KİK Kararı: 2022/UH.II-1697

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/060
Gündem No : 119
Karar Tarihi : 28.12.2022
Karar No : 2022/UH.II-1697
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Başak Turizm Tic. San. Ltd.Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü 2. Bölge Satınalma Servis Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/206995 İhale Kayıt Numaralı “2 Bölge Müd Çankırı Makas Fabrikası Müd, Datem Ve Ray Kaynak Fabrikası Müd Bağlı İşyerinde Kullanılmak Üzere 55 Adet Hizmet Aracının 48 Sürücüsü İle Birlikte 32 (01/05/2022-31/12/2024) Ay Süre İle Yakıt Hariç Kiralanması Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü 2. Bölge Satınalma Servis Müdürlüğü tarafından 26.04.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2 Bölge Müd Çankırı Makas Fabrikası Müd, Datem ve Ray Kaynak Fabrikası Müd Bağlı İşyerinde Kullanılmak Üzere 55 Adet Hizmet Aracının 48 Sürücüsü İle Birlikte 32 (01/05/2022-31/12/2024) Ay Süre İle Yakıt Hariç Kiralanması Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Başak Turizm Tic. San. Ltd. Şti.nin 09.06.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.06.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.06.2022 tarih ve 30573 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.06.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Kamu İhale Kurulunun 30.11.2022 tarihli ve 2022/MK-333 sayılı kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/680-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 26.04.2022 tarihinde elektronik olarak ihalesi yapılan “2. Bölge Müdürlüğü, Datem ve Ray Kaynak Fabrikası Müd. Bağlı İşyerinde Kullanılmak Üzere 55 Adet Hizmet Aracının 48 Sürücüsü ile Birlikte 32 (01/05/2022-31/12/2024) Ay Süre ile Yakıt Hariç Kiralanması Hizmet Alımı İşi” ihalesine teklif vererek istekli sıfatının kazanıldığı,

1. 31.05.2022 tarihinde tebliğ edilen ihale komisyonu kararıyla Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda yer alan "2. Grup Binek Araç (Otomatik Şanzıman) 2019 ve üzeri model” için teklif edilen fiyatın, aracın kasko değerinin %2 sınırının üzerinde olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, işlemin hem ihale dokümanında yer alan düzenlemelere hem de taşıt kiralanmasına ilişkin mevzuatta yer alan hükümlere aykırı olduğu, ihaleyi gerçekleştiren idarenin hazırlamış olduğu yaklaşık maliyetin, “2. Grup araç” için yaklaşık olarak 9.370,00 TL olarak taraflarınca hesaplandığı ve söz konusu kasko bedelinin “Renault Megane” marka araca ait olduğu ve bu aracın yerli menşei olmadığının belirlendiği, ayrıca kendileri tarafından yapılan araştırmalar sonucunda 2019-2020-2021 ve 2022 model otomatik ve yerli menşei olan sadece bir marka (TOFAŞ-FİAT) aracın olduğunun bilindiği, bu grup araç yerli menşei araç olmadığından kasko değerinin % 2’sinin baz alınmadığı,

2. Teknik Şartname’de “4. Grup” içerisinde yer alan “Minibüs (8+1) 1 ADET ve “7. Grup” içerisinde yer alan “Kamyonet (Çift Kabin) 8 adet” düzenlemesi gereği söz konusu araçların İdari ve Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelere göre 1600 cc’nin üzerinde olan ve yerli menşei olma kriterinin aranmadığı araçlar olduğu için kasko değeri şartının uygulanmaması gerektiği, bu kriterlere göre verilmiş olan toplam 35.960.325,20 TL tekliflerinin yeniden değerlendirmeye alınması gerektiği,

3. Pikapların arazide çalıştığı, bu araçlar için de kasko değer beyanı istenmiş olması nedeniyle ihalenin bütünlüğü açısından uyumsuzluk olduğu ve bu çelişkiler nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

4. Teknik Şartname’de yer alan düzenlemede 2 ayrı grupta belirtilen araç gruplaması ve sıralaması ile birim fiyat teklif cetvelinde düzenlenen araç gruplaması ve sıralamasının birbiriyle uyumlu olmadığı, birim fiyat teklif cetvelinde düzenlenen grupların diğer araçları tarif etmediği, Teknik Şartname’de 2 ayrı yerde grup adı ve sıralamasının birbiriyle çelişkili olduğu için ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

5. Açıklanan yaklaşık maliyet tutarının hatalı hesaplandığı, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında araçların teknik özellikleri, piyasa şartları dikkate alınarak ve bazı araçlar için mevzuata göre kasko değerinin %2 sinin üzerinde teklif verilmesi gerekirken, bu tutarın altında teklif istenilmesi ve buna göre hesaplanmış olmasından dolayı yaklaşık maliyetin hatalı olarak hazırlanmasına neden olduğu, bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

6. Teknik Şartname’nin “Taşıtların Özellikleri” başlıklı 2’nci maddesinde “4. Grup” minibüs grubunda yer alan araçların “8+1 veya 9+1” olması gerektiğinin düzenlendiği, ancak “8+1” araçların teknik açıdan ve Ulaştırma Bakanlığı Yönerge ve mevzuatlarına göre “otomobil” olarak “9+1” araçların ise yine aynı yönetmelik ve mevzuata göre “Minibüs” olarak sınıflandırıldığı, aynı özelliklere sahip olmayan araçların tek iş kaleminde belirtilmiş olmasının işin yürütülmesi esnasında anlaşmazlıklara sebep olacağı ve söz konusu durumun o aşamada düzeltilmesine imkân bulunmadığından, ayrıca ihale üzerinde kalan firmanın teklif etmiş olduğu aracın Teknik Şartname’nin “Taşıtların Özellikleri” başlıklı 2’nci maddesine de uygun olmadığından ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

7. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilen iş deneyim belgesinin, İdari Şartname’de yer alan benzer iş tanımına uygun olmadığı, beyan edilen belgedeki işin iş makinası çalıştırılması işi ile ilgili olduğu ve iş deneyim belgesinde yer alan tutarın teklif edilen bedelin %30’unun altında olduğu,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilmiş olan araçların mevzuatta yer alan %50 yerli muhteva oranını karşılamadığı,

Söz konusu istekli tarafından ihale sonrası istenilen tevsik edici belgelerin, geçici teminat vb. belgelerinin eksik olduğu veya geçersiz olduğu,

Ayrıca ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bilanço tablosunda rasyo analizleri ve bilanço hesaplamalarının hatalı olduğu veya yuvarlama yöntemiyle hesaplandığı,

Söz konusu isteklinin sunmuş olduğu belgelerin geçersiz olması sebebiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

8. Söz konusu ihaleye 15 isteklinin teklif verdiği, sadece 5 isteklinin teklifinin geçerli olduğu, diğer isteklilerin tekliflerinin geçersiz olmasının İdari ve Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelerde bulunan çelişki ve net olmayan hususlar sebebiyle ve ihale öncesi yapılmış olan şikâyetlere cevap verilmediğinden kaynaklandığı, söz konusu ihalede yapılmış olan şikâyetlere rağmen ihale dokümanında gerekli olan düzeltmelerin yapılmadığı bu yüzden istekliler tarafından verilmiş olan tekliflerin geçerli olmadığı, tüm bu sebeplerden ötürü ihalede yeterli rekabet koşulları oluşmadığı için ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

9. Sözleşme Tasarısı’nın 36.1’inci maddesinde belirtilen cezai hususlara mevzuata göre Sözleşme Tasarısı’nın 16.1’inci maddesinde yer verilmesi gerekirken, 36’ncı maddesinde yer verildiği, bu durumun teklifler hazırlanırken isteklilerin yanıltılmasına ve tekliflerin sağlıklı olarak hazırlanmasına engel teşkil ettiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkler” başlıklı 5’inci maddesine istinaden, mevzuata uygun hazırlanmayan ihale dokümanı nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale süreci içerisinde başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 26.07.2022 tarih ve 2022/UH.II-874 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği,

Anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada Ankara 2. İdare Mahkemesinin 11.10.2022 tarihli E:2022/1968, K:2022/2059 sayılı kararı üzerine alınan 30.11.2022 tarihli ve 2022/MK-333 sayılı Kurul kararı ile “1-Kamu İhale Kurulunun 26.07.2022 tarihli ve 2022/UH.II-874 sayılı kararının 5'inci iddia ile ilgili kısmının iptaline, 2-Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 5'inci iddiasının esasının incelenmesine geçilmesine” karar verildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu Kurul kararı üzerine başvurunun esas incelemesi beşinci iddia ile sınırlı yapılmıştır. Bu kapsamda yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2 Bölge Müd Çankırı Makas Fabrikası Müd, Datem ve Ray Kaynak Fabrikası Müd bağlı işyerinde kullanılmak üzere 55 Adet Hizmet Aracının 48 Sürücüsü ile birlikte 32 (01/05/2022-31/12/2024) Ay süre ile yakıt hariç kiralanması hizmet alımı işi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 55 Adet Hizmet Aracının 48 Sürücüsü ile birlikte 32 (01/05/2022-31/12/2024) Ay süre ile yakıt hariç kiralanması hizmet alımı işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: TCDD 2. Bölge Müdürlüğü, Çankırı Makas Fabrikası Müdürlüğü, Datem ve Ray Kaynak Fabrikası Müdürlüğü Mıntıkaları” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…ı)… -İstekli tarafından verilecek birim araç teklifi, 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına yapılan 15.09.2014 tarih ve 2014/6814 madde 2 ile eklenen hüküm gereğince taşıtların (6.,7., 8. ve 9. Grup (Arazi Kullanımı için olan pikap) taşıtlar hariç), "Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği" tarafından yayımlanan ihalenin yapıldığı yılın Ocak ayı itibariyle uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2 sini aşmaması gerekmektedir. Bu oranın aşılması halinde teklif değerlendirme dışı bırakılacaktır. (5. ve 6. Grup Arazi Kullanımı için olan pikap taşıtlar hariç)Teknik şartnamenin ekinde bulanan EK-6 Taşıt Marka, Model, Model Yılı ve Kasko Değer Listesi teklifle birlikte verilecektir…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, sözleşme bedelinin %0,569 oranındaki karar damga pulu, %0,948 oranındaki sözleşme damga pulu, resim ve harç giderleri, eğitim, ile nakliyeler, yatay-düşey taşımalar teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.

Diğer hususlar Teknik Şartnamede belirtilmiştir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İş kazaları ve meslek hastalıkları (risk oranı ) %2 olarak alınacaktır” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu ihaleye ait birim fiyat teklif cetveli ise aşağıdaki gibidir.

A

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

İŞÇİLİK GİDERİ (Aylık 26 gün üzerinden yol 11 TL+ 26 Gün yemek 14 TL)(01.05.2022 arası-31.12.2022)(Brüt asgari ücretin %31 fazlası)

Ay

48

8

2

İŞÇİLİK GİDERİ (Aylık 26 gün üzerinden yol 12 TL+ 26 Gün yemek 15 TL)(01.01.2023-31.12.2023 arası)(Brüt asgari ücretin %31 fazlası)

Ay

48

12

3

İŞÇİLİK GİDERİ (Aylık 26 gün üzerinden yol 13 TL+ 26 Gün yemek 16 TL(01.01.2024-31.12.2024 arası)(Brüt asgari ücretin %31 fazlası)

Ay

48

12

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

48 İŞÇİ İÇİN Bayram ve Resmi Tatil Günleri Çalışma(1 işçi için yıllık 15,5 gün)(Brüt asgari ücretin %31 fazlası)

gün

2.232

2

48 İŞÇİ İÇİN FAZLA MESAİ GİDERİ (1 İŞÇİ İÇİN AYLIK 22,5 SAAT)(32 aylık)(Brüt asgari ücretin %31 fazlası)

saat

34.560

3

Binek Araç (Manuel Şanzıman) 5 ADET

ay

32

4

Binek Araç (Otomatik Şanzıman) 1 ADET

ay

32

5

Kamyonet (Hafif Ticari) 1 ADET

ay

32

6

Minibüs (8+1) 1 ADET

ay

32

7

PİKAP (Arazi kullanımı 4x2 açık kasa 11 adet

ay

32

8

PİKAP (Arazi kullanımı 4x4 açık kasa 28 adet

ay

32

9

Kamyonet (Çift Kabin) 8 adet

ay

32

II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç)7

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Şikâyete konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin “Taşıtların nitelikleri, türü ve miktarı” başlıklı 2’nci maddesinde

“2.1. Taşıt Miktarları, Model Yılı:

SINIFI

Taşıt Cinsi

ADET

MODEL YILI

AÇIKLAMA

Birinci Grup Taşıt

Binek (Manuel Şanzıman)

5

En az 2019 Model

(yerli muhteva oranı en az %50 olmalı)

İkinci Grup Taşıt

Binek (Otomatik Şanzıman)

1

En az 2019 Model

(yerli muhteva oranı en az %50 olmalı)

Üçüncü Grup Taşıt

Kamyonet(Hafif Ticari)

1

En az 2019 Model

Dördüncü Grup Taşıt

Minibüs (8+1 veya 9+1)

1

En az 2015 Model

Altıncı Grup Taşıt

PİKAP (ARAZİ KULLANIMI İÇİN) (4X2 Açık Kasa)

11

En az 2019 Model

Arazi kullanımı için

Sekizinci Grup Taşıt

PİKAP (ARAZİ KULLANIMI İÇİN) (4X4 Açık Kasa)

28

En az 2019 Model

Arazi kullanımı için

Onuncu Grup Taşıt

Kamyonet (Çift Kabin)

8

En az 2019 Model

Toplam

55

”düzenlemesi yer almaktadır.

30.05.2022 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararına göre, 26.04.2022 tarihinde açık ihale usulüyle yapılan şikâyete konu ihaleye on beş isteklinin teklif verdiği, bu isteklilerden; Kırkbeş Turizm Araç Kiralama Tic. Ltd. Şti., Gold Danışmanlık Hiz. Turz. San. Tic. Ltd. Şti., İkon Atık Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti., İzkars Araç Kir. San. ve Tic. Ltd. Şti., Fetih 1453 San. Tic. Ltd. Şti., Mamaklı Filo Araç Kiralama San. ve Tic. Limited Şti., Öz-Kaplanlar Taş. Tem. Tic. Ltd. Şti., Gurmesan Gıda Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti., Tunç Kurumsal Hizmetler Tic. Ltd. Şti. nin Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda geçici teminatı beyan etmedikleri için tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı; Başak Turz. Tic. San. Ltd. Şti.nin ilgili araç (2.Grup) için verdiği birim fiyatın kasko değerinin %2 sinden fazla olduğu ve sunmuş olduğu kasko değer listesinin Teknik Şartname’nin ekinde yer alan Ek-6 formatına uygun olmadığı için teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Mebaş Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Demirhan Turz. San. ve Taş. Tic. Ltd. Şti. olduğu görülmüştür.

Başvuru sahibinin Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunması üzerine Kamu İhale Kurulunca 26.07.2022 tarih ve 2022/UH.II-874 sayılı kararın alındığı, söz konusu Kararda 5’inci iddia yönünden “Başvuru sahibinin yaklaşık maliyet tutarının hatalı hesaplandığı iddiası yönünden söz konusu hususta idareye şikâyet başvurusunun, şikâyete konu işlemin farkına varıldığı ya da farkına varılması gereken tarih olan 26.04.2022 tarihini izleyen günden itibaren 10 gün içinde yapılmayıp, bu süre geçtikten sonra yapıldığı anlaşıldığından, bu iddiaya ilişkin olarak başvurunun süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.” şeklinde karar verildiği görülmüştür.

Anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada Ankara 2. İdare Mahkemesinin 11.10.2022 tarihli ve E:2022/1968, K:2022/2059 sayılı kararında "...Davacı şirket tarafından itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülen 5. iddia yönünden yapılan inceleme ve değerlendirme;

Uyuşmazlıkta, davacı şirket tarafından söz konusu iddiada özetle; açıklanan yaklaşık maliyet tutarının hatalı hesaplandığı, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında araçların teknik özellikleri, piyasa şartları dikkate alınarak ve bazı araçlar için mevzuata göre kasko değerinin %2 sinin üzerinde teklif verilmesi gerekirken, bu tutarın altında teklif istenilmesi ve buna göre hesaplanmış olmasından dolayı yaklaşık maliyetin hatalı olarak hazırlanmasına neden olduğu, bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiğinin ileri sürüldüğü, dava konusu Kurul kararında söz konusu iddianın; yaklaşık maliyetin mevzuat uyarınca ihale tarihi olan 26.04.2022 tarihinde açıklandığı, yaklaşık maliyete ilişkin iddialar hakkında bu tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 09.06.2022 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu gerekçesiyle işbu iddiaya ilişkin olarak başvurunun süre yönünden reddine karar verildiği görülmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla şikâyet başvurusunun, bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren yapılması gerekmekte olup, yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığına yönelik başvurularda hukuka aykırı işlem ve eylemlerin farkına varıldığı tarihin, ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarının yer aldığı kesinleşen ihale kararının ilgililere tebliğ edildiği tarih olarak kabulü gerekmektedir.

Dava konusu Kurul kararında ise, şikâyete konu işlemin farkına varıldığı ya da farkına varılmış olması gereken tarihin ihale tarihi (26.04.2022) olduğu ve başvuru sürelerinin bu tarih esas alınarak hesaplandığı anlaşılmaktadır.

Başvuru süresinin ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarının yer aldığı kesinleşen ihale komisyonu kararının davacı şirkete tebliğ edildiği 31.05.2022 tarihinden itibaren hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurulduğunda, davacı şirket tarafından 09.06.2022 tarihinde yapılan şikâyet başvurusunun süresi içinde yapıldığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, mezkur iddia bakımından başvurunun süre yönünden reddine ilişkin Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı anlaşılmıştır." gerekçesiyle dava konusu Kurul kararının 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9'uncu iddiaların reddine ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, 5'inci iddianın reddine ilişkin kısmı yönünden ise iptaline karar verilmiştir.

Anılan mahkeme kararının gereğini teminen alınan 30.11.2022 tarihli ve 2022/MK-333 sayılı Kurul kararı ile “1-Kamu İhale Kurulunun 26.07.2022 tarihli ve 2022/UH.II-874 sayılı kararının 5'inci iddia ile ilgili kısmının iptaline, 2-Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 5'inci iddiasının esasının incelenmesine geçilmesine” karar verildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu Kurul kararı üzerine esas incelemesi başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan 5’inci iddiası “Açıklanan yaklaşık maliyet tutarının hatalı hesaplandığı, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında araçların teknik özellikleri, piyasa şartları dikkate alınarak ve bazı araçlar için mevzuata göre kasko değerinin %2 sinin üzerinde teklif verilmesi gerekirken, bu tutarın altında teklif istenilmesi ve buna göre hesaplanmış olmasından dolayı yaklaşık maliyetin hatalı olarak hazırlanmasına neden olduğu, bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği…” ile sınırlı yapılmıştır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereğince, idarelerin yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit edeceği, bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, miktar araştırmasının da yapılabileceği, bu çerçevede yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde; kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatların, ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatların, ilgili odalarca belirlenmiş fiyatların, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatların, ihale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatların esas alınacağı, yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyatın belirleneceği ve idarelerin yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabileceği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerinden, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılması öngörülen 7 Grup araç içinden (55 araç) 5 Grup aracın (5. ve 6. Grup Arazi Kullanımı için olan pikap taşıtlar hariç) aylık kira bedelinin, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan ve ihalenin yapıldığı yılın Ocak ayı itibariyle uygulanacak kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacağı ve ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak işçilik (şoför) giderlerinin de teklif fiyata dahil edileceği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda, yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, işin süresinin 32 ay (01.05.2022-31.12.2024) olduğu, her yıl için (2022-2023-2024) ayrı ayrı olmak üzere toplam yaklaşık maliyetin hesaplandığı, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde belirtilen işçilik maliyetlerinin KİK İşçilik Hesaplama Modülü esas alınmak suretiyle hesaplandığı, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılması öngörülen 5 Grup araç için (binek araç (manuel şanzıman), binek araç (otomatik şanzıman), kamyonet (hafif ticari), minibüs (8+1), kamyonet (çift kabin)), “Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketler Birliği” tarafından yayınlanan ihalenin yapıldığı yılın ocak ayı itibariyle uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerlerinin % 2’sini aşmayacak şekilde kasko bedellerinin idare tarafından belirlendiği, 5 ve 6’ncı grup arazi kullanımı için olan pikap taşıtların maliyetinin ise piyasada faaliyet gösteren üç firmadan alınan fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması ile belirlendiği görülmüştür. Ayrıca söz konusu araçların birim fiyatları tespit edilirken Teknik Şartname’de yer alan araçların cins ve model yıllarının esas alındığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, şikâyete konu ihaleye ait yaklaşık maliyetin idare tarafından Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde hazırlandığı, şöyle ki idarenin yaklaşık maliyeti hesaplarken ihale konusu iş kapsamında çalıştırılması öngörülen 7 Grup araç içinden (55 araç) 5 Grup araç için (5. ve 6. Grup Arazi Kullanımı için olan pikap taşıtlar hariç), Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan ve ihalenin yapıldığı yılın Ocak ayı itibariyle uygulanacak kasko sigortası değerini, KİK İşçilik Hesaplama Modülü ile belirlenen işçilik ücretlerini, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine (2 grup araç için) ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle oluşturulan fiyatların esas aldığı görülmüş olup, somut ihalede çalıştırılmak üzere 7 grup aracın (toplam 55 araç) istenildiği, bu araçlardan 5 grup aracın kasko sigorta değerinin %2’sini aşmaması gerektiği yönünde ihale dokümanında düzenleme olduğu, idarenin yaklaşık maliyette söz konusu araçlar için aylık toplam araç kiralama maliyetini, bu araçların toplam kasko bedellerinin %2’sinin altında hesapladığı ve ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler çerçevesinde söz konusu araçların cins ve model yıllarını belirttiği görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.