KİK Kararı: 2022/UH.II-1507

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/056
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 30.11.2022
Karar No : 2022/UH.II-1507
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İsa Araç Kiralama Hizm. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bergama Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1000734 İhale Kayıt Numaralı “Çöp Kamyonu ve Temizlik Araçları Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bergama Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 31.10.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çöp Kamyonu ve Temizlik Araçları Kiralama” ihalesine ilişkin olarak İsa Araç Kiralama Hizm. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 25.10.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.10.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.11.2022 tarih ve 59110 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.11.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1264 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

2022/1000734 İKN’li “Çöp Kamyonu ve Temizlik Araçları Kiralama Hizmet Alımı” işine ait ihale dokümanının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

1. İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde istenilen yetki belgelerinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği ve ihaleye katılımı engelleyici nitelikte olduğu,

2. İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceğinin düzenlendiği, ancak söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

3. Sözleşme Tasarısı’nın 21’inci maddesinin sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitlerinin düzenlendiği 21.2’nci maddesinin boş bırakıldığı, ancak iş ve işyerinin korunması ve sigortalanması poliçe ve limitlerinin belirlenmesi mevzuat gereği olduğundan, söz konusu düzenlenmenin boş bırakılmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

4. Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinin “2.1. Yüklenici Tarafından Verilecek Hizmet Araçları Özellikleri ve Çalışma Süreleri” başlığı altında düzenlenen ihale kapsamında çalıştırılacak araçların teknik özellikleri dikkate alındığında, bahse konu araçların süre açısından temini zor araçlar olduğunun görüleceği, dolayısıyla söz konusu araçların ihale kapsamında istenilmesinin ihaleye katılımı engellediği gibi, mevzuata da aykırılık teşkil ettiği, şöyle ki;

İhale konusu işin başlangıcının Ocak ayı olduğu ve farklı model yaş gruplarındaki araçlar ve teknik özellikli araçların pandemi sürecinde temininin zor olduğu dikkate alındığında, söz konusu düzenlemenin ihaleye katılımı engelleyeceği gibi rekabetin de önünü keseceği, rekabetin oluşmadığı ihalelerde ise kamu zararının oluşmamasının imkânsız olduğu, kaldı ki söz konusu düzenlemenin idareye geçmiş dönem iş yapan firmanın elindeki mevcut araç listesine göre düzenlendiğinin de açık olduğu,

Teknik Şartname’nin işin yürütülmesi için gerekli makine ve ekipmanın sayıldığı 2’nci maddesindeki çöp araçlarının (2020 model) birçoğunun ithal olduğu ve uzun üretim aşamaları gerektirdiği, maddede belirtilen araç özelliklerinin rekabeti engelleyici nitelikte olduğu ve araçların yurt içinde satışının olmadığı, bu itibarla söz konusu araçların tedarik edilmesinin 5 ay gerektirdiği,

Yakıt giderlerinin yüklenici firmaya ait olduğu söz konusu ihalede, yakıt katkısı giderlerinin kimin tarafından karşılanacağına yönelik düzenlemeye yer verilmediği,

5. İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde fiyat farkına yönelik düzenlemenin yer aldığı, ancak bahse konu düzenlemede sermaye faizi ile ilgili olarak formül belirlenmediğinden dolayı yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanacağı, ayrıca fiyat farkına esas teşkil eden katsayılar verilmediğinden fiyat farkının da yanlış hesaplanacağı ve yapılan düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

Yukarıda belirtilen nedenlerle söz konusu ihalenin iptal edilerek, daha saydam, rekabet ortamının oluştuğu, şeffaf bir ihaleye çıkılmasının hem kurum adına hem de kamu adına yararlı olacağı ve kamu zararı oluşmayacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1 ve 2’nci iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir...” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde

“(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

…

izleyen günden itibaren başlar...” hükmü yer almaktadır.

İhale İlanı’nın “İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1. İhaleye katılma şartları ve istenilen belgeler:

4.1.1.3. İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgeler,

T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından verilen ve istekli firma adına düzenlenmiş, ihale tarihi itibariyle geçerliliği devam eden; Kamyon ve Kamyonetler için C2, K1, L1, L2, R1 veya R2 Yetki Belgelerinden birini,

İstekliler tarafından bu belgelerin teklif kapsamında sunulması zorunludur. Söz konusu belgeleri sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılacaktır. İş ortaklığında, bu belgelerin her bir ortak tarafından ayrı ayrı sunulması zorunludur. …” düzenlemesi,

Anılan İlan’ın 5’inci maddesinde “Ekonomik açıdan en avantajlı teklif fiyatla birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

A-Değerlendirme “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacaktır. …” düzenlemesi,

Şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Çöp Kamyonu ve Temizlik Araçları Kiralama

b) Miktarı ve türü:

çöp kamyonu ve temizlik araçları Şoförsüz kiralama

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Bergama Belediyesi mücavir alanı içerisinde ve Şehir merkezine 9 km uzaklıktaki Katı Atık depolama alanı

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “… h) T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından verilen ve istekli firma adına düzenlenmiş, ihale tarihi itibariyle geçerliliği devam eden; Kamyon ve Kamyonetler için C2, K1, L1, L2, R1 veya R2 Yetki Belgelerinden birini,

İstekliler tarafından bu belgelerin teklif kapsamında sunulması zorunludur. Söz konusu belgeleri sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılacaktır. İş ortaklığında, bu belgelerin her bir ortak tarafından ayrı ayrı sunulması zorunludur. …” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1.

A-Değerlendirme “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Bergama Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen ve “Çöp Kamyonu ve Temizlik Araçları Kiralama” hizmet alımı işi olduğu, bahse konu ihalenin 31.10.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği, 01.11.2022 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararına göre ihalede EKAP üzerinden 17 adet ihale dokümanı indirildiği, söz konusu ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği, İdari Şartname’nin 35.1.1’inci maddesince idarece belirlenen fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar esas alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Jet Kar Turizm Nakliye Taşımacılık Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin belirlendiği ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Kara-Can İnşaat Taahhüt Nakliye Peyzaj Temizlik Petrol Asfalt Madencilik Taş Ocağı İşletmeciliği Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin belirlendiği görülmüştür.

İhale İlanı’nın 4.1.1.3’üncü maddesinde, istekliler tarafından T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından düzenlenen C2, K1, L1, L2, R1 ve R2 yetki belgelerinden herhangi bir tanesinin teklif dosyasında sunulmasının istenildiği, bu kapsamda söz konusu yetki belgelerinden herhangi bir tanesinin sunulmasının istenilmesine ilişkin şikâyete konu işlemin farkına varıldığı tarihin ihale ilan tarihi olan 29.09.2022 tarihi olması gerektiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının ihale dokümanının ilâna yansıyan düzenlemelerine yönelik olduğu, buna göre ihale ilânının 29.09.2022 tarihinde yayımlandığı, ihale tarihinin 31.10.2022 olduğu, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereği ilânda yer alan hususlara ilişkin olarak ilânın yayımlandığı tarihi izleyen günden 10 gün içerisinde en geç 10.10.2022 Pazartesi günü mesai bitimine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 25.10.2022 tarihinde başvuruda bulunulduğu ve dolayısıyla söz konusu iddialara ilişkin başvurunun süre yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “… 76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir.

Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir. …” açıklaması yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.

Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.

Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir. ...” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

…

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İhale Dokümanında ve Teknik Şartname’nin ilgili maddelerinde maliyet unsuru oluşturabilecek ve yükleniciye ait olduğu veya yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler teklif fiyatına dahildir.…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.

21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Yüklenici Tarafından Verilecek Hizmet Araçlarının Çalışma Esasları” başlıklı 2.2’nci maddesinde “… 2- Yüklenici Tarafından verilecek araçların ve üst yapılarının her türlü akaryakıt, amortisman, tamir, bakım ve onarım, yedek parça, vergi, sermaye faizi, sigorta, muayene ve diğer resmi giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemeleri incelendiğinde; işyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olacağı, istekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderlerinin, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edileceği, ihale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerektiği, sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiğinin kabul edileceği, sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle tekliflerin değerlendirileceği anlaşılmıştır.

İhale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde ise, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçların ve üst yapılarının her türlü akaryakıt, amortisman, tamir, bakım ve onarım, yedek parça, vergi, sermaye faizi, sigorta, muayene ve diğer resmi giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı ve tüm giderlerin teklif fiyatına dahil olduğu, iş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluğun ise Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 19’uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye ait olacağı, isteklilerden yapılması beklenen sigortanın türü ile teminat kapsamı ve limitine ilişkin herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin, idareye şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından verilen cevabi yazıda, idarenin işin ve/veya iş yerinin sigorta tiplerine göre herhangi bir sigorta yaptırılmasını istemediği, başka bir deyişle idarenin özel bir sigorta uygulamasını talep etmediği görülmüş olup, mevzuat gereğince sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle tekliflerin değerlendirileceği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemeler neticesinde İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyatına dahil edilmesi gereken giderler arasında sigorta giderinin gösterilmesine karşın, isteklilerden yapılması beklenen sigortanın türü, teminatının kapsamı ve limitlerine ilişkin ihale dokümanında herhangi bir düzenleme yapılmadığı görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat açıklamalarına göre sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle tekliflerin değerlendirileceği dikkate alındığında, başvuruya konu ihalede Sözleşme Tasarısı’nın 21.2’nci maddesinde idarece sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitlerinin belirtilmemesi nedeniyle iş ve işyerinin sigortalanmasının istenilmediği sonucuna ulaşıldığından, mevcut doküman düzenlemesinin bu haliyle isteklileri tereddüde düşürecek nitelikte olmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

…

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İhale Dokümanında ve Teknik Şartname’nin ilgili maddelerinde maliyet unsuru oluşturabilecek ve yükleniciye ait olduğu veya yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler teklif fiyatına dahildir.…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2023; işi bitirme tarihi 30.09.2024

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Hizmetin Konusu” başlıklı 1.1’inci maddesinde “Belediye Sınırları ve Mücavir Alan İçerisindeki; Evsel Atıkların Toplanması Cadde ve Sokakların Süpürülmesi, İbadethaneler, Pazar Yerleri, Otobüs Durakları, Terminaller Vb. Kamusal Alanların Temizliği Gibi İşler İçin İhtiyaç Duyulan Araç Kiralanması Hizmet Alımı İşidir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Yüklenici Tarafından Verilecek Hizmet Araçları Özellikleri ve Çalışma Süreleri” başlıklı 2.1’inci maddesinde

“

SIRA
NO

ARACIN

ARACIN BELİRGİN TEKNİK ÖZELLİĞİ

ADEDİ

TOPLAM ÇALIŞMA SÜRESİ

(GÜN)

1

En az 15+1,5 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

2020 Model veya üzeri En az 8900 cc Motor Hacminde, En az 325 HP motor gücünde, Azami yüklü ağırlığı 18.000 KG. En az 200 LT. Pis su hazneli, Sızdırmazlık özellikli, En az 15+1,5 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

2

1.092

2

En az 8+1 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

2020 model veya Üzeri En az 6700 cm³ Motor Hacminde En az 215 HP Motor Gücünde, Azami Yüklü Ağırlığı en fazla 10.000 KG. olan otomatik vitesli, araç üzerine monte edilmiş En az 70 LT pis su tankı olan, En az 8+1 m3 Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

1

546

3

En az 7+1 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

2020 model veya Üzeri En az 4.450 cm³ Motor Hacminde En az 180 HP Motor Gücünde, Azami Yüklü Ağırlığı en fazla 10.000 KG. olan araç üzerine monte edilmiş En az 70 LT pis su tankı olan, En az 7+1 m3 Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

2

1.092

4

En az 6+1 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

2020 model veya Üzeri En az 2.950 cm³ Motor Hacminde En az 145 HP Motor Gücünde, Azami Yüklü Ağırlığı en fazla 8.000 KG. olan araç üzerine monte edilmiş En az 50 LT pis su tankı olan, En az 6+1 m3 Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

1

546

5

2,5 ³-4 m³ Kapasiteli Mini Damperli Çöp Aracı

2020 Model ve Üzeri, En az 1950 cm³ Motor Hacminde, En az 120 HP Motor gücünde, Dizel, Manuel Vites, 2,5 m³ – 4 m³ Kapasiteli Mini Damperli Çöp Aracı

2

1.092

6

Mini Yol Süpürme

2015 Model veya üzeri En az 75 HP Motor gücünde, dizel, en az 1500 mm süpürme genişliği, en az 250 litre su tanklı, çöp depolama haznesi en az 2m3 olacaktır. Ağaç dipleri, kaldırım, tretuvar diplerinde çift döner fırça ve kaldırım üstü temizliğini yapabilecek ve vakumlu hortum aparatına sahip Hidrostatik vakumlu yol süpürme aracı

1

546

7

Mobil Halı Yıkama ve İbadethane Temizleme Aracı

2015 model veya üzeri En az 1900 cc motor hacminde, en az 150 Hp motor gücünde, en az 6 m3 araç içerisine monte edilmiş, her bir motoru en az 1200 WATT Olan 3 Motorlu, 3 motor ile en az 3600 WATT motor gücüne ulaşabilen, 220-230 V(Voltaj) elektrikli, en az 15 Lt temiz su deposu, en az 70 LT Kirli su kapasitesi olan, hava akış hızı en az 7800 LT/Dak. olan Mobil Halı Yıkama ve İbadethane Temizleme Aracı

1

546

8

YEDEK ARAÇ (1)

2017 model veya Üzeri En az 7600 cc Motor Hacminde En az 310 HP Motor Gücünde, Azami Yüklü Ağırlığı 18.000 KG. Olan Otomatik Vitesli, Antik Kent ve Sit alanlarında, stabilize kaplı yollarda verimli çalışabilmesi için 4x4 Çekiş özellikli, araç üzerine monte edilmiş En az 70 LT pis su tankı olan, En az 13+1 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

1

105

9

YEDEK ARAÇ (2)

En Az 7+1 m3 Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp kamyonu, 2017 model veya Üzeri En az 4.450 cm³ Motor Hacminde En az 180 HP Motor Gücünde, Azami Yüklü Ağırlığı en fazla 10.000 KG. olan araç üzerine monte edilmiş En az 70 LT pis su tankı olan, En az 7+1 m3 Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

1

105

” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Yüklenici Tarafından Verilecek Hizmet Araçlarının Çalışma Esasları” başlıklı 2.2’nci maddesinde “…2- Yüklenici Tarafından verilecek araçların ve üst yapılarının her türlü akaryakıt, amortisman, tamir, bakım ve onarım, yedek parça, vergi, sermaye faizi, sigorta, muayene ve diğer resmi giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır. …” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İdare Tarafından Verilecek Hizmet Araçlarının Çalışma Esasları” başlıklı 2.4’üncü maddesinde “… 2- İdare tarafından verilecek araçların ve üst yapılarının her türlü akaryakıt, tamir, bakım ve onarım, yedek parça giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araçların sigorta, vergi, muayene vb. yasal yükümlülükleri idareye aittir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede işin ifasında kullanılmak üzere yüklenici tarafından verilecek olan 12 hizmet aracının talep edildiği, yukarıda aktarılan Teknik Şartname maddesinde araçların bir bölümünün 2020 model yılı ve üzeri, bir bölümünün 2015 model yılı ve üzeri, yedek araçlar için ise 2017 model veya üzeri şeklinde model yıllarının belirlendiği ve araçlarda bulunması gereken teknik özelliklere yer verildiği, ayrıca işin süresinin 21 ay olduğu, anlaşılmış olup, ihale dokümanında başvuru sahibinin dilekçesinde yer verdiği “Yakıt katkısı” adlı bir maliyet bileşeninin teklif fiyata dahil giderler arasında yer almadığı tespit edilmiştir.

Aktarılan mevzuat çerçevesinde, işin yürütülmesi sırasında kullanılacak araçların ve özelliklerinin, işin niteliği gözetilmek suretiyle belirlenmesi bakımından yetki ve sorumluluğun idarede olduğu, bu doğrultuda idarenin ihale konusu hizmet ile ilgili tecrübelerinden de faydalanarak ihale konusu hizmetin niteliğine ve ihale konusu hizmet işi kapsamında kullanılacak olan araçların özelliklerine ilişkin düzenleme yapabileceği açıktır.

Yapılan incelemede; ihale ilan tarihinin 29.09.2022 olduğu, ihalenin 31.10.2022 tarihinde gerçekleştirildiği ve ihale konusu işin süresinin 01.01.2023-30.09.2024 tarihleri arasında olduğu, ihale konusu işte çalıştırılacak araçların model yıllarına ilişkin olarak, yüklenici tarafından verilecek araçların bir bölümünün 2020 model yılı ve üzeri, bir bölümünün 2015 model yılı ve üzeri, yedek araçlar için ise 2017 model veya üzeri olması şartının getirildiği, ancak ihale konusu işte kiralanacak araçların isteklilerin kendi malı olması şartının istenilmediği, bununla birlikte idarenin araçların teknik özelliklerini belirlemesi yönünden ihtiyaçlarını hizmet gereklilikleri kapsamında karşılaması doğrultusunda takdir hakkının bulunduğu dikkate alındığında, ihale ilan tarihinden itibaren bu hizmet sektöründe faaliyet gösteren firmalardan bu ihaleye teklif vereceklerin ihale için hazırlık sürecine girecekleri değerlendirildiğinden başvuru sahibinin araçların temin güçlüğü ve asgari model yılı yönündeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin “Yakıt giderlerinin yüklenici firmaya ait olduğu söz konusu ihalede, yakıt katkısı giderlerinin kimin tarafından karşılanacağına yönelik düzenlemeye yer verilmediği” yönündeki iddiası kapsamında yapılan incelemede; ihale dokümanında araçlara ait akaryakıt, amortisman, tamir, bakım ve onarım, yedek parça, vergi, sermaye faizi, sigorta, muayene ve diğer resmi giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağının öngörüldüğü, bununla birlikte başvuru sahibinin dilekçesinde yer verdiği “Yakıt katkısı” adlı bir maliyet bileşeninin teklif fiyata dahil giderler arasında yer almadığı, bu çerçevede söz konusu katkı maddesinin araçlara ait akaryakıt, amortisman, tamir, bakım ve onarım, yedek parça, vergi, sermaye faizi, sigorta, muayene ve diğer resmi giderler kapsamında kullanılması gereken türde bir maliyet unsuru olması durumunda ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçlara yönelik bu hususun istekliler tarafından basiretli tacir yükümlülükleri çerçevesinde değerlendirilerek teklif edilecek birim fiyatların oluşturulabileceği anlaşılmıştır. Dolayısıyla söz konusu düzenlemenin tekliflerin oluşturulması aşamasında bir belirsizlik yaratmayacağı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin ikinci fıkrasında “Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “(2) İdareye şikayet başvurusunda bulunulmadan veya idareye yapılan şikayet başvurusu hakkında idarece bir karar alınmadan ve on günlük karar verme süresi beklenilmeden doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde, Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince bu başvurular ilgili idareye gönderilir. Ayrıca, başvuru sahibine de bilgi verilir. İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren aday/istekli olabilecek/istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddia/iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer verdiği 5’inci iddiasına konu hususu öğrendiği 25.10.2022 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı şekilde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine (25.10.2022) kadar ileri sürmesi gerekirken, bu süre geçtikten sonra 04.11.2022 tarihinde doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.