt ve makine ve ekipmanın amortismanın ağırlık oranlarını temsil eden katsayılara zaten yer verildiği, personel servis hizmeti işinin niteliği gereğince ana unsur niteliğinde olmayan malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden katsayıya yer verilmemesinin aykırı olmayacağı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.