KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/056
Gündem No : 50
Karar Tarihi : 30.11.2022
Karar No : 2022/UH.II-1512
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İsa Araç Kiralama Hizmetleri Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 14. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1025490 İhale Kayıt Numaralı “DSİ 14 Bölge Müdürlüğü Hizmet Araçları Kiralanması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 04.11.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “DSİ 14 Bölge Müdürlüğü Hizmet Araçları Kiralanması İşi” ihalesine ilişkin olarak İsa Araç Kiralama Hizmetleri Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 31.10.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.10.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.11.2022 tarih ve 59801 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.11.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1280 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin Fiyat farkı başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1. Fiyat Farkı Açıklamaları Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6’ncı maddesine göre hesaplanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu maddede sözleşmenin uygulanması aşamasında fiyat farkı verileceğinin düzenlendiği, ancak mevcut düzenlemede fiyat farkı katsayılarının belirtilmediği, mevzuat gereği fiyat farkı hesabında kullanılacak katsayıların toplamının 1’e eşit olması gerektiği, mevcut düzenleme ile fiyat farkı hesaplanmasının mümkün olmadığı,

2. Sözleşme Tasarısı’nın 7’nci maddesinde yer verilen düzenlemelerin İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesi ile uyumlu olmadığı,

3. Sözleşme Tasarısı’nın 19’uncu maddesinde herhangi bir düzenlemeye yer verilmemesinin, işin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanakların belirtilmemesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

4. Teknik Şartname’nin “Taşıtların özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinin ihaleye katılımı engelleyici nitelikte olduğu, şöyle ki; araçların tamamının 2018 model istenilmesinin ihaleye katılımı engelleyici nitelikte olduğu, ayrıca işe başlama tarihinin ihale dokümanında açıkça belirtilmemesi sebebiyle 30 adet 2018 model arabanın temin sürelerinden kaynaklı olarak da ihaleye katılımın daralacağı, araçların yakıt giderlerinin idareye ait olduğu ancak araçların yakıt katkısı giderlerinin kim tarafından karşılanacağının belirli olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.” hükmü,

Aynı esasların “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Ancak, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan bu hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’in “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin Fiyat farkı başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1. Fiyat Farkı Açıklamaları Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6’ncı maddesine göre hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 12 (Onİki) aydır

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Tasarının “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır.

Fiyat Farkı Açıklamaları Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6 ncı maddesine göre hesaplanacaktır.

14.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplaması yapılmasının ihale dokümanında belirtilmesi gerektiğine yönelik zorunluluğun personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarını kapsadığı, fiyat farkına ilişkin esaslar doğrultusunda sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan işlerde ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu olduğu, idarece ihale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme yapılması durumunda, hizmette kullanılacak girdilerin ağırlık katsayılarının ve kullanılacak alt endekslerin dokümanda belirlenmesinin zorunlu olduğu, sözleşme süresinin 365 takvim gününü aşmadığı işlerde ise fiyat farkı verilmesinin idarenin takdirinde olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait dokümanda işin süresinin “işe başlama tarihinden itibaren 12 (on iki) ay” olarak belirlendiği, dolayısıyla başvuruya konu ihalede sözleşme süresinin 365 takvim gününü aşmadığı görülmüştür.

Bu itibarla, ihale dokümanında yer verilen mevcut düzenlemelerden, ihale konusu işte sadece işçilik maliyetlerindeki değişiklikten kaynaklanan hususlarda fiyat farkı verileceği, bunun dışındaki giderler için fiyat farkı hesaplanmayacağı, dolayısıyla bu giderler için katsayı belirlemesi yapılmasına da gerek bulunmadığı, idarenin takdir yetkisinin bu yönde kullanıldığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İstekliler taşıtların her türlü amortisman, tamir, bakım, revizyon, yağ, lastik vb. giderleri ile sigorta, kasko, Uydu Araç Takip Sistemi, vergi giderleri, sözleşme giderleri vb. giderleri karşılayacak şekilde fiyat teklifi vereceklerdir. HGS cihazları tüm araçlarda takılı olacaktır. Taşıtlara İdarenin talebi doğrultusunda maliyeti Yükleniciye ait olmak üzere Otomatik Yakıt Dolum Cihazı taktırılacaktır.

A-) 4+1 kişilik Binek cinsi taşıtlar için teklif edilecek teklif fiyatlarına dâhil giderler;A-1) Taşıtların akaryakıt hariç, tüm sigorta ve vergileri, her türlü bakım, tamir, lastik, amortisman, muayene ücretleri, GPRS vb. cihazların montaj masrafları ile diğer genel giderleri teklif fiyatına dahil edilecektir.

A-2) Teklif bedelin hesabında; 02.10.2014 tarih ve 29137 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkında” 2014/6814 Karar Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 2/b maddesi gereğince, teklif edilen taşıtın Türkiye, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan ve harcama talimatının bulunduğu yılın (2022) Eylül ayı Motorlu Kara Taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2 sini aşmayacaktır.

B-) 4x4 Çİft Sıralı Pick-up cinsi taşıtlar için teklif edilecek teklif fiyatlarına dâhil giderler;

B-1) Taşıtların akaryakıt hariç, tüm sigorta ve vergileri, her türlü bakım, tamir, lastik, amortisman, muayene ücretleri, GPRS vb. cihazların montaj masrafları ile diğer genel giderleri teklif fiyatına dahil edilecektir.

C-) 16+1 kişilik Minibüs için teklif edilecek teklif fiyata dâhil giderler;

C-1) Taşıtın akaryakıt hariç, tüm sigorta ve vergileri, her türlü bakım, tamir, lastik, amortisman, muayene ücretleri, GPRS vb. cihazların montaj masrafları ile diğer genel giderleri teklif fiyatına dahil edilecektir.

D-) Taşıt Şoförlerine ödenecek ücretler;

D-1) Binek cinsi taşıtlar için, her bir taşıtta bir şoför olmak üzere, toplam 14 adet taşıtta (vardiya aracında çalıştırılacak 3 şoför ile birlikte) 17 kişi şoför olarak çalıştırılacaktır.

D-2) 4x4 Çift Sıralı Pick-up cinsi araçlar için, her bir taşıtta bir şoför olmak üzere, toplam 15 adet taşıtta toplam 15 kişi şoför olarak çalıştırılacaktır.

D-3) 16+1 kişilik Minibüs için, 1 adet taşıtta 1 kişi şoför olarak çalıştırılacaktır.

D-4) Tüm taşıt şoförlerine brüt asgari ücret verilecektir. Ayrıca, brüt asgari ücret üzerinden bir ayda 22 gün üzerinden günlük brüt 65,00 TL tutarında yemek bedeli, bir ayda 22 gün üzerinden günlük brüt 35,00 TL tutarında yol bedeli nakdi olarak hesap edilerek ödenecektir.

D-5) 4x4 Çift Sıralı Pick-up cinsi araçlarda çalıştırılacak şoförlere, brüt asgari ücret üzerinden 4857 sayılı iş kanununa göre hesaplanan bedel üzerinden toplam 3.960 saat (22 saat x 12 ay x 15 şoför) fazla çalışma yaptırılabilecektir.

D-6) 4x4 Çift Sıralı Pick-up cinsi araçlarda çalıştırılacak şoförlere, brüt asgari ücret üzerinden 4857 sayılı iş kanununa göre hesaplanan bedel üzerinden toplam 220 gün Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü çalışma yaptırılabilecektir.

D-7) 12 ay için ayda en fazla 2 gün üzerinden, günlük brüt 160,00 TL tutarında konaklama bedeli nakdi olarak hesap edilerek ödenecektir. Konaklama bedelinin ödenebilmesi için konaklamaya dair fatura / makbuzun İdareye teslim edilmesi şarttır. Getirilecek olan makbuz / faturalardaki bedel 160,00 TL’nin altında ise fatura bedeli ödenecek olup, Konaklama için günlük 160,00 TL’nin üzerinde herhangi bir ödeme yapılmayacaktır. Konaklama ücretini gösterir fatura / makbuz İdareye teslim edilmez ise ödeme yapılmayacaktır. Ayrıca, bu bedel sözleşme bitimine kadar değişmeyecektir ve bu bedele sözleşme ve genel giderler dahildir. İstekliler tekliflerinin buna göre düzenleyeceklerdir.

Yüklenici ödenecek bu hizmet bedellerini bordro düzenlemek suretiyle şoförlere ödemekle yükümlüdür.

İstekliler tekliflerini aylık olarak vereceklerdir.

06.11.2015 tarih ve 2015/8204 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının (şoförün brüt asgari ücreti yemek, yol giderleri v.b.) içerisinde ve teklif fiyatına dahil olarak değerlendirilecektir. İdaremizce ayrıca olarak ödeme yapılmayacaktır.

Verilecek olan teklifin toplam tutarı İdarenin bu öngörülen hizmetlerin yaptırılmasına engel olacak şekilde teklif verilmesi durumunun Birim Fiyat Teklif Mektubu eki Birim Fiyat Teklif Cetvelinden görülmesi halinde isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır. Yukarıda belirtilen çalışma gün ve saatleri öngörülen gün ve çalışma saatleridir.

E-) Yukarıda belirtilen bedellere %4 sözleşme ve genel giderleri kapsayan maliyetleri dâhil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta prim oranı % 2' dir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç ve benzeri giderleri teklif fiyatına dahil edilecektir. Bu ihale için amortisman, taşıt takip sistemi, bakım, lastik (yazlık ve kışlık), dizel eksoz sıvısı, personel maliyetleri ile zorunlu mali mesuliyet sigortası, ferdi kaza sigortası, motorlu taşıtlar vergisi, yetki belgesi ve taşıt kartı, taşıt muayene, egzoz emisyon ölçümü, sözleşme damga vergisi, ödemeler üzerinden ödenecek damga vergisi, karar pulu bedeli, noter gideri ve kamu ihale kurumu payı önemli teklif bileşenleri olarak belirlenmiş olup sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 12 numaralı dipnotunda “Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinden hangisinin sözleşme bedeline dahil olacağı burada belirtilecek ve ayrıca idari şartnamede teklif fiyata dahil olduğu belirtilen diğer giderler buraya yazılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 7.1’inci maddesine ilişkin 12 numaralı dipnotundan İdari Şartname’de teklif fiyata dahil olduğu belirtilen diğer giderlere Sözleşme Tasarısında da yer verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde İdari Şartname’nin 25.3’üncü maddesinde belirtilen teklif fiyata dahil olan diğer giderler ile Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde sayılan giderler dikkate alındığında anılan maddeler arasında başvuru sahibinin iddia ettiği üzere bir uyumsuzluk olduğu söylenemeyeceği, ihale dokümanı düzenlemelerinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmış olup başvuru sahibi isteklinin aksi yöndeki iddiası yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İlgili kayıtlar” başlıklı 34’üncü maddesinde “İşyerinde, işin sözleşme ve eklerine ve iş programına uygun olarak yapılmasını temin ve bunun kontrolü için idarenin sözleşmesinde belirlediği kayıtlar, yüklenici ile birlikte kontrol teşkilatı tarafından tutulur. Yüklenici bu kayıtları ve ilgili belgeleri imzalamak zorundadır. Bunlardan imzalı birer kopya yükleniciye verilir.

Yüklenici, bu belgeler ve defterleri imzalamış olmakla içindekileri ve yapılan hesapların doğruluğunu kabul etmiş olur. Bu belgeleri imzalamaz veya ihtirazı kayıtla imzalarsa karşı görüşlerini yazılı olarak bildirmesi için, kayıt ve belgelerin kendisine gösterildiği tarihten başlamak üzere, on (10) gün süre verilir. Bu süre içinde karşı görüşlerini yazı ile bildirmezse belgelerin ve defterlerin içinde kayıtlı hususları kabul ve imza etmiş sayılır ve bu durumu tespit eden bir tutanak düzenlenerek kayıtlara eklenir.

Sözleşme konusu iş, belli bir hizmetin dönemler halinde ( günlük, haftalık, vs ) ifa edilmesi suretiyle yapılan sürekli nitelikte bir iş ise, yukarıda sözü edilen kayıtlar bu dönemler itibariyle tutulur ve kayıtlara itiraz da kayıtların tutulduğu sırada yapılır. Bu kayıtlarda işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı, işlerdeki hata, kusur ve eksiklikler, kaç kişinin çalıştığı ve hangi makine ve ekipmanın kullanıldığı ve kontrol teşkilatı tarafından gerek görülen diğer hususlar belirtilir. Bu kayıt ve itirazlar hem hakediş ödemelerinde, hem de sözleşmenin sona erdiği tarihte kabul komisyonu tarafından gerçekleştirilecek kabul işlemlerinde esas alınır.” düzenlemesi,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekine ait Tip Sözleşme’nin 19.1’inci maddesine ilişkin 29 numaralı dipnotunda “İşin yürütülmesi sırasında Yüklenici ile birlikte Kontrol Teşkilatı tarafından tutulması öngörülecek kayıt ve tutanaklar işin niteliğine göre Genel Şartnamedeki usul ve esaslar çerçevesinde burada düzenlenecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinin boş bırakıldığı görülmüştür.

Yapılan tespitler neticesinde, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda yer verilen maddesi uyarınca tutulacak kayıtların sözleşme tasarısında belirtilmesi gerekmekte ise de, işin sözleşmeye uygun olarak yerine getirilip getirilmediğinin tespitine yönelik olarak tutulacak kayıtların, işin ifası sırasında yüklenici ve idare tarafından belirlenebileceği, bu kayıtların esas işlevinin yapılan işin sözleşmeye uygun olarak yapıldığının tespit ve tevsikine yönelik olduğu, sözleşmenin ifası sürecinde ihale konusu işin niteliği, hakediş ödemelerinde esas alınacak iş miktarı, ödenecek cezalar, ihale dokümanında belirtilen edimlerin yerine getirilmesine ilişkin her bir unsurun ve hangi tutanakların tutulacağının sayılmamasının esasa etkili bir aykırılık teşkil etmediği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır…” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.

…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1)İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilir. Ancak, söz konusu makine, teçhizat ve diğer ekipman yeterlik kriteri olarak belirlenemez. İşin niteliğinin gerektirdiği hallerde, kendi malı olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipman fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir. İdari şartnamede, fiyat dışı unsur olarak belirlenen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı, niteliği ve teknik kriterlere yönelik düzenlemelere yer verilir. Fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi için, kendi malı olduğunu gösteren belgeler ile teknik kriterleri tevsik eden belgelerin teklif ile birlikte sunulması gerekir. Kendi malı makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin fiyat dışı unsurun, fiyat ve fiyat dışı unsurlar dahil hesaplanan toplam değerlendirme puanı içindeki ağırlığı yüzde biri geçemez. Söz konusu oranı arttırmaya veya azaltmaya ya da alım konusuna göre farklı oranlar belirlemeye Kurum yetkilidir.

(2) İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir.Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

…” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Taşıtların Teknik Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinde 3.1 Kiralanacak taşıtların motoru dizel (motorin) yakıtla çalışan tipte olacaktır. İhale konusu hizmet için kullanılacak araçlar;

a)2018 veya üstü model 4+1 Kişilik Binek Taşıt; Sedan tipinde, motor hacmi 1401-1600 cc aralığında, motor gücü en az 85 BG, en az 5 tanesi orijinal fabrika çıkışlı siyah renk ve otomatik vites; diğerleri siyah, beyaz veya gümüş gri tonlarında olacaktır.

b)2018 veya üstü model 4+1 kişilik Arazili Çift Sıralı Pick-Up 4x4 Taşıt; Çift kabinli, 4x4 çekişli, motor hacmi en az 1850 cc, 130 BG veya üstü 2 tanesi kapalı kasa (kasa yüksekliği en az yolcu kabini seviyesinde olacaktır), diğerleri açık kasa olacaktır. Tüm araçların arka tekerleri çiftteker olmayacak, bütün tekerlek ebatları aynı olacak ve taşıt renkeri siyah, beyaz veya gümüş gri tonlarında olacaktır.

c)2018 veya üstü model en az 16+1 Kişilik Minibüs Taşıt; Motor hacmi en az 2000 cc, otomatik vites, 150 BG veya üstü, siyah renk yolcu kabini camlı, klima tipi ön ve arka (yolcu kabini) kabinden üflemeli tipte, kapıları otomatik motorlu olacaktır.

3.2Kiralanacak taşıtların kalorifer ve havalandırma sistemi sağlam ve mevsim şartlarına göre görev esnasında sürekli çalışır durumda olacaktır.

3.3Kiralanacak taşıtlar radyo ve teyp ile donatılmış ve çalışır durumda olacaktır.

3.4Kiralanacak taşıtların koltuk ve döşemeleri kumaş veya deri döşenmiş olacaktır. Koltuk ve döşemeler yırtık veya yıpranmış olmayacaktır. Koltuklar her zaman temiz ve kötü kokulardan arındırılmış olacaktır. Taşıtlarda araç içi (ön-arka) paspaslar kauçuk malzemeden olacaktır.

3.5Taşıtların koltukları sağlam, boyaları temiz olacak, çarpık ve ezik olmayacaktır.

3.6Taşıtlar klimalı olacaktır. Taşıt şoförü taşıtta bulunan DSİ personelinin isteği üzerine klima açmak zorundadır.

3.7Her taşıtta, stepne, çalışır durumda kriko, patinaj zinciri, yangın söndürme cihazı ile diğer lüzumlu takım avadanlıklar bulunacaktır.

3.8Taşıtlarda taşıt takip sistemi olacaktır ve bu sistem ile ilgili; internet adresi, kullanıcı adı ve şifre gibi bilgiler işe başlamadan önce İdareye verilecek ve işin devamı süresince bu bilgilerde herhangi bir değişiklik olması halinde de değişikliğin olduğu gün İdareye bilgi verilecektir.

3.9Taşıt takip sistemi aboneliği Yükleniciye ait olup, servis montaj, sistemin ve cihazların güncellemesi, donanım, yazılım, işletme, bakım, tamir ve onarım giderlerinin de tamamı Yükleniciye aittir.

Taşıt takip sistemi aşağıda belirtilen özelliklere sahip olacaktır:

•Her bir taşıtın, plaka ve taşıt takip cihaz numarasına göre, coğrafi konum, adres ve anlık hız bilgisinin anlık olarak sayısal haritalar üzerinden takip edilebilmesi,

•Her bir taşıtın yapmış olduğu günlük ve toplam kilometre miktarının görülebilmesi,

•Her bir taşıtın gün içindeki işe başlama (kontak açma) saati ve işe başlama yerinin tespit edilebilmesi,

•Her bir taşıtın gün içindeki işi bitirme (kontak kapama) saati ve işi bitirme yerinin tespit edilebilmesi,

•Her bir taşıtın günlük toplam çalışma süresinin görülebilmesi,

•Geçmişe dönük olarak (işin başlangıcından itibaren 1 (bir) yıl) her bir taşıtın ayrı ayrı çalışma raporlarının (günlük yapılan kilometre, günlük gidilen güzergâh) gün gün görülebilmesi ve Excel formatında yazılı olarak çıkartılabilmesi,

•Yüklenici son hakediş ödemesinde geçmişe dönük olarak 1 (bir) yıllık yukarıda belirtilen raporların tamamını idareye elektronik ortamda sunacak, aksi halde son hakediş ödemesi gerçekleşmeyecektir.

•Her bir taşıtın günlük olarak izlemiş olduğu güzergâh bilgisinin sayısal haritalar üzerinden takip edilebilmesi

3.10Taşıtların lastikleri yıpranmamış, mevsim şartlarına uygun olacak ve kaplama lastik kullanılmayacaktır.

3.11İdarenin belirleyeceği taşıtlarda HGS sistemi mevcut olacaktır. Bu sistemin kurulumu yükleniciye ait olup, geçiş ücretleri İdare tarafından karşılanacaktır.

3.12İdare istediği taşıtlara otomatik yakıt dolum cihazı taktırabilir. Sistemin maliyeti İdareye aittir.

3.13Taşıtların temizliği günlük olarak taşıt şoförlerince yapılacak olup, gerekli olan temizlik vb. malzemeleri yüklenici tarafından işe başlamadan önce temin edilecektir.

3.14Taşıtların ihtiyaç duyduğu Dizel Eksoz Sıvısı (AdBlue) İdare tarafından verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: DSİ 14.Bölge Müdürlüğü sınırları içinde veya dışında İdarece belirlenecek yerler.

10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 20 (Yirmi) gün içinde işe başlanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinden, ihale dokümanının bir parçası olan Teknik Şartname’de belirlenecek kriterlerin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması ve rekabeti engelleyici hususlar içermemesi gerektiği, işin yapılması için gerekli görülen makine ve teçhizat ve diğer ekipmanın yeterlik kriteri olarak belirlenemeyeceği, bununla birlikte işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, kendi malı olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipman fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği anlaşılmaktadır.

Teknik Şartnane’nin “Taşıtların Teknik Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinde ihale konusu iş kapsamında kiralanacak olan araçların teknik özelliklerine ilişkin ayrıntılı bir belirleme yapılmadığı gibi anılan araçlarla ilgili olarak kendi malı olma şartının da aranmadığı, bu çerçevede bakıldığında ihale konusu işin 2023 yılında gerçekleştirileceği dikkate alındığında, idarenin ihtiyaçları doğrultusunda kiralanacak olan araçlara ilişkin 2018 yılı ve üstü model şartı (en fazla 5 yaşında) belirlemesinin idarenin takdir yetkisi sınırları içerisinde olduğu,

Öte yandan Sözleşme Tasarısının “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 20 gün içerisinde işe başlanacağının açıkça belirtildiği, bu itibarla ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve bu alanda tecrübe sahibi olmaları beklenen isteklilerin söz konusu araçları belirtilen süre içerisinde temin edebilecekleri, şikâyete konu düzenlemelerin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, ihale dokümanı düzenlemelerinde taşıtların ihtiyaç duyduğu dizel eksoz sıvısının (adblue) idare tarafından karşılanacağının açıkça ifade edildiği görülmüştür.

Bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.