KİK Kararı: 2022/UH.II-1591

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/058
Gündem No : 57
Karar Tarihi : 13.12.2022
Karar No : 2022/UH.II-1591
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

G.E.S. Nakliyat İnş. Taah. Tur. Yemekhane ve Tem. Hizm. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/927805 İhale Kayıt Numaralı “Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 20.10.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak G.E.S. Nakliyat İnş. Taah. Tur. Yemekhane ve Tem. Hizm. Tic. Ltd. Şti.nin 11.11.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.11.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.11.2022 tarih ve 61839 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.11.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1340 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale komisyonu kararında kendilerinin sunduğu geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu ihale komisyonu kararının 4 ve 5’inci kısımlarında geçici teminat mektubu gerekçe gösterilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 34’üncü maddesinde teminat olarak kabul edilecek değerlerin yer aldığı, söz konusu madde gerekçesinde ise teminatların haczedilmesine ve üzerine tedbir konulmasına ilişkin yasağın gerekçesine yer verildiği, İdari Şartname’nin 26’ncı maddesinde geçici teminatın düzenlendiği, ayrıca 30/09/2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklikle geçici teminat mektubu standart formu içerisine “4734 sayılı Kanun’un 34 üncü maddesi uyarınca, bu teminat mektubu her ne suretle olursa olsun haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.” düzenlemesinin eklendiği, bu çerçevede mevzuatta yer alan düzenlemeler gereğince idareye sunulmuş bulunan teminat mektuplarının haczedilemeyeceği ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamayacağı, emredici bir kuralın geçici teminat mektubuna eklenmesinin ya da eklenmemesinin idarenin bu geçici teminat mektubu nedeniyle sahip olduğu haklara bir halel getirmeyeceği, dolayısıyla da geçici teminat mektubunda “bu mektuptan doğan alacak haklarının haczedilemeyeğine ya da bu haklara tedbir uygulanamayacağına” ilişkin ibarenin bulunmasının herhangi bir öneminin bulunmadığı,

- Geçici teminat mektubuna “Bu teminat mektubu haczedilebilir ve üzerine ihtiyati tedbir konulabilir.” ibaresinin eklenmesinin hukuki bir hükmünün olmayacağı, zira Kanunun emredici hükümlerine aykırı düzenlemelerin yokluk yaptırımına tabi olduğu, banka tarafından 4734 sayılı Kanuna tabi bir ihale için verilen herhangi bir geçici teminat mektubunun haczedilmesi ya da ödenmemesi yönünde bir tedbir kararının uygulanmasının söz konusu olamayacağı,

- Geçici teminat mektubunun söz konusu ibareleri içermemesi nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması kararının, bu eksikliğin teminat mektubunun teminat olma şartını koruyup korumadığı hususunda da değerlendirilmesi gerektiği, sundukları geçici teminat mektubunun standart formdan farklı olmasının tek başına değerlendirme dışı bırakma gerekçesi yapılmaması gerektiği, zira sunulmuş olan geçici teminat mektubunda idareye istenen teminatı sağlayıp sağlamadığına bakılması gerektiği, sundukları belgenin standart formda unsurları yer alan teminat olma şartını sağladığı,

- İhale komisyon kararında eksik olduğu belirtilen düzenlemenin, geçici teminatın gelir kaydedileceği hallerin ortaya çıkması halinde idarenin geçici teminatın şartsız ve kesin olarak gelir kaydetmesini engelleyecek bir niteliği bulunmadığı, olası bir haciz ya da ihtiyati tedbir kararı karşısında Kanunun emredici hükmü gereği idarenin ve bankanın bu emredici hüküm ile bağlı olduğu, başka bir deyişle idarenin bu teminatı irat kaydetme ve teminat konusu tutarı hesaplarına geçirme hususunda hiçbir engelle karşılaşmamasının temel amaç olarak değerlendirilmesi gerektiği, ancak ihale komisyon kararında böyle bir gerekçenin söz konusu olmadığı, dolayısıyla ihale komisyon kararının hukuka aykırı olduğu,

2. 5’inci kısımda teklif veren isteklilerden Al-Sağ Temizlik Yem. Ser. ve Per. Hiz. İnş. Taş. Tic. Ltd. Şti’nin ve Horon Tur Turizm Org. Hiz. Nak. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin geçerli kabul edilmesinin mümkün olmadığı, ancak ihale komisyon kararında ihale komisyon kararında Al-Sağ Temizlik Yem. Ser. ve Per. Hiz. İnş. Taş. Tic. Ltd. Şti’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve Horon Tur Turizm Org. Hiz. Nak. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, ihale komisyon kararının hukuka aykırı olduğu, anılan her iki isteklinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, şöyle ki;

a) İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde “…Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur. … Toplam cironun teklif edilen bedelin % 20'sinden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 12'sinden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir." düzenlemesine yer verildiği, ancak anılan isteklikler tarafından sunulan belgelerin söz konusu düzenlemeye aykırı olduğu;

- Anılan istekliler tarafından sunulan ciro ile ilgili gelir tablosunun her sayfasında İdari Şartname’de yer alan düzenlemeye aykırı olarak meslek mensubunun kaşe, imza ve TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı,

- Ayrıca, İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde sunulan belgelerde yer alan ciro oranlarının karşılanmasının yeterlik kriteri olarak düzenlendiği, ancak anılan isteklilerin ekonomik yeterliği bu oranları sağlamamasına rağmen idare tarafından tekliflerin kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğu, dolayısıyla anılan isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmesi gerektiği,

b) İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde bilanço düzenlemesine yer verildiği, ancak anılan isteklikler tarafından sunulan belgelerin söz konusu düzenlemeye aykırı olduğu;

- Anılan istekliler tarafından sunulan bilanço, bilanço bilgileri tablosu ve eşdeğer belgelerin her sayfasında İdari Şartname’de yer alan düzenlemeye aykırı olarak meslek mensubunun kaşe, imza ve TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, birden fazla sayfadan oluşan belgede yalnızca son sayfanın imzalanmasının idareye fotokopi evrak sunulması anlamına geleceği,

- İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde isteklilerin sunduğu/sunacağı belgelerin taşıması gereken asgari kriterlerin açıkça belirtildiği, ancak anılan isteklilerin ekonomik yeterliği bu oranları sağlamamasına rağmen sunulan bilanço, bilanço bilgileri tablosu ve eşdeğer belgelerde bu oranlar sağlanmış gibi düzenlemelerin yapıldığı, idarenin EKAP sisteminden bu oranların doğru olup olmadığını kontrol etme yükümlülüğü bulunmasına rağmen idare tarafından bu işlemin yapılmadığı ve anılan istekliler tarafından sunulan gerçeğe aykırı belgeler üzerinden işlem tesis edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, anılan isteklilere ait tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmesi gerektiği, dolayısıyla ihalenin 4 ve 5’inci kısımlarında düzeltici işlem tesis edilmek şartı ile söz konusu kısımların kendileri üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır...” hükmü,

Anılan Kanun’un “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 34’üncü maddesinde “…Teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda gösterilmiştir:

a) Tedavüldeki Türk Parası.

b) Teminat mektupları.

c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler.

İlgili mevzuatına göre Türkiye’de faaliyette bulunmasına izin verilen yabancı bankaların düzenleyecekleri teminat mektupları ile Türkiye dışında faaliyette bulunan banka veya benzeri kredi kuruluşlarının kontrgarantisi üzerine Türkiye’de faaliyette bulunan bankaların veya özel finans kurumlarının düzenleyecekleri teminat mektupları da teminat olarak kabul edilir.

(c) bendinde belirtilen senetler ve bu senetler yerine düzenlenen belgelerden nominal değere faiz dahil edilerek ihraç edilenler, anaparaya tekabül eden satış değeri üzerinden teminat olarak kabul edilir.

Teminat mektupları dışındaki teminatlar ihale komisyonlarınca teslim alınamaz. Bunların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırılması zorunludur.

İhale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektupları ihaleden sonra saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise hemen iade edilir. İhale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanması halinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait teminat sözleşme imzalandıktan hemen sonra iade edilir.

Teminatlar, teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir.

Her ne suretle olursa olsun, idarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “… Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.

32 nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.

İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…

(4) Teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez.

…

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

…

(8) Her ne suretle olursa olsun, idarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Müdürlüğümüz ve Bağlı Sağlık Tesislerinin 2023 ve 2024 Yılları için Araç Kiralama Hizmet Alımı

b) Miktarı ve türü: Sağlık tesislerinde kullanılmak üzere 17 Adet Diyaliz Hasta Taşıma Aracı, 4 Adet Hasta Taşıma Aracı, 6 Adet Hizmet Aracı Kiralama, 27 Adet Sağlık Müdürlüğü için Hizmet Aracı Kiralama, 23 adet Evde Bakım Hizmetleri İçin Araç Kiralama İşidir. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesisleri (Ayrıntısı Teknik Şartnamede Düzenlenmiştir.)

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:

a) İdari Şartname.

b) Teknik Şartnameler.

c) Sözleşme Tasarısı.

ç) Hizmet İşleri Genel Şartnamesi (İhale dokümanı kapsamında verilmemiştir.)

d) Standart formlar:

… Standart Form-KİK024.1/H: Geçici Teminat Mektubu…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

ç) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar. …” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler, teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

…

26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 18.03.2023 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, istenilen katılma şartlarının sağlanamadığı gerekçesiyle İdare tarafından değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 27’nci maddesinde “27.1. Teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda sayılmıştır:

a) Tedavüldeki Türk Parası.

b) Teminat mektupları.

c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler.

27.2. 27.1. maddesinin (c) bendinde belirtilen senetler ve bu senetler yerine düzenlenen belgelerden nominal değere faiz dahil edilerek ihraç edilenler, anaparaya tekabül eden satış değeri üzerinden teminat olarak kabul edilir.

27.3. İlgili mevzuatına göre Türkiye'de faaliyette bulunmasına izin verilen yabancı bankaların düzenleyecekleri teminat mektupları ile Türkiye dışında faaliyette bulunan banka veya benzeri kredi kuruluşlarının kontrgarantisi üzerine Türkiye'de faaliyette bulunan bankaların düzenleyecekleri teminat mektupları da teminat olarak kabul edilir.

27.4. Teminat mektubu verilmesi halinde, bu mektubun kapsam ve şeklinin, Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen esaslara ve standart formlara uygun olması gerekir. Bu esaslara ve standart formlara aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez.

27.5. Teminatlar, teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir.

27.6. Her ne suretle olursa olsun, İdarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen toplam 5 kısımdan oluşan “Araç Kiralama Hizmet Alımı” alımı işi olduğu, bahse konu ihalenin 20.10.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği, ihalede 11 adet ihale dokümanının EKAP üzerinden indirildiği, ihalenin şikâyete konu 4’üncü kısmında 4, 5’inci kısmında ise 3 geçerli teklifin yer aldığı, 03.11.2022 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibi G.E.S. Nakliyat İnş. Taah. Tur. Yemekhane ve Tem. Hizm. Tic. Ltd. Şirketi’nin teklif zarfında sunmuş olduğu geçici teminat mektubunda “Bu teminat mektubu her ne suretle olursa olsun haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.” ibaresinin yer almadığından dolayı tüm kısımlarda teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, ayrıca ihalenin 4 ve 5’inci kısımlarının Al-Sağ Temiz. Yemekhane Servis ve Per. Hizm. İnş. Taş. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve yine söz konusu kısımlarda Horon Tur Tur. Org. Hizm. Nak. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat gereği, ihalelerde teklif edilen bedelin %3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınacağı, tedavüldeki Türk Parası, teminat mektupları ile Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgelerin teminat olarak kabul edilecek değerler olduğu, teminatların teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebileceği, teminat mektubu verilmesi halinde, bu mektubun kapsam ve şeklinin, Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen esaslara ve standart formlara uygun olması gerektiği, bu esaslara ve standart formlara aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektuplarının geçerli kabul edilmeyeceği, her ne suretle olursa olsun, idarece alınan teminatların haczedilemeyeceği ve üzerine ihtiyati tedbir konulamayacağı anlaşılmıştır.

Şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 27’nci maddesinde yer alan “…Her ne suretle olursa olsun, İdarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz…” düzenlemesinden de idarece alınan teminatların haczedilemeyeceği ve üzerine ihtiyati tedbir konulamayacağı anlaşılmaktadır.

30.09.2020 tarihli ve 31260 sayılı Resmi Gazete’de “Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” yayımlanmış olup, söz konusu Yönetmelik’in 10’uncu maddesinde “Aynı Yönetmeliğin eki Ek-1’de yer alan KİK024.1/H numaralı Geçici Teminat Mektubunun son paragrafına “4734 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi uyarınca, bu teminat mektubu her ne suretle olursa olsun haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz cümlesi eklenmiştir.” hükmüne yer verilmiştir. Öte yandan söz konusu ek cümle Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan geçici teminat mektubu standart formuna da (KİK024.1/H) eklenmiş ve yürürlük tarihi 20.10.2020 olarak belirlenmiştir.

Yapılan incelemede başvuru sahibi tarafından sunulan geçici teminat mektubunun 14.10.2022 tarih ve 11020003683 sayılı olduğu, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Trabzon şubesi tarafından düzenlendiği, söz konusu geçici teminat mektubu üzerinde “4734 sayılı Kanun’un 34 üncü maddesi uyarınca, bu teminat mektubu her ne suretle olursa olsun haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.” ibaresinin yer almadığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen hususlar çerçevesinde, 4734 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesinde yer alan ve tüm idareleri bağlayan “her ne suretle olursa olsun, idarece alınan teminatların haczedilemeyeceği ve üzerine ihtiyati tedbir konulamayacağı”na dair hükmün geçici teminat mektubu standart formuna 20.10.2020 tarih ve 31260 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile eklendiği, bahse konu değişikliğin mevzuatta zaten var olan bir hususa açıklık getirdiği, bu düzenlemeye konu ibarenin 4734 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesinde var olan ve tüm idareleri bağlayan bir amir hüküm olduğu, dolayısıyla anılan ibarenin başvuru sahibi tarafından sunulan geçici teminat mektubunda bulunmamasının esasa etkili olmadığı, bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

…

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir...” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.

(3) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(5) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

(6) İş hacmini gösteren belgelere ilişkin kriterler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

…

(11) Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur...” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi

gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

…

Serbest meslek erbabı tarafından sunulan, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir.

…

7.4.3. İstekli tarafından;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler,

birinin sunulması yeterlidir.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 20'sinden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 12'sinden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İhalenin şikâyete konu 5’inci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olarak belirlenen Al-Sağ Temiz. Yemekhane Servis ve Per. Hizm. İnş. Taş. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan belgelerden;

İş hacmini gösteren belgeler incelendiğinde, “2021” yılına ait ayrıntılı gelir tablosunun sunulduğu, sunulan belgede 2021 yılına ait toplam ciro tutarının “..*70,40 TL” olarak belirtildiği, ciro ile ilgili gelir tablosunun her sayfasında meslek mensubunun kaşe, imza ve TÜRMOB kaşesinin bulunduğu görülmüş olup; anılan isteklinin 2021 yılına ait gelir tablosu EKAP üzerinden incelendiğinde, net satışlar tutarının ..*70,40 TL olarak belirtildiği ve söz konusu tutarın ihalenin başvuruya konu olan 5’inci kısmına ilişkin teklif bedelinin (6.517.468,80 x %20=1.303.493,76 TL) %20’si olan tutardan fazla olduğu, böylece ihale dokümanında istenilen ciro oranını sağladığı anlaşılmıştır.

Ayrıca anılan istekli tarafından bilanço bilgileri tablosu ve eki ayrıntılı bilançonun (2021 yılı) sunulduğu, bilanço bilgileri tablosunda cari oranın “1,5861”, öz kaynak oranının “0,22” ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0,4341” olarak belirtildiği, bilanço bilgileri tablosu ve ayrıntılı bilançonun her sayfasında meslek mensubunun kaşe, imza ve TÜRMOB kaşesinin bulunduğu görülmüş olup; anılan istekliye ait 2021 yılı verilerinin inceleme kapsamında EKAP üzerinde sorgulamasının yapıldığı ve bu kapsamda 2021 yılı bilanço verileri esas alınarak yapılan hesaplama neticesinde, anılan istekliye yönelik olarak cari oranın “1,5861*****”, öz kaynak oranının “0,2212*****” ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0,4341*****” olduğu tespit edilmiştir.

Söz konusu ihalenin şikâyete konu 5’inci kısımda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Horon Tur Tur. Org. Hizm. Nak. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan belgelerden;

İş hacmini gösteren belgeler incelendiğinde, “2021” yılına ait ayrıntılı gelir tablosunun sunulduğu, sunulan belgede 2021 yılına ait toplam ciro tutarının “.*.05,87 TL” olarak belirtildiği, ciro ile ilgili gelir tablosunun her sayfasında meslek mensubunun kaşe, imza ve TÜRMOB kaşesinin bulunduğu görülmüş olup; anılan isteklinin 2021 yılına ait gelir tablosu EKAP üzerinden incelendiğinde, net satışlar tutarının ..*05,87 TL olarak belirtildiği ve söz konusu tutarın ihalenin başvuruya konu olan 5’inci kısmına ilişkin teklif bedelinin (6.733.132,80 x %20=1.346.626,56 TL) %20’si olan tutardan fazla olduğu, böylece ihale dokümanında istenilen ciro oranını sağladığı anlaşılmıştır.

Ayrıca anılan istekli tarafından bilanço bilgileri tablosu ve eki ayrıntılı bilançonun (2021 yılı) sunulduğu, bilanço bilgileri tablosunda cari oranın “4,82”, öz kaynak oranının “0,569” ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0,135” olarak belirtildiği, bilanço bilgileri tablosu ve ayrıntılı bilançonun her sayfasında meslek mensubunun kaşe, imza ve TÜRMOB kaşesinin bulunduğu görülmüş olup; anılan istekliye ait 2021 yılı verilerinin inceleme kapsamında EKAP üzerinde sorgulamasının yapıldığı, bu kapsamda 2021 yılı bilanço verileri esas alınarak yapılan hesaplama neticesinde, anılan istekliye yönelik olarak cari oranın “4,8216*****”, öz kaynak oranının “0,5692*****” ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0,1285*****” olduğu tespit edilmiştir.

Anılan istekli tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosunda belirtilen kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı (0,135) ile EKAP üzerinden yapılan sorgulama neticesinde elde edilen anılan istekliye ait 2021 yılı bilanço verileri esas alınarak yapılan hesaplamada kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının (0,1285) uyumlu olmadığı tespit edilmiş olup, söz konusu verilerin idarece istenilen asgari oranı karşıladığı, dolayısıyla bahse konu uyumsuzluğun esasa etkili bir uyumsuzluk olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda, anılan isteklilerin İdari Şartname’nin 7.4.2 ve 7.4.3’üncü maddelerinde düzenlenen yeterlik kriterlerini sağladığı, istekliler tarafından sunulan toplam ciro tutarının, anılan istekliler tarafından ihalenin başvuruya konu kısmında sağlanması gereken asgari ciro tutarını ve bilanço oranını karşıladığı, yine söz konusu belgelerde meslek mensubunun kaşe, imza ve TÜRMOB kaşesinin bulunduğu ve İdari Şartname’de belirtilen kriterlere uygun oldukları tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin şikâyete konu edilen 4 ve 5’inci kısımlarında G.E.S. Nakliyat İnş. Taah. Tur. Yemekhane ve Tem. Hizm. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.