KİK Kararı: 2022/UH.II-1712

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/060
Gündem No : 136
Karar Tarihi : 28.12.2022
Karar No : 2022/UH.II-1712
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Dicle Temizlik Sosyal Hizmetler İnşaat Turizm Yemek Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1080509 İhale Kayıt Numaralı “Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürülüğüne Bağlı Huzurevleri ve Engelli Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüklerinin 2023-2024 Dönemi ( 24 Aylık) Malzemeli Mamul Yemek” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 24.11.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürülüğüne Bağlı Huzurevleri ve Engelli Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüklerinin 2023-2024 Dönemi ( 24 Aylık) Malzemeli Mamul Yemek” ihalesine ilişkin olarak Dicle Temizlik Sosyal Hizmetler İnşaat Turizm Yemek Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin 18.11.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24..11.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.12.2022 tarih ve 64573 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.12.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1447 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin 51’inci sayfasında “7-Kuruluşta mamul yemek üretiminin mümkün olmadığı durumlarda yemekler, herhangi bir aksama olmayacak şekilde firmaya ait veya firmanın anlaşacağı ve Ankara il sınırları içerisindeki başka bir işyerinden hazırlanarak getirilecektir. Yemeklerin hangi işletmeden temin edileceği hususunu yüklenici firma sözleşme esnasında idareye yazılı olarak bildirecektir. Söz konusu işletme, yemek ihtiyacını en kısa sürede karşılayacağını taahhüt edecektir.

Dışarıdan hazırlanarak Kuruluşa getirilen kahvaltı, ana yemekler veya hazır yiyecekler de kuruluş diyetisyenleri veya idarenin görevlendireceği personel tarafından denetlenecek olup, bununla ilgili olarak firma nakliye dâhil idareden hiç bir maliyet talep etmeyecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenlemede anılan belgenin sözleşmeden önce idareye sunulması gereken belge niteliğinde olduğu, ancak Kamu İhale Mevzuatında sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgelerin belirli olduğu ve iddia konusu belgenin sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgeler arasında yer almadığı, bu nedenle düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı,

2. İhale dokümanında işçilerin her türlü hak ve alacaklarının muhatabının yüklenici olduğunun düzenlendiği, 6552 sayılı İş Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması İle Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun’un 8’inci maddesindeki hüküm ile 4734 sayılı Kanun’a göre personel çalıştırılmasına dayalı hizmet işlerinde tazminatların ödenmesine ilişkin yükümlülüklerin ilgili kamu kurum ve kuruluşunda olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet işlerinde idare ile sözleşme imzalayan ve alt işveren konumunda olan yüklenicilerin kıdem tazminatını ödeme yükümlülüklerin bulunmadığı, söz konusu tazminat ve yükümlülüklerin sadece yüklenici tarafından karşılanması ve idarenin herhangi bir sorumluluğunun bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca tekliflerin oluşturulmasını engelleyici ve isteklileri tereddüde düşürecek nitelikte olduğu,

3. Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16.1.3’üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halinin “ Doktor raporu ve Tarım ve Orman Bakanlığı Laboratuvarlarında veya Bakanlık tarafından onay verilen diğer laboratuvarlarda yaptırılan yemek analizleri sonucunda, yüklenici firma çalışanlarının ihmali ve tedbirsizliğine bağlı olarak bir veya birden fazla kişide gıda zehirlenmesi vakasının meydana gelmesi ve söz konusu gıda zehirlenmesine bağlı olarak bir veya birden fazla kişinin hayati faaliyetinin kesin olarak sona ermesi” şeklinde düzenlendiği, söz konusu düzenlemede zehirlenmenin yükleniciden kaynaklanması durumunda mı yoksa zehirlenmenin yükleniciden kaynaklı olması durumu ile personel hasta ve hasta yakınlarının hayatını kaybetmesi durumlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda mı sözleşmenin feshedileceğinin açık olmadığı, bu durumun ilerde ihtilaflara yol açacağı,

4. Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 36.4’üncü maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı işçilerin aylık ücretlerini takip eden ayın 1'i (biri) ile 10'u (onu) arasında ödemek zorundadır.(Son ödeme tarihinin resmi tatile denk gelmesi halinde, işçi ücretlerinin resmi tatilin başlangıcından önceki iş günü ödenmesi gerekir.) Ancak idarenin harcama kaleminde ödeneği bulunması halinde, yüklenicinin işçilere ücretini ödemesini beklemeksizin hakediş ödemesi yapılır. Yüklenici hak ediş alamamasını, cezalı almasını ya da geç almasını, işçi ücretlerini süresi içinde ödememek için gerekçe gösteremez. Sözleşmede son aylık hak ediş ödemesi yapılmadan önce yüklenici firma işçi ücretlerini süresinde ödeyecek ve işçi ücretleri ödendikten sonra son aylık hak ediş ödemesi yapılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, söz konusu düzenlemenin Ankara 23. İdare Mahkemesinin 27.11.2018 tarihli E:2018/210, K:2018/523 sayılı kararı uyarınca mevzuata açıkça aykırı olduğu,

5. İhale dokümanı düzenlemelerinden ihalenin 24.11.2022 yılında gerçekleştirileceği, işe başlama tarihinin 01.01.2023 olduğu, işin bitiş tarihinin ise 31.12.2024 olarak belirlendiği, ayrıca iş yeri tesliminin yapılmayacağının anlaşıldığı, sözleşmenin imzalanması için gerekli yasal sürelerin geçmesinin beklenmesinin gerekmekte olduğu, sözleşme imzalandıktan sonra işin gereği gibi ifa edilebilmesi için gerekli hazırlıkların tamamlanabilmesi için işin niteliğine uygun olarak yükleniciye makul bir sürenin de verilmesi gerektiği, Sözleşme Tasarısı’nda işin başlama ve bitiş tarihlerinin kesin olarak belirtildiği, bu açıdan mevzuatta belirtilen yasal süreler geçmeden sözleşme imzalanamayacağından işin yürütülmesi aşamasında iş eksilişi yapılmasının kaçınılmaz olduğu, bu itibarla idarece ihale sürecine ilişkin yapılan planlamanın mevzuata aykırı olduğu,

6. İhale dokümanı ekinde normal ve diyet olmak üzere 2 adet örnek yemek listesinin belirlendiği, ancak diyet kahvaltı, diyet yemek ve diyet ara öğünleri için gerekli olan çiğ girdi miktarlarına yer verilmediği, sadece normal kahvaltı, yemek ve ara öğünlerinin çiğ girdi miktarlarına yer verildiği, normal ve diyet yemeklerinin çiğ girdi miktarlarının birbirinden farklı olduğu dikkate alındığında söz konusu diyet yemeklerinin çiğ girdi miktarlarının belirlenmemesinin gerek maliyet tespitinde gerekse aşırı düşük teklif açıklamalarında uyuşmazlıklara neden olacağından mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürülüğüne bağlı Huzurevleri ve Engelli Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüklerinin 2023-2024 dönemi ( 24 aylık) Malzemeli Mamul Yemek Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Teknik şartnameye ek olarak sunulan "Öğün Sayıları Çizelgesinde" belirtildiği üzere Toplam 7.502.943 öğün Malzemeli Mamul Yemek Alımı.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İşin Yapılacağı Kuruluş Adları ve iletişim bilgileri, ihale dokümanına ek olarak sunulan tabloda gösterilmiştir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Genel Hususlar” başlıklı bölümünde “7-Kuruluşta mamul yemek üretiminin mümkün olmadığı durumlarda yemekler, herhangi bir aksama olmayacak şekilde firmaya ait veya firmanın anlaşacağı ve Ankara il sınırları içerisindeki başka bir işyerinden hazırlanarak getirilecektir. Yemeklerin hangi işletmeden temin edileceği hususunu yüklenici firma sözleşme esnasında idareye yazılı olarak bildirecektir. Söz konusu işletme, yemek ihtiyacını en kısa sürede karşılayacağını taahhüt edecektir.

Dışarıdan hazırlanarak Kuruluşa getirilen kahvaltı, ana yemekler veya hazır yiyecekler de kuruluş diyetisyenleri veya idarenin görevlendireceği personel tarafından denetlenecek olup, bununla ilgili olarak firma nakliye dâhil idareden hiç bir maliyet talep etmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ve 10 kısımdan oluşan “Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürülüğüne Bağlı Huzurevleri ve Engelli Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüklerinin 2023-2024 Dönemi ( 24 Aylık) Malzemeli Mamul Yemek” ihalesine ilişkin ihale dokümanı indirenlerin sayısının 64 olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan doküman düzenlemesinden kuruluşlarda mamul yemek üretiminin mümkün olmadığı durumlarda yemek hizmetinde herhangi bir aksama meydana gelmemesi için yemeklerin yüklenicinin Ankara il sınırları içerisinde anlaşacağı başka bir iş yerinde hazırlanarak getirileceği, yemeklerin hangi işletmeden temin edileceğine ilişkin yüklenici firmanın sözleşme esnasında idareye yazılı olarak bildirimde bulunacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, bahse konu düzenleme ile şikâyete konu hizmet işinin kesintisiz olarak yerine getirilmesinin sağlanmasının amaçlandığı, anılan düzenlemenin önceden öngörülmesi mümkün olmayan durumlara ilişkin tedbir amaçlı düzenleme olarak nitelendirilebileceği, idarece bahse konu şikayete ilişkin verilen cevapta “Yukarıda yer alan ve teknik şartnamede yapılmış olan düzenlemede firmadan ekstra bir belge talep edilmemiştir. Sadece kuruluşta yemek üretiminin mümkün olmaması halinde firmanın yükümlülüğünü devam ettirebilmesi için hangi işyerinden faydalanacağı hakkında idaremizi bilgilendirici bir yazı talep edilmiştir, yapılan bu düzenleme süreklilik arz eden hizmetin aksamaması için idarece alınan bir önlemden ibaret olup …” ifadelerine yer verildiği, anılan cevaptan; yükleniciden bir belge talebinde bulunulmadığı, öngörülemeyen durumlarda yüklenicinin yükümlülüğünü devam ettirebilmesi için hangi iş yerinden faydalanacağı hakkında yazılı bir beyan talep edildiğinin anlaşıldığı, kaldı ki anılan beyanın sözleşmeden önce talep edildiğine ilişkin dokümanda düzenleme bulunmadığı, dolayısıyla söz konusu düzenlemenin, sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken yeni bir belge niteliği taşımadığı ve isteklilerin teklilerini oluşturmaya engel nitelikte olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İhaleye konu Hizmet Alımına İlişkin, ihale dokümanına ek olarak sunulan çizelgede belirtilen sayıda normal ve diyet Kahvaltı, normal ve diyet Ara Öğünler, normal ve diyet öğlen yemeği, normal ve diyet akşam yemeği, ile Özel Gün Menüsü Giderleri:

a) İhale dokümanına ek olarak sunulan örnek yemek menüleri ve Gıda Rasyonundaki gramajlara göre oluşturulacak yemek maliyetleri üzerinden; alım kapsamındaki kuruluş için belirlenen teknik şartnameye ek olarak sunulan öğün sayıları çizelgesinde belirtilen sayıda öğün yemek,

b) Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde İdarece belirlenecek zamanlarda uygulanacak olan ve teknik şartnamede türü ve miktarı örnek olarak düzenlenmiş olan Özel Gün Menüsü giderleri teklif fiyata dâhildir.

25.3.2. İşçilik ücreti, yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yemeklerin kuruluşta pişirilmesi, dağıtılması ve bu hizmetin sunulması için Kuruluşca ihtiyaç duyulan ve yüklenici tarafından temin edilecek personel sayıları teknik şartnamedeki “yüklenici tarafından temin edilecek personel sayıları tablosunda” düzenlenmiştir.

a) Söz konusu tabloda belirtilen ve aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan, tüm mesaisini kuruluşta geçiren çalışanlara, asgari ücretin altında olmamak üzere ödenecek olan işçi ücreti ve sigorta giderlerine ait işçilik giderleri ve sigorta giderleri

b) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerine ait çalışma gün sayısı, Teknik şartnamedeki Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Çalışma Çizelgesinde gösterilmiştir. Söz konusu çizelgede belirtilen sayıda günlere ait Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri çalışma ücreti,

c) Çalışan personel için ayni olarak karşılanacak olan, yemek giderleri,

d) Çalışan personele aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 18,00-TL (Onsekiz Türk Lirası) nakdi yol ücreti ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir.

e) İhale dokümanı içerisinde yer alan teknik şartnamede, çalışan işçilere, yapmış olduğu göreve göre cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir. Teknik şartnamede cinsi ve miktarı düzenlenmiş olan giyim malzemesi giderleri teklif fiyata dâhildir.

25.3.3. Malzeme Giderleri:

Yüklenici firmanın her kısım için tedarik edeceği makine ve teçhizat miktar ve türleri Teknik şartnamede düzenlenmiştir. Teknik şartnamede “Yüklenici firmanın temin edeceği makine ve teçhizat” başlığı altında her kısım için ayrı ayrı düzenlenen her türlü makine ve teçhizatın tedarikine ait giderler teklif fiyata dahildir.

25.3.4.Diğer Giderler:

Yemeğin özelliğine göre ketçap, mayonez, limon, sirke, çeşitli baharatlar, teknik şartnameye ek olarak sunulan ve her kısım için ayrı sütunlarda gösterilen sayıda sarf malzemeler, yemek ve su numunelerinin mikrobiyolojik analizi, yemek imalatı servis ve temizliği, idarenin demirbaşında bulunan ve yüklenici firmaya teslim edilecek her türlü ekipmanın bakım ve onarım ve kalibrasyon gerektiren ölçüm cihazlarının kalibrasyon ayarlarının yaptırılması, yüklenici firma tarafından temin edilecek makine ve teçhizat, ilaçlama, yemeğin yapımında kullanılacak elektrik, su, doğalgaz, LPG dolum masrafları ile nakliye, ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri ve Kamu İhale Kurum payı teklif fiyata dahildir.

25.3.5. Taşıma Giderleri:

Mutfaklarda pişirilen yemeklerin, Teknik Şartnamenin “G-TAŞIMA” başlıklı maddesinde sıralanan Kuruluş yemekhanelerine taşınarak burada servis edilmesine ilişkin giderler teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde, yüklenicinin çalıştıracağı personeller için; işçi ücreti, sigorta giderlerine ait işçilik giderleri ve sigorta giderlerinin, Teknik Şartname’de düzenlenen ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışma ücretinin, ayni olarak karşılanacak yemek giderlerinin, aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 18,00 TL nakdi yol ücretinin, ayni olarak verilecek giyim malzemesi giderlerinin teklif fiyatına dahil olduğunun düzenlendiği, bunun dışında başvuru sahibinin iddiasında yer verdiği hususların teklif fiyatına dahil edilmesine yönelik bir düzenleme bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16.1.3’üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri kısmında “Doktor raporu ve Tarım ve Orman Bakanlığı Laboratuvarlarında veya Bakanlık tarafından onay verilen diğer laboratuvarlarda yaptırılan yemek analizleri sonucunda, yüklenici firma çalışanlarının ihmali ve tedbirsizliğine bağlı olarak bir veya birden fazla kişide gıda zehirlenmesi vakasının meydana gelmesi ve söz konusu gıda zehirlenmesine bağlı olarak bir veya birden fazla kişinin hayati faaliyetinin kesin olarak sona ermesi” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Sözleşme Tasarısı düzenlemesinden yüklenici firma çalışanlarının ihmali ve tedbirsizliğine bağlı olarak bir veya birden fazla kişide gıda zehirlenmesi vakasının meydana gelmesi ve söz konusu gıda zehirlenmesine bağlı olarak bir veya birden fazla kişinin hayati faaliyetinin kesin olarak sona ermesi durumunda protestoya gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceğinin anlaşıldığı, yani öncelikle gıda zehirlenmesi vakasının meydana gelmiş olması ve bu vakaya bağlı olarak bir veya birden fazla kişinin hayati faaliyetinin kesin olarak sona ermesi durumunun birlikte gerçekleşmiş olması gerektiğinin açık ve net olarak anlaşılır olduğundan başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanuna göre düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez.

Bu Kanunda belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez.

Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü,

4857 Sayılı İş Kanunu’nun “Ücret ve ücretin ödenmesi” başlıklı 32’nci maddesinin dördüncü fıkrasında“ Ücret en geç ayda bir ödenir…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Ücretin gününde ödenmemesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.

Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların Özlük Hakları” başlıklı 38’nci maddesinde “…Kontrol teşkilatı, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlüdür…” hükmü,

Aynı Şartname’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinin (a) bendinde “…Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır…” hükmü bulunmaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 36.4’üncü maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı işçilerin aylık ücretlerini takip eden ayın 1'i (biri) ile 10'u (onu) arasında ödemek zorundadır.(Son ödeme tarihinin resmi tatile denk gelmesi halinde, işçi ücretlerinin resmi tatilin başlangıcından önceki iş günü ödenmesi gerekir.) Ancak idarenin harcama kaleminde ödeneği bulunması halinde, yüklenicinin işçilere ücretini ödemesini beklemeksizin hakediş ödemesi yapılır. Yüklenici hak ediş alamamasını, cezalı almasını ya da geç almasını, işçi ücretlerini süresi içinde ödememek için gerekçe gösteremez. Sözleşmede son aylık hak ediş ödemesi yapılmadan önce yüklenici firma işçi ücretlerini süresinde ödeyecek ve işçi ücretleri ödendikten sonra son aylık hak ediş ödemesi yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42’nci maddesinde; hakediş ödemelerine ilişkin esaslar belirlenmiş olup sözleşme konusu hizmete ilişkin hakediş raporunun, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanıp bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılacağının hükme bağlandığı,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesinde hakedişin tahakkuka bağlanması ve ödeme yapılması için öngörülen otuzar günlük süre ile 4857 sayılı İş Kanunu’nun anılan hükümleri uyarınca işçi ücretlerini aylık dönemlerde ödeme yükümlülüğü dikkate alındığında işçi ücretlerinin ödenmesi gereken süre ile hakedişin ödenmesi gereken sürenin birbirinden farklılık göstermesinin her zaman mümkün olduğu hususu dikkate alındığında, Genel Şartnamede belirlenen usule göre, hakedişe konu dönemin ücreti henüz yükleniciye ödenmemişken, yüklenicinin işçi ücretlerini ödeme yükümlülüğü doğması mümkün olup isteklinin teklifini hazırlarken bu süreci dikkate alması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, şikâyete konu ihalede yüklenicinin hak ediş alamamasını, cezalı almasını ya da geç almasını, işçi ücretlerini süresi içinde ödememek için gerekçe gösteremeyeceğine ilişkin Sözleşme Tasarısı’nın 36.4’üncü maddesinde yer alan düzenlemelerinin yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, söz konusu düzenlemelerin sözleşmenin uygulanması esasına ilişkin olduğu ve isteklilerin tekliflerini oluşturmaları hususunda bir tereddüde yol açmadığı sonucuna varılmış ve iddia yerinde görülmemiştir.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında işin süresi, işe başlama ve iş bitirme tarihi” başlıklı 80’inci maddesinde “80.1. Hizmet Alımı İhalelerinde Uygulanacak Tip İdari Şartnamelerin “Sözleşmenin Uygulanması ve Diğer Hususlar” başlıklı bölümünde işe başlama ve iş bitirme tarihinin sözleşme tasarısında düzenlendiği belirtilmiştir. Bu çerçevede, Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşmenin konuya ilişkin “İşin süresi” başlıklı 9 uncu maddesi uyarınca, idarenin işe başlama ve iş bitirme tarihlerini kesin olarak öngördüğü hallerde bu tarihler 9.1. maddesine yazılacak, aksi takdirde bu maddede işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren kaç gün ya da ay olduğu belirtilecektir. Tip Sözleşmenin 10.2. maddesi ise işyerinin teslimi ve işe başlama tarihine ilişkin olup, söz konusu madde, 9.1. maddesinde işe başlama ve iş bitirme tarihlerinin kesin olarak belirtilip belirtilmediği ve işyeri teslimi yapılıp yapılmayacağı hususları dikkate alınarak idare tarafından düzenlenecektir.

80.2. Sözleşme tasarısında işe başlama ve iş bitirme tarihlerinin kesin olarak belirtildiği hallerde, yeterlik değerlendirmesi, tekliflerden aşırı düşük olanların sorgulanması ve açıklama istenmesi, tekliflerin değerlendirilmesi, isteklilerin 10 gün içerisinde şikayette bulunma hakkı ve idarenin bu şikayete 10 gün içinde cevap verme zorunluluğu ile 10 günlük itirazen şikayet ve Kurumun 20 günlük inceleme süresi ihale sürecinin uzamasına sebep olabilmekte ve bu süreler önceden tam olarak öngörülemediği için de sözleşmenin imzalanması ve dolayısıyla işin başlaması planlanan tarihten daha ileri bir tarihte gerçekleşebilmektedir. Bu çerçevede, süreklilik arz eden hizmet alımı ihalesine ait sözleşme tasarısında işe başlama ve iş bitirme tarihlerinin kesin olarak belirtilmesine rağmen ihale sürecinin uzaması nedeniyle dokümanda öngörülen tarihte işe başlanmasını sağlayacak şekilde sözleşmenin imzalanamaması halinde, iş bitirme tarihinin ötelenmesi mümkün bulunmadığından sürenin fiilen kısaldığı dikkate alınarak buna göre işlem yapılması gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.

a) İhale kayıt numarası: 2022/1080509

b) İhale usulü: Açık ihale.

c) İhale (son teklif verme) tarihi ve saati: 24.11.2022

Saat: 13:30 …” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2023; işi bitirme tarihi 31.12.2024

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Tasarı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: İşin Yapılacağı Kuruluş Adları ve iletişim bilgileri, ihale dokümanına ek olarak sunulan " İşin Yapılacağı Yerlerin Tablosunda" gösterilmiştir.

10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve 9.1. maddesinde belirtilen tarihte işe başlanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında ihale tarihinin 24.11.2022, işin başlama tarihinin 01.01.2023, bitiş tarihinin ise 31.12.2024 olarak belirlendiği, iş yeri tesliminin yapılmayacağı ve işe 01.01.2023 tarihinde başlanacağına yönelik düzenlemeye yer verildiği görülmüştür. Söz konusu düzenlemelerden ihale tarihi ile işe başlama tarihi arasında 37 takvim gününün olduğu görülmektedir.

Anılan Tebliğ açıklaması uyarınca, idarece Sözleşme Tasarısında işe başlama ve bitiş tarihlerinin açıkça belirtilmesine karşılık şikayet ve itirazen şikayet başvuruları nedeniyle ihale sürecinin uzadığı ve bu durumun işin daha ileri bir tarihte gerçekleşmesine sebep olduğu ve dolayısıyla sözleşmenin imzalanamadığı durumlarda sürenin fiilen kısaldığı dikkate alınarak işlem yapılması gerektiği açıkça ortaya konulduğundan, bu durumun gerek idare ve gerekse ihaleye katılan istekliler tarafından önceden öngörülmesi ve buna göre hareket edilmesi gerektiği, ayrıca söz konusu sürecin uzamasının her ihale için geçerli olabileceği anlaşılmıştır.

İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısı’nın iddia konusu maddelerinin birbiriyle uyumlu olarak düzenlendiği ve ihale tarihi ile işe başlama tarihi arasında 37 takvim gününün olduğu, işe başlama süresinin belirlenmesinin, hizmetin acil yapılma gerekliliği ve işin önemi açısından idarenin takdirinde olduğu, dolayısıyla işe başlama süresinin idarenin ihtiyaçları ve takdir yetkisi doğrultusunda yapılan bir idari tasarruf olduğu, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve basiretli tacir olma yükümlülüğünü haiz isteklilerin söz konusu işe başlama süresi içerisinde yer hazırlığı, hizmet verilecek binaları ve tüm malzemeleri/ekipmanları hazırlama süreçlerini göz önünde bulundurarak tekliflerini hazırlamaları gerektiği, Tebliğ’in yukarıda aktarılan 80.2’nci maddesi gereğince şikayet ya da itirazen şikayet başvuruları sebebiyle ihale sürecinin uzaması nedeniyle işe başlama tarihinin ötelenebileceği, işin bitiş tarihinin uzamasının mümkün olmadığı ve bu durumda işin süresinin fiilen kısalacağının açık olduğu, söz konusu durumun gerçekleşmesi halinde idarelerin buna göre işlem tesis etmeleri gerektiği, dolayısıyla iddia konusu düzenlemelerin isteklilerin teklif vermesini engelleyici veya isteklileri tereddüde düşürücü nitelikte olmadığı ve bu düzenlemelerin herhangi bir istekliye avantaj sağlamadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Diyet Yemekleri” başlıklı bölümünde “Diyet ana yemek öğünleri, 4 kap yemekten oluşacaktır. Diyet ana yemekler, yukarıdaki “Örnek Yemek Menüleri Tablosunda” yer alan birinci, ikinci ve üçüncü kap yemeklerden birer tane, ya da Gıda Rasyonunda yer alan benzerlerinden seçilerek, 4 kap olacak şekilde verilecektir. Dördüncü kap yemek, ikinci veya üçüncü kap yemeklerden biri seçilerek oluşturulacaktır. Gün içerisinde bir öğün et yemeği, bir öğün etli sebze yemeği verilecektir. Diyet yemekler Diyetisyen tarafından belirlenecektir.

Diyet Yemekleri, Gıda Rasyonundaki 13+/Yetişkin/YaşlıPersonel/Misafir Yaş Grubu porsiyon miktarları esas alınarak hazırlanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Teknik Şartname düzenlemesinden; diyet ana yemek öğünlerinin 4 kap yemekten oluşacağı, söz konusu yemeklerin örnek yemek tablosunda yer alan yemeklerden ya da gıda rasyonunda yer alan benzerlerinden seçilerek 4 kap olarak verileceği, diyet yemeklerinin diyetisyen tarafından belirleneceği, ayrıca gıda rasyonundaki 13+/Yetişkin/Yaşlı Personel/Misafir yaş grubu porsiyon miktarları esas alınarak hazırlanacağı anlaşılmaktadır. Ayrıca ihale dokümanı ekinde bulunan iki haftalık örnek diyet yemek menüsü içerisinde yer alan yemek çeşitlerinin çiğ girdi gramajlarına gıda rasyonunda yer verildiği, bu nedenle gerek teklif oluşturmada gerekse aşırı düşük teklif açıklamalarında herhangi bir belirsizliğe sebebiyet verilmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.