KİK Kararı: 2022/UH.II-1633

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/059
Gündem No : 87
Karar Tarihi : 21.12.2022
Karar No : 2022/UH.II-1633
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yağızlar Nak. Otom. Mad. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Isparta İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1083207 İhale Kayıt Numaralı “2023 Yılı Sürücülü Sürücüsüz 27 Adet Araç Kiralama Hizmeti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Isparta İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 23.11.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2023 Yılı Sürücülü Sürücüsüz 27 Adet Araç Kiralama Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Yağızlar Nak. Otom. Mad. Tic. Ltd. Şti.nin 17.11.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.11.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine başvuru sahibince 28.11.2022 tarih ve 62947 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.11.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1378 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale dokümanında kısmi teklif verileceğine ilişkin düzenlemeye yer verildiği ancak birim fiyat teklif cetvelinde teklif verilecek kısımlara ilişkin düzenleme yapılmayıp sadece 11 iş kalemine yer verilerek oluşturulduğu, söz konusu cetvelde yer alan her bir iş kaleminin ayrı kısımdan oluştuğundan her bir kısmın toplam tutarına ve teklifin tamamını oluşturan genel toplama yer verilmesi gerektiği, bu haliyle teklif oluşturmanın ve idarece sağlıklı teklif değerlendirmesi yapılmasının mümkün olmadığı
İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacak 14+1 kişi kapasiteli minibüsler için 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu Kararındaki sınırlamaya tabi tutularak kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2 sini aşmayacak şekilde teklif sunulması yönünde düzenleme yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine ilişkin Esas ve Usuller’de minibüse yönelik bir belirleme yapılmadığından minübüsün anılan Esas ve Usüllerde yer alan araçlardan olmadığı dolaysıyla idarece minübüs için kasko sigortası değerinin %2 sine tabi olduğuna yönelik yapılan düzenlemenin bu haliyle hatalı olduğu,
Sözleşme Tasarısının 12’nci maddelerinde yer alan ödemeye ilişkin düzenlemelerin biribiriyle çeliştiği, şöyle ki; hakedişlerin aylık düzenlenmesine aykırı ayrı bir sınır getirilmemekle beraber söz konusu Tasarı’da yer alan düzenlemelerde ödemelerin bir yandan bütçe imkanlarına bağlandığından ödeme süresini belirsiz hale getirdiği bir yandan da hakedişin tahakkuka bağlanmasının otuz günlük süreyle sınırlandırıldığı, dolayısıyla anılan maddede iki ayrı ödeme planı düzenlemesinin sağlıklı teklif oluşturulmasına engel olduğu,
Sözleşme Tasarısı’nın 7’nci maddesinde yer alan düzenleme ile İdari Şartname’nin 25'inci maddesinde yer alan düzenlemelerin uyumlu olmadığı, anılan Tasarısı’nın 7’nci maddesinde belirtilen sözleşme bedeline dahil giderlerin tamamına anılan Şartname’nin 25'inci maddesinde belirtilen teklif fiyata dahil olan giderlerde yer verilmediği, bu durumun sözleşmesinin yürütülmesinde uyuşmazlığa ve teklif fiyata dahil olan giderler kapsamında bedel tespitini engellediğinden teklif oluşturulmasına engel olduğu,
İhale dokümanında kesin teminat süresinin belirtilmemesinin mevzuata aykırı olduğu,
İhale dokümanında yer alan düzenlemelere göre araçların tüm bakım ve onarımlarının, lastik giderlerinin yükleniciye ait ve teklif fiyata dahil olduğu, ancak ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçların yapacakları toplam km’nin belirtilmediği, bu durumun da periyodik bakım onarım ve lastik vb. giderlerin hesaplanmasına yönelik belirsizlik yarattığından sağlıklı bir teklif oluşturulmasının mümkün olmadığı,
Teknik Şartnamenin 3.17’nci maddesinde idarece şehir içi ya da şehirlerarası görevlendirilecek şoförün her türlü masrafının, konaklamasının ve kiralanacak taşıtlara ilişkin HGS ve OGS giderlerinin yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, ancak dokumanda konaklama yapacak kişi sayısının ve konaklama süresinin belirtilmediği, HGS ve OGS geçişlerine ilişkin sayısal bilgiye yer verilmemesi nedeniyle maliyet hesabı yapılamadığı, bu durumun isteklileri tereddüde düşürerek sağlıklı bir teklif oluşturmasına engel olduğu,
Teknik Şartname’de ihale konusu işte çalıştırılacak binek araç modelinin 2018 yılı veya üzeri diğer araçların ise 2016 ve daha üst model olmasının istenildiği, bu düzenlemenin ihaleye katılımı sınırladığı, 30.06.2021 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2021/14 sayılı “Tasarruf tedbirleri” konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde yer alan hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda ekonomik olması durumunda model yılı yeni araçlar yerine binek ve stationwagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verileceği düzenlemesi gereği, dokümanda araç modellerinin 2012 model ve üzeri olarak ve çıkan Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’ne uygun olarak belirlenmesi gerektiği,
Teknik Şartname’nin 2.1’inci maddesinde yer alan “.. Şoförlük yapacak personel 50 yaşını geçmemiş olmalıdır.” şeklinde yaş kısıtlamasına ilişkin düzenlemenin Karayolları Taşıma Yönetmeliği’nin 34’üncü maddesine aykırı olduğu, ayrıca 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Eşit davranma ilkesi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz.” hükmüne yer verildiği, ilgili Kanun’un çeşitli maddeleriyle özellik arz eden bazı durumlarda belirli yaş ve cinsiyet gruplarının belirli hallerde ve işlerde çalıştırılmasına kısıtlama getirildiği, ancak çalıştırılacak işçilerde üst yaş sınırı getirilmesine ilişkin bir hükme yer verilmediği, ihale konusu işin araç çalıştırılması hizmet alımı işi olduğu dikkate alındığında personelin yapacağı işin mahiyeti ve niteliği itibarıyla özel olarak bir beden kuvveti, sağlık durumu, hızlı hareket edebilme kabiliyeti gibi özellikler dikkate alınmaksızın personelin tümü için çalışanların sosyal güvenlik mevzuatına göre sınıflandırılması sonucunu doğuracak şekilde “50 yaşından gün almamış olması” düzenlemesi yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,
Teknik Şartname’nin 3.10’uncu maddesinde yer alan düzenlemede idarenin, çalışma süresini ve araç sayısını gerekli gördüğünde azaltabileceği ve bu süre içerisinde yükleniciye ödeme yapılmayacağının belirtildiği ancak araçlara ilişkin kiralamanın aylık olarak yapılacağından isteklilerin araç ve sürücü bazında edinim maliyeti ile çalışma sürelerini dikkate alarak tekliflerini oluşturacakları bu nedenle söz konusu düzenleme ile istekliler tarafından sağlıklı teklif oluşturulmayacağı,
İdare tarafından ihale konusu işe ait araçların kullanılması durumunda oluşabilecek her türlü kaza, ceza, arıza vb durumların ortaya çıkması halinde söz konusu giderlerin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, söz konusu düzenlemede cezanın sorumluluk bazında dağıtılması gerektiği,
İhale dokümanında bahse konu işte çalıştırılacak şoförlü araçların pazar ve tatil günlerinde çalıştırılacağının ancak fazla mesai durumunda yükleniciye ödeme yapılmayacağının düzenlendiği, söz konusu düzenlemenin 4857 sayılı İş Kanununa aykırı olduğu, dokumanda, fazla mesai ve tatil günlerine ilişkin açıklamaya yer verilmesi gerektiği, bu durumun sağlıklı teklif fiyatı oluşturulmasını engellediği ve tekliflerin hazırlanması aşamasında fırsat eşitliğini ortadan kaldırdığı,
Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.25’inci maddesinde belirtilen açıklama gereği 4857 sayılı Kanun’un 55’inci maddesinde yer alan hükümlere aykırı olacak şekilde izin kullanan işçilerin yerine işçi getirilmesi yönünde düzenlemelere ihale dokümanında yer verilmemesi gerektiği, 4857 sayılı Kanun’un 55’inci maddesinde işçiler için yıllık izin bakımından çalışılmış gibi sayılan sürelere yer verildiği, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.25'inci maddesinde ise, 4857 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin haklarını idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullanacakları ve izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanması yoluna gidilmesinin mümkün olmadığı,
İdari Şartname’deki fiyat farkı düzenlemesinin sağlıklı teklif sunulmasını engellediği, şöyle ki ihale dokümanında sadece ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personelin asgari ücret değiştiğinde aldığı ücrete ait fiyat farkı ödemesi yapılacağının öngörüldüğü, araç kiralama hizmet alımı ihalelerinin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller uyarınca araçların yakıt hariç kiralanacağı göz önüne alındığında maliyet kalemleri içerisinde işçilik, amortisman, bakım, lastik, sigorta vb. giderlerin bulunduğu, 24.02.2022 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 5202 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı kararında değişiklik yapıldığı, bu değişiklik ile 365 günü aşan hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu hale geldiği,
Sözleşme Tasarısının 16’ncı maddesinde yapılan düzenlemenin mükerrerlik içerdiği ve belirsizlik yarattığı, şöyle ki, anılan Tasarı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan özel aykırılık halinin 30’a ulaşması durumunda sözleşmenin feshedileceği belirltilmekle beraber tabloda 4 aykırılık halinin belirlendiği ve bunların her birisinin 5 aykırılık sayısı verildiği bu durumda anılan maddede belirtilen 30 özel aykırılık haline ulaşılmadan sözleşmenin feshedilebileceği düzenlemesinin çelişkili olduğu, ayrıca sözleşmenin feshini öngören 16.1.3’üncü maddesinde ağır aykırılık hallerinin belirlenmediği bu nedenlerle anılan Tasarının 16’ncı maddesinde ve Teknik Şartnamenin 2.11’inci maddesinde yapılan ceza düzenlemesinin mevzuata uygunluk sağlamadığı, aynı aykırılık için farklı uygulamaya neden olduğu,
İhale dokümanında ihale konusu işte çalışacak araçlar için A1 ve diğer yetki belgelerine yönelik düzenleme yapılmadığı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’na göre söz konusu A1 yetki belgesi sunulmadan işe başlanmasının mümkün olmadığı, bu sebeple söz konusu belgenin ihale aşamasında yeterlik kriteri olarak belirlenmesi gerektiği, aksi takdirde İhale konusu iş kapsamında söz konusu yetki belgeleri olmadan yüklenici tarafından araç çalıştırılması ve faaliyette bulunulmasının mümkün olmadığı,
İhale dokümanında ihale konusu işte çalışacak araçların sigorta yaptırılmasına yönelik düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu şöyle ki; dokumanda sigorta yaptırılacak araçların hangi bedel ve risklere karşı yaptırılacağının belirtilmediği ve bunlara ilişkin hiçbir değere yer verilmediği, bu haliyle düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı, bahse konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde, “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur…

h) İhaleye konsorsiyumların teklif verip veremeyeceği, ihale konusu işin tamamına veya bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olup olmadığı, mal alımı ihalelerinde alternatif teklif verilip verilemeyeceği, verilebilecekse alternatif tekliflerin nasıl değerlendirileceği.

i) Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinden hangisinin teklif fiyatına dahil olacağı.

j) Tekliflerin alınması, açılması ve değerlendirilmesinde uygulanması gereken ve bu Kanunda belirtilen usul ve esaslar.…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinin altıncı fıkrasında “Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde; ilanda ve dokümanda işin başvuruda bulunulabilecek veya teklif verilebilecek her bir kısmı ve bu kısımlar için tespit edilen yeterlik kriterleri ayrı ayrı gösterilir. Aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 16.4'üncü maddesinde “16.4.1. İhalelerde, ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, kısmi teklif verilebilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, kısmi teklif verilebilen ihalelerde isteklilerce her bir iş kısmına ayrı ayrı teklif vermek suretiyle işin tamamına teklif verilebileceği gibi, ihale dokümanında belirtilen kısımlardan bazılarına da teklif verilebilecektir.

16.4.2. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalede; aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılacaktır. İstekli, teklif ettiği kalemlerin/kısımların toplam bedeli üzerinden geçici teminat sunacaktır.Ancak isteklinin teklif verdiği kısımlardan birinde veya birkaçında, geçici teminatının gelir kaydedilmesi gereken hallerden biri ortaya çıktığında, ilgili kısım veya kısımlara ilişkin teklif fiyatları esas alınarak gelir kaydedilecek geçici teminat tutarı belirlenecektir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde ”İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler

2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 27 Adet Araç Kiralama Hizmeti

b) Türü: Hizmet alımı

…

E) Miktarı:

11 Kısım 27 Adet Araç Kiralama Hizmeti” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 11 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

her bir kısım için ayrı ayrı teklif verilebilecektir. birden fazla kısım uhdesinde kalan firmalar ile tek sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Ayrıca birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekilde hazırlanmıştır.

İhale kayıt numarası :2022/1083207

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Şoförlü Kamyonet (İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Birimler) (11 Adet)

adet x ay

132

Şoförlü Kamyonet (İl Sağlık Müdürlüğü Sütçüler İlçe Hastanesi) (1 Adet)

adet x ay

Şoförlü Minibüs (Uluborlu İlçe Hastanesi) 14+1 (1 Adet)

adet x ay

Şoförlü Minibüs (Yalvaç Devlet Hastanesi) 16+1 (1 Adet)

adet x ay

Şoförlü Minibüs (Eğirdir K.E.H.T.R Hastanesi) 16+1 (1 Adet)

adet x ay

Şoförlü Binek Tipi Sedan Otomobil (İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Birimler) 2 (Adet)

adet x ay

Şoförsüz Kamyonet (İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Birimler) 3 (Adet)

adet x ay

Şoförlü Kamyonet (Yunus Emre Devlet Hastanesi - Evde Bakım Hizmetleri) (4 Adet)

adet x ay

Şoförlü Kamyonet (Şarkikaraağaç Devlet Hastenesi) 1 (Adet)

adet x ay

Şoförsüz Kamyonet (Eğirdir K.E.H.T.R Hastanesi) 1 (Adet)

adet x ay

2 Şoförlü 1 Adet Minibüs (Isparta Şehir Hastanesi) 16+1

adet x ay

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İhale dokuman ekinde yer alan Yeterlik Bilgileri Tablosu’na ait standart form aşağıdaki gibidir.

“YETERLİK BİLGİLERİ TABLOSU *

[Teklif verilen kısım: ]

(Kısmi teklife açık ihalelerde teklif verilen kısım belirtilecek ve yeterlik bilgileri tablosu her bir kısım için ayrı ayrı doldurulacaktır.)

İhale dokümanı düzenlemelerinden, kısmi teklife açık yapılan ihalede ihale konusu işin 11 hastanede kullanılmak üzere sürücülü sürücüsüz taşıt kiralama hizmet işi olduğu, söz konusu ihalede her bir kısım için ayrı ayrı teklif sunulabileceği ve birden fazla kısım uhdesinde kalan istekliler ile tek sözleşme imzalanacağı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede birim fiyat teklif alınmak suretiyle yapılan ihaleye ait İdari Şartname’de işin kısmi teklif verilecek kısım sayısının 11 olduğunun düzenlendiği, her ne kadar birim fiyat teklif cetvelinde “kısım” sözcüğü ibaresine yer verilmemekle birlikte söz konusu ihalenin kısmi teklife açık olduğunun açıkça belirtildiği görülmektedir. Anılan cetvelde belirtilen işlerin 11 kalem şeklinde yer aldığı ve bu kalemlerin tek satırdan oluştuğu ayrı ayrı kısım toplamı satırlarına yer verilmediği görülse de, her bir satırın farklı bir kısım olarak anlaşılması gerekmekte olup birden fazla kısım uhdesinde kalan istekliler ile tek sözleşme imzalanacağı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, söz konusu kısmi teklif verilebilen ihalede isteklilerce her bir iş kısmına ayrı ayrı teklif verilebileceği gibi birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen kısımlardan bazılarına da (istediklerine) teklif verilebileceği anlaşılmış olup, söz konusu düzenlemede teklif vermeye engel bir hususun yer almadığı bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan isteklilerce indirilen ihale dokumanı eki yeterlik bilgileri tablosunda teklif verilecek kısımlara ait beyanların ayrı ayrı doldurulacağı ve teklif değerlendirmesinin teklif verilecek kısım üzerinden yapılacağı anlaşılmıştır. Bu çerçevede söz konusu düzenlemede teklif vermeye engel bir hususun yer almadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

237 sayılı Taşıt Kanunu’nun “Tarifler” başlıklı 3’üncü maddesinde, “a) Kurum: 1 inci madde hükmüne giren bütün daire, teşekkül ve müesseseleri, b) Taşıt: Motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını, c) Arazi binek: Bütün tekerlekleri muharrik binek taşıtlarını, d) Kaptı kaçtı: Asgari iki sıra oturma yeri bulunan kapalı ve insan taşımaya mahsus taşıtları, e) Arazi kaptıkaçtı: Bütün tekerlekleri muharrik olan kaptıkaçtıları, f) Pikap: Şoför mahallinde şoför dahil 3 kişiye kadar oturacak yeri ile arkasında azami 1750 kilograma kadar yük taşımak için yeri bulunan motorlu taşıtları, g) Arazi pikap: Bütün tekerlekleri muharrik olan pikapları, h) Panel: Yük taşıma yeri tamamen kapalı olan pikapları, ifade eder.” hükmü,

01.04.2006 tarih ve 26126 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine ilişkin Esas ve Usuller’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde, “(1) Bu Esas ve Usullerin amacı, 05/01/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.” hükmü,

“Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, “(1) Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar.” hükmü,

“Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde, “(1) Bu Esas ve Usullerde geçen;

…d) Taşıt: Kanun kapsamına giren motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını…ifade eder.” hükmü,

“Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:

…

ç) Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir.

d) Taşıtların, her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderleri yükleniciye ait olacaktır.

…

h) Hizmet alımı suretiyle taşıt edinimi kurumların tabi oldukları ihale mevzuatına göre gerçekleştirilecektir.

…

(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır

b) Şoför giderleri dâhil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır.

c) Şoför gideri dâhil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, resmi tatil ücreti ve benzeri giderler de dâhil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarı esas alınacak; işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) ise idarelerce ayrıca ödenecektir…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Bu işte çalışacak şoförlerin maaşı brüt asgari ücrettir.

Yemek ve Yol Ücreti verilmeyecektir.

a-Trafik Seti ( zincir, çekme halatı, takoz ve benzeri )

b- Ecza çantası ( İçi dolu )

c- Stepne ( Lastik dış derinlikleri 3 mm altında olmayacak )

d- Kriko ve Bijon anahtarı)

e-Yangın söndürme cihazı (yıllık bakım ve dolumu yükleniciye aittir.)

f- AdBlue olan araçların AdBlue giderleri firmaya aittir.

g-Sürücü (Maaş,Sigorta,Fazla Mesai,Tazminat vb.) ve Araç ile ilgili (Sigorta,Bakım,vergi,ceza vb.) ilgili Tüm giderler

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. “düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “…

*İhaleye katılacak isteklilerin teklifleri, hizmet alımı kapsamında çalıştırmayı düşündükleri aracın, 02.10.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulunun "Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kararı"nın (a) bendi gereği aylık kiralama bedeli taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan ve anılan Bakanlar Kurulu kapsamında olanlar araçlar için kasko sigortası değerinin %2'sini aşamayacaktır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Araçların teknik özellikleri” başlıklı 1’inci maddesinde “Isparta İl Sağlık Müdürlüğümüz ve Bağlı Sağlık Kuruluşlarımızın ulaştırma hizmetlerinde Yakıt Hariç sürücülü ve sürücüsüz olarak kullanılacak araçların sayısı ve teknik özellikleri aşağıda tablo halinde belirtilmiştir.

1.1 Binek Tipi Sedan Şoförlü Araç:

Araçların Teknik Özellikleri

ve Standart Donanımları

Araçlar / 2 (İki) ADET

Araç Cinsi

Binek

Yakıt Cinsi

Dizel / Benzinli / Hibrit

…

Modeli

2018 Yılı veya Üzeri

Görev Yeri

Isparta İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Birimler

1.2.Binek Tipi Kamyonet Şoförlü Araç:

Araçların Teknik Özellikleri

ve Standart Donanımları

Araç / 16 (On Altı ) ADET

Araç Cinsi

Kamyonet Tipi (Panelvan olmayacaktır.)

Yolcu Sayısı

Şoför dahil En az 4 (Dört) kişi

…

Modeli

2016 veya Üzeri

Görev Yeri

Isparta İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Birimler

1.3.Binek Tipi Kamyonet Şoförlü Araç:

Araçların Teknik Özellikleri

ve Standart Donanımları

Araç / 1 (Bir ) ADET

Araç Cinsi

Kamyonet Tipi (Panelvan olmayacaktır.)

Yolcu Sayısı

Şoför dahil en az 7 (Yedi) kişi

…

Modeli

2016 veya Üzeri

Görev Yeri

Isparta İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Birimler (Sütçüler İlçesi)

1.4.Binek Tipi Kamyonet Şoförsüz Araç:

Araçların Teknik Özellikleri

ve Standart Donanımları

Araç / 4 (Dört) ADET

Araç Cinsi

Kamyonet Tipi (Panelvan olmayacaktır.)

Yolcu Sayısı

…

Şoför dahil En az 4 (Dört) kişi

Modeli

2016 veya Üzeri

Görev Yeri

Isparta İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Birimler

1.5.Minibüs Tipi Şoförlü Araç:

Araçların Teknik Özellikleri

ve Standart Donanımları

Araç / 2 (iki) ADET

Araç Cinsi

….

Minibüs

Koltuk Adedi

….

En Az 14+1

Modeli

2016 Yılı veya Üzeri

Görev Yeri

Uluborlu İlçe Hastanesi

1.6.Minibüs Tipi Şoförlü Araç:

Araçların Teknik Özellikleri

ve Standart Donanımları

Araç / 2 (İki) ADET

Araç Cinsi

Minibüs

…

Koltuk Adedi

En Az 16+1

…

Modeli

2016 Yılı veya Üzeri

Görev Yerleri

1 Adet 16+1 Minibüs Eğirdir Kemik Eklem Hastalıkları Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi

1 Adet Yalvaç Devlet Hastanesi

“ düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 3.22’nci maddesinde “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller” gereği Teklif edilecek araç bedelleri Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın Ekim ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) şoför giderleri dâhil hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde; şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sine yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmaması gerektiğinin hüküm altına alındığı, söz konusu karar kapsamından fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up cinsi araçların anılan kuralın dışında tutulduğu ve anılan Yönetmelik kapsamında “minibüs”e yönelik herhangi bir belirleme yapılmadığı anlaşılmıştır.

İhale konusu sürücülü sürücüsüz taşıt kiralanması işinde binek araç, minibüs ve kamyonet cinsi aracın kiralanacağı anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, tespitler ve açıklamalar bir arada değerlendirildiğinde; Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’de “minibüs”e yönelik bir belirleme yapılmadığı, bir başka deyişle bahsi geçen esas ve usullerde minibüs”ün kasko değer listesinin %2’sine tabi olduğuna yönelik bir sınırlama getirilmediği anlaşılmakla beraber kamu ihale mevzuatında idare tarafından söz konusu hususa ilişkin düzenleme yapılmasında bir engel bulunmadığı, bu itibarla idarenin ihtiyacı kapsamında istenilen minübüse yönelik yapılan düzenlemenin idarenin takdirinde olduğu ve söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu sonucuna ulaşılamayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’ ve 10’uncu iddialarına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi :

Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.

…

Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.

İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.

Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir.

Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez.

Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa kontrol teşkilatı, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakediş raporlarını zamanında imzalamazsa, ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikayet ve istekte bulunamaz.

Hazırlanan ve iki tarafça imzalanmış bulunan geçici hakediş raporu, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkili makamlar tarafından düzeltilebilir. Ancak bu düzeltme sırasında eski rakam ve yazıların okunabilir şekilde çizilmiş olarak hakediş raporunda bulunması ve düzeltme yapan yetkililerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak bu düzeltmeler yeniden sayfa düzenlemeyi gerektirecek ölçüde fazla ise, esas sayfa üzerinde düzeltmenin yapıldığına ilişkin açıklama bulunmak şartı ile, yeniden ayrı bir sayfa düzenlenip hakediş raporuna eklenir.

…

Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.” açıklaması,

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Isparta İl Sağlık Müdürlüğü Muhasebe Birimi ve / veya Isparta Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

Yüklenicinin hakedişi her sağlık tesisi için ayrı ayrı hakediş düzenlenerek ayrı fatura kesilecek ve Maliye Bakanlığının 18.02.2009 tarih ve 115/2277 sayılı Döner Sermayeli kurumlarda ödemelerde öncelık sırası konulu yazısına istinaden Bütçe imkanları doğrultusunda ödeme yapılacaktır.

Yüklenici İdarenin ödeme yapmasını beklemeden çalıştırdığı şoförlerin işçilik ücretlerini en geç her ayın ilk 10 uncu gününe kadar ödeyecektir. Maaşların ödendiğine dair banka listesi veya dekontları hakediş ödeme evrakları ekinde ilgili idareye sunulacaktır.

12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur. “ düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 3.10’uncu maddesinde “Devlet tarafından herhangi bir nedenle ödeneklerde kesinti yapılması veya ödeneğin kaldırılması halinde taahhüt konusu hizmet miktarı azaltılacak veya iptal edilecektir. Yüklenici bu durumda idareden herhangi bir hak talep edemeyecektir.. ” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında düzenlenecek sözleşmelerde yer alması zorunlu hususlardan birinin ödeme yeri ve şartlarıyla avans verilip verilmeyeceği, verilecekse şartları ve miktarı olduğu, ödeme kapsamında düzenlenecek hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanacağı ve bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödemenin yapılacağı anlaşılmaktadır.

İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 12.1.1’inci maddesinde hakediş raporunun, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanacağı, bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılacağının düzenlendiği görülmüştür.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesinde toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşmelerde hakediş ödemelerinin sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenleneceğinin açıklandığı, idare tarafından düzenlenen Sözleşme Tasarısı’nda da ödemenin düzenlenen hakediş raporunun yüklenici veya vekili tarafından imzalanmasını takiben en geç 30 gün içerisinde tahakkuka bağlanacağının belirtildiği, bütçe imkanları doğrultusunda ödeme yapılacağına ilişkin iddianın sözleşme aşamasında gerçekleşmesinin ihtimale dayalı bir hususa ilişkin olduğu, böyle bir durumun gerçekleşmesi halinde dahi, hakediş ödeme periyodunun Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen 30 günlük süre ile sınırlandırılması gerektiği anlaşıldığından, söz konusu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, hakediş ödemeleri açısından bir belirsizlik bulunmadığı ve istekliler tarafından birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemleri doğrultusunda teklif vermelerine engel teşkil edecek nitelikte bir hususun bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca isteklilerce gerçekleştirilen işlerin hakediş ödemelerinin mevzuat düzenlemeleri doğrultusunda yapılacağı, itirazen şikayete konu Teknik Şartname’nin 3.10’uncu maddesinde yer alan düzenlemenin ise idarenin kendi inisiyatifinde olmayan sebeplere bağlı olarak devlet tarafından herhangi bir nedenle ödeneklerde kesinti yapılması veya ödeneğin kaldırılması hallerinde araç kiralama hizmet alımına son verileceği veya hizmet miktarının azaltılacağı anlaşılmış olup, söz konusu düzenlemenin öngörülemeyen bir duruma yönelik önlem niteliğinde olduğu bu itibarla başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4’üncü maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında;

…

İhale dokümanı: İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinde; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgileri,

…

İfade eder.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İdari şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) İdare, uygulayacağı ihale usulüne ilişkin bu Yönetmelik ekinde yer alan tip idari şartnameyi esas alarak idari şartnamesini hazırlar. Tip idari şartnamede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine göre 4734 sayılı Kanun, 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(2) İdare, tip idari şartnamede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:

a) İdari Şartname.

b) Teknik Şartname.

c) Sözleşme Tasarısı.

ç) Hizmet İşleri Genel Şartnamesi (İhale dokümanı kapsamında verilmemiştir.)

d) Standart formlar:

…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

…Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Bu işte çalışacak şoförlerin maaşı brüt asgari ücrettir.

Yemek ve Yol Ücreti verilmeyecektir.

a-Trafik Seti ( zincir, çekme halatı, takoz ve benzeri )

b- Ecza çantası ( İçi dolu )

c- Stepne ( Lastik dış derinlikleri 3 mm altında olmayacak )

d- Kriko ve Bijon anahtarı)

e- Yangın söndürme cihazı (yıllık bakım ve dolumu yükleniciye aittir.)

f- AdBlue olan araçların AdBlue giderleri firmaya aittir.

g-Sürücü (Maaş, Sigorta, Fazla Mesai, Tazminat vb.) ve Araç ile ilgili (Sigorta,Bakım,vergi,ceza vb.) ilgili Tüm giderler” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin

İlgili mevzuatı gereğince ödenecek her türlü; vergi (KDV hariç), resim, harç, ulaşım ve sigorta giderleri teklif fiyatına dahil edilecektir.

Yemek ve Yol Ücreti verilmeyecektir.

a-Trafik Seti ( zincir, çekme halatı, takoz ve benzeri )

b- Ecza çantası ( İçi dolu )

c- Stepne ( Lastik dış derinlikleri 3 mm altında olmayacak )

d- Kriko ve Bijon anahtarı)

e-Yangın söndürme cihazı (yıllık bakım ve dolumu yükleniciye aittir.)

f- AdBlue olan araçların AdBlue giderleri firmaya aittir.

sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.“ düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı incelendiğinde, ihale konusu işte çalışacak şoför ve taşıtlara ilişkin giderlerin yüklenici tarafından karşılanması gerektiğinin belirtildiği ve söz konusu giderlerin teklif fiyata dâhil edilmesi gerektiğinin İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde düzenlendiği, Sözleşme Tasarısı’nın 7.1’inci maddesinde ise ihale konusu hizmetin uygulanması sürecinde kullanılacak her türlü giderlerin yükleniciye ait olduğu ve isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhil edileceğine ilişkin düzenlemeye yer verildiği tespit edilmiştir.

İhaleye teklif sunacak olan isteklilerin ihale dokümanı içeriğinde yer alan birim fiyat teklif standart formuna uygun şekilde teklif sunmalarının gerektiği, söz konusu standart form içeriğinde ihale dokümanını oluşturan tüm belgelerin okunup anlaşıldığı ve teklifin bu doğrultuda verildiğinin beyan edilmesinin istenildiği, 4734 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinde ihale dokümanının idari şartname, sözleşme tasarısı, teknik şartname ve diğer gerekli belgelerden oluştuğunun hüküm altına alındığı, aynı durumun şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 5.1’inci maddesinde de belirtildiği anlaşılmış olup ihaleye katılmak isteyen basiretli tacir sıfatını haiz isteklilerin ihale dokümanını bir bütün halinde ele alarak tekliflerini oluşturmaları gerekeceği hususları birlikte değerlendirildiğinde Sözleşme Tasarısı’nın 7.1’inci maddesinde sayılan tüm giderlere İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer verilmemesi durumunun tekliflerin hazırlanmasını ve değerlendirilmesini engeller nitelikte bulunmadığı sonucuna ulaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “… Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…

(6) Kesin teminat mektuplarının süresi, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.” hükmü bulunmaktadır.

Tip Sözleşmenin “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinde “ 11.1. Kesin teminat :

11.1.1.Yüklenici bu işe ilişkin olarak ........... (rakam ve yazıyla) .......................... kesin teminat vermiştir.

11.1.2. Kesin teminat mektubunun süresi …../…/…. tarihine kadardır. Kanun’da veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2023; işi bitirme tarihi 31.12.2023

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinde “11.1. Kesin teminat

11.1.1. Yüklenici bu işe ilişkin olarak ..................................................... (rakam ve yazıyla) kesin teminat vermiştir.

11.1.2. Kesin teminat mektubunun süresi ../../.... tarihine kadardır. Kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır. düzenlemesi,

Aynı Tasarı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, "Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği" ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 7 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalede Sözleşme Tasarısı’nın 11.1.2’nci maddesinde kesin teminat mektubunun süresinin belirtilmediği, ancak Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde işe başlama tarihinin 01.01.2023, işi bitirme tarihinin 31.12.2023 olduğu, 20’nci maddesinde ise muayene ve kabul işlemlerinin işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 7 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporunun çıkarılacağının düzenlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat uyarınca kesin teminat mektuplarının süresinin ihale konusu işin kabul tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenmesi gerekmekle birlikte; ihale dokümanında ihale konusu işin 12 ay süreceği, bu sürenin, ihale konusu işin süreklilik arz eden ve birim fiyat üzerinden teklif alınan bir iş olması nedeniyle, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 26.2’nci maddesi uyarınca işin devamı sırasında işin süresinin uzatılması suretiyle iş artışı yapılmasının mümkün olmadığı hususu ile Sözleşme Tasarısı’nın 20’nci maddesinde işin tamamlanmasının ardından işin kabulünün ne kadarlık süre içerisinde yapılacağının belirlendiği hususu dikkate alınarak, işin kabulünün ne zaman yapılabileceğinin hesaplanabilir nitelikte olduğu sonucuna varılmış olup, bu çerçevede kesin teminat süresi isteklilerce hesaplanabileceği gibi; bu durumun tekliflerin sağlıklı bir şekilde oluşturulmasına engel olmadığı sonucuna varıldığından, ayrıca kesin teminat süresinin Sözleşme Tasarısında belirtilmemesine ilişkin eksikliğin, sözleşmeye davet yazısında giderilebileceği göz önünde bulundurularak, bu eksikliğin esasa etkili olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 6 ve 7’nci iddialarına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Araç Sürücüsünün Özellikleri” başlıklı 2’nci maddesinde “..2.19. Görevlendirilen şoförler İlgili birimce verilen görevler dahilinde Hasta, personel ve malzeme taşıyacaktır.

2.20. İdare Mevzuattaki Haftalık çalışma saatlerini geçmemek kaydıyla çalışma saatlerini istediği gibi düzenleme hakkına sahiptir.(Gerektiğinde vardiya usulü çalışma yaptırılabilir.)” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Genel hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.2. Araçların çalışma saatleri idare tarafından belirlenecektir. Araçlar acil durumlarda idarenin onayı ile mesai saatleri dışında ve genel tatil günlerinde çalıştırabilecektir.

3.15. Mesai saatleri dışında araçlar Isparta Merkez ve ilçelerindeki görev yerlerinde bulundurulacaktır. Sağlık Müdürlüğümüz yer değişikliği yapabilir.

…

3.17 Gerekli görüldüğü durumlarda şoförler Merkez veya ilçelerdeki görevlere Müdürlüğümüzün başka araçlarıyla da görevlendirilebileceklerdir. Araçlar il sınırları içinde ve dışında idarenin istediği işe uygun yerlerde çalıştırılacaktır. İl içi ve il dışında görevlendirilen araç ve şoförün her türlü masrafı, konaklama gideri, otoban ve köprü ücreti de dahil olmak üzere firmaya aittir. Yüklenici buna uymakla yükümlü olup hiçbir şekilde itiraz edemeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı düzenlemelerinden, ihale konusu işin 27 Adet Araç Kiralama Hizmeti işi olduğu, birim fiyat teklif cetveline göre söz konusu iş kapsamında 2 adet binek oto araç, 4 adet minibüs araç gideri, 21 adet kamyonet araç olmak üzere 27 adet araç kiralanacağı ve araçlara ait bakım, onarım, vb. masrafların yükleniciye ait olduğu ve araçların çalışmalarında kilometre sınırlamasının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler doğrultusunda idarece hazırlanan ihale dokümanı kapsamında ihale konusu işte çalışacak araçların sözleşme sürecinde kaç km yapacağına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği dolayısıyla idare tarafından hizmetin gereklerine uygun olarak araçların herhangi bir kilometre kısıtı olmaksızın kullanılmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır. Söz konusu araçların, periyodik bakım, tamir ve lastik değişim ve onarımında yapılacak kilometre önem arz etmekle birlikte, ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli tacir niteliğini haiz istekliler tarafından ihale dokümanında araçlara ilişkin öngörülen süre ve koşullar doğrultusunda maliyet oluşturulmasının mümkün olduğu, nitekim araç kiralama firmalarınca belirlenen süre içerisinde sınırsız kilometre üzerinden kiralamaların yapılabildiği ve böylesi durumun da fiyatlandırılabildiği dikkate alındığında, söz konusu düzenlemenin teklif verilmesine engel teşkil etmediği, bu kapsamda başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan düzenlemeleri uyarınca, isteklilerin, şehir içinde veya şehirlerarası görev olması durumunda görevlendirilecek şoföre ait tüm masraf ve konaklama ile bu işte çalışacak araca ait HGS/OGS giderleri dikkate alınarak tekliflerini hazırlamaları gerektiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca yine yukarıda yer verilen ihale dokümanı düzenlemelerinden idarelerin ihtiyacına göre yıl içerisinde ihale konusu işte çalışacak şoför ve araçların şehir içinde veya şehir dışında görevlendirileceğinin anlaşıldığı, söz konusu durumun hangi zaman aralığında, kaç defa yapılacağının belli olmadığı, ayrıca idarece şikâyete cevap yazısında “planlı ve öngörülmüş il dışı görevi olmamakla birlikte olası bir durumda giderler yükleniciye ait olacaktır...”hususunun tedbiren istendiği anlaşılmakta olup, bu çerçevede, konaklama, OGS veya HGS giderinin ihtimale dayalı olarak yükleniciye ait olduğuna yer verildiği, dolayısıyla ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli tacir tarafından söz konusu giderin teklif fiyatına dahil edilmesinin mümkün olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

30.06.2021 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 2021/14 sayılı “Tasarruf tedbirleri” konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin “Resmi Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlığı altında “….Taşıtlar, kullanım süresi ve maliyet analizleri dikkate alınarak en ekonomik yöntemle edinilecektir.

… İşletme maliyetleri düşük ve ekonomik olan araçlar tercih edilecektir. Ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir.

Taşıtların verimli kullanımı ile işletme maliyetlerinin asgari seviyeye indirilmesine yönelik gerekli önlemler idarelerce alınacaktır” ifadeleri yer almaktadır..” açıklaması yer almaktadır.

30.06.2021 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 2021/14 sayılı “Tasarruf tedbirleri” konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin yukarıda aktarılan kısmında belirtildiği üzere “Resmi Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” ihalelerinde işletme maliyetleri düşük ve ekonomik olan araçlar tercih edileceği, ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verileceği anlaşılmaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri ile dokümanda yer alan düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, ihale konusu işte çalıştırılacak araçlardan 2 adet binek aracın 2018 model ve üzeri diğer araçların ise 2016 model ve üzeri olması gerektiği, söz konusu araçlar için kendi malı olma şartının aranmadığı, idarenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi gereği ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu olduğu ve teknik kriterlerin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceğinin açık olduğu, ayrıca söz konusu düzenlemenin Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri konulu 2021/14 Genelgesi kapsamında “… model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir.” açıklamasına uygun olarak makul bir model yılının belirlendiği, anlaşılmıştır. Öte yandan söz konusu genelgeden model yılının yeniliği hususunda net bir açıklamanın yer almadığı, bu itibarla söz konusu ihalede kullanılacak araçlarda anılan modellerin istenmesinin rekabete ve ihaleye teklif verilmesine engel nitelikte olmadığı, idarenin takdirinde olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Eşit davranma ilkesi” başlıklı 5’inci maddesinde “İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Personel durumuna ilişkin belgeler” başlıklı 40’ıncı maddesinde “(1) İhale konusu işin niteliği esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilir. Ancak, idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemez…” hükmü,

Karayolları Taşıma Yönetmeliği’nin “Şoförlerde aranacak nitelik ve şartlar” başlıklı 34’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki taşıtları kullanan şoförlerin;

…

c) 66 yaşından gün almamış olmaları,

…

şarttır" hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel durumu” başlıklı 66’ncı maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde, personele yönelik yeterlik kriteri belirlenemeyecek ve bu kapsamda aday veya isteklilerden personele ilişkin herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 40’ıncı maddesi uyarınca, idarece ihtiyaç duyulması halinde ihale konusu işin ifası sırasında istihdamı öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilecek, yine idarece gerek görülmesi halinde personelin niteliklerine ilişkin ayrıntılı düzenlemeler ile deneyim süresine ilişkin düzenlemeye teknik şartnamede yer verilecektir. Teknik şartnamede yapılan personele ilişkin düzenlemede personelin niteliği ve/veya deneyim süresi ile ilgili bazı belgeler istenmiş ise bu belgeler sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce yüklenici tarafından idareye sunulacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

Teknik Şartname’nin 2.1’inci maddesinde “Araç sürücüleri en az 3 (üç) yıl süreli ehliyet sahibi olacaktır. Ayrıca SRC 2, SRC 4 ve psikoteknik belgelerine sahip olacaklar veya işin başlayış tarihinden itibaren 3 (Üç) ay içerisinde alacaklardır. Şoförlük yapacak personel 50 yaşını geçmemiş olmalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 40’ıncı maddesinde, ihale konusu işin niteliği esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve niteliklerinin dokümanda belirtileceği, ancak idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

İhale dokümanında ihale konusu işin yakıt hariç sürücülü ve sürücüsüz olarak araç çalıştırılması hizmet alımı işi olduğu, ihale konusu işin mahiyeti itibarıyla çalıştırılacak personelin işe uygunluğu bakımından üst yaş sınır belirlemesinin idarenin takdirinde olduğu ve yapılan düzenlemenin ihale konusu işin niteliği dikkate alındığında kamu ihale mevzuatına aykırı olmadığı ayrıca idarenin takdir yetkisinin bu yönde kullanılmasında kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından herhangi bir aykırılık bulunmadığı belirlendiğinden, başvuru sahibinin iddiasının uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 11 ve 12’nci iddialarına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 2.6’ncı maddesinde “Yüklenici sözleşme süresi boyunca tüm araç sürücülerini 4857 sayılı İş Kanunu, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ve bu Kanunlara dayanılarak hazırlanmış olan yönetmelik ve genelgelere uygun olarak istihdam etmek zorundadır. Yüklenici 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında, işçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili her türlü önlemi almak zorundadır. Bu kapsamda doğacak kazalardan ve mesleki hastalıklardan Yüklenici sorumludur.” düzenlemesi,

3.2’nci maddesinde “Araçların çalışma saatleri idare tarafından belirlenecektir. Araçlar acil durumlarda idarenin onayı ile mesai saatleri dışında ve genel tatil günlerinde çalıştırabilecektir” düzenlemesi,

“Genel hükümler” başlıklı 3.16’ncı maddesinde “Şoförlerin tüm mali ve sosyal hakları yükleniciye aittir. (SSk primleri, işsizlik sigortası primleri, tazminat hakları vb. her türlü hak ve talepleri ) sürücülü araç kiralama kısımlarında araç sürücülerini sağlamak yüklenicinin yükümlüğündedir, sürücüleri ile yüklenici arasındaki çalışma ilişkileri özel hukuk hükümlerine tabi olacaktır. Şoförler İdare görevlisinin “Görevin Bitmiştir” şeklindeki sözlü tebliğ olmadan işi bırakamaz. Tüm araçlar (Şoförlü kiralananlar da dahil) kurumumuz personeli tarafından gerekli olduğunda kullanılabilecek olup, kaza, arıza vb. durumlardan yüklenici tam sorumlu olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı düzenlemelerinden araç kiralama ihalesinde şoförlerin tüm mali ve sosyal hakları ile tüm araçların (şoförlü kiralananlar da dahil) kaza, arıza vb. durumlarından yüklenicinin sorumlu olacağı ve söz konusu giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı, diğer bir ifadeyle işin yerine getirilmesinde işin başından sonuna kadar ihale konusu hizmetin yapılmasında idare sınırları içinde veya dışında meydana gelecek kaza, hasar ve zararların mali, hukuki ve cezai bütün sorumluluk ve sonuçlarının tamamen yükleniciye ait olacağı anlaşılmakta olup ancak anılan düzenlemeden idare personelinin kusurundan kaynaklanan durumlardan yüklenicinin sorumlu olacağı anlamı çıkmamaktadır.

Öte yandan ihale konusu işin gerçekleştirilebilmesi için personel çalıştırılmasının zorunlu olduğu, ayrıca binek cinsi taşıtlarda çalışacak şoförler için isteklilerin tekliflerini ulusal bayram ve genel tatil günü çalışması ve konaklama yaptırılabilecek şekilde oluşturmasının istendiği, idarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta da kaza, arıza ve cezaların yükleniciye ait olduğu, fazla çalışmanın öngörülmediği anlaşılmış olup bu kapsamda isteklilerin söz konusu giderlere ve anılan günlerde yaptırılacak çalışmalara ilişkin maliyetleri ilgili iş kalemlerine yansıtabileceği dikkate alındığında, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

10 ) Başvuru sahibinin 13’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Yıllık izin bakımından çalışılmış gibi sayılan haller” başlıklı 55’inci maddesinde “Aşağıdaki süreler yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılır:

a) İşçinin uğradığı kaza veya tutulduğu hastalıktan ötürü işine gidemediği günler (Ancak, 25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen süreden fazlası sayılmaz.).

b) Kadın işçilerin 74 üncü madde gereğince doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadıkları günler.

c) İşçinin muvazzaf askerlik hizmeti dışında manevra veya herhangi bir kanundan dolayı ödevlendirilmesi sırasında işine gidemediği günler (Bu sürenin yılda 90 günden fazlası sayılmaz.).

d) Çalışmakta olduğu işyerinde zorlayıcı sebepler yüzünden işin aralıksız bir haftadan çok tatil edilmesi sonucu olarak işçinin çalışmadan geçirdiği zamanın onbeş günü (işçinin yeniden işe başlaması şartıyla).

e) 66 ncı maddede sözü geçen zamanlar.

f) Hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil günleri.

g) 3153 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan tüzüğe göre röntgen muayenehanelerinde çalışanlara pazardan başka verilmesi gereken yarım günlük izinler.

h) İşçilerin arabuluculuk toplantılarına katılmaları, hakem kurullarında bulunmaları, bu kurullarda işçi temsilciliği görevlerini yapmaları, çalışma hayatı ile ilgili mevzuata göre kurulan meclis, kurul, komisyon ve toplantılara yahut işçilik konuları ile ilgili uluslararası kuruluşların konferans, kongre veya kurullarına işçi veya sendika temsilcisi olarak katılması sebebiyle işlerine devam edemedikleri günler.

ı) Ek 2 nci maddede sayılan izin süreleri,

j) İşveren tarafından verilen diğer izinler ile 65 inci maddedeki kısa çalışma süreleri.

k) Bu Kanunun uygulanması sonucu olarak işçiye verilmiş bulunan yıllık ücretli izin süresi. süresi.” hükmüne,

Anılan Kanun’un Ek 2’nci maddesinde “İşçiye; evlenmesi veya evlat edinmesi ya da ana veya babasının, eşinin, kardeşinin, çocuğunun ölümü hâlinde üç gün, eşinin doğum yapması hâlinde ise beş gün ücretli izin verilir.

İşçilerin en az yüzde yetmiş oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğunun tedavisinde, hastalık raporuna dayalı olarak ve çalışan ebeveynden sadece biri tarafından kullanılması kaydıyla, bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde on güne kadar ücretli izin verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.25. İhale dokümanında günlük olarak belli sayıda personelin idarenin iş yerinde bulunması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılan ihalelerde, 4857 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin hakları idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacak ve izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanması talep edilmeyecektir. İdarelerin, ihale konusu işte çalıştırılması istenen personel sayısını bu hususu dikkate alarak belirlemeleri gerekmektedir. Ayrıca idareler ve yükleniciler, işçilerin yıllık ücretli izin haklarını kullanmasına ilişkin olarak 4857 sayılı Kanunun ilgili hükümlerinde öngörülen yükümlülüklere uymak zorundadır.” açıklaması yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 2.8’inci maddesinde “Yüklenici kesintisiz hizmet verecektir. Herhangi bir nedenle işe gelemeyen personel yerine (Rapor, Yıllık izin, Mazeret izni, Ücretsiz izin vs.) yedek personel çalıştıracaktır. Çalıştırılan personelin her türlü gideri (SGK, yol, yemek vb.) yükleniciye aittir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve Tebliğ açıklamaları doğrultusunda personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında 4857 sayılı İş Kanunu’nun 55’inci maddesinde yıllık ücretli iznin dışında yıllık izin gibi çalışılmış sayılacak hallerin neler olduğu belirtilmiş olup bu izinlerin kullanılması durumunda da Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.25’inci maddesine göre izin kullanan işçilerin yerine başka işçiler getirilerek sayının tamamlanmasının idarece talep edilmeyeceğinin hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır.

İdarece ihale dokümanında yer verilen düzenlemelerde ise yüklenici tarafından çalıştırılan sürücülerin İş Kanunu ve Sosyal Güvenlik Kurumu mevzuatı hükümlerine tabi olduğu, çalıştırılan işçilerin mevzuatla ilgili tüm hakları saklı olduğu düzenlemelerine yer verildiği görülmektedir. Teknik Şartname’de araç sürücülerinin mevzuat çerçevesinde yıllık izinli, istirahatli olmaları veya herhangi bir nedenle işe gelmemeleri halinde yüklenicinin hizmetin aksamaması için yedek başka bir sürücü temin etmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Ayrıca ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı, Teknik Şartname’de yapılan düzenlemede, raporlu olunması halinde, işçinin yerine geçici olarak başka işçi getirilerek sayının tamamlanmasının istenildiği, ancak söz konusu tamamlamaya ilişkin aksi bir durumda karşılaşılacak cezai müeyyide ilişkin bir belirleme yapılmadığı, öte yandan ihale konusu işin büyüklüğü ve çalıştırılacak personelin sayısının azlığı dikkate alındığında, personelin istirahat raporu alması yada diğer izinler halinde katlanılması gereken ücret maliyetinin ihaleye teklif hazırlanmasına engel büyüklükte olamayacağı, bu durumun yedek personel çalıştırılması anlamına gelmeyeceği ve hizmetin ifasının eksiksiz bir şekilde yerine getirilmesini teminen idare tarafından konulan tedbir amaçlı bir düzenleme olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 14’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, “(1) 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 4’üncü maddesinde sayılan hizmetlerden; araştırma ve geliştirme, piyasa araştırması ve anket, tanıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanatlar gibi nitelikleri itibarıyla kısa süreli hizmetler ile sigorta, muhasebe ve 4734 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde yer alan danışmanlık hizmetlerinden mali ve hukuki nitelikteki hizmetlere fiyat farkı ödenmez...” açıklaması,

Anılan Esaslar’ın “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir..” hükmü,

Anılan Esasların “Uygulama Esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “1)Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Ancak, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan bu hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.

…

(3) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur. “ hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde, “46.1. Tüm Kısımlar için:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplaması yapılmasının ihale dokümanında belirtilmesi gerektiğine yönelik zorunluluğun personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarını kapsadığı, fiyat farkına ilişkin esaslar doğrultusunda sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan işlerde fiyat farkı hesaplanması gerektiği, idarece ihale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme yapılması durumunda, hizmette kullanılacak girdilerin ağırlık katsayılarının ve kullanılacak alt endekslerin dokümanda belirlenmesinin zorunlu olduğu, başvuruya konu ihale dokümanında işin süresinin “İşe başlama tarihi 01.01.2023; işi bitirme tarihi 31.12.2023” şeklinde 12 ay (on iki) olarak belirlendiği, bu itibarla başvuruya konu ihalede sözleşme süresinin 365 takvim gününü aşmadığı, sözleşme süresinin 365 takvim gününü aşmadığı işlerde fiyat farkı verilip verilmeyeceği hususunun idarenin takdirinde olduğu anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, ihale dokümanında çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve personelin haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı anlaşıldığından işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplamasına dair anılan Tebliğ’de belirtilen açıklamanın başvuru konusu ihalede dikkate alınması gerektiği, bu kapsamda şikâyete konu ihalede işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtildiği ve ihale konusu işin niteliği dikkate alındığında ihale dokümanında fiyat farkına ilişkin yapılan düzenlemelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 6’ncı maddesine aykırılık teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır

Öte yandan diğer giderlerle ilgili olarak fiyat farkı verilmesine yönelik düzenlemenin idarenin takdirinde olduğu, isteklilerin bu hususları göz önünde bulundurarak tekliflerini hazırlamaları gerektiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

12 ) Başvuru sahibinin 15’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sözleşme tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar.

(2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(3) İdare, tip sözleşmede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.

(4) İhalelerde, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir.” hükmü,

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de … sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Aykırılık Sayısı

…

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri

….

…

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.

16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” açıklaması,

Anılan Tip Sözleşme’nin 16.1.2’nci maddesine ilişkin 26 numaralı dipnota ilişkin ek dipnotlarda ise “26.1 Bu kısımda aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilebilecek olup, cezaya ilişkin yazılacak oranlar ilk sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamaz.

26.2 Bu kısma yazılacak sayı otuzdan az olmamak üzere idarece belirlenecektir.

26.3 Bu kısma yazılacak sayı üçten az olmamak üzere idarece belirlenecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 2.11’inci maddesinde “Araç sürücüsünün ahlak kurallarına aykırı ve yüz kızartıcı davranışlarda bulunması, alkol, keyif verici madde v.b. kullanımının tespit edilmesi halinde ikaza gerek duyulmadan durum yükleniciye bildirilir ve kendisinden yeni bir sürücü istenir. Yeni sürücü 2 (iki) iş günü içerisinde getirilmemesi halinde sözleşmedeki ceza uygulanır, araç sahibinin kendisi çalışıyor ise aynı durum kendisi içinde uygulanır. Bu durum üst üste 2 (iki) defa tekrarı halinde sözleşmesi fesih edilir ve teminatı irat kaydedilir.” düzenlemesi,

Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin Binde 6'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı

Aykırılık
Sayısı

Sözleşme süresince mesai saatlerine uygun hareket edilmediği durumlarda

Binde
6

Sözleşme süresince araç bakımlarının zamanında yapılmadığı durumlarda

Binde
6

Mevsim değişikliklerinde araç lastik değişimlerinin zamanında yapılmadığı durumlarda

Binde
6

Görev sırasında arızalanan veya kullanılmaz duruma gelen aracın yerine 2 (İki) gün içerisinde aynı özelliklerde bir araç temin ederek görevin devamını sağlamadığı durumlarda

Binde
6

16.1.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

16.1.3.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.

16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. “ düzenlemesi yer almaktadır.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip Sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesi uyarınca, idarelerce yapılacak sözleşmelerde Tip Sözleşme hükümlerinin esas alınacağı ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi’nin 16’ncı maddesinde cezaların ne şekilde düzenleneceği belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinde sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranının belirtileceği, 16.1.2’nci maddesinde ise belirli sayıda gerçekleşmesi halinde sözleşmenin feshini gerektiren aykırılıklara ve bu aykırılıklarda uygulanacak ceza oranına tablo halinde yer verileceği, ayrıca Tip Sözleşme’nin 16.1.2’nci maddesine ait 26.1’inci dipnottan tablo kapsamında aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilebileceği, cezaya ilişkin yazılacak oranların ilk sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamayacağı, 26.2’nci dipnottan tablo kapsamındaki yer verilen aykırılıklar için sözleşmenin feshini gerektiren toplam aykırılık sayısının 30’dan az olamayacağı, anılan Tip Tasarı’nın 16.1.3’üncü maddesinde ise 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshini gerektiren ağır aykırılık hallerinin belirtileceği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinde sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde sözleşme bedelinin binde 6’sı oranında ceza uygulanacağın, yine aynı Tasarı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan “Özel Aykırılık Halleri Tablosu”nda düzenlenen tabloda cezaya konu olacak özel aykırılık hallerinin bunlara ilişkin ceza oranlarının ve ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık ceza sayısının 30 sayısına ulaşılması halinde sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiği yine anılan Tasarı’nın 16.1.3’üncü bendinde ise ağır aykırılık hallerine ilişkin bir belirleme yapılmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 16’ncı maddesine ilişkin açıklamalar uyarınca; anılan maddenin 16.1.2 numaralı bendinde, cezaya konu olacak aykırılık hallerinin, bunlara ilişkin ceza oranlarının ve tekrarlanabilecek asgari ceza sayısının ilgili bentte bulunan tablo kapsamında idarece belirlenebileceği; aynı maddenin 16.1.3 numaralı bendinde 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedileceği aykırılık hallerinin yine idarece belirlenebileceği, bahse konu 16.1.3 bendinde ağır aykırılık hallerini belirleme ve tanımlamada idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, mevzuatta söz konusu ağır aykırılık hallerinin belirlenmesini zorunlu kılan bir düzenlemenin bulunmadığı değerlendirildiğinden idare tarafından Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde takdir yetkisine bağlı olarak ağır aykırılık hallerinin belirlenmemesinde mevzuata bir uygunsuzluk bulunmadığı ve başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin 2.11’inci maddesinde yer alan düzenlemeden araç sürücüsünün ahlak kurallarına aykırı ve yüz kızartıcı davranışlarda bulunması durumunda yeni sürücü talep edileceğinin ve bu sürücünün 2 gün işe gelmemesi halinde sözleşmedeki cezanın uygulanacağının, bu durumun üst üste 2 (iki) defa tekrarı halinde sözleşmenin fesih edileceğinin belirtildiği, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesi uyarınca Teknik Şartname’de yer alan düzenlemenin anılan Tasarı’nın 16.1.1 maddesi kapsamında değerlendirileceği anlaşılmış olup, bu sebeple söz konusu iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin anılan iddiada belirttiği Sözleşme Tasarısının 16.1.2’nci maddesinde yer alan tabloda 30 toplam ceza miktarı ile anılan madde metninde belirtilen ceza miktarının birbirleriyle çelişkili olmadığı, şöyle ki, tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının aksine düzenlemede herhangi bir çelişki yer almadığı, aynı aykırılık için iki farklı ceza kesilmeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 16’ncı iddiasına ilişkin olarak:

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Kanunun amacı; karayolu taşımalarını ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlemek, taşımada düzeni ve güvenliği sağlamak, taşımacı, acente ve taşıma işleri komisyoncuları ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği ve benzeri hizmetlerin şartlarını belirlemek, taşıma işlerinde istihdam edilenlerin niteliklerini, haklarını ve sorumluluklarını saptamak, karayolu taşımalarının, diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve birbirlerini tamamlayıcı olarak hizmet vermesini ve mevcut imkânların daha yararlı bir şekilde kullanılmasını sağlamaktır.” hükmü,

Anılan Kanun’un 3’üncü maddesinde“…Taşımacı: Taşımacı yetki belgesine sahip olan ve kendi nam ve hesabına taşımayı bir ücret karşılığı üstlenen gerçek veya tüzel kişiyi… ifade eder.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti” başlıklı 5’inci maddesinde “Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur…” hükmü,

Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…üüü) Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi… ifade eder.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) A türü yetki belgesi: Otomobille ticari tarifeli veya tarifesiz olarak, yurt içi veya uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) A1 Yetki Belgesi: Yurtiçi tarifeli veya tarifesiz yapacaklara,

…verilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Mevzuata uygun taşımacılık, yetki belgelerinin devredilemeyeceği ve genel yasaklar” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Karayolu taşımacılık faaliyetlerinin ikili ve çok taraflı uluslararası anlaşma ve sözleşmelere, Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ilgili diğer mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi esastır…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi almanın veya yenilemenin özel şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) A türü yetki belgeleri için başvuranlardan:

a) A1 yetki belgesi için başvuranların, ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş en az 4 adet özmal otomobil ile 20.000 Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları şarttır.

b) A2 yetki belgesi için başvuranların, ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş en az 5 adet özmal otomobil ile 40.000 Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları şarttır.

c) A1 ve A2 yetki belgesi için başvuranların, kullanım hakkına sahip olunan ve taşımacılık faaliyetinin yürütüleceği merkezi adresi veya varsa şubesinin bulunduğu imarlı yapı/bina/tesisin, bu işe elverişli (…) bir taşınmaz olması şarttır.

ç) A1 yetki belgesine başvuranlardan, kamu kurum ve kuruluşlarına da hizmet vermek isteyenlerin ayrıca kamu kurum/kuruluşuyla yapılmış asgari 4 taşıt için geçerli taşıma hizmet alımı sözleşmesine sahip olması ile Bakanlığa sunulan sözleşmede/sözleşmelerde belirtilen taşıt sayısının toplamda 4 taşıtın altına düşmemesi şarttır. Bu bent çerçevesinde yetki belgesi eki taşıt belgesine kayıtlı taşıtların hizmet verecekleri kamu kurum/kuruluşları haricinde taşımacılıkta kullanılması yasaktır. Bu bentte belirtilen taşıtlara ilişkin yasağa uymayan yetki belgesi sahiplerine 50 uyarma verilir.

e ) Kamu kurumu/kuruluşu haricindekilere hizmet vermek üzere A1 yetki belgesi almak için başvuran gerçek veya tüzel kişilere yetki belgesi ücreti A1 yetki belgesi için belirlenmiş güncel ücretin 12 katı olarak uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ ı) Minibüs Tipi Şoförlü Araçlar için Firma Kendi adına düzenlenmiş D2 veya D4 Belgesine, Binek Tipi Kamyonet Şoförlü Araç için K1 veya K1* Belgesine sahip olmalı ve ihale dokümanı ile birlikte idareye sunulmalıdır” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Genel hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.9. Yüklenici, yukarıda belirtilmeyen hususlarla ilgili olarak; gerek sürücüler ve gerekse araçlarla ilgili olarak 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliği ile 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği hükümlerinde belirtilen şartları sağlayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınmasının zorunlu olduğu, A1 türü yetki belgesinin otomobille tarifeli veya tarifesiz olarak yurt içi yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verileceği, kamu kurum ve kuruluşlarına hizmet verebilmek amacıyla A1 yetki belgesine başvuranların kamu kurum/kuruluşuyla yapılmış taşıma hizmet alımı sözleşmesini Bakanlığa sunmalarının gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale dokumanı düzenlemelerinden isteklilerce Minibüs Tipi Şoförlü Araçlar için firmanın kendi adına düzenlenmiş D2 veya D4 Belgesine, binek tipi kamyonet şoförlü araç için K1 veya K1* belgelerine sahip olması gerektiği ve söz konusu belgelerin yeterlik kriteri olarak İdari Şartname’de belirlendiğinden bu belgeleri sunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca A1 yetki belgesine sahip olunmadan otomobil cinsi taşıtların çalıştırılamayacağı, kamu kurum ve kuruluşlarına hizmet verebilmek amacıyla A1 yetki belgesine başvuranların ise kamu kurum/kuruluşuyla yapılmış taşıma hizmet alımı sözleşmesini Bakanlığa sunmalarının gerektiği, ayrıca A1 yetki belgesinin yeterlik kriteri olarak istenmediği ancak sözleşme aşamasında bu belge olmadan yüklenici tarafından araç çalıştırılması ve faaliyette bulunulmasının mümkün olmadığı, öte yandan bahse konu belgenin ihale konusu işteki sadece otomobil cinsi taşıtları kapsadığı, ihale konusu iş kapsamında diğer araçlar için İdari Şartname’de Minibüs Tipi Şoförlü Araçlar için firma kendi adına düzenlenmiş D2 veya D4 Belgesine, binek tipi kamyonet şoförlü araç için K1 veya K1* yetki belgelerinin yeterlik kriteri olarak belirlendiği bu manada teklif sunulması esnasında A1 yetki belgesinin yeterlik kriteri olarak istenmemesinin idare takdirinde olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla söz konusu düzenlemenin teklif vermeye engel nitelikte olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin 17’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

…

Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir…

Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz.

Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz.

Sigorta yükümlülüğünün kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edip etmeyeceği veya ne ölçüde devam edeceği, bu süreci düzenleyen madde hükümleri de göz önünde tutularak sözleşme veya eklerinde belirtilir.

Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur. Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “… 76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir.

Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir. …” açıklaması yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Genel hükümler” başlıklı 3.7’nci maddesinde “Araçlara ait liste, trafik ve tescil belgesi suretleri, sürücülerin listesi ile sürücülere ait belgeler, aracın trafik ve kasko sigorta belgelerinin birer sureti işe başlama tarihinden en geç 3 (üç) iş günü öncesine kadar İdareye teslim edilecektir. Zorunlu durumlarda değiştirilecek araçlara ait belgelerde aynı şekilde işe başlamadan önce İdareye sunulacak ve onay alınacaktır. Kaskolar şoför kısıtlaması olmaksızın Full kasko olacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 3.11’inci maddesinde “Yüklenici, sigorta ve kasko eksikliğinden doğacak her türlü ceza ve yaptırımından sorumludur.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1.İş ve işyerlerinin korunması ile işin ve/veya işyerlerinin sigortalattırılmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.

21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1. Araçlara ait zorunlu mali trafik sigortası, KASKO yaptırılması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

İlgili doküman düzenlemelerinden teklif fiyata dahil giderler arasında sigorta giderlerinin yer aldığı, Sözleşme Tasarısında ise sigorta türlerine, teminat kapsamına ve limitlerine yer verilmediği görülmüştür.

İhale dokümanında teklif fiyatına dâhil giderler arasında sigorta giderlerinin de gösterilmesine karşın, isteklilerden yapılması beklenen sigortanın türlerine, teminat kapsamına ve limitlerine ilişkin herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı, dolayısıyla ilgili mevzuat gereğince yaptırılması gereken sigorta türlerinin asgari limitler dâhilinde yapılmasının istenildiğinin kabul edilmesi gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2022/UH.II-1633

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin